Του Σπύρου Σιδέρη

Η Γουέλερ, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, αναλαμβάνει ειδική «αποστολή» για να αναβαθμίσει την οικονομική κι εμπορική συνεργασία μεταξύ των δυο χωρών και την περαιτέρω σύσφιξη των σχέσεων, που έχουν αναβαθμιστεί με την κυβέρνηση Μητσοτάκη.

Παρόλο που η Πρίστινα δεν απολαμβάνει την ίδια ζέση από τις ΗΠΑ και την ΕΕ, μετά από τις πολλαπλές εντάσεις που έχουν προκληθεί από αμφισβητούμενες αποφάσεις του πρωθυπουργού του Κοσόβου Αλμπίν Κούρτι, η Αθήνα συνεχίζει να πιέζεται ώστε να προχωρήσει στην αναγνώριση της ανεξαρτησίας του Κοσόβου.  

• Για το λόγο αυτό οι κινήσεις της Αθήνας γίνονται βήμα-βήμα, αναβαθμίζοντας μεν τις διμερείς σχέσεις αλλά αποφεύγοντας οποιαδήποτε συζήτηση για αναγνώριση.

Αυτό το γνωρίζουν καλά στη Πρίστινα, αν και αρκετές φορές το προηγούμενο διάστημα διέρρευσαν την πληροφορία ότι επίκειται αναγνώριση από την ελληνική κυβέρνηση.

Η Ελλάδα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στο θέμα, καθώς η αναγνώριση της μονομερούς ανεξαρτησίας του Κοσόβου από την Σερβία το 2008, θα μπορούσε να ανοίξει τον ασκό του Αιόλου σε εδαφικές διεκδικήσεις από την Τουρκία, αλλά και μια ενδεχόμενη αναγνώριση του κατοχικού καθεστώτος στη βόρεια Κύπρο. Εξάλλου εκτός από την Ελλάδα, το Κόσοβο δεν το αναγνωρίζουν από την ΕΕ, η Κύπρος, η Ισπανία, η Ρουμανία και η Σλοβακία.  

• Δυνητικά, η προσέγγιση Αθήνας-Πρίστινας θα μπορούσε να αποτελέσει κίνδυνο για τις σχέσεις της Αθήνας με το Βελιγράδι, όπως συνέβη με την πρόταση της Ντόρας Μπακογιάννη να ενταχθεί το Κόσοβο στο Συμβούλιο της Ευρώπης, που προκάλεσε την μήνη του Σέρβου Προέδρου.

Όμως η απόφαση για την αναγνώριση ή μη του Κοσόβου από την Ελλάδα, είναι πολιτική. Θα μπορούσε να ειπωθεί ότι η Αθήνα έχει μια πολιτική σχέσεων με την Πρίστινα που μπορεί να εξηγηθεί από την αρχή «τα πάντα εκτός από την αναγνώριση».

Τι θα μπορούσε όμως να κάνει η νέα, όπως φαίνεται, επικεφαλής της αποστολής του Κοσόβου στην Αθήνα και ποια είναι;

Η Βισόκα-Γουέλερ είναι δικηγόρος για την προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ και τα τελευταία χρόνια είναι πολύ ενεργή στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς και τη θέση της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στο Κόσοβο. Η πρώτη της θέση ως διπλωμάτης ήταν στα Ηνωμένα Έθνη ως επικεφαλής του ελέγχου των όπλων στα Δυτικά Βαλκάνια.

• Ασχολήθηκε επίσης με την «κληρονομιά των εγκλημάτων και το καθεστώς των σφαγιασθέντων», όπως αποκάλεσε την έρευνά της για την περίοδο 1998-99 στο Κόσοβο.

Σε συνέντευξή της, είχε πει ότι στην αρχή της έρευνας ήθελε να μάθει πώς βλέπουν το Κόσοβο και η Σερβία το παρελθόν και πώς αυτές οι δύο κοινωνίες αντιλαμβάνονται τους αθώους ανθρώπους που σκοτώθηκαν στο Κόσοβο. Όμως σύμφωνα με τα μέσα ενημέρωσης, δεν ασχολήθηκε με τους Σέρβους θύματα στην έρευνά της.

Εκτός όμως από αυτά, είναι επίσης πολύ ενεργή στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς και για τη θέση της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας στο Κόσοβο, τονίζοντας επανειλημμένα τη θέση ότι οι θεσμοί του Κοσόβου θα πρέπει να διαχειρίζονται τα περιουσιακά στοιχεία των σερβικών μοναστηριών και εκκλησιών.

Το όνομά της νέας επικεφαλής της αποστολής του Κοσόβου στην Αθήνα, είναι επίσης σημαντικό λόγω του συζύγου της καθηγητή Μαρκ Γουέλερ, ο οποίος κατέχει την έδρα Διεθνούς Δικαίου και Διεθνών Συνταγματικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ.

Ο καθηγητής Γουέλερ διετέλεσε νομικός σύμβουλος του Κοσόβου κατά τη Διάσκεψη του Ραμπουγιέ για το Κόσοβο το 1999 και ανώτερος νομικός σύμβουλος στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων για το τελικό καθεστώς μεταξύ του Κοσόβου και της Σερβίας το 2006/7 υπό την ηγεσία του ΟΗΕ στη Βιέννη. Στη συνέχεια συνέβαλε στη σύνταξη του Συντάγματος του Κοσόβου και συνέταξε τον νόμο για την προστασία των μειονοτήτων στο Κόσοβο και το καταστατικό του Κοινοτικού Συμβουλευτικού Συμβουλίου.

