Κατά τη διάρκειά της συνάντησης, συζητήθηκαν οι κρίσιμες διεθνείς εξελίξεις, κυρίως στη Μέση Ανατολή, και η ανάγκη ειρηνικής επίλυσης με βάση το διεθνές δίκαιο και απεμπλοκής της χώρας από οποιαδήποτε στρατιωτική επιχείρηση.

Επίσης, συζητήθηκαν τα γαλάζια σκάνδαλα διαφθοράς που βλέπουν το φως της δημοσιότητας και επισημάνθηκε η ανάγκη να υπάρξει άμεσα πολιτική αλλαγή.

Ο Σωκράτης Φάμελλος και ο Νίκος Κοτζιάς συζήτησαν για την ανάγκη κοινής δράσης και συνεργασίας των προοδευτικών δυνάμεων, που θα δώσει προοδευτική διέξοδο στις κοινωνικές ανάγκες.

Σε αυτή την κατεύθυνση, συζητήθηκαν οι αποφάσεις του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και οι πρωτοβουλίες του Νίκου Κοτζιά.

Συμφωνήθηκε να υπάρχει διαρκής επικοινωνία και συνεργασία με κοινές πρωτοβουλίες, που θα διευρύνουν αυτόν τον πολιτικό διάλογο.

Τι προτείνει:

• Πρώτον, είναι ανάγκη να μάθουν όλοι να μιλούν μεταξύ τους με ειλικρίνεια, σαφήνεια, δημιουργικά και παραγωγικά. Οποιος δεν θέλει τον διάλογο δεν θα έχει την υποστήριξή μας.
• Δεύτερον, να συγκροτηθεί άμεσα ένα φόρουμ διαλόγου. Οι εκδηλώσεις διαλόγου κάποιων οργανώσεων του χώρου, απαραίτητες μεν, δεν αντικαθιστούν, όμως, τον οργανωμένο και πολυεπίπεδο διάλογο, τόσο εσωτερικό, όσο και δημόσιο προκειμένου να υπάρξει σύγκλιση και όχι παράλληλες τοποθετήσεις πολλών «εγώ». Η δημιουργία ενός δομημένου φόρουμ διαλόγου αποτρέπει την διάχυση της εσωστρέφειας και επιτρέπει την δημόσια και οργανωμένη ανταλλαγή επιχειρημάτων. Η πείρα της ζωής μου είναι ότι η δημοκρατία στην αριστερά και στην δημοκρατική παράταξη θέλει οργάνωση.
• Τρίτο, αποκατάσταση μιας κουλτούρας δημοκρατικού διαλόγου. Οι ύβρεις, οι χαρακτηρισμοί, η εμφάνιση προσωπικών απωθημένων δεν έχουν καμιά σχέση με την αριστερά. Προτείνω τη δημιουργία ενός άτυπου Κώδικα Δεοντολογίας για την αντιμετώπιση του ανθρώπινου ελλείμματος (τοξικότητα, ύβρεις, προσωπικές ατζέντες), Η εσωτερική διαφωνία είναι δικαίωμα. Η δημόσια υπονόμευση είναι διάλυση».
• Τέταρτο, οφείλουμε να συμβάλλουμε όλοι μας ώστε να διασφαλιστούν μαχητικές κοινές δράσεις, τόσο στη Βουλή όσο και εξωκοινοβουλευτικά.
• Πέμπτο, όπου είναι δυνατό, στη βουλή, στις λαϊκές και μαζικές οργανώσεις συγκρότηση κοινών ομάδων ή έστω ανάληψη κοινών πρωτοβουλιών.

«Ποιος πρέπει να είναι ο στόχος τέτοιων και άλλων μέτρων και δράσεων; Ασφαλώς όχι το να βάλουμε το κάρο (τις εκλογές) μπροστά από το άλογο (τον λαό και το κίνημα). Προηγείται η αποκατάσταση των επαφών και στοιχείων εμπιστοσύνης των δρώντων πολιτικά και αριστερά με τα λαϊκά κινήματα αντίστασης, με κάθε τυραννισμένο Έλληνα, με ότι δυναμικό υπάρχει στην χώρα, ενώ τα άλλα έπονται», σχολιάζει ο Νίκος Κοτζιάς.

Ολόκληρο το άρθρο του Νίκου Κοτζιά στο nonpapers

Ι. Ο Σύριζα ηττήθηκε ως αντιπολίτευση

Παρά την κυβερνητική φθορά, ο ΣΥΡΙΖΑ μπόρεσε να διατηρήσει στις εκλογές του 2019 πάνω από το 90% των ψηφοφόρων του καθώς και τις περισσότερες από τις συνεργασίες του με μικρότερες πολιτικές δυνάμεις. Συνεργασίες που παρήγαγαν την θετική εικόνα στο λαϊκό εκλογικό σώμα ότι διέθετε ισχυρούς δεσμούς με όλα τα κινήματα και τις πολιτικές εκφράσεις της μη κομμουνιστικής αριστεράς. Όμως, δεν μπόρεσε να κατανοήσει βαθιά τα κέρδη που αποκόμισε από την συνεργασία με αυτές τις μικρότερες δυνάμεις. Μετά το 2018 άρχισε να τις αντιμετωπίζει με την αλαζονεία της απλής αριθμητικής ενώ η πολιτική είναι άλγεβρα.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν θέλησε να προχωρήσει σε μια συλλογική αξιολόγηση του κυβερνητικού έργου που επιτέλεσε μαζί με τις μικρότερες σύμμαχες δυνάμεις. Του προτείναμε, αλλά αρνήθηκε να πραγματοποιήσει το 2025 ένα μεγάλο συνέδριο εκτίμησης του κυβερνητικού έργου της περιόδου 2015-9, τότε που έκλεισαν τα δεκάχρονα από τις εκλογικές νίκες του 2015. Αντί αυτή η αξιολόγηση να γίνει συλλογικά αφέθηκε και περιορίστηκε σε ατομικές προσεγγίσεις που όσο σημαντικές και αν είναι δεν μπορούν να αντικαταστήσουν τον συλλογικό νου.

Σε αντίθεση με όσα υποστηρίζονται από αρκετούς, το 32% του 2019 δεν ήταν «η μεγάλη ήττα». Κάθε άλλο. Επιτεύχθηκε μετά από μια επίπονη και δύσκολη περίοδο διακυβέρνησης του τόπου. Αντίθετα «η μεγάλη ήττα» ήρθε το 2023 όταν ο ΣΥΡΙΖΑ έχασε σχεδόν το μισό των δυνάμεών του. Κατά τρόπο παράδοξο η πλειοψηφία των στελεχών του χώρου αναζήτησαν τις αιτίες της ήττας στις κυβερνητικές δυσκολίες του διαστήματος 2015-9. Με αυτό τον τρόπο παράκαμψαν την συμπεριφορά του ΣΥΡΙΖΑ ως αντιπολίτευση, δεν εξήγησαν επαρκώς την καθίζηση του 2023 και δεν χρεώθηκαν οι πραγματικοί υπεύθυνοι τις ευθύνες εκείνης της ήττας.

