Σκοπός των έκτακτων κρίσεων, σε συνέχεια αυτών στις 10/1/2025, είναι η υλοποίηση της Nέας Δομής Δυνάμεων στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030», ο εξορθολογισμός του αριθμού των ανώτατων και ανώτερων Αξιωματικών, η προσαρμογή στις σύγχρονες επιχειρησιακές απαιτήσεις και η επίσπευση των μεταρρυθμίσεων.

Σχετικά με τον εξορθολογισμό ο οποίος επιτεύχθηκε στο πλαίσιο της Νέας Δομής των Ενόπλων Δυνάμεων, με τις κρίσεις τις οποίες ζήτησε ο Υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας από τον Αρχηγό ΓΕΕΘΑ Στρατηγό Δημήτριο Χούπη και πραγματοποιήθηκαν σήμερα, σε συνέχεια αυτών στις 10/1/2025, πηγές από το υπουργείο Άμυνας επισημαίνουν τα παρακάτω αριθμητικά στοιχεία:

• Μειώθηκε κατά 36 ο αριθμός των Ταξιάρχων Στρατού Ξηράς.
• Μειώθηκε κατά 5 ο αριθμός των Αρχιπλοιάρχων ΠΝ.
• Μειώθηκε κατά 7 ο αριθμός των Ταξιάρχων Πολεμικής Αεροπορίας.
• Μειώθηκε κατά 369 ο αριθμός των Συνταγματαρχών.
• Μειώθηκε 191 ο αριθμός των Πλοιάρχων ΠΝ.
• Μειώθηκε κατά 185 ο αριθμός των Σμηνάρχων.

Επισημαίνεται ενδεικτικά ότι ο αριθμός των Συνταγματαρχών οι οποίοι υπηρετούσαν στον Στρατό Ξηράς πριν τις σημερινές κρίσεις ήταν τριπλάσιος και πλέον του αριθμού των οργανικών θέσεων.

Εξίσου χαρακτηριστικό των χρόνιων παθογενειών είναι το γεγονός ότι για 25 πλοία που δικαιολογούν τον βαθμό για τη θέση του Κυβερνήτη, το Πολεμικό Ναυτικό είχε στη διάθεση του 600 Πλοιάρχους.

Άλλωστε, η αναδιάταξη των Ενόπλων Δυνάμεων δεν προκύπτει τυχαία σε μια γεωπολιτική συγκυρία ευρύτερων ανακατατάξεων και προβολής σκληρής ισχύος, πολύ περισσότερο όταν τα κριτήρια εξέλιξης των ανώτερων αξιωματικών σχετίζονται άμεσα με την αποτελεσματικότητα και τον βαθμό ανταπόκρισης τους στις νέες αναβαθμισμένες συνθήκες που διαμορφώνονται διεθνώς, όπως αυτές αντικατοπτρίζονται στη Νέα Δομή.

Καλά πληροφορημένες πηγές σημειώνουν ότι κατά το επικρατέστερο σενάριο θα «κοπούν» και οι πέντε αντιστράτηγοι.

Ήδη έχει αποφασιστεί ποιοι θα είναι οι αξιωματικοί που θα αντικαταστήσουν τους αντιστρατήγους νοτίου και βορείου Ελλάδος, ενώ αρχηγός αναμένεται να αναλάβει αξιωματικός (υποστράτηγος) που αποτελεί προσωπική επιλογή του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη. Πρόκειται για στέλεχος της ΕΛ.ΑΣ. το οποίο χαίρει της απολύτου εμπιστοσύνης του.

Oι νέες τοποθετήσεις:

• Αρχηγός ΓΕΕΘΑ στρατηγός Δημήτριος Χούπης που γεννήθηκε το 1965 στα Νέα Κερδύλλια Σερρών. 

Απόγονος Μακεδονομάχων με μακρά οικογενειακή πορεία στο στράτευμα όπου σήμερα υπηρετούν και οι δυο γιοί του ως καταδρομείς.

