Η εξώδιος ακολουθία θα ψαλεί στις 5.00 το απόγευμα στον ιερό ναό του Ευαγγελισμού και η ταφή θα γίνει στο νεκροταφείο της Ρόδου, ενώ σύμφωνα με όσα έγιναν γνωστά, στην εκκλησία θα επιτραπεί να βρίσκονται ελάχιστοι συγγενείς και φίλοι.

Ο θάνατος του βουλευτή σκόρπισε θλίψη στον ευρύτερο χώρο του ΠΑΣΟΚ, της ιατρικής και ακαδημαϊκής κοινότητας, αλλά και του πολιτικού πεδίου, το οποίο υπηρέτησε κι από το πόστο του υπουργού Υγείας. Η Βουλή κράτησε ενός λεπτού σιγή ως ελάχιστο φόρο τιμής στην προσφορά του.

Λίγο πριν νοσήσει ο Δημήτρης Κρεμαστινός από τον ιό, ο Νίκος Παπαδημητρίου ο πολιτικός συντάκτης του Libre.gr είχε συναντηθεί μαζί του και είχε συζητήσει για τη νόσο, για τα μέτρα της κυβέρνησης αλλά και για την παγκόσμια αντίδραση. Η πανδημία ήταν ακόμη στην αρχή.

Όμως κατά τη διάρκεια της συζήτησης είχε αποκαλύψει και πώς αντιμετώπιζε προσωπικά τον κίνδυνο. “Εγώ είμαι εκτεθειμένος στο ιατρείο μου. Ο γιατρός έχει πάντα τον κίνδυνο να είναι φορείς οι ασθενείς του” είχε πει.

ΣΗΜΕΙΩΜΑ ΤΟΥ ΝΙΚΟΥ ΠΑΠΑΔΗΜΗΤΡΙΟΥ

Για τον Δημήτρη Κρεμαστινό, πολιτική και επιστήμη, επιστήμη και πολιτική, είχαν ένα κοινό παρονομαστή: τον άνθρωπο. Ο Δημήτρης Κρεμαστινός ήθελε πάντα, όσο ψηλά και αν έφθασε, να υπηρετεί, να προσφέρει στον συνάνθρωπο. Ήταν, δηλαδή, ουσία λειτουργός, προσφέροντας έργο στο λαό, και συγχρόνως από τους πιο ευπρεπείς και καλλιεργημένους του δημόσιου βίου μας.

Του τηλεφωνήσαμε στα μέσα Μαρτίου για συνέντευξη στο Libre. «Μετά χαράς» απάντησε και στο ερώτημα, αν προτιμά να του σταλούν γραπτώς οι ερωτήσεις ή να γίνει η συνέντευξη από τηλέφωνο, skype κ.ο.κ., μας αιφνιδίασε με την απάντησή του: «Από κοντά».

Το πρωινό της 17^ης Μαρτίου, σε μια έρημη Αθήνα, το ραντεβού γίνεται στο γραφείο του, με τήρηση των αποστάσεων φυσικά. Ήταν σαφές από την πρώτη στιγμή ότι ο Δημ. Κρεμαστινός, εκτός από τη συνέντευξη, ήθελε να κουβεντιάσει πρόσωπο με πρόσωπο.

Και στη συνέντευξη, διάρκειας 22 λεπτών, μιλήσαμε για πολλά: για τα πρώτα μέτρα και τα καρναβάλια, για την Κίνα και την Ιταλία, για το ΕΣΥ -ένα κεφάλαιο που προσωπικά τον ευαισθητοποιεί, όπως μας τόνισε-, για την Εκκλησία, την Ευρώπη και το μεταναστευτικό.

«Είμαι εκτεθειμένος στο ιατρείο μου», μας απάντησε στο ερώτημα για τα μέτρα που ως άτομο παίρνει, «ο ιατρός έχει πάντα αυτόν τον κίνδυνο, όλοι οι γιατροί».

ΑΚΟΥΣΤΕ ΤΟ ΗΧΗΤΙΚΟ ΜΕ ΤΙΣ ΔΗΛΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΡΕΜΑΣΤΙΝΟΥ:

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του Δημήτρη Κρεμαστινού στο libre.gr:

–Να ξεκινήσω τη συνέντευξή μας, κύριε υπουργέ, από τις πληροφορίες, που έχουν αναθερμανθεί τα τελευταία 24ωρα, για επιβολή γενικευμένης απαγόρευσης κυκλοφορίας; Πιστεύετε ότι είναι ένα μέτρο επιβεβλημένο;

Εφόσον ακολουθούμε τη γραμμή της Ιταλίας, όλα εντάσσονται σε αυτήν τη γραμμή. Αν ακολουθούσαμε άλλη γραμμή π.χ. της Κίνας ή της Αγγλίας ή, αν θέλετε, και της Αμερικής, είναι άλλη γραμμή.

–Να το προσδιορίσουμε λίγο; Υποστηρίξατε, με άρθρο σας στα «Νέα», την αντίδραση των κινεζικών αρχών να επιβάλλουν πλήρη απομόνωση των περιοχών στις οποίες εμφανίσθηκαν κρούσματα…

Αυτό πιστεύω ότι έπρεπε να κάνουμε και εμείς στην αρχή και εφόσον τα μέτρα των περιοχών φαίνονταν ατελέσφορα, να προχωρούσαμε στα γενικότερα μέτρα. Ποιων περιοχών; Κατ’ αρχάς εκεί όπου εμφανίσθηκε η επιδημία, προτού εμφανισθούν τα ελεύθερα κρούσματα τα οποία εμφανίζονται τώρα. Αν είχε αποτραπεί με αυτόν τον τρόπο η εμφάνιση ελεύθερων κρουσμάτων, τότε θα είχαμε γλιτώσει μια μεγάλη περιπέτεια, που ασφαλώς θα έχει μεγάλες επιπτώσεις και στην οικονομία.

Στην Αμερική, το CDC που είναι ο μεγαλύτερος οργανισμός καταπολέμησης μεταδιδόμενων νόσων στον κόσμο, απαγόρευσε τις συγκεντρώσεις πάνω από 50 άτομα, δεν εισηγήθηκε κλείσιμο πανεπιστημίων ή σχολείων, αλλά οι κατά τόπους κυβερνήτες, είπε, θα το εκτιμήσουν. Έμεινε στην απαγόρευση του συγχρωτισμού άνω των 50 ατόμων. Από 50 άτομα και κάτω, ζήτησε να έχουν απόσταση δύο μέτρων μέσα στην αίθουσα. Αυτό ήταν, αν θέλετε, ένα ήπιο μέτρο. Γιατί το έκανε αυτό; Γιατί θέλει να φυλάξει πρωτίστως την οικονομία της Αμερικής, είναι η οικονομία του πλανήτη στην ουσία. Αν το CDC αναγκαστεί να εφαρμόσει αυστηρότερα μέτρα, θα τα εφαρμόσει.

–Είπατε -και ακούγεται κάπως τρομακτικό αυτό, για τούτο θα ήθελα να το εξηγήσετε περισσότερο- ότι ακολουθούμε το μοντέλο της Ιταλίας. Όμως η Ιταλία ξέρουμε πού βρίσκεται τώρα…

Η Ιταλία γιατί το έπαθε αυτό; Ενώ άλλοι έκοβαν τη συγκοινωνία με την Κίνα, εκείνη έκανε ελεύθερο τουρισμό και μάλιστα στις περιοχές του Βορρά, που ήταν οι καλύτερές της. Η Ιταλία του Νότου δεν είχε το ίδιο πρόβλημα. Άφησε δηλαδή τις πύλες ανοιχτές και έμπαιναν μέσα…

Έπρεπε και σε εμάς τα μέτρα να είναι από την αρχή πλήρη και αυστηρά, αλλά σε περιοχές. Τόσο καιρό πηγαινοέρχονταν οι άνθρωποι με τα καράβια από την Ιταλία. Ήταν αυτό σωστό; Ή εφαρμόζεις μέτρα σκληρά ή μέτρα ήπια. Το μείγμα …αυστηροηπίων μέτρων δεν αποδίδει.