ΙΙ. Οι αιτίες της Ήττας

Η ήττα του χώρου ως αντιπολίτευση το 2023 εκτιμώ ότι οφειλόταν σε σειρά λόγων από τους οποίους εδώ θα ξεχωρίσω τρεις χωρίς να τους ιεραρχώ:

Πρώτον, στο διάστημα 2019-2023 ο ΣΥΡΙΖΑ δεν έκανε ουσιαστική αντιπολίτευση στην κυβέρνηση της ΝΔ. Ψήφισε οκτώ στους δέκα νόμους και άλλα ανάλογα «προϊόντα» της νεοδημοκρατικής κυβέρνησης. Σε πολλούς τομείς, μάλιστα, σιώπησε συστηματικά και συχνά σκόπιμα απέναντι στα όσα σκανδαλώδη και προκλητικά έκανε η κυβέρνηση της ΝΔ, όπως στους τομείς της εξωτερικής πολιτικής.

Δεύτερον, ο ΣΥΡΙΖΑ άλλαξε μετά το 2019 κατεύθυνση και συνεργασίες. Άφησε εκτός συνεννοήσεων, ανάμεσα στους άλλους, εμάς το ΠΡΑΤΤΩ, πολλούς πασοκογενείς, όπως την Πατριωτική Σοσιαλιστική Κίνηση στην οποία συμμετέχουν παλιοί Υπουργοί των κυβερνήσεων του Ανδρέα Παπανδρέου και συνδικαλιστές με μεγάλους αγώνες, καθώς, επίσης, σειρά από οργανώσεις της Οικολογίας και των Πρασίνων. Εις «αντικατάσταση» αυτών των αποδεδειγμένα επιτυχημένων συνεργασιών έφερε κοντά του ή στις γραμμές του μια σειρά από «νέα πολιτικά φρούτα» άσχετα με την αριστερά, καθώς και γνωστούς αντικομμουνιστές και δεξιούς, όπως τους Παππά του Κιλκίς, τον Αντώναρο, τον Λούλη, τον Κύρτσο και τον Ν. Μαραντζίδη. Ο τελευταίος ως γνωστόν είναι ο κατ’ εξοχή υβριστή της εθνικής αντίστασης και των αγώνων του λαού μας. Αυτό το δεξιόστροφο πείραμα του ΣΥΡΙΖΑ, απέτυχε και συνέβαλε στην καθίζησή του.

Τρίτο, μέσα από τις αλλεπάλληλες εσωκομματικές κρίσεις του ΣΥΡΙΖΑ υπογραμμίστηκε το ότι είναι ένας άρρωστος οργανισμός. Το πόσο άρρωστος ήταν το είχαμε εντοπίσει αρκετά νωρίς (στο ΠΡΑΤΤΩ είχαμε ένα εσωτερικό κείμενο του 2020 ως προς αυτό εικοσιπέντε πυκνών σελίδων) και εκδηλώθηκε σε όλη του την έκταση τα τελευταία δύο χρόνια. Στον ΣΥΡΙΖΑ δεν υπάρχει σε επάρκεια το αίσθημα της αλληλεγγύης και η αίσθηση της προσωπικής και συλλογικής ευθύνης. Συχνά καταγράφηκαν προσωπικές στρατηγικές που έχουν ως κριτήριο το πώς μπορούν κάποιοι να «βολευτούν» και στο μέλλον στους θεσμούς της αριστεράς καθώς και να εκλεγούν σε μια δημόσια θέση. Ακόμα συχνά η όποια αντιπαράθεση γινόταν με όρους που δεν έχουν οποιαδήποτε σχέση με την κουλτούρα, την ευγένεια, τους τρόπους, την συντροφικότητα της αριστεράς. Το ερώτημα είναι πώς συνέβη αυτό;

Ο ΣΥΡΙΖΑ διαθέτει εξαιρετικά στελέχη που τιμούν την αριστερά με την δημόσια παρουσία και τους αγώνες τους. Όμως, από την άλλη, αρκετά στελέχη του έχουν έλλειμμα στρατηγικής σκέψης και αντίληψης για το παγκόσμιο γίγνεσθαι. Στις αποφάσεις τους απουσιάζει η αίσθηση του χρόνου και η ιστορική συνείδηση. Επιπλέον, όπως πάντα υπογραμμίζω, δεν μπορεί να υπάρξει αριστερά χωρίς συναίσθημα, όπως αισθήματα για την πατρίδα, για τον πόνο των κατατρεγμένων, αγάπη στους αγωνιστές, σεβασμός σε αυτούς που αφιέρωσαν την ζωή τους στα ιδανικά του λαού μας.

Στις σημερινές συνθήκες δημιουργούνται νέα και πολλαπλά προβλήματα για τον χώρο του παλιού «κραταιού» ΣΥΡΙΖΑ που αν δεν ξεπεραστούν με σύστημα και κόπο, μπορεί να στοιχίσουν ακριβά όχι μόνο στους ίδιους, αλλά και γενικότερα στην ελληνική αριστερά και στην χώρα. Σε αυτό μπορεί να «συμβάλλει» και το γεγονός ότι η εικόνα που εκπέμπουν οι διάσπαρτες δυνάμεις του χώρου κάθε άλλο παρά είναι ελκυστική. Στέλνει δε, μεγάλο τμήμα του κόσμου του στο σπίτι που η επαναφορά του στην ενεργή πολιτική μάχη είναι αμφίβολη. Ακόμα, αποδιοργανώνει τις δυνάμεις που επιμένουν να αγωνίζονται, υποσκάπτει το ηθικό τους. Τέτοιο κόστος, ακόμα, έχει η παρουσία υπέρμετρων προσωπικών φιλοδοξιών.

Ταυτόχρονα, ο κόσμος που δεν άνηκε ποτέ στον ΣΥΡΙΖΑ, όπως εμείς του ΠΡΑΤΤΩ, που, όμως, διαθέτει και γνώσεις πολιτικής και εμπειρίες, αδυνατεί να παρακολουθήσει τις επιλογές πολλαπλών δυνάμεων «του χώρου» που δείχνουν να κινούνται χωρίς αρχές, με παραμερισμένες τις αξίες μας και χωρίς όραμα για τη χώρα παρά μόνο για τον εαυτούλη τους.

ΙΙΙ. Τι πρέπει να γίνει

Προς τι οι προβληματισμοί και οι προτάσεις που ακολουθούν; Γίνονται προκειμένου να μπορέσουμε να υλοποιήσουμε μια προγραμματική συμφωνία, να ωθήσουμε την χώρα τόσο σε μια πολιτική και πρακτική αναγέννησης και εκλογική επιτυχία, με στόχους και όραμα, όσο και προκειμένου να υλοποιήσουμε τα οράματά μας σε σειρά τομέων και πεδίων κοινωνικών μαχών. Έτσι ώστε η νέα γενιά δεν θα ψάχνει την τύχη της στο εξωτερικό, αλλά θα μπορεί να δημιουργήσει εδώ. Όπου τα υπερκέρδη των τραπεζών και της ενέργειας θα χτυπηθούν και θα φορολογούνται δίκαια. Στην οποία θα υπάρχει ένα ισχυρό εθνικό σύστημα δημόσιας υγείας και παιδείας.

Θα αναπτύξουμε και θα ωθήσουμε στην διάχυση των νεών τεχνολογιών. Θα παλεύουμε για μια Ελλάδα όπου το κράτος δικαίου δεν θα είναι σύνθημα, αλλά καθημερινότητα και ο νόμος θα εφαρμόζεται πριν από όλα στο ίδιο το κράτος. Με ισχυρό ανασυγκροτούμενο κοινωνικό κράτος και καταπολέμηση της ανεργίας και της ενεργειακής φτώχειας. Μια Ελλάδα που ο πολιτισμός θα αποτελεί πηγή έμπνευσης και πεδίο ανάπτυξης. Με δημοκρατικούς θεσμούς μόρφωσης και επιμόρφωσης για όλους. Με δημοκρατική άμυνα και πολυδιάστατη ενεργητική εξωτερική πολιτική που θα συμβάλλει και στην προστασία της Κύπρου.