Ο Δ. Χούπης προέρχεται από τις Διαβιβάσεις , ομιλεί άπταιστα την Αγγλική γλώσσα και είναι Διδάκτωρ με άριστα του τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Η/Υ του ΕΜΠ στα Συστήματα Μετάδοσης της πληροφορίας. Διαθέτει τίτλους μεταπτυχιακής εξειδίκευσης στα αντικείμενα ¨ Στρατηγική και Διπλωματία¨, στο «Στρατηγικό Σχεδιασμό και Διαχείριση Κρίσεων», επίσης έχει δημοσιεύσει πλήθος επιστημονικών εργασιών, άρθρων, μελετών και ανακοινώσεων σε διεθνή περιοδικά και συνέδρια σε αντικείμενα της διδακτορικής του διατριβής, κρυπτασφάλειας (χαοτική κρυπτογραφία –fractals), στρατηγικής κυβερνοπολέμου και ειδικά θέματα Μη Επανδρωμένων Συστημάτων.

• Αντιστράτηγος Γιώργος Κωστίδη στην θέση του αρχηγού ΓΕΣ.

Από την Καστοριά χαμηλών τόνων αξιωματικός τεθωρακισμένων με διακρίσεις στο Αφγανιστάν κατά τις δυο ελληνικές αποστολές στις οποίες συμμετείχε. «Παιδί» του τέως αρχηγού ΓΕΣ Χαράλαμπου Λαλούση που εκτός όλων των άλλων φέρει την ευλογία του Ηγούμενου Ελισσαίου της Μονής Σιμωνόπτερας στην οποία τα τελευταία έτη έχει αποσυρθεί το ένα εκ των δυο παιδιών του.

Άριστος γνώστης της Αγγλικής γλώσσας κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου στη Διεύθυνση Επιχειρησιακού Σχεδιασμού του Nottingham Trent University.

• Στο Ναυτικό επιλέχθηκε ο αντιναυάρχος Δημήτριος Κατάρας για την θέση του αρχηγού ΓΕΝ.

• Ο αντιπτέραρχος Δημοσθένης Γρηγοριάδης νυν Διοικητή Αεροπορικής Υποστήριξης (ΔΑΥ) είναι ο νέος αρχηγός ΓΕΑ, και φέρεται να είναι επιλογή του πρωθυπουργού καθώς συν-υπηρετούσαν στην Αγχίαλο το 1990.

Κρίθηκε η αποστρατεία και όχι η προαγωγή του νυν αρχηγού ΓΕΑ Θέμ. Μπουρολιά σε Α/ΓΕΕΘΑ, καθώς τον βάρυνε η ευθύνη για την έκρηξη πυρομαχικών στην Αγχίαλο αλλά και για τα «τυφλά» αεροπορικά ατυχήματα που σημειώθηκαν επί των ημερών του και τα οποία οφείλονταν σε ανθρώπινα λάθη και σε ελλιπή τήρηση μέτρων ασφαλείας.

Κυβερν. πηγές: Η παρακαταθήκη του Φλώρου

Όπως σημειώνουν κυβερνητικές πηγές το ΚΥΣΕΑ, επέλεξε μια νέα ηγετική ομάδα, με σημαντική επιχειρησιακή και οργανωτική εμπειρία για να συνεχίσει και ολοκληρώσει ένα δύσκολο έργο. Προσθέτουν ότι ο απελθών ΓΕΕΘΑ Κωνσταντίνος Φλώρος διαχειρίστηκε με επιτυχία μια σειρά μεγάλων κρίσεων.

Η κρίση στον Έβρο με την εργαλειοποίηση του μεταναστευτικού από την Τουρκία, ήταν η πρώτη από τις μεγάλες ή μικρότερες κρίσεις που διαχειρίστηκε ο Στρατηγός Κωνσταντίνος Φλώρος ενώ οι Ένοπλες δυνάμεις, υπό την ηγεσία του, ενισχύθηκαν και οι στρατηγικές υποδομές αναβαθμίστηκαν αναδεικνύοντας τη στρατηγική σημασία της Ελλάδας στην Κεντρική και Ανατολική Μεσόγειο.