–Η κυβέρνηση αντιτείνει μέτρα νωρίτερα από ό,τι έπρεπε. Εσείς πώς το ακούτε αυτό;

Πήρε νωρίτερα όσον αφορά την ενημέρωση του κόσμου, αυτό είναι σωστό. Όσον αφορά την αντίδρασή της όμως ήταν λάθος. Φαντασθείτε, απαγόρευσε τα καρναβάλια και δεν σκέφθηκε ότι οι άνθρωποι αυτοί που δεν θα πάνε στο καρναβάλι, δεν θα πάνε σε ταβέρνες, σε πάρτι, θα κάθονται στα σπίτια τους απομονωμένοι; Άρα, λοιπόν, “καρναβάλι plus”. Και το “plus” δεν υπήρχε. Αυτές είναι παραλείψεις, αδυναμίες; Αλλά η ενημέρωση για τρόπους μετάδοσης, τήρησης κανόνων υγιεινής κ.ο.κ. στην πρώτη φάση ήταν σωστή.

–Με αυτά τα δεδομένα, κύριε καθηγητά, φοβάστε για την εξέλιξη που μπορεί να έχει ο κοροναϊός στην πατρίδα μας;

Θα σας το πω με σιγουριά μετά από δύο εβδομάδες. Τη Δευτέρα είχαμε λιγότερα κρούσματα, αλλά μπορεί αύριο -που δεν θέλω να το πιστεύω- να έχουμε περισσότερα. Αν ακολουθηθεί αυτή η πορεία, τότε σημαίνει ότι αυτά τα αυστηρά μέτρα, που παίρνει έστω και με καθυστέρηση, αποδίδουν.

–Δημιουργήθηκε πράγματι ελπίδα με την ανακοίνωση μειωμένου αριθμού κρουσμάτων τη Δευτέρα, ακούγεται όμως και κριτική ότι εδώ δεν γίνονται πολλά τεστ, για αυτό δεν ελέγχονται πολλοί. Θα ήθελα και την επιστημονική σας άποψη επ’ αυτού.

Τα τεστ τι αποδίδουν; Για παράδειγμα μπορεί να είμαι φορέας, και πάω και κάνω το τεστ που θα βγει θετικό. Τι θα κάνω; Αν πάλι βρεθεί αρνητικό, μετά δύο ημέρες θα είναι αρνητικό;

–Το ρωτώ γιατί υπάρχει το παράδειγμα της Νότιας Κορέας με μαζικά, κατά χιλιάδες, τεστ.

Η Νότια Κορέα έκανε καλύτερη εφαρμογή των θεραπειών. Δηλαδή αντιμετώπισε τα νοσοκομειακά περιστατικά καλύτερα. Ασφαλώς έκανε και αυτό που λέτε, αλλά δεν φθάνει μόνον αυτό. Έχει λιγότερους θανάτους -και αυτό οφείλεται και στη μάχη που δίνεται μέσα στο νοσοκομείο.

–Οι εκκλησίες παραμένουν ανοιχτές μόνο για ατομική λατρεία μετά από αρκετές ημέρες ζυμώσεων, ας μου επιτραπεί ο όρος. Εσείς πώς αξιολογείτε τη στάση της κυβέρνησης αφενός, της ηγεσίας της Εκκλησίας αφετέρου;

Η ηγεσία της Εκκλησίας πιστεύει ακράδαντα ότι η υπερβατική δύναμη, το Θείον, είναι ανώτερη από τα ευρήματα της επιστήμης. Το πιστεύει. Δεν μπορεί κανείς να της επιβάλλει να μην το πιστεύει. Η Πολιτεία είναι υποχρεωμένη να ακολουθήσει την επιστήμη και για αυτό υπάρχει αυτός ο διχασμός.

–Αλλά αργήσαμε να πάρουμε μέτρα;

Όχι μόνο για το θέμα αυτό, για όλα τα θέματα που σας είπα.

–Εκτός από το μείζον θέμα της υγείας, υπάρχουν και άλλες επιπτώσεις, οι οικονομικές. Ήδη ανακοινώθηκαν μέτρα για αυτούς που έρχονται από το εξωτερικό. Η βασική τουριστική περίοδος αρχίζει σε λίγο, οπότε ποια είναι η εκτίμησή σας στο παράπλευρο αυτό θέμα;

Δεν είναι ευχάριστο. Έρχεται κανείς σε μια χώρα που βρίσκεται σε καραντίνα; Εγώ δεν θα πήγαινα. Γιατί να έρθουν τουρίστες; Πρέπει να αποδώσουν τα μέτρα, να αφαιρεθούν τα μέτρα, να μην έχει η Ελλάδα πρόβλημα και θα ελπίζουμε ότι τότε θα έρθει ο τουρισμός.

–Την Τρίτη το απόγευμα έγινε τηλεδιάσκεψη μεταξύ των ηγετών της Ε.Ε. Είναι σκόπιμη, αναγκαία μια ενιαία, διακρατική πολιτική αντιμετώπισης της πανδημίας και σε ευρωπαϊκό και σε παγκόσμιο επίπεδο;

Θα έπρεπε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας να πει τι πρέπει να γίνει παγκόσμια, να υιοθετήσει ένα πρότυπο, της Ουχάν ή της Ιταλίας, παίρνω δύο ακραία παραδείγματα. Να πάρει μία θέση και να καταγγέλλει τα κράτη που δεν συμμορφώνονται με την απόφασή του. Τώρα η Αγγλία πιστεύει ότι αφήνοντας ελεύθερα, σε ευρεία έκταση, τα κρούσματα των νεαρών ατόμων που έχουν μικρή θνητότητα, θα δημιουργήσει ασπίδα προστασίας. Γιατί; Γιατί όλοι θα αποκτήσουν ανοσία, ενώ οι ηλικιωμένοι θα είναι απομονωμένοι στα σπίτια τους, από τα οποία θα βγουν όταν δεν θα υπάρχει επιδημία. Αυτό είναι ωραίο θεωρητικά, αυτό πάει να κάνει η Αγγλία, αλλά θα αποδώσει; Θα το δούμε στην πράξη…

–Ήδη υπάρχουν δεύτερες σκέψεις…

Ακριβώς. Μα, κανείς δεν είναι απόλυτος. Και εγώ στην κριτική που κάνω για τα δικά μας, δεν την κάνω απόλυτα.

–Και το Εθνικό Σύστημα Υγείας σε ποια κατάσταση είναι; Ελλείψεις σε προσωπικό, σε ΜΕΘ…

Είναι το κεφάλαιο που με ευαισθητοποιεί γιατί το ΕΣΥ θα έπρεπε να είχε διαρθρωθεί διαφορετικά. Δηλαδή ήμουν ο υπουργός Υγείας που έβαλε τους πιο αυστηρούς κανόνες όσον αφορά τη σχέση δημόσιου και ιδιωτικού. Όπως όμως είναι σήμερα, δεν μπορείς να αγνοήσεις τον ιδιωτικό τομέα. Πρέπει να συνάψεις μαζί του συμβάσεις, για να τον χρησιμοποιήσεις. Επίσης δεν έχει προχωρήσει καθόλου το θέμα της τηλε-ιατρικής γ’ γενιάς κυρίως για τα νησιά και απομονωμένες περιοχές. Γενικά το Σύστημα θα μπορούσε να είναι καλύτερο.

–Επειδή το βάρος εκ των πραγμάτων το σηκώνει το Δημόσιο Σύστημα Υγείας…

Θα πρέπει να επιτάξει μονάδες του ιδιωτικού τομέα, αν το χρειαστεί.

–Το απευκταίο σενάριο είναι μαζικά συμπτώματα χωρίς τις αντίστοιχες ΜΕΘ…

Για αυτό λέω ότι τα γενικά μέτρα είναι επιβεβλημένα όπως είναι διαρθρωμένη η χώρα. Η δική μου κριτική συνίσταται στο ότι θα έπρεπε να ληφθούν με διαφορετικό τρόπο. Θα μπορούσαμε να το είχαμε αποφύγει, όμως θα μπορούσαμε και να μην το έχουμε αποφύγει. Αλλά με τον τρόπο που το χειριστήκαμε, κατ’ ανάγκην φθάσαμε στη σημερινή κατάσταση.