Για να κάνουμε το όραμα της αναγέννησης, αλλά και τους επιμέρους στόχους πραγματικότητα, χρειαζόμαστε μια ηγεσία που να ενώνει. Γι’ αυτό ακριβώς προτείνω την εκλογή της με απόλυτη διαφάνεια. Όχι επειδή αγαπώ τις διαδικασίες, αλλά επειδή αντιπαθώ βαθιά τις σκιές και τις παρασκηνιακές συμφωνίες που πρόδωσαν τις ελπίδες μας στο παρελθόν. «Το όραμα», όπως λέει και ο Χρήστος Κουτσονάσιος «είναι το καύσιμο, οι διαδικασίες είναι ο κινητήρας».

Επιδίωξη μας θα είναι η από κοινού διαμόρφωση μιας μεγάλης κοινωνικής συμμαχίας των ταλαντούχων και με ιδιαίτερες δυνατότητες με τους απόκληρους της ζωής που και εκείνοι διαθέτουν το δικό τους ταλέντο και δυναμισμό που οφείλουμε να απελευθερώσουμε. Με αυτή τη συμμαχία θα δώσουμε μια συνολική δυναμική πάνω σε προγραμματικούς στόχους προστασίας και αναγέννησης της πατρίδας και της κοινωνίας.

Πώς μπορεί να γίνει αυτό; Με μια μεγάλη πολιτική συμμαχία, που να αποτελεί έκφραση της κοινωνικής όπως την κατέγραψα προηγούμενα.

IV. Πώς πρέπει να γίνει;

Τι πρέπει να γίνει; Έχω κάνει κατά καιρούς προς σειρά ηγεσιών του χώρου σαφείς προτάσεις. Ας συνοψίσω εδώ ορισμένες από αυτές.

Πρώτον, είναι ανάγκη να μάθουν όλοι να μιλούν μεταξύ τους με ειλικρίνεια, σαφήνεια, δημιουργικά και παραγωγικά. Οποιος δεν θέλει τον διάλογο δεν θα έχει την υποστήριξή μας.

Δεύτερον, να συγκροτηθεί άμεσα ένα φόρουμ διαλόγου. Οι εκδηλώσεις διαλόγου κάποιων οργανώσεων του χώρου, απαραίτητες μεν, δεν αντικαθιστούν, όμως, τον οργανωμένο και πολυεπίπεδο διάλογο, τόσο εσωτερικό, όσο και δημόσιο προκειμένου να υπάρξει σύγκλιση και όχι παράλληλες τοποθετήσεις πολλών «εγώ». Η δημιουργία ενός δομημένου φόρουμ διαλόγου αποτρέπει την διάχυση της εσωστρέφειας και επιτρέπει την δημόσια και οργανωμένη ανταλλαγή επιχειρημάτων. Η πείρα της ζωής μου είναι ότι η δημοκρατία στην αριστερά και στην δημοκρατική παράταξη θέλει οργάνωση.

Τρίτο, αποκατάσταση μιας κουλτούρας δημοκρατικού διαλόγου. Οι ύβρεις, οι χαρακτηρισμοί, η εμφάνιση προσωπικών απωθημένων δεν έχουν καμιά σχέση με την αριστερά. Προτείνω τη δημιουργία ενός άτυπου Κώδικα Δεοντολογίας για την αντιμετώπιση του ανθρώπινου ελλείμματος (τοξικότητα, ύβρεις, προσωπικές ατζέντες), Η εσωτερική διαφωνία είναι δικαίωμα. Η δημόσια υπονόμευση είναι διάλυση».

Τέταρτο, οφείλουμε να συμβάλλουμε όλοι μας ώστε να διασφαλιστούν μαχητικές κοινές δράσεις, τόσο στη Βουλή όσο και εξωκοινοβουλευτικά.

Πέμπτο, όπου είναι δυνατό, στη βουλή, στις λαϊκές και μαζικές οργανώσεις συγκρότηση κοινών ομάδων ή έστω ανάληψη κοινών πρωτοβουλιών.

Ποιος πρέπει να είναι ο στόχος τέτοιων και άλλων μέτρων και δράσεων; Ασφαλώς όχι το να βάλουμε το κάρο (τις εκλογές) μπροστά από το άλογο (τον λαό και το κίνημα). Προηγείται η αποκατάσταση των επαφών και στοιχείων εμπιστοσύνης των δρώντων πολιτικά και αριστερά με τα λαϊκά κινήματα αντίστασης, με κάθε τυραννισμένο Έλληνα, με ότι δυναμικό υπάρχει στην χώρα, ενώ τα άλλα έπονται.

V. Από πού να ξεκινήσουμε;

Κατά την συγκρότησή αυτής της συμμαχίας/της συμπαράταξης/των μετώπων, δεν απαιτείται να χάσει κάποιος την οργανωτική του αυτονομία και τον πλούτο της ιδιαιτερότητάς του. Οφείλουν, όμως, όλοι να θέσουν εαυτόν στη διάθεση μιας κοινής πορείας με τις άλλες προοδευτικές δυνάμεις και σε ένα ενωτικό – συμμαχικό πλαίσιο κοινής δράσης και παρουσίας. Να συγκροτηθεί από τα κόμματα και τις ομάδες κομμάτων, τα κινήματα και τις λεγόμενες προσωπικότητες μια προσωρινή κοινή διοικούσα επιτροπή που να μπορεί να τραβήξει το κάρο, δηλαδή, να καταθέσει όταν χρειαστεί ακόμα και ένα κοινό ψηφοδέλτιο.

Το τελευταίο και κρίσιμο ερώτημα είναι και ποιος θα είναι επικεφαλής αυτού του εγχειρήματος πέραν του τυπικού ενός προέδρου της προσωρινής διοικούσας επιτροπής που δεν θα συμμετάσχει στις εκλογές και του οποίου το καθήκον θα είναι να συμβάλλει στην εκλογή ενός προσώπου ως προέδρου της κοινοβουλευτικής ομάδας αυτής της συμμαχίας; Γνωρίζω ότι πολλοί μαχητές της αριστεράς έχουν μεγάλη εμπιστοσύνη σε συγκεκριμένα πρόσωπα. Αλλά υπάρχουν και πολλοί άλλοι που δεν τρέφουν εκτίμηση για αυτά ακριβώς τα πρόσωπα. Το πρόβλημα είναι υπαρκτό και ας μας κακοφαίνεται και πρέπει να το αντιμετωπίσουμε ευθέως και χωρίς φιοριτούρες. Το ζήτημα είναι δηλαδή, το τι θα κάνουμε με αυτή την υπαρκτή αναντιστοιχία;