Επίσης, ο στρατός ήταν παρών και στις επιχειρήσεις αντιμετώπισης φυσικών καταστροφών, όπως οι μεγάλες πλημμύρες Daniel και Ιανός ή οι mega – fires που ξέσπασαν στη χώρα συνέπεια της κλιματικής αλλαγής, αλλά και έκτακτων καταστάσεων κάθε είδους, όπως η πανδημία Covid-19 όταν με τη συνδρομή των Ενόπλων Δυνάμεων δημιουργήθηκαν και στελεχώθηκαν τα mega – εμβολιαστικά κέντρα.

• Από τον Ιανουάριο του 2020 όταν και τοποθετήθηκε ΑΓΕΕΘΑ από τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ο Κωνσταντίνος Φλώρος είδε την θητεία του να παρατείνεται κατά ένα έτος καθώς η θητεία του συνέπεσε με μια περίοδο γεωπολιτικής ρευστότητας και κρίσεων, αλλά και σημαντικής διπλωματικής και αμυντικής αναβάθμισης της χώρας.

Στα τέσσερα χρόνια που παρέμεινε στο τιμόνι του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας ο Στρατηγός Φλώρος συνέβαλε σημαντικά, όπως τόνισε και σε δήλωσή του ο Πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης, τόσο στην επιτυχημένη διαχείριση κρίσεων συμβατικής αλλά και υβριδικής μορφής, όσο και το σχεδιασμό και την υλοποίηση του κυβερνητικού προγράμματος για την ποσοτική και ποιοτική αναβάθμιση των Ενόπλων Δυνάμεων.

Μετά την υπερδεκαετή οικονομική κρίση που άφησε τα σημάδια της και στις Ένοπλες Δυνάμεις, ο Κωνσταντίνος Φλώρος επέβλεψε και την υλοποίηση ενός μεγάλου προγράμματος απαραίτητων εξοπλισμών.

Παράλληλα προώθησε τη διακλαδική συνεργασία ανάμεσα στο Στρατό, την Πολεμική Αεροπορία και το Πολεμικό Ναυτικό, το ρόλο των Ειδικών Δυνάμεων, καθώς και τη στενότερη συνεργασία με στρατηγικούς εταίρους όπως οι ΗΠΑ, η Γαλλία, η Αίγυπτος, το Ισραήλ, τα ΗΑΕ και άλλες συμμαχικές χώρες, που έρχονταν για συνεκπαίδευση με τις ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις. Σημαντική ήταν η συμβολή του και στην αναβάθμιση του ελληνικού στρατιωτικού ρόλου στην Ευρώπη και το ΝΑΤΟ.

Το παρασκήνιο

Στο παρασκήνιο πάντως όπως αναφέρουν πηγές o Κωνσταντίνος Φλώρος κατά την διάρκεια της τετραετούς θητείας του είχε δημιουργήσει δικό του σύστημα διοίκησης, που όπως λένε οι επικριτές του, ήταν μάλλον ξεπερασμένο. Με την αποστρατεία του ακολούθησε και η αποχώρηση όλων των Αρχηγών Γενικών Επιτελείων, κάτι που δεν έχει ξανασυμβεί στα μεταπολιτευτικά χρονικά, καθώς εκτιμήθηκε ότι διοικούσαν στη σκιά του.

Η επιλογή των νέων αρχηγών χαρακτηρίζεται από το γεγονός ότι δεν βρίσκονταν στο “περιβάλλον” Φλώρου.  

Στην επιλογή Χούπη για Α/ΓΕΕΘΑ, μέτρησε ότι ως διοικητής της νεοσύστατης Διεύθυνσης Ειδικού Πολέμου του ΓΕΕΘΑ προσπαθούσε να σέβεται τη Διακλαδικότητα και κυρίως της ευαισθησίες του Πολεμικού Ναυτικού, έτσι ώστε να είναι όσο το δυνατόν πιο ομαλή και πιο αποδοτική η συνεργασία με τη Μονάδα Υποβρυχίων Καταστροφών.