–Προτάσεις για ενίσχυση του Δημόσιου Συστήματος στο «και πέντε»;

Είναι λογικό να πάρει γιατρούς και νοσηλευτές, αλλά δεν αρκεί να τους προσλάβει, πρέπει να τους εκπαιδεύσει. Εξομοιώσαμε τους πάντες και αυτό ήταν λάθος. Στα μεν νοσοκομεία όλοι ονομάστηκαν διευθυντές και στα πανεπιστήμια όλοι έγιναν καθηγητές. Βλέπω στις τηλεοράσεις καθηγητές της ειδικότητάς μου και δεν τους γνωρίζω, δηλαδή δεν γνωρίζω τις δημοσιεύσεις τους. Δεν υπάρχει πειθαρχία. Είναι δυνατόν σε μια Εκκλησία να είναι όλοι Αρχιεπίσκοποι ή σε ένα στρατό όλοι στρατηγοί; Τεράστια λάθη… Υπουργοί και κυβερνήσεις υπέκυψαν στις συνδικαλιστικές πιέσεις. «Κάνε κι εμένα καθηγητή». Έγιναν όλοι διευθυντές επί υπουργίας Αβραμόπουλου, οι καθηγητές έγιναν με τους τελευταίους νόμους αρχής γενομένης από νόμους Διαμαντοπούλου, που κατήργησε τις εισαγωγικές βαθμίδες π.χ. του λέκτορα. Όμως καθηγητής είναι αυτός οι δημοσιεύσεις του οποίου έχουν απήχηση στο εξωτερικό, να είναι δηλαδή πρωτοποριακές. Πράγμα που στην Ελλάδα δεν θα έλεγα ότι βρίσκεται στην ευτυχέστερη στιγμή.

-Εσείς ως άνθρωπος παίρνετε κάποια μέτρα;

Εγώ είμαι εκτεθειμένος στο ιατρείο μου. Ο γιατρός έχει πάντα τον κίνδυνο να είναι φορείς οι ασθενείς του.

–Η χώρα μας αντιμετωπίζει δύο μείζονες κρίσεις, πανδημία και προσφυγικό/μεταναστευτικό. Θα ήταν, με βάση τη δική σας μακρά πολιτική εμπειρία, χρήσιμο τούτη τη στιγμή ένα Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών;

Ξέρουμε τις απόψεις των πολιτικών αρχηγών, δεν νομίζω ότι θα δώσει κάτι. Έχουν εκφραστεί δημόσια, και στη Βουλή.

–Μήπως δώσει τη δυνατότητα για μεγαλύτερη συναίνεση;

Αυτό θα έπρεπε να το είχε ήδη κάνει ο πρωθυπουργός, να καλέσει τους πολιτικούς αρχηγούς και να τους έλεγε ποια μέτρα θα εφαρμόσει, ποιο πρότυπο θα ακολουθήσει. Αλλά σε αυτή τη φάση δεν θα αποδώσει. Στην προηγούμενη φάση που το είχε πει η κυρία Γεννηματά, ασφαλώς ναι. Τότε. Αυτά για τον κοροναϊό. Ενώ όσον αφορά το μεταναστευτικό έχει μπει μέσα η Ευρώπη και παίζει ρόλο, αυτόν το ρόλο που παίζει. Συνεπώς θα είναι περιορισμένης αξίας ένα Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών.

–Την βλέπετε επαρκή την ευρωπαϊκή στήριξη στο μεταναστευτικό;

Θα την ήθελα καλύτερη, σωστότερη και σοβαρότερη.

“Ο κόσμος της επιστήμης και της πολιτικής έχασαν σήμερα ένα επίλεκτο στέλεχός τους. Στην μακρά διαδρομή του, ο Δημήτρης Κρεμαστινός άφησε ξεχωριστό αποτύπωμα αξιοπρέπειας, ευθύνης και αποτελεσματικότητας. Θερμά συλλυπητήρια στην οικογένειά του”.

«Εκφράζω τη βαθιά μου θλίψη για την απώλεια του αγαπημένου φίλου Δημήτρη Κρεμαστινού.  Χάσαμε σήμερα έναν σπουδαίο άνθρωπο, έναν λαμπρό επιστήμονα, ένα φλογερό πατριώτη, ένα Μαχητή  της Δημοκρατικής Παράταξης, βουλευτή, αντιπρόεδρο της Βουλής, υπουργό», αναφέρει η πρόεδρος του Κινήματος Αλλαγής.

Η Φώφη Γεννηματά αναφέρει «ήταν ”ο δικός μας γιατρός”. Ο Δ. Κρεμαστινός δεν στάθηκε μόνο στο πλευρό του ιδρυτή μας Ανδρέα Παπανδρέου. Κέρδισε την εκτίμηση και την εμπιστοσύνη των Ελλήνων, μέσα από τη συνεχή κοινωνική , επιστημονική και την Ακαδημαϊκή του παρουσία, το διδακτικό και ερευνητικό του έργο, τη δράση του στις μεγαλύτερες Καρδιολογικές Κλινικές της χώρας και τη θητεία του στο Υπουργείο Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων όπου συνέβαλε στην ενίσχυση του ΕΣΥ.

Το όνομά του συνδέθηκε με τη λειτουργία των σημαντικότερων καρδιολογικών κλινικών της χώρας, την  ενίσχυση του ΕΚΑΒ, τη λειτουργία των αεροδιακομιδών, τη δημιουργία του ΟΚΑΝΑ, την εισαγωγή της τηλεϊατρικής, την αναμόρφωση του ψυχιατρείου της Λέρου, την ίδρυση και στήριξη του Νοσοκομείου Ρόδου.

Η απουσία του αφήνει δυσαναπλήρωτο κενό στην επιστήμη, στην παράταξή μας, στην ιδιαίτερη πατρίδα του, τα Δωδεκάνησα που τον αγάπησαν και τον τίμησαν επί σειρά ετών.

Οι Έλληνες και οι Ελληνίδες θα τον θυμόμαστε με αγάπη και σεβασμό.  Ειλικρινή συλλυπητήρια στην Τζένη και τους οικείους του».

Ο βουλευτής του Κινήματος Αλλαγής και πρώην υπουργός Υγείας εισήχθη στον Ευαγγελισμό 26 Μαρτίου.

Ηταν διασωληνωμένος, αντιμετώπιζε υποκείμενα προβλήματα υγείας και τελικά τα ξημερώματα της Παρασκευής (8/5) πέθανε σκορπώντας θλίψη στον ευρύτερο χώρο του ΠΑΣΟΚ, της ιατρικής και ακαδημαϊκής κοινότητας, αλλά και του πολιτικού πεδίου, το οποίο υπηρέτησε κι από το πόστο του υπουργού Υγείας.

Την είδηση του θανάτου του επιβεβαίωσε ο υπουργός Υγείας Βασίλης Κικίλιας ο οποίος εξέφρασε τα θερμά του συλλυπητήρια στους οικείους του. 

Ποιος ήταν ο καθηγητής Δημήτριος Κρεμαστινός

Ο καθηγητής Δημήτριος Θ. Κρεμαστινός MD, PHD, FESC, FACC, διετέλεσε αντιπρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων, βουλευτής Δωδεκανήσου, διευθυντής του Ελληνικού Κολλεγίου Καρδιολογίας, εκλεγμένο μέλος της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Επιστημών και Τεχνών, τ. υπουργός Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων, ομ. καθηγητής Καρδιολογίας Πανεπιστημίου Αθηνών, τ. πρόεδρος της Ελληνικής Καρδιολογικής Εταιρείας και του Ελληνικού Κολλεγίου Καρδιολογίας, τ. διευθυντής Καρδιολογικών Κλινικών των νοσοκομείων Γεννηματά, Ωνασείου και Αττικού.

Το επιστημονικό και το κυριότερο μέρος του κοινωνικού έργου του καθηγητή Δ. Κρεμαστινού είναι αναπόσπαστα συνδεδεμένα. Το μεγαλύτερο μέρος του κοινωνικού έργου του το πραγματοποίησε ως εξωκοινοβουλευτικός υπουργός. Το γεγονός αυτό, όσο και αν φαίνεται περίεργο για την πολιτική, υπήρξε το αποτέλεσμα της επιστημονικής του καταξίωσης.