Ο Γουέλερ, ήταν σύμβουλος του Πρωθυπουργού Κούρτι, σύμφωνα με το Kosovo-online, μέχρι τη σύνοδο στην Οχρίδα, όταν χώρισαν οι δρόμοι τους. Οι δρόμοι τους διασταυρώθηκαν ξανά όταν έγινε η συνάντηση με τους Quint [άτυπη ομάδα λήψης αποφάσεων που αποτελείται από τις Ηνωμένες Πολιτείες και τους Τέσσερις Μεγάλους της Δυτικής Ευρώπης, Γαλλία, Γερμανία, Ιταλία και Ηνωμένο Βασίλειο], όπου υποστήριξε ένθερμα την απαγόρευση των σερβικών δηναρίων στο Κόσοβο.

Είναι σαφές ότι η συγκεκριμένη επιλογή από την Πρίστινα για την επικεφαλής του Γραφείου Συμφερόντων του Κοσόβου στην Αθήνα, θα προσδώσει μια άλλη διάσταση στις διμερείς σχέσεις των χωρών, και έχει ενδιαφέρον ο αντίκτυπος ενδεχομένως στις Ελληνο-σερβικές σχέσεις.

Παναγιώτης Δρίβας

Είναι χαρακτηριστικό ότι στη συνεδρίαση της Επιτροπής Υπουργών του ΣτΕ, η οποία συνεδριάζει χθες Σάββατο και σήμερα Κυριακή στο Στρασβούργο απουσιάζει από την ημερήσια διάταξη το ζήτημα ένταξης του Κοσόβου.

“Δυστυχώς, τα βήματα που προτείνετε δεν αντιμετωπίζουν την επείγουσα ανάγκη για συγκεκριμένα βήματα προς την κατεύθυνση της δημιουργίας μιας Κοινότητας Δήμων με σερβική πλειοψηφία και κινδυνεύουν να υπονομεύσουν περαιτέρω τον διάλογο υπό την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης», αναφέρεται στην επιστολή που δημοσιεύει η αλβανική εφημερίδα “Albanian Post”

Ειδικότερα όπως αναφέρεται Γαλλία, Γερμανία και Ιταλία απέστειλαν επιστολή στον πρωθυπουργό του Κοσσυφοπεδίου Albin Kurti, με την οποία τον ενημέρωσαν ότι η Πρίστινα δεν πληροί τις απαιτήσεις της διεθνούς κοινότητας για ένταξη στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Δεδομένου ότι «δεν έχει γίνει ούτε ένα βήμα προς τη συγκρότηση της Ένωσης Δήμων της Σερβίας (ZSO)», και κάλεσαν την κυβέρνηση της Πρίστινα να εξετάσει το ενδεχόμενο αποστολής του σχεδίου καταστατικού της ZSO στο Συνταγματικό Δικαστήριο του Κοσσυφοπεδίου.

«Δυστυχώς, τα βήματα που προτείνετε δεν αντιμετωπίζουν την επείγουσα ανάγκη για συγκεκριμένα βήματα προς την κατεύθυνση της δημιουργίας μιας Κοινότητας Δήμων με σερβική πλειοψηφία και κινδυνεύουν να υπονομεύσουν περαιτέρω τον διάλογο υπό την ηγεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης», αναφέρεται στην επιστολή που δημοσιεύει η αλβανική εφημερίδα “Albanian Post”.

Στην επιστολή επισημαίνεται ότι το σχέδιο καταστατικού, το οποίο παρουσιάστηκε από τον ειδικό απεσταλμένο της ΕΕ για το διάλογο μεταξύ Βελιγραδίου και Πρίστινας, Miroslav Lajčak, αποτελεί ένα «σταθερό μοντέλο» για το πώς θα πρέπει να είναι η ZSO.

«Πρόκειται για ένα σταθερό μοντέλο, προσεκτικά επεξεργασμένο με τη βοήθεια Ευρωπαίων δικηγόρων και εμπειρογνωμόνων, το οποίο βασίζεται στις υφιστάμενες βέλτιστες πρακτικές. Εξετάστε όλες τις κόκκινες γραμμές σας, συμπεριλαμβανομένου του Συνταγματικού Δικαστηρίου και του νομικού πλαισίου. Για να τονίσουμε για άλλη μια φορά, δεν θέλουμε ένα δυσλειτουργικό Κοσσυφοπέδιο. Το ZSO δεν μπορεί σε καμία περίπτωση να συγκριθεί με τη Σερβική Δημοκρατία της Σερβίας», αναφέρεται στην επιστολή της Ιταλίας, της Γαλλίας και της Γερμανίας.

Τονίζεται ότι η υποβολή του σχεδίου στους εκπροσώπους του Συμβουλίου της Ευρώπης δεν θα αποτελούσε βήμα προόδου, καθώς «η γνώμη τους δεν είναι νομικά δεσμευτική» και προστίθεται ότι πρόοδος μπορεί να επιτευχθεί μόνο με την αποστολή του εγγράφου στο Συνταγματικό Δικαστήριο του Κοσσυφοπεδίου.

• Αναφερόμενη η επιστολή στην πρόταση της Πρίστινα για τη δημιουργία ενός νέου σχεδίου, επισημαίνεται ότι αυτό δεν θα ήταν ούτε κατάλληλο ούτε εφαρμόσιμο.

«Η πρότασή σας για την κατάρτιση ενός νέου σχεδίου σε διαβούλευση με τους σημερινούς δημάρχους ή αντιδημάρχους των δήμων δεν είναι ούτε κατάλληλη ούτε εφαρμόσιμη λόγω των σημερινών συνθηκών στους δήμους αυτούς», αναφέρεται στην επιστολή.