Επίσης η επιλογή του Αντιναυάρχου Δημήτρη Κατάρα ως αρχηγού ΓΕΝ, για αυτούς που γνωρίζουν, θα επαναφέρει ηρεμία και την τάξη στο ΠΝ που τα τελευταία δυο έτη είχε διαταραχθεί από την ανοιχτή σύγκρουση με τον Κων. Φλώρο σε θέματα διακλαδικότητας και ορίων αυτονομίας των Κλάδων αλλά και από τις επικρίσεις των αξιωματικών του Ναυτικού προς τον απελθόντα Α/ΓΕΝ για υποχωρητικότητα στις «παράλογες» – όπως τις χαρακτήριζαν- αξιώσεις του πρώην Α/ΓΕΕΘΑ.

Ο Γιώργος Κωστίδης που τοποθετήθηκε αρχηγός ΓΕΣ ήταν επίσης στο “περιθώριο” ενώ όπως ήδη αναφέρθηκε ο Δημοσθένης Γρηγοριάδη ως νέος Α/ΓΕΑ, είναι επιλογή του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Το έργο και οι προκλήσεις για τη νέα ηγεσία

Η νέα ηγεσία των Ένοπλων Δυνάμεων, όπως σημείωναν από την κυβέρνηση, καλείται να συνεχίσει τη διαδικασία μετεξέλιξης, με βασικά χαρακτηριστικά τη βέλτιστη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού, την ενσωμάτωση και αποτελεσματική εκμετάλλευση νέων τεχνολογιών και την ομαλή ένταξη νέων οπλικών συστημάτων, όπως π.χ. των φρεγατών Belharra, των μαχητικών αεροσκαφών Rafale, F-16 Viper και F-35, των πυραυλικών συστημάτων Spike-NLOS και αρκετών άλλων που βρίσκονται στο στάδιο της προμήθειας.

• Έμφαση θα δοθεί επίσης στην αύξηση της διαθεσιμότητας των διαφόρων τύπων οπλικών συστημάτων, καθώς και στη μεγαλύτερη συμβολή στην αντιμετώπιση φυσικών καταστροφών και έκτακτων καταστάσεων και γενικότερα στην αύξηση της κοινωνικής προσφοράς των Ένοπλων Δυνάμεων.

Τέλος, σύμφωνα με τα ίδια κυβερνητικά στελέχη, θα συνεχιστεί η προσπάθεια συστηματικής και αρμονικής συνεργασίας όλων των εμπλεκομένων φορέων και συντελεστών στο πλαίσιο της κυβερνητικής πολιτικής συνολικής αντιμετώπισης των προκλήσεων εθνικής ασφαλείας, που απέδωσε καρπούς τα τελευταία χρόνια.

Μεγάλο ζητούμενο στις επερχόμενες κρίσεις αποτελεί η τύχη του σημερινού αρχηγού της ΕΛΑΣ Λάζαρου Μαυρόπουλου, την απομάκρυνση του οποίου φέρεται να είχε ζητήσει ο πρώην υπουργός Γιάννης Οικονόμου. Με βάση τις ίδιες πληροφορίες, το αίτημα αυτό δεν έχει γίνει δεκτό, ωστόσο η απομάκρυνσή του φαίνεται να κερδίζει έδαφος, όπως και των περισσότερων από τους Γιώργο Δούβαλη, Ελευθέριο Γκαρίλα κ.ά.

Σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, ζητούμενο αποτελεί η προώθηση ή μη στην ιεραρχία της ΕΛΑΣ των αντιστρατήγων Νίκου Σπανουδάκη και Σπύρου Σκλάβου, επιθεωρητών Νοτίου και Βορείου Ελλάδας αντίστοιχα. Όπως αναφέρουν τα Νέα, αποτελεί ειλημμένη απόφαση η προώθηση στην ιεραρχία υποστρατήγων και άλλων αξιωματικών, ενώ θεωρείται πιθανόν να ανέλθουν στην ιεραρχία της ΕΛΑΣ οι Πασχάλης Συριτούδης, Γιώργος Μιχαλόπουλος, Χρήστος Μανούρας, Παναγιώτης Πούπουζας.