Το 1993 ορκίσθηκε εξωκοινοβουλευτικός υπουργός Υγείας-Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων ύστερα από πρόταση του τότε πρωθυπουργού Ανδρέα Παπανδρέου, του οποίου υπήρξε προσωπικός ιατρός και ο οποίος εξετίμησε πέραν των ιατρικών ικανοτήτων και τις γενικότερες απόψεις του περί ενός σύγχρονου εθνικού συστήματος υγείας και πρόνοιας.

Τον καθηγητή Δ. Κρεμαστινό, τότε υφηγητή Καρδιολογίας, επίκουρο καθηγητή του Πανεπιστημίου Αθηνών και διευθυντή της Καρδιολογικής Κλινικής του νοσοκομείου Γεννηματά, επισκέφθηκαν οι θεράποντες ιατροί του Α. Παπανδρέου με επικεφαλής τον καθηγητή Κώστα Στεφανή και του πρότειναν να εξετάσει και να αναλάβει το θέμα της υγείας του τότε πρωθυπουργού, η οποία βρισκόταν σε κρίσιμο στάδιο.

Ανήλθε όλες τις βαθμίδες της πανεπιστημιακής ιεραρχίας με συνεχές ερευνητικό και διδακτικό έργο επί 35 χρόνια. Ουδέποτε υπήρξε ούτε καν υποψήφιος για οποιαδήποτε διοικητική θέση στο Πανεπιστήμιο, γιατί πίστευε ότι η συναλλαγή ψηφοφόρων των κατωτέρων βαθμίδων και ψηφιζομένων των ανωτάτων βαθμίδων είναι καταστροφική για τα ανώτατα εκπαιδευτικά ιδρύματα. Μετά το τέλος της υπουργικής θητείας επέστρεψε κανονικά στο Πανεπιστήμιο και δεν πολιτεύθηκε.

Υπήρξε διευθυντής στις μεγαλύτερες Καρδιολογικές Κλινικές της χώρας (Νοσοκομείο Γεννηματά, Β Καρδιολογική Κλινική Ωνασείου), ενώ εκ του μηδενός δημιούργησε τη Β΄ Πανεπιστημιακή Καρδιολογική Κλινική του Αττικού Νοσοκομείου, της οποίας υπήρξε ο πρώτος διευθυντής.

Το ερευνητικό του έργο, που έχει διεθνή αναγνώριση και βράβευση, στηρίχθηκε στην έρευνα σε βάθος και όχι σε πλάτος, γεγονός που επιβεβαιώνεται από θετικές βιβλιογραφικές αναφορές και όχι απλώς αναφορές. Την άποψή του αυτή, η οποία είναι αποδεκτή για την αξιολόγηση ακόμα και των βραβείων Nobel, θεωρούσε ως το βασικότερο κριτήριο αξιολόγησης των συνεργατών του και επανειλημμένα τόνιζε κατά τις κρίσεις των καθηγητών στην Ιατρική Σχολή.

Ο καθηγητής Δ. Κρεμαστινός, παραμένοντας πιστός στις ακαδημαϊκές αρχές του, παραιτήθηκε τόσο από τη θέση του βουλευτή του ψηφοδελτίου Επικρατείας που του πρόσφερε ο Ανδρέας Παπανδρέου, όσο και μετά την πρώτη εκλογή του ως βουλευτής το 2000, όταν η Βουλή ψήφισε το Σύνταγμα που προέβλεπε ασυμβίβαστο των ιδιοτήτων  του βουλευτή και του ιατρού-καθηγητή. Δέχθηκε τη θέση του εξωκοινοβουλευτικού υπουργού Υγείας, Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων (1993-1996), πιστεύοντας ότι από αυτή τη θέση θα πραγματοποιήσει ουσιαστικό έργο για τη χώρα.

Το κύριο κοινωνικό του έργο αναφέρεται στον χρόνο της υπουργίας του. Ως υπουργός Υγείας-Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων επέτυχε να εξαιρέσει τη χώρα από τη συνθήκη του Μάαστριχτ. Με αυτόν τον τρόπο η χώρα απέκτησε το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Αττικό και δέκα μεγάλα περιφερειακά νοσοκομεία, καθώς και τα μεγάλα προνοιακά ιδρύματα (ΚΕΚΥΚΑμεΑ) για την υποστήριξη των ΑμεΑ, δεδομένου ότι οι προϋπολογισμοί των έργων αυτών ήταν αδύνατον να καλυφθούν από τον εθνικό προϋπολογισμό. Αυτή η εξαίρεση από τη συνθήκη του Μάαστριχτ υπήρξε τότε η πρώτη και η μοναδική για χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που έδωσε την ευκαιρία της δημιουργίας του Κοινωνικού Κράτους.

Ως υπουργός Υγείας Πρόνοιας και Κοινωνικών Ασφαλίσεων:

Επεξέτεινε το ΕΚΑΒ σε όλη τη χώρα με ιατρούς καρδιολόγους και αναισθησιολόγους μέσα στις νοσοκομειακές μονάδες για πρώτη φορά. Μέχρι τότε τα ασθενοφόρα κυκλοφορούσαν μόνο με νοσηλευτές.

Δημιούργησε στη χώρα μονάδες αεροπλάνων του ΕΚΑΒ για τη διακομιδή αρρώστων από τα νησιά και τις απομακρυσμένες περιοχές, με πλήρωμα εξειδικευμένο ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό.

Δημιούργησε και λειτούργησε για πρώτη φορά τον Οργανισμό Κατά των Ναρκωτικών (ΟΚΑΝΑ) με επέκτασή του σε όλη τη χώρα και εισήγαγε για τους χρήστες ναρκωτικών τη θεραπεία με μεθαδόνη.

Εισήγαγε την τηλεϊατρική στη χώρα και εγκατέστησε τους πρώτους σταθμούς στα νησιά.

Αναμόρφωσε την ψυχική υγεία με πρότυπο το ψυχιατρείο Λέρου που από κοινωνικό όνειδος όπως το χαρακτήριζε τότε ο διεθνής τύπος αναγνωρίστηκε ως πρότυπο ψυχιατρικό κέντρο.

Δημιούργησε την επιτροπή των επτά ξένων εμπειρογνωμόνων από καθηγητές των μεγαλύτερων Πανεπιστημίων της Ευρώπης με επικεφαλής τον Πρύτανη του London School of Economics η οποία εισηγήθηκε το νόμο για την ανασυγκρότηση του Εθνικού Συστήματος Υγείας με βάση κυρίως το Σκανδιναβικό πρότυπο. Το έργο δυστυχώς δεν υλοποιήθηκε λόγω της αποχωρήσεως του από το υπουργείο Υγείας και Πρόνοιας ως αποτέλεσμα της παραίτησης του Ανδρέα Παπανδρέου από τη θέση του πρωθυπουργού για λόγους υγείας.

Από το 2009 εκλεγόταν συνεχώς βουλευτής Δωδεκανήσου με το ΠΑΣΟΚ.

Διετέλεσε πρόεδρος Διαρκούς Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων της Βουλής από το 2009 έως και το 2014.

Εξελέγη αντιπρόεδρος της Βουλής στις 4.10.2015 θέση την οποία κατείχε έως σήμερα.

Σύμφωνα με πληροφορίες, οι γιατροί είναι αισιόδοξοι για την πορεία της υγείας του.

Πριν από μερικές μέρες στη συνέντευξή του στο libre.gr πάντως είχε προβλέψει ότι υπήρχε κίνδυνος να προσβληθεί…

Παράλλληλα είχε εκφράσει τη διαφωνία του με τον τρόπο αντίδρασης της πολιτείας στα πρώτα κρούσματα κοροναϊού λέγοντας ότι θα έπρεπε να είχε υιοθετηθεί το κινεζικό μοντέλο με απομόνωση των περιοχών στα οποία είχαν καταγραφεί τα πρώτα κρούσματα, υπογραμμίζει.