Μπορεί κανείς να περιμένει από συντρόφους του Σύριζα που εκτιμούν και αγαπούν βαθιά συγκεκριμένα πρόσωπα να δεχτούν να πάνε στη μάχη χωρίς να είναι επικεφαλής «ο αγαπημένος τους», αυτόν που επιθυμούν και σέβονται; Από την άλλη μπορεί κανείς να απαιτεί ως όρο την αποδοχή αυτής της επιλογής προκειμένου να υπάρξει συνεργασία με τρίτους; Μπορεί να απαιτεί και να προϋποθέτει κανείς από ένα σημερινό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ να έχει τις ίδιες αποδοχές με έναν «κλασσικό αριστερό» ως προς τα πρόσωπα; Ή αντίστροφα, μπορεί κανείς να αναμένει από στελέχη του ΣΥΡΙΖΑ την εύκολη αποδοχή ως επικεφαλής ενός τέτοιου συγκροτήματος δυνάμεων κάποιου στελέχους του ΠΑΣΟΚ;

Εδώ υπάρχουν δύο απαντήσεις. Η μια απαιτεί όλοι να συστρατευτούν πίσω από τον εκλεκτό των άλλων. Αυτό μπορεί εκλογικά να γίνει σε ένα βαθμό, αλλά σίγουρα δεν θα είναι η πιο πλατιά και αποτελεσματική επιλογή. Η δεύτερη επιλογή είναι να εκλεγεί ο επικεφαλής από το συμμαχικό μπλοκ δυνάμεων. Η δεύτερη επιλογή είναι ο πιο δημοκρατικός τρόπος και αποτελεσματικός δρόμος συσπείρωσης.

Ερώτημα, από πού μπορεί να εκλεγεί ο Πρόεδρος της νέας κοινοβουλευτικής ομάδας του μπλοκ δυνάμεων της κοινής εκλογικής καθόδου; Ο πιο ορθολογικός τρόπος θα ήταν από την νέα κοινοβουλευτική ομάδα την επομένη των εκλογών. Αλλά μπορεί να υπάρξουν λογικότατες αντιρρήσεις καθότι μια τέτοια επιλογή θα αφαιρέσει από την δυναμικότητά του εγχειρήματος. Σε αυτή την περίπτωση ίσως μια πιο αποτελεσματική επιλογή θα ήταν οι υποψήφιοι των επόμενων εκλογών καθώς και οι νυν βουλευτές και ευρωβουλευτές να ψηφίσουν πριν τις εκλογές τον Πρόεδρο της επόμενης ΚΟ που θα είναι και ο πρόεδρος του μπλοκ των δυνάμεων που θα συμπαραταχθούν.

Το πλεονέκτημα της δεύτερης παραλλαγής θα είναι λειτουργικό αν συμφωνηθεί και πρέπει να συμφωνηθεί ότι οι υποψήφιοι θα εκλεγούν μέσα από μαζικές διαδικασίες σε κάθε εκλογική ενότητα – περιοχή. Ότι όλες οι δυνάμεις του μπλοκ θα διαθέσουν ό,τι καλύτερο έχουν προκειμένου να τον θέσουν στη διάθεση του εκλεκτορικού σώματος, θα κινητοποιήσουν σε πλαίσια άμιλλας και συντροφικότητας όλες τις δυνάμεις τους ώστε οι υποψήφιοι να εκπροσωπούν τις πραγματικές αναλογίες ισχύος όλων των πλευρών. Μέσα δε από μια τέτοια διαδικασία οι πιθανότητες να συγκροτηθεί ένα νέο πολιτικό ρεύμα δεμένο με την κοινωνία δυναμώνουν και το μπλοκ μπορεί να πάρει έναν πιο σταθερό και μόνιμο χαρακτήρα, όπως είχαμε και στο παρελθόν με την ΕΔΑ, το ΠΑΣΟΚ και τον ΣΥΡΙΖΑ. Προσωπικά δεν βλέπω άλλο δρόμο αν θέλουμε να φτιάξουμε κάτι σπουδαιότερο και ισχυρότερο από ό,τι διαθέτουμε συνολικά σήμερα. Όσοι δε, είναι πεπεισμένοι ότι δικαιούνται να είναι επικεφαλής, δεν έχουν τίποτα να φοβηθούν με πραγματικές και αυθεντικές μαζικές διαδικασίες, με την συμμετοχή όλων όσων επιθυμούν σε αυτές. Ο μελλοντικός ηγέτης θα είναι και αυτός κερδισμένος από τέτοιες διαδικασίες. Και ακόμα περισσότερο η χώρα και η κοινωνία μας, η πολιτική σκηνή και η πορεία αναγέννησης του τόπου.

Θα μου πουν πολλοί ότι αυτά που προτείνω «δεν γίνονται» ή, πιο σωστά, «δεν γίνονται εύκολα». Έχουν ασφαλώς τα δίκαιά τους. Το κείμενό μου, όμως, δεν αποσκοπεί σε βολικές προτάσεις αποφυγής των δυσκολιών. Δεν επιδιώκει να ευχαριστήσει αυτιά, αλλά να προτείνει το τι πρέπει να γίνει. Ασφαλώς επιχειρήματα για να μην το κάνουμε αυτό που οφείλουμε υπάρχουν χιλιάδες, αλλά κανένα τους δεν θα μας βγάλει στο ξέφωτο της ιστορίας, της ελπίδας, της αναγέννησης της κοινωνίας και της πατρίδας μας. Και κάποτε πρέπει να τελειώνουμε με την μιζέρια, τις προσωπικές στρατηγικές, τις ήττες. Πρέπει να συμφωνήσουμε τι πρέπει να γίνει και να παλέψουμε ώστε να γίνει. Εγώ κάνω μια πρόταση. Μπορεί να υπάρξουν και άλλες, καλύτερες, όλες τους καλοδεχούμενες.

Ο Πάνος Καμμένος με έγγραφο προς το Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αθηνών αναφέρει ότι ανακαλεί τις επίμαχες δηλώσεις του τις οποίες χαρακτηρίζει προϊόν παραπληροφόρησης.

Σε ανάρτηση του ο Νίκος Κοτζιάς επισημαίνει ότι η “αλήθεια έλαμψε”

ΑΚΟΛΟΥΘΟΥΝ ΤΟ ΕΓΓΡΑΦΟ ΚΑΜΜΕΝΟΥ ΚΑΙ Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΚΟΤΖΙΑ:

Η ΑΝΑΡΤΗΣΗ ΚΟΤΖΙΑ:

“Σήμερα ο Καμμένος μου ζητησε στο δικαστήριο γραπτά και προφορικά, δημόσια συγγνώμη και με δήλωσή του παραδέχτηκε ότι είμαι έντιμος και πρόσωπο με ήθος. Η αλήθεια έλαμψε”

Ο πρώην ΥΠΕΞ έκανε λόγο για παλιά κόλπα και κατήγγειλε ότι κάποιοι συστηματικά ανασύρουν υποθέσεις εντάσσοντάς τες σε άλλο πλαίσιο.

«Το καλοκαίρι του 2024, πριν από 9 μήνες , πολύ νωρίτερα από τις μεγάλες διαδηλώσεις για τα Τέμπη, είχα πει σε συνέντευξη σε σας κ. Μελιγγώνη, ότι υπάρχουν προσωπικότητες με σθένος και παρρησία, άνθρωποι με λαϊκό έρεισμα και  όμορφη παρουσία στη δημόσια ζωή για ένα πολύ δύσκολο θέμα όπως το έγκλημα των Τεμπών,  που θα  στήριζα. Είπα καλά λόγια για την κυρία Μαρία Καρυστιανού, τα οποία τώρα ανέσυραν για να αποδείξουν -δήθεν- ότι είμαι  έτοιμος να κάνω πραξικόπημα  και να επιβάλλω κάποια πολιτική στους γονείς των Τεμπών …. Δεν ασχολούμαι, ούτε διατυπώνω τέτοιες απόψεις. Εκφράζω μόνο πλήρη συμπαράσταση και τη βαθιά προσωπική μου εκτίμηση στα πρόσωπα των γονέων των θυμάτων». 