Στις άμεσες προτεραιότητες του Μιχάλη Χρυσοχοίδη θα πρέπει να θεωρείται και η ενίσχυση της Άμεσης Δράσης και της ΔΙΑΣ, όπως την άμεση επιστροφή 135 στελεχών τους που είχαν μετακινηθεί τα τελευταία χρόνια σε άλλες υπηρεσίες.

Επιπλέον, σημαντικές αλλαγές αναμένονται και στην Ασφάλεια Αττικής τόσο ως προς τα πρόσωπα όσο και ως προς τη δομή.

Σύμφωνα με πληροφορίες της «Απογευματινής», ένα εκ των φαβορί είναι ο αρχηγός Στόλου, αντιναύαρχος Δημήτριος-Ελευθέριος Κατάρας, καθώς θεωρείται ένας από τους πλέον έμπειρους αξιωματικούς.

Ισχυρή είναι και η υποψηφιότητα του στρατηγού Δημήτριου Χούπη, του νυν διοικητή της Διοίκησης Ειδικού Πολέμου. Έχει εκτιμηθεί ο χαμηλών τόνων χαρακτήρας του, όσο και η δημιουργική του παρουσία στο τιμόνι της ΔΕΠ, που απαιτεί πνεύμα διακλαδικότητας και αρμονική συνεργασία με όλους τους κλάδους.

Σε λίγες ημέρες, το όνομα του νέου αρχηγού θα είναι γνωστό.

Σύμφωνα με το ieidiseis.gr χρεώνονται δύο σημαντικά γεγονότα: την έκρηξη πυρομαχικών στην Αγχίαλο, εκτεταμένες απώλειες μέσων και υλικών στην Βάση ελικοπτέρων στο Στεφανοβίκειο…

Επικρατέστεροι για την θέση του αρχηγού ΓΕΕΘΑ είναι ο αντιστράτηγος Δημήτρης Χούπης διοικητής Στρατιάς και ο αντιναύαρχος Δημήτριος Ε. Κατάρας νυν αρχηγός Στόλου με περισσότερες πιθανότητες να έχει ο αντιστράτηγος Χούπης ο οποίος κατά την περίοδο (1986-1987) διετέλεσε Αρχηγός της Στρατιωτικής Σχολής Ευελπίδων.

• Έχει υπηρετήσει στην ΑΣΔΕΝ (ζώνη ευθύνης Νήσων) και στις Ειδικές Δυνάμεις αλλα και σε καίριες Διοικητικές και Επιτελικές θέσεις. Χαρακτηριστικό γνώρισμα του στρατηγού Χούπη είναι πως ΔΕΝ υπήρξε φερέφωνο του Φλώρου.

Η πιθανή επιλογή Χούπη για την θέση του αρχηγού ΓΕΕΘΑ αυτόματα θέτει σε αποστρατεία τον νυν αρχηγό ΓΕΣ Αντιστράτηγο Άγγελο Χουδελούδη ο οποίος είναι αρχαιότερος του Χούπη.

• Στον Στρατό γρίφος παραμένει η επιλογή του νέου αρχηγού ΓΕΣ. Επικρατέστερος για αρχηγος ΓΕΣ θεωρείται ο αντιστράτηγος Δημήτρης Κωστίδης που υπηρετεί στην ΑΣΔΥΣ (διοικητική Μέριμνα). Είναι κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου στη Διεύθυνση Επιχειρησιακού Σχεδιασμού του Nottingham Trent University.

Κατά τη διάρκεια της Σταδιοδρομίας του υπηρέτησε σε Μονάδες Τεθωρακισμένων και ως Διοικητής υπηρέτησε στην 289 ΙΜΑ (Σαμοθράκη), στην 6η ΕΜΑ (Βυρώνεια), στην 212 ΕΜΑ (Λαγός).

• Στο Ναυτικό ο αντιναύαρχος Δημήτριος Ε. Κατάρας εγκαταλείπει τον Ναύσταθμο και έρχεται με φόρα στο Γενικό Επιτελείο για να καταλάβει είτε την θέση του αρχηγού ΓΕΕΘΑ ή την θέση του αρχηγού ΓΕΝ.