«Έπρεπε και σε εμάς τα μέτρα να είναι από την αρχή πλήρη και αυστηρά, αλλά σε περιοχές. Τόσο καιρό πηγαινοέρχονταν οι άνθρωποι με τα καράβια από την Ιταλία», σημειώνει εμφανώς προβληματισμένος.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του Δημήτρη Κρεμαστινού στο libre.gr και τον συνάδελφο Νίκο Παπαδημητρίου.:

–Να ξεκινήσω τη συνέντευξή μας, κύριε υπουργέ, από τις πληροφορίες, που έχουν αναθερμανθεί τα τελευταία 24ωρα, για επιβολή γενικευμένης απαγόρευσης κυκλοφορίας; Πιστεύετε ότι είναι ένα μέτρο επιβεβλημένο;

Εφόσον ακολουθούμε τη γραμμή της Ιταλίας, όλα εντάσσονται σε αυτήν τη γραμμή. Αν ακολουθούσαμε άλλη γραμμή π.χ. της Κίνας ή της Αγγλίας ή, αν θέλετε, και της Αμερικής, είναι άλλη γραμμή.

–Να το προσδιορίσουμε λίγο; Υποστηρίξατε, με άρθρο σας στα «Νέα», την αντίδραση των κινεζικών αρχών να επιβάλλουν πλήρη απομόνωση των περιοχών στις οποίες εμφανίσθηκαν κρούσματα…

Αυτό πιστεύω ότι έπρεπε να κάνουμε και εμείς στην αρχή και εφόσον τα μέτρα των περιοχών φαίνονταν ατελέσφορα, να προχωρούσαμε στα γενικότερα μέτρα. Ποιων περιοχών; Κατ’ αρχάς εκεί όπου εμφανίσθηκε η επιδημία, προτού εμφανισθούν τα ελεύθερα κρούσματα τα οποία εμφανίζονται τώρα. Αν είχε αποτραπεί με αυτόν τον τρόπο η εμφάνιση ελεύθερων κρουσμάτων, τότε θα είχαμε γλιτώσει μια μεγάλη περιπέτεια, που ασφαλώς θα έχει μεγάλες επιπτώσεις και στην οικονομία.

Στην Αμερική, το CDC που είναι ο μεγαλύτερος οργανισμός καταπολέμησης μεταδιδόμενων νόσων στον κόσμο, απαγόρευσε τις συγκεντρώσεις πάνω από 50 άτομα, δεν εισηγήθηκε κλείσιμο πανεπιστημίων ή σχολείων, αλλά οι κατά τόπους κυβερνήτες, είπε, θα το εκτιμήσουν. Έμεινε στην απαγόρευση του συγχρωτισμού άνω των 50 ατόμων. Από 50 άτομα και κάτω, ζήτησε να έχουν απόσταση δύο μέτρων μέσα στην αίθουσα. Αυτό ήταν, αν θέλετε, ένα ήπιο μέτρο. Γιατί το έκανε αυτό; Γιατί θέλει να φυλάξει πρωτίστως την οικονομία της Αμερικής, είναι η οικονομία του πλανήτη στην ουσία. Αν το CDC αναγκαστεί να εφαρμόσει αυστηρότερα μέτρα, θα τα εφαρμόσει.

–Είπατε -και ακούγεται κάπως τρομακτικό αυτό, για τούτο θα ήθελα να το εξηγήσετε περισσότερο- ότι ακολουθούμε το μοντέλο της Ιταλίας. Όμως η Ιταλία ξέρουμε πού βρίσκεται τώρα…

Η Ιταλία γιατί το έπαθε αυτό; Ενώ άλλοι έκοβαν τη συγκοινωνία με την Κίνα, εκείνη έκανε ελεύθερο τουρισμό και μάλιστα στις περιοχές του Βορρά, που ήταν οι καλύτερές της. Η Ιταλία του Νότου δεν είχε το ίδιο πρόβλημα. Άφησε δηλαδή τις πύλες ανοιχτές και έμπαιναν μέσα…

Έπρεπε και σε εμάς τα μέτρα να είναι από την αρχή πλήρη και αυστηρά, αλλά σε περιοχές. Τόσο καιρό πηγαινοέρχονταν οι άνθρωποι με τα καράβια από την Ιταλία. Ήταν αυτό σωστό; Ή εφαρμόζεις μέτρα σκληρά ή μέτρα ήπια. Το μείγμα …αυστηροηπίων μέτρων δεν αποδίδει.

–Η κυβέρνηση αντιτείνει μέτρα νωρίτερα από ό,τι έπρεπε. Εσείς πώς το ακούτε αυτό;

Πήρε νωρίτερα όσον αφορά την ενημέρωση του κόσμου, αυτό είναι σωστό. Όσον αφορά την αντίδρασή της όμως ήταν λάθος. Φαντασθείτε, απαγόρευσε τα καρναβάλια και δεν σκέφθηκε ότι οι άνθρωποι αυτοί που δεν θα πάνε στο καρναβάλι, δεν θα πάνε σε ταβέρνες, σε πάρτι, θα κάθονται στα σπίτια τους απομονωμένοι; Άρα, λοιπόν, “καρναβάλι plus”. Και το “plus” δεν υπήρχε. Αυτές είναι παραλείψεις, αδυναμίες; Αλλά η ενημέρωση για τρόπους μετάδοσης, τήρησης κανόνων υγιεινής κ.ο.κ. στην πρώτη φάση ήταν σωστή.

–Με αυτά τα δεδομένα, κύριε καθηγητά, φοβάστε για την εξέλιξη που μπορεί να έχει ο κοροναϊός στην πατρίδα μας;

Θα σας το πω με σιγουριά μετά από δύο εβδομάδες. Τη Δευτέρα είχαμε λιγότερα κρούσματα, αλλά μπορεί αύριο -που δεν θέλω να το πιστεύω- να έχουμε περισσότερα. Αν ακολουθηθεί αυτή η πορεία, τότε σημαίνει ότι αυτά τα αυστηρά μέτρα, που παίρνει έστω και με καθυστέρηση, αποδίδουν.

–Δημιουργήθηκε πράγματι ελπίδα με την ανακοίνωση μειωμένου αριθμού κρουσμάτων τη Δευτέρα, ακούγεται όμως και κριτική ότι εδώ δεν γίνονται πολλά τεστ, για αυτό δεν ελέγχονται πολλοί. Θα ήθελα και την επιστημονική σας άποψη επ’ αυτού.

Τα τεστ τι αποδίδουν; Για παράδειγμα μπορεί να είμαι φορέας, και πάω και κάνω το τεστ που θα βγει θετικό. Τι θα κάνω; Αν πάλι βρεθεί αρνητικό, μετά δύο ημέρες θα είναι αρνητικό;

–Το ρωτώ γιατί υπάρχει το παράδειγμα της Νότιας Κορέας με μαζικά, κατά χιλιάδες, τεστ.

Η Νότια Κορέα έκανε καλύτερη εφαρμογή των θεραπειών. Δηλαδή αντιμετώπισε τα νοσοκομειακά περιστατικά καλύτερα. Ασφαλώς έκανε και αυτό που λέτε, αλλά δεν φθάνει μόνον αυτό. Έχει λιγότερους θανάτους -και αυτό οφείλεται και στη μάχη που δίνεται μέσα στο νοσοκομείο.

–Οι εκκλησίες παραμένουν ανοιχτές μόνο για ατομική λατρεία μετά από αρκετές ημέρες ζυμώσεων, ας μου επιτραπεί ο όρος. Εσείς πώς αξιολογείτε τη στάση της κυβέρνησης αφενός, της ηγεσίας της Εκκλησίας αφετέρου;

Η ηγεσία της Εκκλησίας πιστεύει ακράδαντα ότι η υπερβατική δύναμη, το Θείον, είναι ανώτερη από τα ευρήματα της επιστήμης. Το πιστεύει. Δεν μπορεί κανείς να της επιβάλλει να μην το πιστεύει. Η Πολιτεία είναι υποχρεωμένη να ακολουθήσει την επιστήμη και για αυτό υπάρχει αυτός ο διχασμός.

–Αλλά αργήσαμε να πάρουμε μέτρα;

Όχι μόνο για το θέμα αυτό, για όλα τα θέματα που σας είπα.

