Η ανάρτηση του Αντόνιο Κόστα:

Ιδιαίτερες ευχαριστίες στον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και στην Πολεμική Αεροπορία για τη διευκόλυνση του ταξιδιού μου στον Κόλπο. Αληθινό πνεύμα Team Europe! 

Επιπλέον οι πρόεδροι της Επιτροπής και του Συμβουλίου αναφέρθηκαν στις «εκταταμένες κυρώσεις» της ΕΕ, «ως απάντηση στις ενέργειες του δολοφονικού καθεστώτος του Ιράν». Τέλος, τόνισαν ότι θα γίνουν οι απαιτούμενες ενέργειες ώστε να προστατευτούν οι Ευρωπαίοι πολίτες στην περιοχή.

Η δήλωση της Προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου για τις εξελίξεις στο Ιράν έχει ως εξής:

«Οι εξελίξεις στο Ιράν είναι εξαιρετικά ανησυχητικές. Παραμένουμε σε στενή επαφή με τους εταίρους μας στην περιοχή.

Επαναβεβαιώνουμε την αταλάντευτη δέσμευσή μας για τη διαφύλαξη της περιφερειακής ασφάλειας και σταθερότητας.

Η διασφάλιση της πυρηνικής ασφάλειας και η πρόληψη οποιωνδήποτε ενεργειών που θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε περαιτέρω κλιμάκωση των εντάσεων ή να υπονομεύσουν το παγκόσμιο καθεστώς μη διάδοσης είναι ζωτικής σημασίας.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θεσπίσει εκτεταμένες κυρώσεις ως απάντηση στις ενέργειες του δολοφονικού καθεστώτος του Ιράν και των Φρουρών της Επανάστασης και έχει προωθήσει με συνέπεια τις διπλωματικές προσπάθειες που αποσκοπούν στην αντιμετώπιση των πυρηνικών και βαλλιστικών προγραμμάτων μέσω μιας διαπραγματευτικής λύσης.

Σε στενή συνεργασία με τα κράτη μέλη της ΕΕ, θα λάβουμε όλα τα απαραίτητα μέτρα για να διασφαλίσουμε ότι οι πολίτες της ΕΕ στην περιοχή μπορούν να υπολογίζουν στην πλήρη υποστήριξή μας.

Καλούμε όλα τα μέρη να επιδείξουν τη μέγιστη αυτοσυγκράτηση, να προστατεύσουν τους πολίτες και να σεβαστούν πλήρως το διεθνές δίκαιο».

Σε μήνυμά του, ανέφερε ότι είναι βαθιά λυπημένος για το τραγικό συμβάν και εξέφρασε την αλληλεγγύη του στις ελβετικές αρχές και τις οικογένειες των θυμάτων.

Ο Νίκος Χριστοδουλίδης από την πλευρά του χαιρέτισε την πρωτοβουλία του προέδρου Κόστα για επίσκεψη σε ευρωπαϊκές πρωτεύουσες και επανέλαβε ότι η Κύπρος κατά την προεδρία της θα λειτουργήσει ως έντιμος διαμεσολαβητής και θα κλείσει όσο πιο έγκαιρα μπορεί τον φάκελο για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (ΠΔΠ).

Ανέφερε ότι συζήτησε με τον κ. Κόστα επίσης θέματα της ευρωπαϊκής ατζέντας, την ευρωπαϊκή αυτονομία και θέματα ασφάλειας και άμυνας και το πρόγραμμα SAFE, θέματα ανταγωνιστικότητας και μείωσης της γραφειοκρατίας.

Ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι η θέση της Κύπρου για τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία παραμένει σταθερή και ξεκάθαρη ενώ αναφέρθηκε και στην σχεδιαζόμενη συνάντηση, κατά τη διάρκεια της Κυπριακής Προεδρίας, με ηγέτες της περιοχής εξαιτίας της γειτνίασής και των εξαιρετικών σχέσεων.

Ενημέρωσε και τον κ. Κόστα για τις επαφές με την απεσταλμένη του ΓΓ του ΟΗΕ για το κυπριακό, Μαρία Άνχελα Ολγκίν ενόψει και της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη.

Ο κ. Κόστα, ανέφερε ότι η Κυπριακή Προεδρία λαμβάνει χώρα σε μια σημαντική στιγμή για την ειρήνη στην ΕΕ, όπου καλούμαστε να διαχειριστούμε τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία, όπου χρειάζεται να αυξήσουμε την επένδυση μας στη δική μας ασφάλεια – και ασφάλεια σημαίνει (αύξηση) στην αμυντική δυνατότητα και προστασία των πολιτών και κοινωνιών μας». Επεσήμανε ότι σε αυτό το πλαίσιο χαιρετίζει την ανακοίνωση της Προέδρου της Κομισιόν για εγκαθίδρυση στην Κύπρο ενός Κέντρου Καταπολέμησης Πυρκαγιών.