Επισημαίνεται ότι υπάρχει πραγματικός κίνδυνος ότι χωρίς αποφασιστική πρόοδο στη ZSO, το αίτημα της Πρίστινα για ένταξη στο Συμβούλιο της Ευρώπης δεν θα λάβει επαρκή υποστήριξη από τα κράτη μέλη.

Η υπουργός Εξωτερικών του Κοσσυφοπεδίου, Donika Gërvalla-Schwarz, δήλωσε χθες ότι απέστειλε επιστολή στον πρόεδρο της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης, Θεόδωρο Ρουσόπουλο, στην οποία ανέφερε ότι η Πρίστινα ετοιμάζει σχέδιο καταστατικού για τη δημιουργία «μηχανισμού αυτοδιοίκησης, συντονισμού και συνεργασίας των δήμων με σερβική πλειοψηφία στο Κοσσυφοπέδιο» και ότι θα το παραπέμψει στο Συνταγματικό Δικαστήριο μέχρι το τέλος Μαΐου.

Το χρονικό και οι διαφωνίες

Το θέμα έχει προκαλέσει τριβές με τη Σερβία αλλά και εσωτερικές κυβερνητικές αντιπαραθέσεις καθώς ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης είχε πάρει σαφείς αποστάσεις από την έκθεση Μπακογιάννη και μάλιστα άφησε αιχμές σε δημόσια τοποθέτηση του σημειώνοντας ότι οι δύο ψηφοφορίες δεν είναι δεσμευτικές.

Η έκθεση Μπακογιάννη, η οποία υπερψηφίστηκε στις 16 Μαΐου, με 131 ψήφους υπέρ, 29 κατά και 11 αποχές και θεωρεί ότι το Κόσοβο πληροί τις προϋποθέσεις για ένταξη στο Συμβούλιο της Ευρώπης, αναφέροντας μεταξύ άλλων ότι «το Κοσσυφοπέδιο μπορεί να θεωρηθεί ως μία λειτουργική κοινοβουλευτική δημοκρατία με ισχυρά εχέγγυα για την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης, όπως και τη συνταγματική κατοχύρωση των θεμελιωδών δικαιωμάτων και ελευθεριών» προκάλεσε σειρά αντιδράσεων στη Σερβία, αλλά και δυσαρέσκεια στην Κύπρο.

Ενδεικτική ήταν η επίθεση του Αλεξάνταρ Βούτσιτς, προέδρου της Σερβίας, προσωπικά στην Ντόρα Μπακογιάννη, κατά την πρώτη συζήτηση, το Μάρτιο. Σε διάγγελμα του μάλιστα είχε αναφέρει απευθυνόμενος στη βουλευτή της ΝΔ «ξέρω πολύ καλά ποιος έδωσε την εντολή να εγκαταλείψετε τις αρχές σας και να συμπεριφέρεστε έτσι. Ντροπή σας».

Η έκθεση υπερψηφίστηκε από τους τέσσερις βουλευτές της ΝΔ, αρνητική ήταν η ψήφος της βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Νίνας Κασιμάτη, ενώ από την ψηφοφορία απείχαν ο Αλέξης Τσίπρας και ο Γιώργος Παπανδρέου.

Την έκθεση αξίζει να σημειωθεί ότι καταψήφισαν οι βουλευτές της Κύπρου, τόσο του ΔΗΚΟ όσο και του ΑΚΕΛ, με το σκεπτικό ότι δημιουργεί αρνητικό προηγούμενο για την Κύπρο.

Η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες της ΕΕ που δεν αναγνωρίζουν το ανεξάρτητο κράτος του Κοσσυφοπεδίου, μαζί με την Κύπρο, τη Ρουμανία, τη Σλοβακία και την Ισπανία.

Η παρέμβαση Τσίπρα

Ο Αλέξης Τσίπρας στην παρέμβαση του κατά τη διάρκεια της επίμαχης συζήτησης της έκθεσης Μπακογιάννη στο Συμβούλιο της Ευρώπης είχε επισημάνει: «Δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις για την ειρήνη. Όλες οι αποφάσεις που μας πάνε μπροστά, είναι δύσκολες και έχουν πολιτικό κόστος. Η καταπολέμηση του εθνικισμού έχει κόστος. Η αντιμετώπιση της ακινησίας, έχει κόστος. Αλλά αξίζει τον κόπο», προσθέτοντας ότι «το να βρεις κοινό διπλωματικό έδαφος για την επίλυση διαφοράς, προστατεύοντας τα εθνικά σου συμφέροντα, είναι δύσκολος δρόμος, αλλά ο μόνος για το κοινό μας μέλλον».

Ο Αλέξης Τσίπρας είχε υπογραμμίσει ότι “είναι σημαντικό γεγονός ότι η ένταξη του Κοσόβου βρίσκεται στο τραπέζι και αυτό έχει δημιουργήσει μια νέα δυναμική από την στιγμή μάλιστα που αποφάσισε επιτέλους να εφαρμόσει τις αποφάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου για το Μοναστήρι Ντέτσανι”.