• Στην Αεροπορία προωθούνται για την θέση του αρχηγού ΓΕΑ προωθείται ο Αντιπτέραρχος Δημοσθένης Γρηγοριάδης νυν Διοικητής της Διοίκησης Αεροπορικής Υποστήριξης (ΔΑΥ), υπεύθυνος για τον έλεγχο, τον προγραμματισμό και την παρακολούθηση του εφοδιαστικού συστήματος της Πολεμικής Αεροπορίας. Επίσης για την θέση του αρχηγού ΑΤΑ προωθείται ο υποπτέραρχος Βασίλειος Παπαχρήστου νυν Διοικητής Αεροπορικής Εκπαίδευσης (ΔΑΕ).

Βασικός και πάγιος “πονοκέφαλος”, εν όψει Ιανουαρίου, είναι το γεγονός ότι παρά την άνοδο της συμμετοχής των ΑΠΕ στο εθνικό μείγμα παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, παραμένει σε υψηλό ποσοστό η χρήση του φυσικού αερίου. Καθώς, μάλιστα, η τιμή του, παρά τη μεγάλη αποθεματοποίηση, στην ΕΕ, σε μεγάλο ποσοστό εξαρτάται από γεωπολιτικές ισορροπίες αλλά και από συνδεόμενες κινήσεις ακόμη και κερδοσκοπίας, στις χρηματιστηριακές αγορές, δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού. Να σημειωθεί ότι η πρόβλεψη στο προσχέδιο του Προϋπολογισμού για το 2024 είναι για τιμή στο πεδίο των 50 ευρώ/MWh, σημείο, που τις τελευταίες μέρες, συχνά, το έχει ξεπεράσει στον Ολλανδικό Δείκτη TTF.

Μετά και την απόφαση της Βουλγαρίας να επιβάλλει ένα διακομιστικό τέλος της τάξης των 10,20 ευρώ/MWh για το ρωσικό αέριο που διέρχεται μέσω του εδάφους της, ενώ με βάση παράγοντες της αγοράς αν επιβαρύνουν, τελικά, την τιμή που πληρώνεται από τους Έλληνες προμηθευτές, οδηγούν σε επιβαρύνσεις σε 20 ευρώ για κάθε μεγαβατώρα ρεύματος που παράγεται από φυσικό αέριο. Να σημειωθεί, δε, ότι η Ελλάδα εισάγει μέσω της Βουλγαρίας 3,5-6 δισ. κ.μ. φυσικού αερίου ετησίως.

• Πέρα από την ενέργεια, και στα τρόφιμα η εικόνα προβληματίζει καθημερινά καθώς μάλιστα ήδη έχει προστεθεί και ο παράγων των γεωπολιτικών εξελίξεων που “κρατά” ψηλά τις τιμές σε καύσιμα κτλ. Συγκεκριμένα, λόγω της έντονης αβεβαιότητας που κυριαρχεί διεθνώς με αιχμή τις εξελίξεις Μέση Ανατολή οι τιμές του αργού πετρελαίου αλλά και του φυσικού αερίου έχουν πάρει “φωτιά”.

Το πετρέλαιο τύπου μπρεντ κινείται στα επίπεδα, περίπου, των 90 δολαρίων ανά βαρέλι και φυσικό αέριο, πέριξ των τα 50 ευρώ/MWh στον Ολλανδικό “κόμβο” TTF. Εάν τα σενάρια ανόδου επαληθευτούν, αναμένεται να βάλουν “εκ νέου καύσιμο” στο “μοτέρ” ακρίβειας, που ήδη “δουλεύει” στο “φουλ”. Συγκεκριμένα, με βάση την ΕΛΣΤΑΤ, αν και μπήκε “φρένο” στην ανοδική πορεία του πληθωρισμού τον Σεπτέμβριο εφέτος, καθώς καταγράφηκε αύξηση 1,6% από αύξηση 2,7% τον Αύγουστο, στα τρόφιμα και είδη διατροφής προέκυψαν περαιτέρω ανατιμήσεις της τάξης του 9,4%.

