«Η ενίσχυση της τουρκοκουρδικής αδελφοσύνης δεν είναι μόνο ιστορική ευθύνη αλλά και επιτακτική ανάγκη για όλους τους λαούς», είπε ο Κούρδος ηγέτης, ο οποίος είναι φυλακισμένος από το 1999 σε ένα νησί ανοικτά της Κωνσταντινούπολης, σύμφωνα με ανακοίνωση που εξέδωσε το κόμμα.

Αντιπροσωπεία του DEM (Κόμμα Δημοκρατίας και Ισότητας των Λαών) συναντήθηκε χθες, Σάββατο, με τον επικεφαλής του PKK στη διάρκεια της επίσκεψης αυτής, της πρώτης σε δέκα χρόνια.

Η επίσκεψη πραγματοποιήθηκε μία ημέρα μετά το πράσινο φως που έδωσε η τουρκική κυβέρνηση έπειτα αίτημα του DEM να επισκεφθεί τον 75χρονο Οτσαλάν.

Η απόφαση ελήφθη δύο μήνες αφότου ο επικεφαλής του τουρκικού εθνικιστικού κόμματος MHP έτεινε ξαφνικό «κλάδο ελαίας» στον Οτσαλάν, καλώντας τον στο Κοινοβούλιο να αποκηρύξει την τρομοκρατία και να διαλύσει την οργάνωσή του, θέση που υποστηρίζει και ο Ερντογάν.

«Έχω την απαραίτητη αρμοδιότητα και αποφασιστικότητα για να κάνω μια θετική συνεισφορά στο νέο παράδειγμα που ξεκίνησε από τον κ. Μπαχτσελί και τον κ. Ερντογάν», δήλωσε ο Οτσαλάν, σύμφωνα με την ανακοίνωση του DEM.

Ο Οτσαλάν είπε επίσης, σύμφωνα με την ίδια πηγή, πως η αντιπροσωπεία που τον επισκέφθηκε θα μοιραστεί την προσέγγισή του με το κράτος και τους πολιτικούς κύκλους. «Υπό το φως αυτού, είμαι έτοιμος να λάβω τα απαραίτητα μέτρα και να απευθύνω την έκκληση αυτή».

Η αυτονομιστική κουρδική οργάνωση PKK, που διεξάγει εδώ και δεκαετίες ένοπλο αγώνα εναντίον του κουρδικού κράτους, θεωρείται «τρομοκρατική» οργάνωση από την Τουρκία αλλά και από τις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Βρετανία.

Οι ειδικοί που ασχολούνται με την πολιτική της Τουρκίας συμφωνούν σε ένα βασικό σημείο: για τον πρόεδρο Ερντογάν, οι εσωπολιτικές παράμετροι καθορίζουν την ατζέντα της εξωτερικής πολιτικής. Αυτό ισχύει ιδιαίτερα για την πολιτική έναντι της γειτονικής Συρίας, η οποία για μία ακόμα φορά δεσπόζει στην προεκλογική εκστρατεία περισσότερο από οποιοδήποτε άλλο θέμα της εξωτερικής πολιτικής. Από την προοπτική της Τουρκίας, στη Συρία διακυβεύονται θεμελιώδη εθνικά συμφέροντα.

Πρώτον, υπάρχει το ζήτημα των Κούρδων της Συρίας, οι οποίοι έχουν δημιουργήσει μια επιτυχημένη αυτόνομη διοίκηση στα βόρεια των κοινών συνόρων, η οποία κατά την άποψη της Τουρκίας αποτελεί συνέχεια του PKK. Έπειτα, υπάρχουν τα σχεδόν τέσσερα εκατομμύρια Σύρων προσφύγων στην Ανατολία, τους οποίους η πλειοψηφία των Τούρκων θα προτιμούσε να στείλει πίσω το ταχύτερο – και οι οποίοι έχουν γίνει εκρηκτικό προεκλογικό θέμα.

Πληθαίνουν οι ενδείξεις ότι επίκειται μία ριζική στροφή στην πολιτική της Τουρκίας για τη Συρία. Την Πέμπτη, ο πρόεδρος Ερντογάν μίλησε για άλλη μια φορά -και πιο ξεκάθαρα από πριν- για το ενδεχόμενο συνάντησης κορυφής με τον Σύρο δικτάτορα Άσαντ. Μια τέτοια συνάντηση θα αποτελούσε το αποκορύφωμα μιας παρασκηνιακής διαδικασίας που η Μόσχα ενορχηστρώνει εδώ και μήνες με στόχο την εξομάλυνση των σχέσεων μεταξύ των αντιμαχόμενων κρατών. Η Τουρκία ήταν και παραμένει ο σημαντικότερος υποστηρικτής της συριακής αντιπολίτευσης. Η Ρωσία, από την άλλη πλευρά, είναι ο σημαντικότερος υποστηρικτής του καθεστώτος Άσαντ. Αυτό και μόνο το γεγονός εξηγεί την επιμονή του Πούτιν σε μια συροτουρκική διευθέτηση.