Το SAFE ανοικτό για τρίτες χώρες που δεν απειλούν κράτη μέλη

Σε παρατήρηση δημοσιογράφου ότι οι εξελίξεις επιβάλλουν την ενίσχυση της άμυνας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αφού και πρόσφατα απειλήθηκε η Πολωνία, με αποτέλεσμα το ΝΑΤΟ να αποφασίζει την ενίσχυση των ανατολικών του συνόρων, και ερωτηθείς πώς σκοπεύει η ΕΕ να ενισχύσει τα ανατολικά και τα νοτιοανατολικά της σύνορα, και πώς διασφαλίζεται ότι τρίτα κράτη, όπως η Τουρκία που κατέχει παράνομα μέρος της Κύπρου, που δεν σέβονται τις ευρωπαϊκές αξίες, δεν θα συμμετέχουν στο SAFE, ο Πρόεδρος Χριστοδουλίδης είπε ότι «η ενίσχυση της αποτρεπτικής ισχύος της Κυπριακής Δημοκρατίας αποτελεί μια από τις βασικές προτεραιότητες της διακυβέρνησής μας».

Την ίδια ώρα, εξέφρασε ικανοποίηση «γιατί η Ευρωπαϊκή Ένωση, υπό την ηγεσία του Αντόνιο Κόστα και της Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ξέφυγαν από αυτές τις πολύωρες συζητήσεις που είχαμε για την ανάγκη ενίσχυσης της άμυνας και της ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των κρατών μελών και έχουμε πλέον, μέσα από αποφάσεις, μέσα από προγράμματα όπως το SAFE, προχωρήσει σε συγκεκριμένες ενέργειες που αντανακλούν και το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση αναγνωρίζει την ανάγκη να ενισχυθούν τα κράτη μέλη, να ενισχυθεί η αυτονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

Ακόμη, ο Χριστοδουλίδης εξέφρασε ιδιαίτερη χαρά γιατί έχει αποφασιστεί, στο πλαίσιο του προγράμματος SAFE, ένα ποσό που ξεπερνά το ένα δισεκατομμύριο ευρώ για την Κυπριακή Δημοκρατία. «Ήδη έχει ξεκινήσει εσωτερικά η προεργασία, έτσι ώστε εντός Νοεμβρίου να υποβάλουμε τις εισηγήσεις της Κυπριακής Δημοκρατίας και να αξιοποιήσουμε αυτό το πολύ ισχυρό εργαλείο που μας προσφέρει η Ευρωπαϊκή Ένωση», τόνισε.

Εν συνεχεία, ανέφερε ότι «αξιοποιούμε και άλλες ευκαιρίες που μας δίνονται, είτε μέσα από τη συνεργασία που έχουμε με τις Ηνωμένες Πολιτείες είτε με άλλα κράτη της περιοχής», προσθέτοντας ότι η κυπριακή αμυντική βιομηχανία αντλεί σημαντική χρηματοδότηση από προγράμματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Απαντώντας στο δημοσιογραφικό ερώτημα για την Τουρκία, σημείωσε ότι η συμμετοχή της οποιασδήποτε τρίτης χώρας προϋποθέτει συμφωνία άμυνας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, δηλαδή τη σύμφωνη γνώμη και των 27 κρατών μελών. Την ίδια ώρα, υπογράμμισε ότι «δεν μπορούμε να χρηματοδοτούμε, να δίνουμε πόρους της Ευρωπαϊκής Ένωσης σε τρίτα κράτη, τα οποία απειλούν κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης».

«Είναι λες και -γιατί δεν υπάρχει καμία απολύτως διαφορά- η Ευρωπαϊκή Ένωση» χρηματοδοτεί «την αμυντική βιομηχανία της Ρωσίας, η οποία έχει εισβάλει παράνομα σε έδαφος χώρας της περιοχής. Άρα, αντιλαμβάνεστε, υπό αυτά τα δεδομένα δεν μπορεί να υπάρξει μια τέτοια χρηματοδότηση», πρόσθεσε.