–Εκτός από το μείζον θέμα της υγείας, υπάρχουν και άλλες επιπτώσεις, οι οικονομικές. Ήδη ανακοινώθηκαν μέτρα για αυτούς που έρχονται από το εξωτερικό. Η βασική τουριστική περίοδος αρχίζει σε λίγο, οπότε ποια είναι η εκτίμησή σας στο παράπλευρο αυτό θέμα;

Δεν είναι ευχάριστο. Έρχεται κανείς σε μια χώρα που βρίσκεται σε καραντίνα; Εγώ δεν θα πήγαινα. Γιατί να έρθουν τουρίστες; Πρέπει να αποδώσουν τα μέτρα, να αφαιρεθούν τα μέτρα, να μην έχει η Ελλάδα πρόβλημα και θα ελπίζουμε ότι τότε θα έρθει ο τουρισμός.

–Την Τρίτη το απόγευμα έγινε τηλεδιάσκεψη μεταξύ των ηγετών της Ε.Ε. Είναι σκόπιμη, αναγκαία μια ενιαία, διακρατική πολιτική αντιμετώπισης της πανδημίας και σε ευρωπαϊκό και σε παγκόσμιο επίπεδο;

Θα έπρεπε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας να πει τι πρέπει να γίνει παγκόσμια, να υιοθετήσει ένα πρότυπο, της Ουχάν ή της Ιταλίας, παίρνω δύο ακραία παραδείγματα. Να πάρει μία θέση και να καταγγέλλει τα κράτη που δεν συμμορφώνονται με την απόφασή του. Τώρα η Αγγλία πιστεύει ότι αφήνοντας ελεύθερα, σε ευρεία έκταση, τα κρούσματα των νεαρών ατόμων που έχουν μικρή θνητότητα, θα δημιουργήσει ασπίδα προστασίας. Γιατί; Γιατί όλοι θα αποκτήσουν ανοσία, ενώ οι ηλικιωμένοι θα είναι απομονωμένοι στα σπίτια τους, από τα οποία θα βγουν όταν δεν θα υπάρχει επιδημία. Αυτό είναι ωραίο θεωρητικά, αυτό πάει να κάνει η Αγγλία, αλλά θα αποδώσει; Θα το δούμε στην πράξη…

–Ήδη υπάρχουν δεύτερες σκέψεις…

Ακριβώς. Μα, κανείς δεν είναι απόλυτος. Και εγώ στην κριτική που κάνω για τα δικά μας, δεν την κάνω απόλυτα.

–Και το Εθνικό Σύστημα Υγείας σε ποια κατάσταση είναι; Ελλείψεις σε προσωπικό, σε ΜΕΘ…

Είναι το κεφάλαιο που με ευαισθητοποιεί γιατί το ΕΣΥ θα έπρεπε να είχε διαρθρωθεί διαφορετικά. Δηλαδή ήμουν ο υπουργός Υγείας που έβαλε τους πιο αυστηρούς κανόνες όσον αφορά τη σχέση δημόσιου και ιδιωτικού. Όπως όμως είναι σήμερα, δεν μπορείς να αγνοήσεις τον ιδιωτικό τομέα. Πρέπει να συνάψεις μαζί του συμβάσεις, για να τον χρησιμοποιήσεις. Επίσης δεν έχει προχωρήσει καθόλου το θέμα της τηλε-ιατρικής γ’ γενιάς κυρίως για τα νησιά και απομονωμένες περιοχές. Γενικά το Σύστημα θα μπορούσε να είναι καλύτερο.

–Επειδή το βάρος εκ των πραγμάτων το σηκώνει το Δημόσιο Σύστημα Υγείας…

Θα πρέπει να επιτάξει μονάδες του ιδιωτικού τομέα, αν το χρειαστεί.

–Το απευκταίο σενάριο είναι μαζικά συμπτώματα χωρίς τις αντίστοιχες ΜΕΘ…

Για αυτό λέω ότι τα γενικά μέτρα είναι επιβεβλημένα όπως είναι διαρθρωμένη η χώρα. Η δική μου κριτική συνίσταται στο ότι θα έπρεπε να ληφθούν με διαφορετικό τρόπο. Θα μπορούσαμε να το είχαμε αποφύγει, όμως θα μπορούσαμε και να μην το έχουμε αποφύγει. Αλλά με τον τρόπο που το χειριστήκαμε, κατ’ ανάγκην φθάσαμε στη σημερινή κατάσταση.

–Προτάσεις για ενίσχυση του Δημόσιου Συστήματος στο «και πέντε»;

Είναι λογικό να πάρει γιατρούς και νοσηλευτές, αλλά δεν αρκεί να τους προσλάβει, πρέπει να τους εκπαιδεύσει. Εξομοιώσαμε τους πάντες και αυτό ήταν λάθος. Στα μεν νοσοκομεία όλοι ονομάστηκαν διευθυντές και στα πανεπιστήμια όλοι έγιναν καθηγητές. Βλέπω στις τηλεοράσεις καθηγητές της ειδικότητάς μου και δεν τους γνωρίζω, δηλαδή δεν γνωρίζω τις δημοσιεύσεις τους. Δεν υπάρχει πειθαρχία. Είναι δυνατόν σε μια Εκκλησία να είναι όλοι Αρχιεπίσκοποι ή σε ένα στρατό όλοι στρατηγοί; Τεράστια λάθη… Υπουργοί και κυβερνήσεις υπέκυψαν στις συνδικαλιστικές πιέσεις. «Κάνε κι εμένα καθηγητή». Έγιναν όλοι διευθυντές επί υπουργίας Αβραμόπουλου, οι καθηγητές έγιναν με τους τελευταίους νόμους αρχής γενομένης από νόμους Διαμαντοπούλου, που κατήργησε τις εισαγωγικές βαθμίδες π.χ. του λέκτορα. Όμως καθηγητής είναι αυτός οι δημοσιεύσεις του οποίου έχουν απήχηση στο εξωτερικό, να είναι δηλαδή πρωτοποριακές. Πράγμα που στην Ελλάδα δεν θα έλεγα ότι βρίσκεται στην ευτυχέστερη στιγμή.

-Εσείς ως άνθρωπος παίρνετε κάποια μέτρα;

Εγώ είμαι εκτεθειμένος στο ιατρείο μου. Ο γιατρός έχει πάντα τον κίνδυνο να είναι φορείς οι ασθενείς του.

–Η χώρα μας αντιμετωπίζει δύο μείζονες κρίσεις, πανδημία και προσφυγικό/μεταναστευτικό. Θα ήταν, με βάση τη δική σας μακρά πολιτική εμπειρία, χρήσιμο τούτη τη στιγμή ένα Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών;

Ξέρουμε τις απόψεις των πολιτικών αρχηγών, δεν νομίζω ότι θα δώσει κάτι. Έχουν εκφραστεί δημόσια, και στη Βουλή.

–Μήπως δώσει τη δυνατότητα για μεγαλύτερη συναίνεση;

Αυτό θα έπρεπε να το είχε ήδη κάνει ο πρωθυπουργός, να καλέσει τους πολιτικούς αρχηγούς και να τους έλεγε ποια μέτρα θα εφαρμόσει, ποιο πρότυπο θα ακολουθήσει. Αλλά σε αυτή τη φάση δεν θα αποδώσει. Στην προηγούμενη φάση που το είχε πει η κυρία Γεννηματά, ασφαλώς ναι. Τότε. Αυτά για τον κοροναϊό. Ενώ όσον αφορά το μεταναστευτικό έχει μπει μέσα η Ευρώπη και παίζει ρόλο, αυτόν το ρόλο που παίζει. Συνεπώς θα είναι περιορισμένης αξίας ένα Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών.

–Την βλέπετε επαρκή την ευρωπαϊκή στήριξη στο μεταναστευτικό;

Θα την ήθελα καλύτερη, σωστότερη και σοβαρότερη.

«Έπρεπε και σε εμάς τα μέτρα να είναι από την αρχή πλήρη και αυστηρά, αλλά σε περιοχές. Τόσο καιρό πηγαινοέρχονταν οι άνθρωποι με τα καράβια από την Ιταλία», σημειώνει εμφανώς προβληματισμένος.

Συνέντευξη στον Νίκο Παπαδημητρίου

Ο Δημήτρης Κρεμαστινός πιστεύει πως «θα έπρεπε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας να πει τι πρέπει να γίνει παγκόσμια, να υιοθετήσει ένα πρότυπο» και στη συνέχεια να καταγγέλλει τα κράτη που δεν συμμορφώνονται με την απόφασή του.