Ωστόσο είχε επισημάνει:

«Θέλω όμως να είμαι σαφής ότι αυτό δεν μπορεί να είναι αρκετό για να στηριχθεί η ένταξή του στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Ήδη από την υποβολή του αιτήματος για ένταξη πριν δύο χρόνια, έχουμε δει πολύ σοβαρή ένταση επί του πεδίου. Κάποιες φορές εξαιτίας του Βελιγραδίου, αλλά και κάποιες εξαιτίας των αποφάσεων της Πρίστινα. Θα πρέπει να υπάρξουν βήματα σε σχέση με το νόμο για την απαλλοτρίωση μειονοτικών ιδιοκτησιών όπως και υποβολή προτάσεων για την καθιέρωση της Ένωσης Σερβικών Δήμων, συμπεριλαμβανομένου ενός Οδικού Χάρτη”.

«Οι παγωμένες συγκρούσεις δεν μένουν για πάντα παγωμένες. Εάν οι διαφορές δεν λύνονται στη βάση του διεθνούς δικαίου, η σταθερότητα υπονομεύεται μέρα με τη μέρα και ο εθνικισμός μεγαλώνει, μέχρις ότου η σύγκρουση να γίνει ξανά βίαιη. Η στρατηγική της αναβλητικότητας στις διαπραγματεύσεις – το να «κλωτσάς το τενεκεδάκι παρακάτω στον δρόμο» – είναι καλή για να χτίζει πολιτικές καριέρες, αλλά έχει κόστος στις ζωές των ανθρώπων και στο μέλλον τους».

Ειδικότερα, στην παρέμβαση του ο Αλέξης Τσίπρας στη συζήτηση της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Έκθεση Μπακογιάννη «Περί ένταξης Κοσόβου στον οργανισμό» ανέφερε:

“Θα ήθελα να ευχαριστήσω την Ντόρα Μπακογιάννη για την Έκθεσή της. Υπάρχουν πολλές θέσεις σε αυτή την Αίθουσα – συμπεριλαμβανομένης και στην δική μου, Ομάδα της Αριστεράς – σχετικά με το αν η ένταξη του Κοσόβου αυτήν την περίοδο, συμβάλλει ή όχι στην επίτευξη των στόχων του Συμβουλίου της Ευρώπης.

Όπως γνωρίζετε έχω αγωνιστεί για την ειρήνη, τη σταθερότητα και την ανάπτυξη στα Βαλκάνια. Και υπάρχουν δύο πράγματα που έχω μάθει.

Πρώτον, δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις για την ειρήνη. Όλες οι αποφάσεις που μας πάνε μπροστά, είναι δύσκολες και έχουν πολιτικό κόστος. Η καταπολέμηση του εθνικισμού έχει κόστος. Η αντιμετώπιση της ακινησίας, έχει κόστος.

Δεύτερον. Αυτό το κόστος αξίζει τον κόπο. Γιατί μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα στον πόλεμο και στην ειρήνη.

Οι παγωμένες συγκρούσεις δεν μένουν για πάντα παγωμένες. Εάν οι διαφορές δεν λύνονται στη βάση του διεθνούς δικαίου, η σταθερότητα υπονομεύεται μέρα με τη μέρα και ο εθνικισμός μεγαλώνει, μέχρις ότου η σύγκρουση να γίνει ξανά βίαιη. Η στρατηγική της αναβλητικότητας στις διαπραγματεύσεις – το να «κλωτσάς το τενεκεδάκι παρακάτω στον δρόμο» – είναι καλή για να χτίζει πολιτικές καριέρες, αλλά έχει κόστος στις ζωές των ανθρώπων και στο μέλλον τους.

Συμφωνώ, λοιπόν, που σήμερα η ένταξη του Κοσόβου βρίσκεται στο τραπέζι και αυτό έχει δημιουργήσει μια νέα δυναμική. Και σε αυτή τη βάση, το Κόσοβο αποφάσισε επιτέλους να εφαρμόσει τις αποφάσεις του Συνταγματικού Δικαστηρίου για το Μοναστήρι Ντέτσανι.

Θέλω όμως να είμαι σαφής ότι αυτό δεν μπορεί να είναι αρκετό για να στηριχθεί η ένταξή του στο Συμβούλιο της Ευρώπης. Ήδη από την υποβολή του αιτήματος για ένταξη πριν δύο χρόνια, έχουμε δει πολύ σοβαρή ένταση επί του πεδίου. Κάποιες φορές εξαιτίας του Βελιγραδίου, αλλά και κάποιες εξαιτίας των αποφάσεων της Πρίστινα.

Επιπλέον, το πιο σημαντικό, είναι ότι πρέπει να υπάρξουν ενέργειες σε σχέση με τον νόμο για την απαλλοτρίωση μειονοτικών ιδιοκτησιών. Όπως και υποβολή προτάσεων – με καλής πίστη – για την καθιέρωση της Ένωσης Σερβικών Δήμων, συμπεριλαμβανομένου ενός Οδικού Χάρτη.

Δεν μπορούμε να οικοδομήσουμε την ειρήνη με αφηρημένες δεσμεύσεις ούτε με μονόπλευρες και κακές “λύσεις”. Το να βρεις κοινό διπλωματικό έδαφος για την επίλυση μιας διαφοράς, προστατεύοντας τα εθνικά σου συμφέροντα, είναι ένας δύσκολος δρόμος. Αλλά είναι ο μόνος δρόμος για το κοινό μας μέλλον. Είναι ο μόνος δρόμος για μια χώρα που είναι πραγματικά ισχυρή και πιστεύει στο μέλλον της.

Οι πολιτικοί πρέπει να έχουν την πολιτική βούληση για επίτευξη προόδου, ακόμη και αν αυτό σημαίνει να θυσιάσουν ένα μέρος του πολιτικού τους κεφαλαίου.