Ειδικότερα, σε βασικά είδη, που ήδη έχουν “κατοχυρώσει” υψηλά επίπεδα τιμών, σε ετήσια σύγκριση υπήρξαν οι εξής ανατιμήσεις σε ετήσια βάση το Σεπτέμβριο:

• Ψωμί και δημητριακά (4,8%), Κρέατα- γενικά (8,4%), Ψάρια- γενικά (4,1%), Γαλακτοκομικά και αυγά (6,7%), Έλαια και λίπη (16,1%), Φρούτα- γενικά (13,9%), Λαχανικά- γενικά (17,7%), Ζάχαρη- σοκολάτες- γλυκά- παγωτά (8,2%), Λοιπά τρόφιμα (9,1%), Καφέ- κακάο- τσάι (6%), Μεταλλικό νερό- αναψυκτικά- χυμούς φρούτων (13,9%) και Αλκοολούχα ποτά- μη σερβιριζόμενα (5,7%).

Επίσης, οι τιμές κινήθηκαν ανοδικά σε:

• Ένδυση και υπόδηση (6,2%), Ενοίκια κατοικιών (6,3%), Επισκευή και συντήρηση κατοικίας (3%), Στερεά καύσιμα (19,2%),

Οι τιμές σε φρέσκα είδη και έλαια δείχνουν επίσης το πόσο δύσκολος είναι ο καθημερινός αγώνας των νοικοκυριών.

Με βάση τα Δελτία Τιμών του ΟΚΑΑ για τα κρέατα με ημερομηνία 23/10 π.χ. στα εγχώρια Μοσχάρια 4/μορια η επικρατούσα χονδρική τιμή φτάνει φέτος στα 6,80 ευρώ φέτος, από 6,20 -6,70 το 2022 και 5-5,60 το 2021, τα χοιρινά εγχώρια μαδητά μισάδια στα 3,50 ευρώ από 3-3,40 το 2022 και 2,20 -2,35 το 2021. Πάντως σε κάποιους κωδικούς φαίνεται να παραμένουν στα περσινά επίπεδα οι τιμές των κρεάτων, όντας, βέβαια, και πάλι σε υψηλά επίπεδα σε σχέση με τα προ κρίσης επίπεδα. Αντίστοιχη είναι η εικόνα στα λαχανικά, όπου σε κάποια είδη υπάρχει μια σχετική “ανάσχεση”, όπως π.χ. η ντομάτα μια και μπαίνει η παραγωγή της Κρήτης, αλλά σε άλλα “εκτόξευση”, όπως π.χ. στα ντομτίνια, ή στα φασολάκια. Σε γενικές γραμμές, πάντως, τα είδη πρώτης ανάγκης σε λαχανικά φρούτα συνεχίζουν, τουλάχιστον σε επίπεδο χονδρικών τιμών (επικρατούσα τιμή όπως αναφέρει ο ΟΚΑΑ) σε επίπεδα τιμών του 2022, ενώ ερώτημα είναι το τι θα γίνει φέτος με το ελαιόλαδο, όπου οι προβολές παραπέμπουν σε τιμές στο ράφι πάνω από τα τρέχοντα επίπεδα των 13 ευρώ/λίτρο περίπου, για το έξτρα παρθένο.

Με βάση, συγκεκριμένα, την έρευνα της ΕΛΣΤΑΤ για τους οικογενειακούς προϋπολογισμούς το 2022 (διενεργήθηκε σε δείγμα 6.196 ιδιωτικών νοικοκυριών στο σύνολο της χώρας):

• Η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών για αγορές ανήλθε στα 19.204,08 ευρώ (1.600,34 το μήνα), καταγράφοντας αύξηση, σε τρέχουσες τιμές 12,7% σε σχέση με το 2021.
• Το 50% των νοικοκυριών δαπανούν περισσότερα από 1.289 ευρώ το μήνα.
• Τα νοικοκυριά που διαμένουν σε ενοικιασμένη κατοικία δαπανούν το 17,4% του προϋπολογισμού τους, κατά μέσο όρο, για ενοίκιο.
• Το μερίδιο της μέσης δαπάνης για είδη διατροφής και μη οινοπνευματώδη ποτά και στέγαση των νοικοκυριών του φτωχότερου 20% του πληθυσμού ανέρχεται στο 58,1% των δαπανών των νοικοκυριών, ενώ το αντίστοιχο μερίδιο του πλουσιότερου 20% του πληθυσμού ανέρχεται στο 25,6%.