Ως πρώην υπουργός Υγείας αναφέρεται στις προσλήψεις στο δημόσιο σύστημα υγείας, στις ελλείψεις σε κλίνες Μονάδων Εντατικής Θεραπείας, για τη σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Ως γιατρός μιλά για την καθημερινή έκθεση στο ιατρείο του ενώ ως πολιτικός τονίζει ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα έπρεπε να είχε από την πρώτη στιγμή καλέσει τους πολιτικούς αρχηγούς, με αντικείμενο τα μέτρα που θα επρόκειτο να πάρει.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης του Δημήτρη Κρεμαστινού στο libre.gr.:

–Να ξεκινήσω τη συνέντευξή μας, κύριε υπουργέ, από τις πληροφορίες, που έχουν αναθερμανθεί τα τελευταία 24ωρα, για επιβολή γενικευμένης απαγόρευσης κυκλοφορίας; Πιστεύετε ότι είναι ένα μέτρο επιβεβλημένο;

Εφόσον ακολουθούμε τη γραμμή της Ιταλίας, όλα εντάσσονται σε αυτήν τη γραμμή. Αν ακολουθούσαμε άλλη γραμμή π.χ. της Κίνας ή της Αγγλίας ή, αν θέλετε, και της Αμερικής, είναι άλλη γραμμή.

–Να το προσδιορίσουμε λίγο; Υποστηρίξατε, με άρθρο σας στα «Νέα», την αντίδραση των κινεζικών αρχών να επιβάλλουν πλήρη απομόνωση των περιοχών στις οποίες εμφανίσθηκαν κρούσματα…

Αυτό πιστεύω ότι έπρεπε να κάνουμε και εμείς στην αρχή και εφόσον τα μέτρα των περιοχών φαίνονταν ατελέσφορα, να προχωρούσαμε στα γενικότερα μέτρα. Ποιων περιοχών; Κατ’ αρχάς εκεί όπου εμφανίσθηκε η επιδημία, προτού εμφανισθούν τα ελεύθερα κρούσματα τα οποία εμφανίζονται τώρα. Αν είχε αποτραπεί με αυτόν τον τρόπο η εμφάνιση ελεύθερων κρουσμάτων, τότε θα είχαμε γλιτώσει μια μεγάλη περιπέτεια, που ασφαλώς θα έχει μεγάλες επιπτώσεις και στην οικονομία.

Στην Αμερική, το CDC που είναι ο μεγαλύτερος οργανισμός καταπολέμησης μεταδιδόμενων νόσων στον κόσμο, απαγόρευσε τις συγκεντρώσεις πάνω από 50 άτομα, δεν εισηγήθηκε κλείσιμο πανεπιστημίων ή σχολείων, αλλά οι κατά τόπους κυβερνήτες, είπε, θα το εκτιμήσουν. Έμεινε στην απαγόρευση του συγχρωτισμού άνω των 50 ατόμων. Από 50 άτομα και κάτω, ζήτησε να έχουν απόσταση δύο μέτρων μέσα στην αίθουσα. Αυτό ήταν, αν θέλετε, ένα ήπιο μέτρο. Γιατί το έκανε αυτό; Γιατί θέλει να φυλάξει πρωτίστως την οικονομία της Αμερικής, είναι η οικονομία του πλανήτη στην ουσία. Αν το CDC αναγκαστεί να εφαρμόσει αυστηρότερα μέτρα, θα τα εφαρμόσει.

–Είπατε -και ακούγεται κάπως τρομακτικό αυτό, για τούτο θα ήθελα να το εξηγήσετε περισσότερο- ότι ακολουθούμε το μοντέλο της Ιταλίας. Όμως η Ιταλία ξέρουμε πού βρίσκεται τώρα…

Η Ιταλία γιατί το έπαθε αυτό; Ενώ άλλοι έκοβαν τη συγκοινωνία με την Κίνα, εκείνη έκανε ελεύθερο τουρισμό και μάλιστα στις περιοχές του Βορρά, που ήταν οι καλύτερές της. Η Ιταλία του Νότου δεν είχε το ίδιο πρόβλημα. Άφησε δηλαδή τις πύλες ανοιχτές και έμπαιναν μέσα…

Έπρεπε και σε εμάς τα μέτρα να είναι από την αρχή πλήρη και αυστηρά, αλλά σε περιοχές. Τόσο καιρό πηγαινοέρχονταν οι άνθρωποι με τα καράβια από την Ιταλία. Ήταν αυτό σωστό; Ή εφαρμόζεις μέτρα σκληρά ή μέτρα ήπια. Το μείγμα …αυστηροηπίων μέτρων δεν αποδίδει.

–Η κυβέρνηση αντιτείνει μέτρα νωρίτερα από ό,τι έπρεπε. Εσείς πώς το ακούτε αυτό;

Πήρε νωρίτερα όσον αφορά την ενημέρωση του κόσμου, αυτό είναι σωστό. Όσον αφορά την αντίδρασή της όμως ήταν λάθος. Φαντασθείτε, απαγόρευσε τα καρναβάλια και δεν σκέφθηκε ότι οι άνθρωποι αυτοί που δεν θα πάνε στο καρναβάλι, δεν θα πάνε σε ταβέρνες, σε πάρτι, θα κάθονται στα σπίτια τους απομονωμένοι; Άρα, λοιπόν, “καρναβάλι plus”. Και το “plus” δεν υπήρχε. Αυτές είναι παραλείψεις, αδυναμίες; Αλλά η ενημέρωση για τρόπους μετάδοσης, τήρησης κανόνων υγιεινής κ.ο.κ. στην πρώτη φάση ήταν σωστή.

–Με αυτά τα δεδομένα, κύριε καθηγητά, φοβάστε για την εξέλιξη που μπορεί να έχει ο κοροναϊός στην πατρίδα μας;

Θα σας το πω με σιγουριά μετά από δύο εβδομάδες. Τη Δευτέρα είχαμε λιγότερα κρούσματα, αλλά μπορεί αύριο -που δεν θέλω να το πιστεύω- να έχουμε περισσότερα. Αν ακολουθηθεί αυτή η πορεία, τότε σημαίνει ότι αυτά τα αυστηρά μέτρα, που παίρνει έστω και με καθυστέρηση, αποδίδουν.

–Δημιουργήθηκε πράγματι ελπίδα με την ανακοίνωση μειωμένου αριθμού κρουσμάτων τη Δευτέρα, ακούγεται όμως και κριτική ότι εδώ δεν γίνονται πολλά τεστ, για αυτό δεν ελέγχονται πολλοί. Θα ήθελα και την επιστημονική σας άποψη επ’ αυτού.

Τα τεστ τι αποδίδουν; Για παράδειγμα μπορεί να είμαι φορέας, και πάω και κάνω το τεστ που θα βγει θετικό. Τι θα κάνω; Αν πάλι βρεθεί αρνητικό, μετά δύο ημέρες θα είναι αρνητικό;

–Το ρωτώ γιατί υπάρχει το παράδειγμα της Νότιας Κορέας με μαζικά, κατά χιλιάδες, τεστ.

Η Νότια Κορέα έκανε καλύτερη εφαρμογή των θεραπειών. Δηλαδή αντιμετώπισε τα νοσοκομειακά περιστατικά καλύτερα. Ασφαλώς έκανε και αυτό που λέτε, αλλά δεν φθάνει μόνον αυτό. Έχει λιγότερους θανάτους -και αυτό οφείλεται και στη μάχη που δίνεται μέσα στο νοσοκομείο.

–Οι εκκλησίες παραμένουν ανοιχτές μόνο για ατομική λατρεία μετά από αρκετές ημέρες ζυμώσεων, ας μου επιτραπεί ο όρος. Εσείς πώς αξιολογείτε τη στάση της κυβέρνησης αφενός, της ηγεσίας της Εκκλησίας αφετέρου;

Η ηγεσία της Εκκλησίας πιστεύει ακράδαντα ότι η υπερβατική δύναμη, το Θείον, είναι ανώτερη από τα ευρήματα της επιστήμης. Το πιστεύει. Δεν μπορεί κανείς να της επιβάλλει να μην το πιστεύει. Η Πολιτεία είναι υποχρεωμένη να ακολουθήσει την επιστήμη και για αυτό υπάρχει αυτός ο διχασμός.