Θα είναι και πάλι οι Κούρδοι οι μεγάλοι ηττημένοι;

Στα τέλη του 2022, οι υπουργοί Άμυνας Ρωσίας, Συρίας και Τουρκίας συναντήθηκαν στη Μόσχα. Ο συμφωνηθείς οδικός χάρτης προβλέπει συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των τριών χωρών εντός ενός μηνός. Αν όλα πάνε σύμφωνα με το πλάνο, μια συνάντηση των πολιτικών ηγετών θα επισφραγίσει τη διαδικασία. Μια σύνοδος κορυφής μεταξύ Άσαντ και Ερντογάν θα ήταν ένας πολιτικός θρίαμβος για τον Πούτιν – και μια ήττα για τους Αμερικανούς. Κεντρικό ρόλο στη διεθνή διπλωματία για τη Συρία διαδραματίζουν τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, τα οποία εδώ και καιρό υποστηρίζουν την εξομάλυνση των σχέσεων με τον Άσαντ, πιστεύοντας ότι αυτό θα περιορίσει την αυξανόμενη επιρροή του Ιράν στη Δαμασκό.

Η πολιτική βάση της διαφαινόμενης τουρκο-συριακής συμφωνίας είναι μια πολιτική συναλλαγή sui generis: σε αντάλλαγμα για την αναγνώριση του Άσαντ ως ηγέτη της Συρίας από την Άγκυρα και την εξομάλυνση των διμερών σχέσεων σε όλα τα επίπεδα, η Δαμασκός αναλαμβάνει να διαλύσει τις κουρδικές δομές στη βόρεια Συρία και να εγγυηθεί ότι δεν θα διαδραματίσουν κανένα ρόλο στις μελλοντικές ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις.

Μένει να δούμε πώς θα αντιδράσουν οι ΗΠΑ, οι σημαντικότεροι σύμμαχοι των Κούρδων της Συρίας, στις τρέχουσες εξελίξεις. Μέχρι στιγμής, το μόνο που ακούγεται είναι ότι η Ουάσιγκτον απορρίπτει την εξομάλυνση των σχέσεων με τον Άσαντ. Προφανώς, αυτή η υπόδειξη δεν έκανε εντύπωση στην Άγκυρα. Έχουμε κάθε λόγο να ανησυχούμε ότι αν υλοποιηθούν τα σχέδια του Πούτιν, του Ερντογάν και του Άσαντ, οι Κούρδοι θα είναι και πάλι οι μεγάλοι ηττημένοι στα παιχνίδια ισχύος των μεγάλων δυνάμεων και των συμμάχων τους.

Όλοι οι πλευρές τονίζουν ότι θέλουν ειρηνική λύση στη Συρία

Για τον Ερντογάν, του οποίου οι πολιτικές αποφάσεις καθοδηγούνται όλο και περισσότερο από δημοσκοπικά αποτελέσματα, η συναλλαγή με τον Σύρο δικτάτορα θα αποτελεί ενδεχομένως το κλειδί για την επιτυχία στην κάλπη. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι μετά την οικονομική κρίση, οι Σύροι πρόσφυγες είναι το βασικό ζήτημα για τους Τούρκους ψηφοφόρους.

Η αντιπολίτευση έχει δηλώσει ότι είναι αποφασισμένη να στείλει τους Σύρους πίσω το συντομότερο. Μια πολιτική συμφωνία που θα προβλέπει έναν τέτοιο επαναπατρισμό, και επιπλέον μια συνθήκη που θα προσδιορίζει το τέλος των κουρδικών πολιτοφυλακών στη συνοριακή περιοχή, θα αποτελούσε δώρο Θεού στον Ερντογάν. Τα ελεγχόμενα από αυτόν μέσα ενημέρωσης θα πανηγύριζαν τον πρόεδρο, ο οποίος φοβάται μήπως χάσει την εξουσία, ως έναν μεγάλο και επιτυχημένο στρατηγό που έλυσε το κουρδικό και ταυτόχρονα το μεταναστευτικό πρόβλημα – και μάλιστα χωρίς να πραγματοποιήσει μία επικίνδυνη στρατιωτική επιχείρηση στη βόρεια Συρία.