Έχω μιλήσει αρκετές φορές με τον Πρωθυπουργό Κούρτι, ο οποίος πιστεύω ότι έχει πολύ σημαντικό πολιτικό κεφάλαιο με τον λαό του, το οποίο πρέπει να αξιοποιήσει. Όπως θα πρέπει να πράξει και ο πρόεδρος Βούτσιτς στη Σερβία”.

Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, τα ξημερώματα της Κυριακής περίπολος της συνοριακής αστυνομίας του Κοσόβου παρατήρησε ότι δύο φορτηγά τα οποία δεν έφεραν πινακίδες κυκλοφορίας έχουν τοποθετηθεί κάθετα σε δρόμο που οδηγεί προς το χωριό Μπάινσκο. Ζήτησε ενισχύσεις και όταν έφτασαν αλλά τρία περιπολικά δέχτηκαν επίθεση με πυροβόλα όπλα και χειροβομβίδες από την κατεύθυνση του χωριού. Ακολούθησε ανταλλαγή πυρών κατά την οποία τραυματίστηκαν δύο αστυνομικοί -ο ένας εκ των οποίων λίγο αργότερα κατέληξε, αναφέρεται στο επίσημο ανακοινωθέν.

Ο πρωθυπουργός του Κοσόβου ‘Αλμπιν Κούρτι χαρακτήρισε τρομοκρατική ενέργεια την ένοπλη επίθεση κατά των αστυνομικών και κατηγόρησε “εγκληματικές ομάδες που ελέγχονται από το Βελιγράδι”.

Η πρόεδρος του Κοσόβου Βιόσα Οσμάνι επιστρέφει εσπευσμένα από την Νέα Υόρκη όπου συμμετείχε στην Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ. Η Οσμάνι σε ανάρτηση της στο διαδίκτυο επίσης κατηγόρησε “σερβικές εγκληματικές συμμορίες” για τον θάνατο του αστυνομικού και υποστήριξε ότι “έχουν την πολιτική, οικονομική και υλικοτεχνική υποστήριξη του επίσημου Βελιγραδίου”. Από σήμερα το πρωί οι αρχές του Κοσόβου έκλεισαν όλες τις συνοριακές διαβάσεις στον βορρά που οδηγούν προς την Σερβία.

Η αστυνομία έχει περικυκλώσει 30 ένοπλους άνδρες σε ένα μοναστήρι

Περίπου 30 ένοπλοι άνδρες έχουν ταμπουρωθεί σε ένα μοναστήρι και είναι περικυκλωμένοι από την αστυνομία στο βόρειο Κόσοβο, σε μια περιοχή όπου νωρίς σήμερα το πρωί σκοτώθηκε ένας αστυνομικός ανακοίνωσε ο Κοσοβάρος πρωθυπουργός Αλμπίν Κούρτι.

«Υπάρχουν τουλάχιστον 30 επαγγελματίες ένοπλοι στρατιώτες ή αστυνομικοί που αυτή τη στιγμή είναι περικυκλωμένοι από τις αστυνομικές δυνάμεις μας και τους καλώ να παραδοθούν», είπε ο Κούρτι μιλώντας σε δημοσιογράφους στην Πρίστινα. Έδειξε επίσης φωτογραφίες ενόπλων στην αυλή ενός μοναστηριού.

Ο αναπληρωτής πρωθυπουργός Μπεσνίκ Μπισλίμι σηκώθηκε από τα κυβερνητικά έδρανα, ξεκόλλησε τη φωτογραφία και την έσκισε επιδεικτικά. Έτερος βουλευτής του Δημοκρατικού Κόμματος πλησίασε τον Άλμπιν Κούρτι κρατώντας ένα μπουκάλι με νερό και τον κατάβρεξε. Ο Μπισλίμι αντιδρώντας εκσφενδόνισε ένα γυάλινο μπουκάλι που πέτυχε στο κεφάλι τον βουλευτή του Δημοκρατικού Κόμματος. Ακολούθησε γενική σύρραξη ανάμεσα στους βουλευτές της συμπολίτευσης και της αντιπολίτευσης με σπρωξίματα και γροθιές μέχρι που επενέβη η φρουρά της Βουλής.

Δείτε βίντεο

Η αντιπολίτευση ζητάει την παραίτηση Κούρτι

Η αντιπολίτευση εδώ και έναν μήνα ζητάει την παραίτηση της κυβέρνησης Κούρτι και την προκήρυξη πρόωρων βουλευτικών εκλογών. Ο πρωθυπουργός του Κοσόβου κατηγορείται από τα κόμματα της αντιπολίτευσης ότι με τον χειρισμό της κρίσης στο βόρειο Κόσοβο προκάλεσε ένταση στις σχέσεις με τους δυτικούς συμμάχους και κυρίως με τις ΗΠΑ. Οι αντιδράσεις κατά του Κούρτι εντάθηκαν τις τελευταίες ημέρες όταν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εμφανίστηκαν μαγνητοσκοπημένες συνομιλίες της αντιπροέδρου του κυβερνητικού κόμματος «Αυτοδιάθεση» Μιμόζα Κουσάρι-Λίλιε με τον αντιπρόεδρο της «Σερβικής Λίστας» Σλάβκο Σίμιτς.