Σημειώνεται πως στην επίμαχη δήλωσή του ο κ. Κοτζιάς είχε πει πως «εγώ τη “Μαρία των Τεμπών”, ναι μου αρέσει να την λέω «Μαρία των Τεμπών», θα την ψήφιζα για πρωθυπουργό της χώρας».

Ακολούθως, σχολίασε  ότι «όταν το Μέγαρο Μαξίμου βρίσκεται σε αδιέξοδα, ανοίγει το αρχείο και αναζητεί οτιδήποτε θεωρεί ότι τους  βολεύει».

*Είναι παλιό αυτό. Ακόμα ενοχλητικότερο είναι όμως  ότι ανέσυραν δηλώσεις  για να μου κάνουν επιθέσεις κάποιοι δημοσιογραφούντες ή παροικούντες τον  δημόσιο χώρο.

«Τους υπέδειξα όμως ότι οι δηλώσεις μου έγιναν πολύ πριν τις μεγάλες διαδηλώσεις για τα Τέμπη. Είναι σύστημα να ανασύρουν και αυτοί διάφορες υποθέσεις και να τις βάζουν σε άλλο πλαίσιο.. Βρίσκομαι κατηγορούμενος επειδή σχολίασα ότι υπάρχουν ενδιαφέρουσες προσωπικότητες με προτερήματα και βαθύ πόνο». 

*Η κυβέρνηση κατανοεί ότι το κίνημα των Τεμπών δεν εκφράζει μόνο την αλληλεγγύη μας απέναντι στους γονείς, αλλά και τον θυμό και την απελπισία συνολικά της ελληνικής κοινωνίας.

«Έχουν ανησυχία για το που θα μπορούσε να εκβάλλει  όλο αυτό. Είναι μια χαρισματική προσωπικότητα η κυρία Καρυστιανού. Ζει ένα υπέρτατο δράμα στα πρότυπα της αρχαίας τραγωδία με την απώλεια του παιδιού της . Η  κυβέρνηση συμπεριφέρεται ως  γονιός που έχασε  το παιδί του και δεν δικαιούται να διατυπώσει πολιτικές απόψεις. Δεν υποστηρίζω ότι κάθε άποψη είναι εξ ορισμού σωστή για κάθε ζήτημα. Κάθε πολίτης έχει όμως τα δικαιώματά του και δεν τα χάνει επειδή έχασε το παιδί του . Η κυβέρνηση συμπεριφέρεται με άθλιο τρόπο.

*Η κυβέρνηση αισθάνεται  καλά που δεν υπάρχει ρωμαλέα, δημοκρατική  ενωμένη αντιπολίτευση- Διακατέχεται όμως από μια βαθιά ανησυχία μήπως ενοποιηθεί…

«Μου επιτέθηκαν κάποιοι ενώ ήταν σε εξέλιξη η συνάντησή μου με τον Σωκράτη Φάμελλο  στην προσπάθεια που κάνω προς όλες τις πλευρές να υπάρξει διάλογος ανάμεσα στις προοδευτικές δυνάμεις».

* Χαρισματική προσωπικότητα η κυρία Καρυστιανού. Μια πονεμένη μητέρα, άξια απόλυτου σεβασμού- Είναι όμως διαφορετική η σημερινή πολιτική συγκυρία

«Ακούω ότι δεν θέλει να την ανακατεύουμε με την άμεση πολιτική. Είναι δικό της θέμα,  το σεβόμαστε. Δεν υπάρχει μεγαλύτερος πόνος από το να χάσεις το παιδί σου».

Ίσως κάτι περισσότερο. Η Πρόθεση Ψήφου (με αναγωγή στα έγκυρα) φέρνει τον ΣΥΡΙΖΑ να συναγωνίζεται για την τρίτη θέση με το ΚΚΕ και την Ελληνική Λύση με το ίδιο ποσοστό (9,9%). Η δε τροχιά φαίνεται να είναι ανοδική και, όπως εκτιμά και ο επικεφαλής της MRB Δημήτρης Μαύρος, θεωρείται πολύ πιθανό να κατορθώσει να βρεθεί σε ποσοστά πάνω από το 10% το επόμενο διάστημα.

Πώς εξηγείται αυτή η τάση: Η ανάλυση του κ. Μαύρου αναφέρει ότι σε μεγάλο βαθμό αυτή η ανάκαμψη οφείλεται στον Σωκράτη Φάμελλο. Ο νέος πρόεδρος του κόμματος έχει τα εξής χαρακτηριστικά: α. είναι δημοφιλής, αξίζει, μάλιστα, να σημειωθεί πως στην έρευνα είναι ο αρχηγός με τις λιγότερες “αρνητικές γνώμες”, περίπου στο 40%, όταν οι Κυριάκος Μητσοτάκης και Νίκος Ανδρουλάκης έχουν, αντίστοιχα, αρνητικά ποσοστά κοντά στο 60%, ενώ ο Στέφανος Κασσελάκης καταγράφει το πιό ψηλό αρνητικό ποσοστά (70%) μεταξύ των πολιτικών αρχηγών, β. φαίνεται ότι έχει φέρει ηρεμία στον ΣΥΡΙΖΑ, παράγει πολιτική επικαιρότητα και όχι εσωστρέφεια, και δημιουργεί προσδοκίες οργανωτικής και πολιτικής επανεκκίνησης.

Ο Σωκράτης Φάμελλος συνάντησε τις προηγούμενες ημέρες τον πρώην υπουργό Εξωτερικών Νίκο Κοτζιά και φαίνεται πως βρίσκονται κοντά σε συμφωνία συμπόρευσης, κάτι που θεωρείται θετικό καθώς ο τελευταίος είναι ιδιαίτερα δημοφιλής στο παλαιότερο εκλογικό σώμα του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ. Παράλληλα, κυοφορείται συνεργασία με το κόμμα “Κόσμος” του πρώην ευρωβουλευτή Πέτρου Κόκκαλη, πρόσωπο που συνδέεται με φιλική σχέση με τον Αλέξη Τσίπρα, ο οποίος τον έφερε, άλλωστε, και στον ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ και τον πρότεινε για το ευρωψηφοδέλτιο του κόμματος. Μετά την επιστροφή του Ανδρέα Νεφελούδη από τη Νέα Αριστερά παρατηρείται, μάλιστα, τάση επιστροφής και άλλων στελεχών, ενώ βουλευτές της ΝΕ.ΑΡ βλέπουν θετικά την κοινοβουλευτική συνεργασία, παρά τις αντιδράσεις άλλων στελεχών του κόμματος. Το γεγονός, όμως, ότι η ΝΕ.ΑΡ καταγράφει πολύ χαμηλό ποσοστό στις Τάσεις της MRB (και σε άλλες μετρήσεις), κοντά στο 1,5%, δείχνει ότι μετά την ανάκαμψη του ΣΥΡΙΖΑ και την αποχώρηση Κασσελάκη εκλείπει για αρκετούς ο πολιτικός λόγος της ίδρυσης του κόμματος.