Προκαλεί εντύπωση ότι όλες οι πλευρές τονίζουν ότι ενδιαφέρονται για μια ειρηνική λύση για την Συρία. Η προσωπική ιστορία των τριών βασικών παικτών συνιστά προσοχή: ο Άσαντ, ο Ερντογάν και ο Πούτιν έχουν διακριθεί ως πολεμοκάπηλοι. Θα ισοδυναμούσε με θαύμα αν η πρωτοβουλία της Μόσχας για τη Συρία έφερνε την ταλαιπωρημένη χώρα πιο κοντά σε μια ειρήνη αποδεκτή από όλες τις πλευρές.

Εννέα άνθρωποι σκοτώθηκαν μεταξύ των οποίων τουλάχιστον πέντε παιδιά σε επίθεση με ρουκέτα σε μια αγορά στην πόλη Αλ Μπαμπ της βόρειας Συρίας, σύμφωνα με υπηρεσίες ανταπόκρισης σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης που εργάζονται σε ανταρτοκρατούμενες περιοχές.

Τα Λευκά Κράνη, ομάδα διάσωσης που εργάζεται σε τμήματα της Συρίας που τελούν ακόμη υπό τον έλεγχο ένοπλων οργανώσεων της αντιπολίτευσης, δήλωσαν πως τουλάχιστον άλλοι 28 τραυματίστηκαν.

Οι εμπόλεμες οργανώσεις στη σύγκρουση στη Συρία που ξέσπασε πριν από 11 χρόνια έχουν μετατρέψει τον βορρά σε ένα πάτσγουορκ ζωνών ελέγχου.

Η Αλ Μπαμπ περιλαμβάνεται στις περιοχές του Χαλεπίου που τελούν υπό τον έλεγχο ανταρτών υποστηριζόμενων από την Τουρκία, όμως άλλα τμήματα τελούν υπό τον έλεγχο των συριακών κυβερνητικών στρατευμάτων που υποστηρίζονται από τη Ρωσία.

Οι Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ, με επικεφαλής κουρδικές οργανώσεις που έχουν ξεκινήσει διάλογο με την εδρεύουσα στη Δαμασκό κυβέρνηση, ελέγχουν επίσης τμήματα στον βορρά και βορειοανατολικά.

Ο επικεφαλής του κέντρου ΜΜΕ των SDF, Φαρχάντ Σάμι, δήλωσε πως η οργάνωση δεν έχει καμία σχέση με τη σημερινή επίθεση.

Ακτιβιστές στην Αλ Μπαμπ σχεδίαζαν να πραγματοποιήσουν μια διαμαρτυρία μετά τη μουσουλμανική προσευχή της Παρασκευής για να καταγγείλουν τις δηλώσεις της Τουρκίας που κάλεσε για συμφιλίωση ανάμεσα στη συριακή κυβέρνηση και την αντιπολίτευση.

Σε ανακοίνωση που διανεμήθηκε στα ΜΜΕ μετά την επίθεση, οι ακτιβιστές ακύρωσαν τη διαμαρτυρία φοβούμενοι περαιτέρω βία.

Σε ένα ξεχωριστό επεισόδιο, στη Χασακέ, στο βορειοανατολικό τμήμα της χώρας, η αυτόνομη κουρδική διοίκηση ανακοίνωσε σήμερα ότι τουρκική επιδρομή “σκότωσε τέσσερα παιδιά και τραυμάτισε άλλα 11” “στη διάρκεια της νύχτας σε ένα κλειστό κέντρο για ανήλικους”. Η ΜΚΟ Παρατηρητήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων επιβεβαίωσε αυτό τον απολογισμό.

Η Τουρκία απειλεί από τον Μάιο ότι θα εξαπολύσει μεγάλη επίθεση εναντίον των κουρδικών δυνάμεων που ελέγχουν το μεγαλύτερο μέρος της βορειοανατολικής Συρίας.

Από τον Ιούλιο, τουρκικά μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) πλήττουν όλο και συχνότερα ζώνες που ελέγχονται από τις SDF, σύμφωνα με το Παρατηρητήριο και Κούρδους αξιωματούχους.

Την Τρίτη, 17 μαχητές που πρόσκεινται στο καθεστώς σκοτώθηκαν σε τουρκική αεροπορική επιδρομή, ανέφερε το Παρατητηρητήριο που δεν ήταν σε θέση να προσδιορίσει αν επρόκειτο μόνο για στρατιώτες του καθεστώτος ή αν σε αυτούς περιλαμβάνονταν Κούρδοι μαχητές.