Από την πλευρά του ο κ. Κόστα είπε, μεταξύ άλλων, ότι «οι κανόνες του προγράμματος SAFE είναι πολύ σαφείς. Είναι ανοικτό για τρίτες χώρες, αλλά για τρίτες χώρες που δεν αποτελούν απειλή για την ασφάλεια κάθε κράτους μέλους. Σε κράτη που επιτίθενται ή απειλούν την ασφάλεια κράτους μέλους δεν μπορεί να τους επιτραπεί να χρησιμοποιήσουν το SAFE», σημείωσε. «Για να χρησιμοποιηθεί το SAFE από μια τρίτη χώρα, αυτή θα πρέπει να υπογράψει αμυντική συμφωνία που πρέπει να τύχει έγκρισης από όλα τα κράτη μέλη», τόνισε.

Πρόσθεσε ότι το ΝΑΤΟ αποτελεί αμυντικό στρατιωτικό οργανισμό, ενώ η ΕΕ όχι, προσθέτοντας ότι μέχρι πριν από λίγα χρόνια κανείς δεν μιλούσε στην ΕΕ για θέματα άμυνας, όμως αυτό έχει αλλάξει μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία. «Τώρα οικοδομούμε πάλι μια Ευρώπη άμυνας», είπε, με το πρόγραμμα SAFE και άλλα προγράμματα, προσθέτοντας ότι θα δοθούν σημαντικά κονδύλια για την άμυνα των κρατών μελών.

Ο πρόεδρος Χριστοδουλίδης πρόσθεσε επίσης ότι μέσα από αυτά τα προγράμματα της ΕΕ, όπως το SAFE και άλλα, προωθείται και η συνεργασία των κρατών μελών, αλλά και των αμυντικών βιομηχανιών στα κράτη μέλη της ΕΕ, και ο στόχος είναι να χτίσουμε στο πλαίσιο και της στρατηγικής αυτονομίας της ΕΕ, την ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφάλειας που περιλαμβάνει την ασφάλεια όλων των κρατών μελών.

Στην αρχή των δηλώσεών του ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι «συζητήσαμε και το Ουκρανικό και εκφράζουμε δημόσια τη συνεννόηση για τη λήξη του πολέμου που πρέπει να γίνει με συμμετοχή της Ουκρανίας και με ισχυρή αποτρεπτική δυνατότητα των ενόπλων δυνάμεων».

Για το μεσανατολικό σημείωσε ότι «στηρίζουμε την εκεχειρία αλλά είμαστε ανήσυχοι με την επίθεση στο Κατάρ και την κατάσταση με τους αμάχους στη Γάζα και η Ελλάδα έχει συμμετέχει ενεργά στην ανθρωπιστική βοήθεια».

Ο πρωθυπουργός υπογράμμισε πως «υποστηρίζουμε την αμυντική αυτονομία της Ευρώπης και με αφορμή τα όσα έγιναν στην Πολωνία, επαναλαμβάνοντας την πρότασή του για τη δημιουργία ενός κοινού αμυντικού Ταμείου. «Σε ότι αφορά τη συμμετοχή τρίτων χωρών, είμαστε σαφείς πως δεν μπορούν να συμμετέχουν χώρες που απειλούν άλλες χώρες με πόλεμο», πρόσθεσε με έμφαση. 

Στο μεταναστευτικό, δήλωσε ότι «δυστυχώς είχαμε σημαντικές αυξήσεις αφίξεων το τελευταίο 48ωρο στην Κρήτη και πρέπει να σπάσουμε τα δίκτυα των λαθροκινητών και περιμένουμε ανάλογη στήριξη», τονίζοντας τη σημασία της  ευρωπαϊκής προστασίας των συνόρων. «Η ΕΕ πρέπει να παρέχει κάθε στήριξη στα κράτη πρώτης γραμμής», είπε.

Για το θέμα του προϋπολογισμού, ανέφερε ότι «είμαστε θετικοί αλλά έχουμε προτεραιότητες. Θα είναι μια δύσκολη συζήτηση αλλά χαιρετίζω την πρόθεση να ολοκληρωθεί ως το 2026» και πρόσθεσε ότι «προτεραιότητές μας η προστασία του φακέλου της αγροτικής συνοχής και της προστασίας της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας. Θα είναι δύσκολη συζήτηση αν θυμηθούμε ότι την τελευταία φορά χρειαστήκαμε 5 ημέρες».

Για το θέμα της ανταγωνιστικότητας ανέφερε ότι η χώρα μας δίνει μεγάλη βαρύτητα στο θέμα της ενέργειας και ότι «έχουμε πολλά να κάνουμε ώστε η ενέργεια να ρέει προς τις χώρες που το έχουν περισσότερο ανάγκη».