Στις συνομιλίες αυτές γίνονται συνεννοήσεις, στην ουσία ένα παζάρεμα με ανταλλάγματα, για να υπερψηφίσουν οι εκπρόσωποι των Σέρβων στη Βουλή διάφορα νομοσχέδια της κυβέρνησης. Η αντιπολίτευση θεωρεί ανέντιμη τη στάση του Άλμπιν Κούρτι ο οποίος δημόσια χαρακτηρίζει εγκληματίες και απατεώνες τους πολιτικούς εκπροσώπους των Σέρβων ενώ συνεχώς βρίσκεται σε επαφή μαζί τους και διαπραγματεύεται. Η αυθεντικότητα των μαγνητοσκοπημένων συνομιλιών δεν επιβεβαιώνεται από καμία πλευρά.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Όμως η σύλληψη την ίδια ημέρα ενός Σέρβου ο οποίος ταυτοποιήθηκε από τον Κοσοβάρο υπουργό Εσωτερικών ως υποκινητής των επιθέσεων σε μέλη της ειρηνευτικής δύναμης του ΝΑΤΟ στη διάρκεια ταραχών με τους Σέρβους τον περασμένο μήνα πυροδότησε νέο κύμα οργής στην εύθραυστη περιοχή.

Περίπου 200 Σέρβοι συγκεντρώθηκαν στη Βόρεια Μιτρόβιτσα προκειμένου να διαμαρτυρηθούν για τη σύλληψη, με την αστυνομία του Κοσόβου με εξάρτυση κατά των διαδηλώσεων να στέκεται μερικές εκατοντάδες μέτρα μακριά. Αμερικανοί στρατιώτες της KFOR βρίσκονται επίσης εκεί κοντά.

Στη διάρκεια της επιχείρησης για τη σύλληψη του Μίλουν Μιλένκοβιτς, τρεις αλβανικής εθνότητας αστυνομικοί του Κοσόβου τραυματίστηκαν ελαφρά, όπως ανέφερε ο υπουργός Εσωτερικών Τζελάλ Σβετσλία στη σελίδα του στο Facebook.

Περίπου 30 μέλη της ειρηνευτικής δύναμης και 52 Σέρβοι τραυματίστηκαν στις συγκρούσεις στα τέλη του περασμένου μήνα όταν αλβανικής εθνότητας δήμαρχοι ανέλαβαν τα καθήκοντά τους έπειτα από τοπικές εκλογές όπου η συμμετοχή έφθασε μόλις το 3,5% καθώς οι Σέρβοι, που αποτελούν την πλειονότητα του πληθυσμού στην περιοχή αυτή, μποϊκόταραν τις εκλογές.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Ευρωπαϊκή Ένωση κάλεσαν τον πρωθυπουργό Άλμπιν Κούρτι να αποσύρει τους δημάρχους, να απομακρύνει την ειδική αστυνομία που επιστρατεύθηκε για να τους εγκαταστήσει και να τηρήσει συμφωνία του 2013 για τη σύσταση ένωσης αυτόνομων σερβικών δήμων στην περιοχή.

Ο Κούρτι είπε πως “βίαιες ομάδες (Σέρβων) αποσύρθηκαν από το έδαφος του Κοσόβου (και ως εκ τούτου) η παρουσία αστυνομικών του Κοσόβου σε τρία δημοτικά κτήρια θα μειωθεί”.

“Η κυβέρνηση της Δημοκρατίας του Κοσόβου θα συντονιστεί με όλους τους παράγοντες και ανακοινώνει πρόωρες εκλογές σε τέσσερις δήμους στον βορρά”, δήλωσε ο Κούρτι σε συνέντευξη Τύπου αφού συναντήθηκε με τους πρεσβευτές των Ηνωμένων Πολιτειών, της Ιταλίας, της Γαλλίας, της Γερμανίας και της Βρετανίας.

Είπε πως παρουσίασε το σχέδιό του στους απεσταλμένους της ΕΕ και των ΗΠΑ και ζήτησε να ακολουθήσει συνάντηση ανάμεσα σε αξιωματούχους της Σερβίας και του Κοσόβου στις Βρυξέλλες, έδρα της ΕΕ.

Ο Κούρτι δεν είπε τίποτα για σύσταση της ένωσης σερβικών δήμων που θα διασφάλιζε μεγαλύτερη αυτονομία για την περιοχή με σερβική πλειοψηφία. Φαίνεται απρόθυμος να εφαρμόσει τη συμφωνία, επικαλούμενος φόβους ότι θα μπορούσε να ωθήσει την περιοχή να επιδιώξει την επανένταξη στη Σερβία.

Το Κόσοβο κήρυξε την ανεξαρτησία του από τη Σερβία, η οποία αναγνωρίστηκε διεθνώς, το 2008, σχεδόν μία δεκαετία μετά την εξέγερση των αλβανικής εθνότητας κατοίκων της περιοχής, που αποτελούν το 90%, κατά της καταπιεστικής σερβικής διακυβέρνησης. Οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ εκδίωξαν τις σερβικές δυνάμεις ασφαλείας, όμως το Βελιγράδι εξακολουθεί να θεωρεί πως το Κόσοβο αποτελεί νότια επαρχία του.

Όπως δήλωσε ο υπουργός Εσωτερικών του Κοσόβου Τζελάλ Σβετσλία συνελήφθη ο αρχηγός της οργάνωσης «Πολιτική Προστασία» ο οποίος φέρεται ότι υποκίνησε και οργάνωσε τις επιθέσεις κατά των μελών της διεθνούς ειρηνευτικής δύναμης και των αστυνομικών.

«Η εποχή των εγκληματικών συμμοριών στα βόρεια της χώρας μας έχει τελειώσει. Όλα τα άτομα ή οι εγκληματικές ομάδες που παραβίασαν την ασφάλεια και τη συνταγματική τάξη της Δημοκρατίας του Κοσόβου θα αντιμετωπίσουν τη δικαιοσύνη» αναφέρει στην δήλωση του ο Τζελάλ Σβετσλία.