Η τάση ανόδου θα συενχιστεί, βεβαίως, εφόσον δεν ανακύψουν εσωτερικά προβλήματα με τον Παύλο Πολάκη, που θα προκαλούσαν νέα κρίση εσωστρέφειας, και εάν συνεχιστεί η παραγωγή πολιτικής με σκληρή, πλην όμως τεκμηριωμένη, αντιπολίτευση, χωρίς περισπασμούς ως προς τις επιθέσεις που δέχεται από το νεοπαγές κόμμα Κασσελάκη που, όμως, φαίνεται να κάνει σχετικά χαμηλές δημοσκοπικές πτήσεις.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Τουρκία εμφανίζεται να έχει δυναμώσει γεωπολιτικά. Αλλά η πείρα μου, μου λέει ότι έχει δυναμώσει και διπλωματικά. Όταν παγώνουν οι σχέσεις με την Τουρκία, μεγαλώνει η επιθετικότητά της», εκτίμησε ο πρώην υπουργός Εξωτερικών και παρακάλεσε τους κυβερνώντες να επανέλθουν σε πρωτοβουλίες παρελθόντων ετών και κυβερνήσεων, όπως της Ρόδου, για την προστασία των θρησκευτικών μειονοτήτων.

Ειδικά για τη διπλωματία, ο κ. Κοτζιάς διέγνωσε έλλειμμα σήμερα, καθώς δεν ενεργοποιεί κάποιους όρους, όπως για την περίπτωση προσφυγής στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, που, όπως είπε «δεν μπορούμε να πάμε έχοντας πάνω από το κεφάλι μας το casus belli», όχι δηλαδή υπό το βάρος εργαλείων αμφισβήτησης, καθώς επίσης να ορίσουμε αιγιαλίτιδες ζώνες, αφού δεν μπορούν να οριστούν με δικαστικές αποφάσεις.

Οι τέσσερις βασικές στρατηγικές της Τουρκίας

Σύμφωνα με τον ΥΠΕΞ επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ, η γείτονα χρησιμοποιεί τέσσερις βασικές στρατηγικές στις σχέσεις της με την Ελλάδα:

1. την αναθεωρητική, αλλά με την ιδιαιτερότητα ότι ο αναθεωρητισμός της Άγκυρας επανέρχεται, με αιτήματα που συνδέονται με την εποχή της οθωμανικής αυτοκρατορίας και αποικιοκρατίας
2. την προσπάθεια της να μετατρέψει την Ελλάδα – όχι με πόλεμο – σε μικρό θεσμικό εταίρο: «θέλει να θυμόμαστε ότι εμείς είμαστε ο junior κι εκείνη ο senior»
3. την φινλανδοποίηση της Ελλάδας, έχοντας την αντίληψη ότι για να εξασκήσουμε τα δικαιώματα μας, πρέπει πρώτα αυτά να γίνουν αποδεκτά από εκείνη (αιγιαλίτιδα, ελληνικά νησιά ΑΟΖ)
4. την υποχωρητικότητα που αντί να τη σπάσουμε με την υπεροχή διεθνούς δικαίου αφήνουμε να υπάρχει κι έτσι η Τουρκία να εξασκεί τέτοια κυριαρχικά δικαιώματα

Το Κυπριακό

Ιδιαίτερα για το Κυπριακό ο κ. Κοτζιάς υπογράμμισε ότι πρέπει να διατηρήσουμε την επιτυχία των διαπραγματεύσεων του Κραν Μοντανά, καθώς είναι «άλλο λύση και άλλο ρύθμιση νομιμοποίησης μιας σχέσης. Στο Κυπριακό συχνά κινδυνεύσαμε να θεωρήσουμε ως λύση κάποιες ρυθμίσεις που νομιμοποιούσαν τα τετελεσμένα.

Πολλές από τις ευκαιρίες για την επίλυση του Κυπριακού τις απέρριψαν οι Τούρκοι, δεν χρειάζεται να τις πάρουμε πάνω μας. Κάτω από την θεωρία των χαμένων ευκαιριών, εξαφανίστηκαν, λόγω των αναίτιων υποχωρήσεων, σημαντικά ζητήματα που κέρδισε η Κύπρος, όπως επί Γιάννου Κρανιδιώτη την ένταξη στην ΕΕ και τις καλύτερες συμφωνίες για τις ΑΟΖ»

Ειδικότερα παραβρέθηκαν ο Αλέξης Τσίπρας και ο Σωκράτης Φάμελλος, οι οποίοι νωρίτερα είχαν κατ’ ιδίαν συνάντηση για το μέλλον του ΣΥΡΙΖΑ, όσο και άλλα στελέχη του κόμματος.

Μεταξύ των παρευρισκομένων από τον ΣΥΡΙΖΑ ήταν επίσης Νίκος Παππάς, Όλγα Γεροβασίλη, Παύλος Πολάκης, Κατερίνα Νοτοπούλου, Ράνια Σβίγκου, Συμεών Κεδίκογλου, Διονύσης Καλαματιανός, Χρήστος Σπίρτζης, Γιάννης Ραγκούσης, Μαρίνα Κοντοτόλη, Τρύφωνας Αλεξιάδης, Θανάσης Θεοχαρόπουλος, Κώστας Ζαχαριάδης.

Από τη Νέα Αριστερά παρέστησαν οι Σία Αναγνωστοπούλου, Κώστας Πουλάκης και Γιώργος Σταθάκης.

Το βιβλίο παρουσίασαν οι Κωνσταντίνος Αρβανιτόπουλος, Πέτρος Παπακωνσταντίνου και Ανδρέας Παπασταύρου, ενώ την εκδήλωση έκλεισε ο Νίκος Κοτζιάς.

Την παρουσίαση συντόνισε ο διευθυντής του Naftemporiki,gr, Μιχάλης Ψύλος.

Ο Νίκος Κοτζιάς είναι πρώτα δάσκαλος, γραφιάς και μετά όλα τα υπόλοιπα. Έχοντας διατελέσει υπουργός, με μακρόχρονη ενεργητική παρουσία  στις διεθνείς σχέσεις, μπορεί και ξέρει να αποτυπώσει τόσο την θεωρία και πρακτική τους, όσο και να συνθέσει παράλληλα την ιστορική διάσταση της διπλωματίας (του παρελθόντος και του μέλλοντος).

Του Ηλία Καραβόλια

(Σχετικά με το βιβλίο «Μάρξ και Διπλωματία- Θεωρία και πρακτική εξωτερικής πολιτικής και διεθνών σχέσεων»,  του Νίκου Κοτζιά, εκδ. Κάκτος, 2024)

Δεν υπάρχει παγκοσμίως, τουλάχιστον σε τέτοια έκταση και βάθος, ανάλογη πολυετής μελέτη σχετική με το αντικείμενο του βιβλίου «Μάρξ και Διπλωματία» (και μιλάω – επιτρέψτε μου- ως χρόνιος μελετητής του ευρύτερου  μαρξιστικού έργου) 

Ο συγγραφέας Κοτζιάς φαίνεται εμφανώς ότι «κουράστηκε» πριν γράψει πάνω σε αυτό που είναι το ουσιώδες γύρω από την γεωπολιτική και τις διεθνείς σχέσεις : το ιστορικό και ιδεολογικό υπόβαθρο γύρω από το συστημικό φόντο, αυτό που χαρακτηρίζει και το σύγχρονο διεθνές σκηνικό της διπλωματίας.