Κόστα: Πολύ σημαντική χώρα για την ΕΕ η Ελλάδα, εντυπωσιακό ό,τι έχει καταφέρει

Από την πλευρά του ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα συνεχάρη την Ελλάδα «για ό,τι έχει καταφέρει την τελευταία 10ετία» και χαρακτήρισε εντυπωσιακή την ανάκαμψή της. «Τώρα έχετε προτεραιότητα την ανταγωνιστικότητα και την ασφάλεια. Τίποτα, όμως, δεν μπορεί να γίνει χωρίς μακροοικονομικά θεμέλια», επισήμανε.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου τόνισε ακόμα ότι η ανταγωνστικότητα και η ασφάλεια είναι στενά συνδεδεμένες γιατί πρέπει να προσφέρουν εμπιστοσύνη στους επενδυτές

Για τη Ρωσία σημείωσε πως «έχει παραβιάσει τον εναέριο χώρο της Πολωνίας και της Ρουμανίας αλλά έχουμε και άλλα σύνορα που πρέπει να προστατεύονται. Από την Κύπρο μέχρι τη Φινλανδία» και συμπλήρωσε πως γιαυτό τάσσεται υπέρ της «βελτίωσης  διαχείριση των συνόρων ώστε να αντιμετωπιστεί η παράνομη μετανάστευση και πρέπει να έχουμε ισχυρότερη μεταναστευτική πολιτική».

Ακόμα, τόνισε πως συμφωνεί απόλυτα με τον κ. Μητσοτάκη πως «αν θέλουμε αποτελεσματικότερη ευρωπαϊκή άμυνα χρειάζεται κοινή ευρωπαϊκή χρηματοδότηση» και χαρακτήρισε σημαντικό βήμα το πρόγραμμα SAFE «αλλά πρέπει να γίνουν περισσότερα βήματα από κοινού», όπως πρόσθεσε.

Σε ότι αφορά τις διερευνητικές επαφές, που ανέκυψε ξανά σήμερα μετά και τις δηλώσεις Τσαβούσογλου, ο Κυριάκος Μητσοτάκης με τη φράση «να σταματήσουμε να παίζουμε τις κουμπάρες και να πάμε σε διάλογο», υπογράμμισε την πρόθεση της Ελλάδας να προσέλθει στις διερευνητικές, μόλις υπάρξει επίσημη πρόσκληση από πλευρά της Τουρκίας.

«Η Ελλάδα θα προσέλθει στις διερευνητικές επαφές, όταν οριστικοποιηθεί η σχετική ημερομηνία, ακολουθώντας και τις κατευθύνσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου να συνεχίσουμε από εκεί που σταματήσαμε το 2016 και να κάνουμε, ελπίζω πρόοδο στο ζήτημα του καθορισμού των θαλάσσιων ζωνών», τόνισε αρχικά ο κ. Μητσοτάκης.

«Πληροφορήθηκαν τις δηλώσεις του κ. Τσαβούσογλου. Η διαδικασία είναι αρκετά απλή. Οι γ.γ. καθορίζουν την ημερομηνία και στη συνέχεια από κοινού τα δύο υπουργεία Εξωτερικών ανακοινώνουν την ημερομηνία. Αυτό δεν έχει γίνει. Οταν με το καλό γίνει θα μπορέσουμε να το επιβεβαιώσουμε θα υπάρχει συγκεκριμένη ημερομηνία. Κρατώ ως θετικό ότι η Τουρκία έχει εκφράσει τη βούληση να ξεκινήσει η διαδικασία. Εχει έρθει η ώρα να σταματήσουμε να παίζουμε τις κουμπάρες και να καθίσουμε στο τραπέζι να βρούμε μια ημερομηνία. Θα είναι ένα θετικό πρώτο βήμα, αλλά θα ήθελα να επαναλάβω ότι χρειάζεται συνέπεια και συνέχεια», πρόσθεσε χαρακτηριστικά.

Ο κ. Μητσοτάκης, επεσήμανε πως πρέπει να υπάρξει πρόοδος με βάση το διεθνές δίκαιο και τους άγραφους κανόνες της καλής γειτονίας, ενώ πρόσθεσε πως η Ελλάδα αναμένει την επίσημη πρόσκληση της Τουρκίας για το 61ο γύρο των διερευνητικών επαφών, με βασικό θέμα την οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών.

«Όταν οριστικοποιηθεί η συγκεκριμένη ημερομηνίας η Ελλάδα θα προσέλθει στις διερευνητικές και εκφράζω την ελπίδα να συνεχίσουμε από εκεί που είχαμε σταματήσει, δηλαδή τον Μάρτιο του 2016. Να σταματήσουμε να παίζουμε τις κουμπάρες και να πάμε σε διάλογο», επεσήμανε χαρακτηριστικά.