Όπως αναφέρουν τα σερβικά ΜΜΕ η σύλληψη έγινε μέσα σε κατάστημα στην βόρεια Μιτρόβοτσα από τις ειδικές δυνάμεις της αστυνομίας του Κοσόβου. Κατά την διάρκεια της επιχείρησης η αστυνομία χρησιμοποίησε δακρυγόνα για να απωθήσει ομάδα Σέρβων που προσπαθούσε να εμποδίσει την αποχώρηση των αστυνομικών δυνάμεων. Οι σειρήνες στην Βόρεια Μιτρόβιτσα ήχησαν και εκατοντάδες Σέρβοι βρίσκονται συγκεντρωμένοι στο κέντρο της πόλης.

Ο διευθυντής του γραφείου για το Κόσοβο της σερβικής κυβέρνησης Πέταρ Πέτκοβιτς καταδίκασε τν αστυνομική επιχείρηση στην Βόρεια Μιτρόβιτσα δηλώνοντας ότι «ο πρωθυπουργός του Κοσόβου ‘Αλμπιν Κούρτι δεν ενδιαφέρεται για την διατήρηση της ειρήνης αλλά επιδιώκει συγκρούσεις και πόλεμο». Ο Πέτκοβιτς κάλεσε την διεθνή κοινότητα να παρέμβει και ανακοίνωσε ότι αύριο έρχεται στο Βελιγράδι ο διοικητής της KFOR για να συναντηθεί με τον πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον αρχηγό του ΓΕΣ της Σερβίας.

Ο Γκάμπριελ Εσκομπάρ κάλεσε επίσης το Κόσοβο να αποσύρει την αστυνομία και τους δημάρχους από τα γραφεία τους στις περιοχές με πλειοψηφία Σέρβων κατοίκων προκειμένου να αποκλιμακωθεί η ένταση και στη συνέχεια να διεξαγάγει νέες δημοτικές εκλογές στις οποίες θα συμμετάσχουν οι Σέρβοι.

«Αν το Κόσοβο θέλει να κινηθεί προς την ευρωατλαντική ολοκλήρωση θα χρειαστεί να εγκαθιδρύσει ένωση σερβικών δήμων», είπε ο Εσκομπάρ στους δημοσιογράφους στην πρεσβεία των ΗΠΑ στο Βελιγράδι. «Άρα θα συμβεί. Το ερώτημα είναι, θα συμβεί με αυτήν την κυβέρνηση (του Κοσόβου) ή με μία επόμενη, μια μελλοντική κυβέρνηση».

Η Σερβία που υποστηρίζει περίπου 50.000 Σέρβους στο βόρειο Κόσοβο, τόσο οικονομικά όσο και πολιτικά, θα πρέπει να διασφαλίσει πως οι Σέρβοι της περιοχής θα λάβουν μέρος στις νέες εκλογές, πρόσθεσε ο Εσκομπάρ.

Τέσσερις δήμοι στο βόρειο Κόσοβο με πληθυσμό κυρίως Σέρβους θεωρούν πρωτεύουσά τους το Βελιγράδι και αψηφούν την κυβέρνηση στην Πρίστινα.

Οι Σέρβοι στο βόρειο Κόσοβο αποχώρησαν από τους θεσμούς της περιοχής τον περασμένο Δεκέμβριο. Θέλουν μεγαλύτερη αυτονομία, βάσει των όρων της συμφωνίας που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση της ΕΕ το 2013 η οποία προέβλεπε τη σύσταση Ένωσης Σερβικών Δήμων.

Ο πρωθυπουργός Άλμπιν Κούρτι εμφανίζεται απρόθυμος να εφαρμόσει τη συμφωνία επειδή φοβάται πως αν τους δοθεί μεγαλύτερη αυτονομία, οι Σέρβοι μπορεί να διεξαγάγουν δημοψήφισμα για ένταξη στη Σερβία αντί να παραμείνουν μέρος του Κοσόβου.

Οι ενισχύσεις της ειρηνευτικής δύναμης του ΝΑΤΟ άρχισαν να φθάνουν στο Κόσοβο αυτή την εβδομάδα, μετά τις πρόσφατες ταραχές.

Το Κόσοβο κήρυξε την ανεξαρτησία του από τη Σερβία το 2008, σχεδόν μία δεκαετία μετά τους βομβαρδισμούς του ΝΑΤΟ που εκδίωξαν τον σερβικό στρατό και την αστυνομία από την περιοχή. Η Σερβία εξακολουθεί να θεωρεί βόρεια επαρχία της το Κόσοβο.

Το γεγονός ότι ανέλαβαν τα καθήκοντά τους την περασμένη εβδομάδα παρότι έλαβαν μόλις το 3,5% των ψήφων προκάλεσε επικρίσεις από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ένθερμο υποστήριξη της ανακήρυξης της ανεξαρτησίας του Κοσόβου από τη Σερβία το 2008. Ως αποτέλεσμα η Ουάσινγκτον απέκλεισε την Πρίστινα από άσκηση του ΝΑΤΟ.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση δήλωσε ότι θα συνεχίσει να μιλάει με τις δύο πλευρές.

«Το ΝΑΤΟ θα παραμείνει σε εγρήγορση. Το μήνυμά μας προς το Βελιγράδι και την Πρίστινα είναι πως πρέπει να δεσμευθούν με καλή πίστη στον διάλογο που οργανώνει η ΕΕ», δήλωσε ο επικεφαλής της Συμμαχίας Γενς Στόλτενμπεργκ στο περιθώριο συνόδου του ΝΑΤΟ στο Όσλο.