Η κυβέρνηση ετοιμάζει παρεμβάσεις σε δυο επίπεδα. Το ένα έχει να κάνει με την ενέργεια και το άλλο με τα τρόφιμα. Έτσι, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Θεόδωρος Σκυλακάκης αναμένεται την επόμενη εβδομάδα πακέτο μέτρων για τη ρύθμιση της λιανικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας από την 1η Ιανουαρίου.

Όπως προανήγγειλε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης έως την 1η Νοεμβρίου θα υπάρξουν ανακοινώσεις για περαιτέρω στήριξη έναντι των αυξήσεων στο ρεύμα.

• Η δέσμη μέτρων που θα ανακοινώσει ο υπουργός Ενέργειας Θεόδωρος Σκυλακάκης κινείται σε τρεις άξονες.

• Ο πρώτος αφορά στην ενίσχυση των νοικοκυριών μετά το τέλος των οριζόντιων επιδοτήσεων,
• ο δεύτερος στην αντιμετώπιση των ρευματοκλοπών και του ενεργειακού τουρισμού και
• ο τρίτος και η ρύθμιση της αγοράς με τα νέα τιμολόγια ρεύματος που ισχύουν από την αρχή του έτους.

Το μεγάλο ερώτημα είναι το τι θα γίνει από τη νέα χρονιά, οπότε και η αγορά θα “χωνέψει” τα κόστη καυσίμων που έχουν ανέβει, αλλά και πιθανές επιπτώσεις από τις καταστροφές στην παραγωγή της Θεσσαλίας κτλ.

• Στον αντίποδα με βάση τα τελευταία στοιχεία της εταιρείας αναλύσεων NielsenIQ, οι πωλήσεις στο οργανωμένο λιανεμπόριο, σε αξία αυξήθηκαν 9,2% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περσινή χρονική περίοδο.

Όσον αφορά πιο συγκεκριμένα στα ταχυκίνητα καταναλωτικά προϊόντα, αυτά παρουσιάζουν παρόμοια αυξητική τάση, στο +9,5%, με την ανάπτυξη αυτή να είναι καθαρά πληθωριστική, καθώς οι όγκοι πωλήσεων μειώθηκαν οριακά κατά -0,8%. Σε σχέση με τον δείκτη τιμών καταναλωτή, ο οποίος για την ίδια χρονική περίοδο βρίσκεται στο +3,6%, η αύξηση της μέσης τιμής για τα ταχυκίνητα προϊόντα (FMCGs) είναι πολλαπλάσια υψηλότερη, στο +10,4%.

• Συγκεκριμένα, παρατηρείται ότι στα τρόφιμα & ποτά η αύξηση κατά +10,9% των τιμών επέφερε μια μεγαλύτερη συγκριτικά μείωση στους όγκους, κατά 1,5%, ενώ αντίθετα η πιο μετριοπαθής αύξηση (+4,3%) των τιμών στις κατηγορίες προσωπικής υγιεινής και ομορφιάς συνδυάστηκε με αντίστοιχη αύξηση και των πωλούμενων όγκων κατά +4,5%.

Σε αυτό το έντονα πληθωριστικό περιβάλλον το μερίδιο των προϊόντων ιδιωτικής ετικέτας συνεχίζει την αυξητική του πορεία, και από το 24,4%, που ήταν στο τέλος του 2022, έφτασε το 24,8% το εννεάμηνο, με όλο και περισσότερους καταναλωτές να πιστεύουν ότι η ποιότητα των προϊόντων αυτών είναι βελτιούμενη ή και εξίσου καλή με τα επώνυμα (branded) προϊόντα.

Με πληροφορίες από news247.gr