–Αλλά αργήσαμε να πάρουμε μέτρα;

Όχι μόνο για το θέμα αυτό, για όλα τα θέματα που σας είπα.

–Εκτός από το μείζον θέμα της υγείας, υπάρχουν και άλλες επιπτώσεις, οι οικονομικές. Ήδη ανακοινώθηκαν μέτρα για αυτούς που έρχονται από το εξωτερικό. Η βασική τουριστική περίοδος αρχίζει σε λίγο, οπότε ποια είναι η εκτίμησή σας στο παράπλευρο αυτό θέμα;

Δεν είναι ευχάριστο. Έρχεται κανείς σε μια χώρα που βρίσκεται σε καραντίνα; Εγώ δεν θα πήγαινα. Γιατί να έρθουν τουρίστες; Πρέπει να αποδώσουν τα μέτρα, να αφαιρεθούν τα μέτρα, να μην έχει η Ελλάδα πρόβλημα και θα ελπίζουμε ότι τότε θα έρθει ο τουρισμός.

–Την Τρίτη το απόγευμα έγινε τηλεδιάσκεψη μεταξύ των ηγετών της Ε.Ε. Είναι σκόπιμη, αναγκαία μια ενιαία, διακρατική πολιτική αντιμετώπισης της πανδημίας και σε ευρωπαϊκό και σε παγκόσμιο επίπεδο;

Θα έπρεπε ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας να πει τι πρέπει να γίνει παγκόσμια, να υιοθετήσει ένα πρότυπο, της Ουχάν ή της Ιταλίας, παίρνω δύο ακραία παραδείγματα. Να πάρει μία θέση και να καταγγέλλει τα κράτη που δεν συμμορφώνονται με την απόφασή του. Τώρα η Αγγλία πιστεύει ότι αφήνοντας ελεύθερα, σε ευρεία έκταση, τα κρούσματα των νεαρών ατόμων που έχουν μικρή θνητότητα, θα δημιουργήσει ασπίδα προστασίας. Γιατί; Γιατί όλοι θα αποκτήσουν ανοσία, ενώ οι ηλικιωμένοι θα είναι απομονωμένοι στα σπίτια τους, από τα οποία θα βγουν όταν δεν θα υπάρχει επιδημία. Αυτό είναι ωραίο θεωρητικά, αυτό πάει να κάνει η Αγγλία, αλλά θα αποδώσει; Θα το δούμε στην πράξη…

–Ήδη υπάρχουν δεύτερες σκέψεις…

Ακριβώς. Μα, κανείς δεν είναι απόλυτος. Και εγώ στην κριτική που κάνω για τα δικά μας, δεν την κάνω απόλυτα.

–Και το Εθνικό Σύστημα Υγείας σε ποια κατάσταση είναι; Ελλείψεις σε προσωπικό, σε ΜΕΘ…

Είναι το κεφάλαιο που με ευαισθητοποιεί γιατί το ΕΣΥ θα έπρεπε να είχε διαρθρωθεί διαφορετικά. Δηλαδή ήμουν ο υπουργός Υγείας που έβαλε τους πιο αυστηρούς κανόνες όσον αφορά τη σχέση δημόσιου και ιδιωτικού. Όπως όμως είναι σήμερα, δεν μπορείς να αγνοήσεις τον ιδιωτικό τομέα. Πρέπει να συνάψεις μαζί του συμβάσεις, για να τον χρησιμοποιήσεις. Επίσης δεν έχει προχωρήσει καθόλου το θέμα της τηλε-ιατρικής γ’ γενιάς κυρίως για τα νησιά και απομονωμένες περιοχές. Γενικά το Σύστημα θα μπορούσε να είναι καλύτερο.

–Επειδή το βάρος εκ των πραγμάτων το σηκώνει το Δημόσιο Σύστημα Υγείας…

Θα πρέπει να επιτάξει μονάδες του ιδιωτικού τομέα, αν το χρειαστεί.

–Το απευκταίο σενάριο είναι μαζικά συμπτώματα χωρίς τις αντίστοιχες ΜΕΘ…

Για αυτό λέω ότι τα γενικά μέτρα είναι επιβεβλημένα όπως είναι διαρθρωμένη η χώρα. Η δική μου κριτική συνίσταται στο ότι θα έπρεπε να ληφθούν με διαφορετικό τρόπο. Θα μπορούσαμε να το είχαμε αποφύγει, όμως θα μπορούσαμε και να μην το έχουμε αποφύγει. Αλλά με τον τρόπο που το χειριστήκαμε, κατ’ ανάγκην φθάσαμε στη σημερινή κατάσταση.

–Προτάσεις για ενίσχυση του Δημόσιου Συστήματος στο «και πέντε»;

Είναι λογικό να πάρει γιατρούς και νοσηλευτές, αλλά δεν αρκεί να τους προσλάβει, πρέπει να τους εκπαιδεύσει. Εξομοιώσαμε τους πάντες και αυτό ήταν λάθος. Στα μεν νοσοκομεία όλοι ονομάστηκαν διευθυντές και στα πανεπιστήμια όλοι έγιναν καθηγητές. Βλέπω στις τηλεοράσεις καθηγητές της ειδικότητάς μου και δεν τους γνωρίζω, δηλαδή δεν γνωρίζω τις δημοσιεύσεις τους. Δεν υπάρχει πειθαρχία. Είναι δυνατόν σε μια Εκκλησία να είναι όλοι Αρχιεπίσκοποι ή σε ένα στρατό όλοι στρατηγοί; Τεράστια λάθη… Υπουργοί και κυβερνήσεις υπέκυψαν στις συνδικαλιστικές πιέσεις. «Κάνε κι εμένα καθηγητή». Έγιναν όλοι διευθυντές επί υπουργίας Αβραμόπουλου, οι καθηγητές έγιναν με τους τελευταίους νόμους αρχής γενομένης από νόμους Διαμαντοπούλου, που κατήργησε τις εισαγωγικές βαθμίδες π.χ. του λέκτορα. Όμως καθηγητής είναι αυτός οι δημοσιεύσεις του οποίου έχουν απήχηση στο εξωτερικό, να είναι δηλαδή πρωτοποριακές. Πράγμα που στην Ελλάδα δεν θα έλεγα ότι βρίσκεται στην ευτυχέστερη στιγμή.

-Εσείς ως άνθρωπος παίρνετε κάποια μέτρα;

Εγώ είμαι εκτεθειμένος στο ιατρείο μου. Ο γιατρός έχει πάντα τον κίνδυνο να είναι φορείς οι ασθενείς του.

–Η χώρα μας αντιμετωπίζει δύο μείζονες κρίσεις, πανδημία και προσφυγικό/μεταναστευτικό. Θα ήταν, με βάση τη δική σας μακρά πολιτική εμπειρία, χρήσιμο τούτη τη στιγμή ένα Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών;

Ξέρουμε τις απόψεις των πολιτικών αρχηγών, δεν νομίζω ότι θα δώσει κάτι. Έχουν εκφραστεί δημόσια, και στη Βουλή.

–Μήπως δώσει τη δυνατότητα για μεγαλύτερη συναίνεση;

Αυτό θα έπρεπε να το είχε ήδη κάνει ο πρωθυπουργός, να καλέσει τους πολιτικούς αρχηγούς και να τους έλεγε ποια μέτρα θα εφαρμόσει, ποιο πρότυπο θα ακολουθήσει. Αλλά σε αυτή τη φάση δεν θα αποδώσει. Στην προηγούμενη φάση που το είχε πει η κυρία Γεννηματά, ασφαλώς ναι. Τότε. Αυτά για τον κοροναϊό. Ενώ όσον αφορά το μεταναστευτικό έχει μπει μέσα η Ευρώπη και παίζει ρόλο, αυτόν το ρόλο που παίζει. Συνεπώς θα είναι περιορισμένης αξίας ένα Συμβούλιο Πολιτικών Αρχηγών.

–Την βλέπετε επαρκή την ευρωπαϊκή στήριξη στο μεταναστευτικό;

Θα την ήθελα καλύτερη, σωστότερη και σοβαρότερη.