Τόνισε ακόμη ότι το 2021 μπορεί να είναι ένα καλύτερο έτος για τις ελληνοτουρκικές και ευρωτουρκικές σχέσεις.

O Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε το εξάμηνο αυτό εξάμηνο μεγάλων προκλήσεων λέγοντας ότι είναι κρίσιμο να επιστρέψει η Ευρώπη σε τροχιά ομαλότητας.

Σε ότι αφορά στην Τουρκία, ο πρωθυπουργός ανέφερε ότι η Ευρώπη θα πρέπει να ασχοληθεί με ζητήματα που αφορούν τις ευρωτουρκικές σχέσεις και που αφορούν τη συμμόρφωση της Τουρκίας με τους κανόνες του διεθνούς δικαίου και της άγραφης συμφωνίας των γειτονικών χωρών. «Η επιτυχία της Πορτογαλίας θα είναι επιτυχία και της Ελλάδος»

Ο πρωθυπουργός ενημέρωσε και για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. «Ο κ. Μπορέλ έχει αναλάβει την ευθύνη να παρουσιάσει ένα πλήρες κείμενο για τις επιλογές της Ευρώπης με την Τουρκία».

Η επίσκεψη του Έλληνα πρωθυπουργού στην πορτογαλική πρωτεύουσα αρχικά είχε προγραμματιστεί για το διάστημα μεταξύ Χριστουγέννων και Πρωτοχρονιάς αλλά ως γνωστόν αναβλήθηκε.

Ο κ. Κόστα θα παρουσιάσει στον κ. Μητσοτάκη τις προτεραιότητες που έχει θέσει η πορτογαλική προεδρία ενώ αναμένεται να τεθούν ζητήματα διμερούς συνεργασίας.
Κυβερνητικές πηγές αναφέρουν ότι οι δυο ηγέτες θα συζητήσουν ζητήματα κομβικής σημασίας για την Ευρωπαϊκή Ένωση όπως η αξιοποίηση του Ταμείου Ανάκαμψης για την αναζωογόνηση των ευρωπαϊκών οικονομιών μετά την πανδημία, η ψηφιακή μετάβαση και η στροφή στην πράσινη ανάπτυξη.

Αναμένεται να συζητηθεί επίσης η πρόθεση της πορτογαλικής προεδρίας να θέσει στην ευρωπαϊκή ατζέντα κοινωνικά δικαιώματα και μέτρα κοινωνικής προστασίας, ιδιαίτερα υπό τη σκιά των επιπτώσεων της πανδημίας.

Οι δυο πρωθυπουργοί θα ανταλλάξουν απόψεις για τις προκλήσεις που έχει προκαλέσει η πανδημία καθώς και για τη μεγάλη ευρωπαϊκή εκστρατεία εμβολιασμού.

Στην ατζέντα της συζήτησης που θα έχουν οι κ.κ Μητσοτάκης και Κόστα περιλαμβάνονται επίσης οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο και στο Μεταναστευτικό, ενόψει και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Μαρτίου, όπου θα αξιολογηθεί η συμμόρφωση της ‘Αγκυρας με τις αποφάσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σε συνέχεια του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Δεκεμβρίου.

Από την κυβέρνηση υπογραμμίζουν ότι Ελλάδα και Πορτογαλία είναι άλλωστε δύο φυσικοί εταίροι και σύμμαχοι, αφενός ως μέλη του NATO αλλά και ως δύο μεσαίες ευρωπαϊκές οικονομίες με κοινά συμφέροντα και κοινούς στόχους, που μπορούν να συντονίζουν τις προσπάθειές τους ώστε να μεγαλώνουν το αποτύπωμά τους.

Επιπλέον κατά τη διάρκεια της επίσκεψής του στη Λισαβόνα ο πρωθυπουργός θα επισκεφθεί την έδρα της Ναυτικής Αστυνομίας της Πορτογαλίας, η οποία συμμετέχει από το 2014 στην Επιχείρηση «Ποσειδών» της Frontex που διεξάγεται στα ανατολικά νησιά του Αιγαίου.

Επίσης θα επισκεφτεί και την Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Θαλάσσιας Ασφάλειας (EMSA), η οποία εδρεύει στην πορτογαλική πρωτεύουσα και μεριμνά ποικιλοτρόπως για την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας, έργο κρίσιμο για τον μεγάλο ελληνόκτητο στόλο.