Δυο αιώνες μετά το έργο του Μάρξ ακούγεται παράδοξο να «γυρνάει» ένας ευρωπαίος υπουργός εξωτερικών γύρω από τα σημαίνοντα του σπουδαίου στοχαστή του Κεφαλαίου και του Μανιφέστου.

Και όμως : ο Νίκος Κοτζιάς ξέρει που είναι θαμμένο το κρυφό νόημα, το καλά κρυμμένο μυστικό της σύγχρονης διεθνούς διπλωματίας και γεωπολιτικής.

Οι διεθνείς σχέσεις είναι πρωτίστως σχέσεις ηγεμονικού καπιταλιστικού και ιμπεριαλιστικού ανταγωνισμού. Και το βιβλίο δείχνει πώς μετατοπίζει ο Μαρξ ( αλλά και ο Ένγκελς) την ανάλυση των τότε συμβάντων στο τότε διεθνές συστημικό φόντο. 

Μέσα από χειρόγραφα, πρακτικά συνεδρίων, κείμενα, βιβλία και άρθρα του μαρξιστικού αχανούς φόντου, ο Κοτζιάς «αρπάζει» την διπλωματία από τα μαλλιά και προσαρμόζει την παραδοσιακή θεωρία των διεθνών σχέσεων με την συστημική προσέγγιση που διατρέχει ιστορικά την γεωπολιτική και διπλωματική σκηνή.

• Σε κανένα κεφαλαίο του σπουδαίου αυτού βιβλίου ο συγγραφέας δεν καθοδηγεί τον αναγνώστη να παραλληλίσει το τώρα με το τότε. Και δεν αφήνει καν «μηνύματα» ιδεολογικής εξίσωσης ή ταύτισης θέσεων και αναλύσεων που να υποδεικνύουν θεωρητικές και πολιτικές προτιμήσεις. 

Διερευνά την εποχή των μεγάλων συμβάντων του 19ου αιώνα, όπως την προσεγγίζει όχι μόνο ο οικονομολόγος Μάρξ αλλά και ο φιλόσοφος και κοινωνιολόγος Μάρξ. 

Ο Κοτζιάς τολμάει σε μερικά κεφάλαια να «φέρει» (από εκείνη την περίοδο) στο παρόν γεωπολιτικό πλαίσιο ανάλυσης, αυτό που βλέπουμε μεν αλλά απωθούμε : τις συσχετίσεις που επηρέαζαν το διπλωματικό σκηνικό ( και που ο Μάρξ δοκίμαζε να θέτει σε συστημικό φόντο ) ιδιαίτερα ως προς τον φιλελευθερισμό, τον τσαρισμό, τον βοναπαρτισμό, τον αναρχισμό και φυσικά τον καπιταλισμό.

• Το βιβλίο του πρώην υπουργού και καθηγητή Κοτζιά δεν είναι απλή ιστορική αναμόχλευση σημαινόντων και σημαινόμενων. 

Είναι ανάλυση με θέση, και επιστημονικής προσέγγισης σχολιασμό, σχετικά με τις εδραιωμένες αντιλήψεις που ο Μάρξ ανέπτυξε γύρω από τη διπλωματία των ισχυρών δυνάμεων της εποχής του, και γύρω από εξελίξεις όπως τη γαλλική κατοχή στην Ισπανία και την Πορτογαλία, τον διαμελισμό της Πολωνίας, την κατάσταση στο αποικιοκρατικό σύστημα και το ανατολικό ζήτημα.

Προσπαθούμε σήμερα να εντρυφήσουμε στα υπόγεια ρεύματα της ιμπεριαλιστικής διπλωματικής σκηνής αγνοώντας σχεδόν την ηγεμονική ισχύ που ο Μάρξ έβλεπε να εγκαθιστά ο καπιταλιστικός τρόπος κυριαρχίας στον πλανήτη. 

Πίσω από τους αγώνες και τις επαναστάσεις των μαζών, πίσω από το εξεγερσιακό δυναμικό της Διεθνούς και των εργατικών ενώσεων, το κομμμουνιστικό πρόταγμα του Μάρξ δεν παρέλειπε να βλέπει την «μεγάλη εικόνα».

Αυτή ακριβώς είναι που ο Κοτζιάς αναλύει με μέθοδο και προσέγγιση τέτοια που φέρνει τον αναγνώστη κοντά στον ερμηνευτικό πλαίσιο το οποίο λείπει από την σύγχρονη ασταθή πολυπολική εποχή των ηγεμονικών ανταγωνισμών.

Στα κεφάλαια πχ σχετικά με την αποικιοκρατία, αλλά και σε αυτά σχετικά με την Κίνα και την Ινδία της εποχής του Μάρξ, ο Κοτζιάς καταφέρνει να περιγράψει το αθέατο υπόβαθρο των «δημιουργικών διασταυρώσεων» που σε προηγούμενα κεφάλαια του βιβλίου παραθέτει αναλυτικά σχετικά με τους μικρο-και μακρο- ιμπεριαλισμούς, τις συμμαχίες ή και τα τρίγωνα συμμαχιών( σχήματα υπαρκτά μέχρι σήμερα εννοείται).

• Επειδή ο Μάρξ «έπιασε» το διεθνές σύστημα ως προς τις προ- αλλά και μετά- καπιταλιστικές δομές του, ο Κοτζιάς ( σημ : πολιτικός με βαθιά θεωρητική και ιδεολογική κατάρτιση πάνω στην  διαλεκτική σχέση εξωτερικής και εσωτερικής πολιτικής) περιγράφει την μεγάλη σιωπηρή συννενόηση – που ούτε καν εμείς οι μακροοικονομολόγοι ξέρουμε το ακριβές βάθος της – πίσω  από τις διεθνείς σχέσεις (οικονομίας και πολιτικής).

Είναι επίσης γόνιμη για τον αναγνώστη η διερώτηση του συγγραφέα αν ο Μαρξ ήταν τελικά «διεθνολόγος» ή «ευρωκεντρικός» όσον αφορά το σοσιαλιστικό πρόσημο ανάλυσης των τότε συσχετισμών ισχύος.

Μια διερώτηση που αυτομάτως μας μεταφέρει στο σήμερα όπου κυριαρχεί η μονοδιάστατη ανάλυση των πολεμικών συγκρούσεων, με το γεωοικονομικό μάλλον να υπερτερεί του γεωπολιτικού.  

Ο Κοτζιάς δεν ξεχνά να δει και τα βαθιά ζητούμενα του Μαρξ ( κράτος, πατρίδα, απασχόληση) πίσω από τις «μακρινές» έννοιες για τον μέσο άνθρωπο, όπως η διπλωματία και οι διεθνείς σχέσεις. 

• Αν και εκ πρώτης όψεως το βιβλίο μπορεί και να μοιάζει με αναβίωση μιας μεθόδου διαλεκτικής- υλιστικής θεωρίας της διπλωματίας και των διεθνών σχέσεων, εν τούτοις δεν πρόκειται για αυτό ακριβώς. 

Ο χρόνος μελέτης του πολυσέλιδου αυτού σπάνιου έργου περιλαμβάνει παύσεις και σημεία στοχασμού για τον ( μυημένο και μη ) αναγνώστη. 

Αρδεύονται σκέψεις και νοητικοί συσχετισμοί με την σημερινή γεωπολιτική αστάθεια, την ελληνική και ευρωπαϊκή εξωτερική πολιτική, την γεωοικονομική, ενεργειακή, πολιτισμική αλλά και θρησκευτική διπλωματία.  

Του έργο του Μάρξ υπήρξε μεγάλο και βαθύ, πολυεπίδεδο. Και οι διεθνείς σχέσεις τον απασχόλησαν ως ιστορική συστημική αλλά και δομική συνθήκη. 

Αυτό μας προσφέρει ο καθηγητής Κοτζιάς : τόσο την αυτονόμηση της πρώτης από τη δεύτερη όσο και την αλληλεπίδραση τους ώστε να κατανοήσουμε που εδράζεται το θεατρικό και θεαματικό σκηνικό των σημερινών και των παρελθοντικών γεωπολιτικών ανισορροπιών.

Αυτών που χαρακτηρίζουν τις διεθνείς σχέσεις, τους ηγεμονικούς ανταγωνισμούς και καθορίζουν τελικά  την μοίρα των λαών και της οικουμένης ….

“Σήμερα επιβεβαιώθηκε ότι ο Κασσελάκης ήρθε με σχέδιο να διαλύσει όχι μόνο τον Σύριζα, αλλά συνολικά τον δημοκρατικό προοδευτικό αριστερό χώρο και να φτιάξει μέσα από την απαξίωση της αριστεράς ένα κόμμα τάχα προοδευτικό αλλά με έναν στρατευμένο δεξιό ως αρχηγό” έγραψε ο κ. Κοτζιάς.

Το tweet του κ. Κοτζιά.

Μιλώντας στην εκπομπή «Η επόμενη μέρα» με τον Σεραφείμ Κοτρώτσο στο Action 24, τόνισε ιδιαίτερα τις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει η χώρα μας ανάλογα με το εάν θα επικρατήσουν η Κάμαλα Χάρις ή ο Ντόναλντ Τραμπ.

«Θα έλεγα την Ευρώπη τη συμφέρει να εκλεγεί η Χάρις διότι ο Τραμπ θα έχει πάλι τις γνωστές δυσπιστίες του απέναντι στην Ευρωπαϊκή Ένωση και θα εγκαταλείψει πολλά κοινά προγράμματα. 

Όσον αφορά στην Ελλάδα, εξαρτάται από τη σύνθεση του επιτελείου της. Σας θυμίζω ότι το επιτελείο του [του Τραμπ], το 2016 που εκλέχθηκε, ήταν με πολλούς Έλληνες μέσα. Και ο άτυπος πρωθυπουργός, διευθυντής του Λευκού Οίκου ήταν ελληνοαμερικάνος οι οποίοι είχαν μια σαφή φιλελληνική θέση αλλά μετά από έναν χρόνο έφυγαν όπως έφυγε ο Φλινν που ήταν σταθερά φιλότουρκος.

Είχαμε όμως μια πολύ καλή σχέση με τον υπουργό Εξωτερικών, Μάικ Πομπέο, και ιδιαίτερα με τον σύμβουλο Εθνικής ασφάλειας, τον Μακμάστερ. Μια φορά πάντως, ο ίδιος ο Τραμπ είναι φιλοερντογανικός και αυτό θα είναι δυσκολία για εμάς. 

Η δεύτερη μεγάλη δυσκολία είναι ότι η διοίκηση της αμερικάνικης εξωτερικής πολιτικής είναι κλασικά φιλότουρκη με την έννοια ότι η Τουρκία είναι μεγάλη, σκληρή, δύναμη άρα υποχωρήσεις στα ελληνοτουρκικά πρέπει να κάνει η άλλη πλευρά. Και σε αυτό, το επιτελείο του Τραμπ ήταν πιο σύμφωνο μετά από τον πρώτο χρόνο. 

Το τρίτο είναι ότι ένας που κάνει εξωτερική πολιτική δεν είναι παρατηρητής για να λέει ποιον συμφέρει περισσότερο. Το θέμα είναι τι δουλειά πρέπει να γίνει. Σας θυμίζω ότι το 2016, είχα κάνει επιστολή πρόσκλησης στον Τραμπ να έρθει, πριν καν να είναι υποψήφιος, στην Ελλάδα.  Τότε είχε παρεξηγηθεί ότι δεν του έδιναν ένα κομμάτι από το Ελληνικό η τότε κυβέρνηση για να φτιάξει αυτά που πήγε και έφτιαξε στην Κωνσταντινούπολη. Εκεί υπήρξε η σύνδεση. Ήθελα να χαμηλώσουν οι τόνοι μπροστά στην προοπτική να κερδίσει. Είχα πάει και τους είχα δει».

«Είμαι υπέρ του ελληνοτουρκικού διαλόγου»

Σχετικά με την πορεία του ελληνοτουρκικού διαλόγου, ο πρώην υπουργός Εξωτερικών τόνισε για ακόμη μια φορά ότι είναι υπέρ. 

«Είμαι πάντα υπέρ του διαλόγου ειδικά με αυτόν που έχεις διαφορές. Πρέπει ο διάλογος να έχει ένα σαφές περιεχόμενο, δηλαδή είμαι υπέρ να πάμε στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης υπό προϋποθέσεις. Δεν ακούω την κυβέρνηση να βάζει τις προϋποθέσεις. Ποιες είναι αυτές; πρώτα πριν πάνε στο Δικαστήριο θα πρέπει να έχουν κλείσει τους κόλπους, που είναι κυριαρχία, και να έχουν επεκτείνει εκεί που νομίζει η κυβέρνηση, σίγουρα τη νοτιοανατολική Κρήτη καθ’ ολοκληρίαν, τα χωρικά μας ύδατα, την αιγιαλίτιδα ζώνη . Γιατί από τη στιγμή που θα πάρει απόφαση, αν πάμε, το Διεθνές Δικαστήριο, είναι δεσμευτική και δεν μπορείς να κάνεις ούτε χάραξη νέων γραμμών βάσεως ούτε επέκταση στην αιγιαλίτιδα ζώνη ούτε τίποτα. Άρα δεν πρέπει να πάμε με δεμένα τα χέρια μας. Δεύτερον, θα πρέπει η Τουρκία να αναγνωρίσει το Διεθνές Δίκαιο».

Πυρά κατά Κασσελάκη

Τα πυρά του εξαπέλυσε κατά του Στέφανου Κασσελάκη ο Νίκος Κοτζιάς ο οποίος τόνισε ότι «ο πολιτικός χουλιγκανισμός που εισήγαγε ο Κασσελάκης θυμίζει Χρυσή Αυγή».

«Εμένα τα εσωτερικά του ΣΥΡΙΖΑ δεν με αφορούν αλλά αν ο Κασσελάκης έμενε και ήταν υποψήφιος, αν μεν κέρδιζε θα τους διέγραφε και θα τους κατέστρεφε όλους μαζί. Αν έχανε θα έκανε τη διάσπαση» σημείωσε χαρακτηριστικά.

Σχετικά με το ένα πρόκειται να ιδρύσει νέο κόμμα ο κ. Κασσελάκης, ο κ. Κοτζιάς ανέφερε «Θέλει να κάνει νέο κόμμα ακόμα και με αυτούς τους νεοδεξιούς για τους οποίους έχει και μια ευθύνη όπως ο Σπηλιωτόπουλος, ο Κύρτσος, ο Αντώναρος. Μάλιστα μου κουνάνε εμένα το δάχτυλο για το τι είναι η Αριστερά».