Είπε πως η συμμαχία είναι έτοιμη να στείλει και περισσότερους στρατιώτες επιπλέον των 700 που είναι ήδη καθ’ οδόν για να ενισχύσουν την υπάρχουσα δύναμη των 4.000 ειρηνευτών στο Κόσοβο, μετά τον τραυματισμό 30 μελών της ειρηνευτικής δύναμης και 52 Σέρβων διαδηλωτών τη Δευτέρα.

Οι Σέρβοι, που αποτελούν πλειονότητα στο βόρειο Κόσοβο, δεν αποδέχθηκαν ποτέ την ανακήρυξη της ανεξαρτησίας του Κοσόβου από τη Σερβία το 2008, και εξακολουθούν να θεωρούν το Βελιγράδι πρωτεύουσά τους δύο και πλέον δεκαετίες μετά την εξέγερση των Αλβανών του Κοσόβου ενάντια στη διακυβέρνηση των Σέρβων.

Η Σερβία χρειάζεται να συμβιβαστεί με το παρελθόν της, δήλωσε η πρόεδρος του Κοσόβου Βιόσα Οσμάνι στο Reuters, το περιθώριο ευρωπαϊκής συνόδου κορυφής που διεξάγεται στη Μολδαβία, κατηγορώντας το Βελιγράδι ότι αποσταθεροποιεί το Κόσοβο υποστηρίζοντας «εγκληματικές συμμορίες» στον βορρά.

Σε δηλώσεις κατά την άφιξή του στη σύνοδο κορυφής στη Μολδαβία, ο Βούτσιτς είπε πως το Κόσοβο θα πρέπει να αποσύρει τους «λεγόμενους δημάρχους» σε τέσσερις δήμους και είπε πως ένα τέτοιο βήμα θα βοηθούσε στην εκτόνωση της έντασης.

Οι Σέρβοι που ζουν στο βόρειο Κόσοβο ζητούν την εφαρμογή της συμφωνίας που επιτεύχθηκε με τη μεσολάβηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης το 2013 για τη δημιουργία ένωσης αυτόνομων δήμων στην περιοχή τους.

Στη βόρεια πόλη Λεπόσαβιτς, στρατιώτες του ΝΑΤΟ φρουρούν το δημαρχείο όπου βρίσκεται από τη Δευτέρα ένας από τους τέσσερις νεοεκλεγέντες δημάρχους, Σέρβοι διαδηλωτές συγκεντρώθηκαν έξω από το κτίριο, που περιβάλλεται από συρματόπλεγμα και ύψωσαν τη σερβική σημαία πάνω σε έναν φράχτη.

Στις τρεις άλλες περιοχές –Ζούμπιν Πότοκ, Ζβέτσαν και Βόρεια Μιτρόβιτσα– οι νεοεκλεγέντες δήμαρχοι δεν εργάζονται από τα γραφεία τους στα δημαρχεία, συμβάλλοντας να διατηρηθεί η ηρεμία στις πόλεις αυτές.

Το Κόσοβο κήρυξε την ανεξαρτησία του σχεδόν μια δεκαετία αφότου οι βομβαρδισμοί του ΝΑΤΟ εκδίωξαν την αστυνομία και τον στρατό της Σερβίας από εκεί. Η Σερβία και κάπου 50.000 Σέρβοι στο βόρειο Κόσοβο δεν αναγνωρίζουν την Πρίστινα και εξακολουθούν να θεωρούν το Κόσοβο τμήμα της Σερβίας.

Ειδικότερα, ο Λαβρόφ δήλωσε πως «Μια μεγάλη έκρηξη επέρχεται στο κέντρο της Ευρώπης. Ακριβώς στον τόπο όπου το 1999 το ΝΑΤΟ πραγματοποίησε επίθεση κατά της Γιουγκοσλαβίας, παραβιάζοντας όλες τις αρχές της Τελικής Πράξης του Ελσίνκι και των εγγράφων του ΟΑΣΕ, που για άλλη μια φορά τονίζει ότι αυτό που συμβαίνει στον κόσμο σήμερα είναι γεωπολιτικού χαρακτήρα και ότι χρειάζεται μια γεωπολιτική λύση».

Υπενθυμίζεται πως την Παρασκευή η αποτελούμενη από Αλβανούς αστυνομία του Κοσσυφοπεδίου εισέβαλε στα κτίρια τεσσάρων – σερβικών – δήμων στο βόρειο τμήμα του Κοσόβου – Severna Mitrovica, Zubin Potok, Zvečan και Leposavic.

Η εισβολή τους, ωστόσο, συνοδεύτηκε με δακρυγόνα, καπνογόνα και βόμβες σοκ εναντίον των Σέρβων οι οποίος μάταια προσπάθησαν να τους εμποδίσουν να εισέλθουν στα δημοτικά κτίρια, σύμφωνα με το Tanjug.

Χαρακτηριστικά είναι τα όσα δήλωσε ο υπουργός Άμυνας της Σερβίας, Μίλος Βούτσεβιτς ο οποίος έκανε λόγο για υψηλή πολεμική ετοιμότητα του σερβικού στρατού και ότι οι σχηματισμοί του στρατού θα αναπτυχθούν πλήρως κατά μήκος της διοικητικής γραμμής μέχρι τις 14:00 σήμερα.

Πιο αναλυτικά, το θύμα, ο Μίλαν Γιοβάνοβιτς, δέχθηκε πυρά τα μεσάνυχτα της Δευτέρας (10/4), λίγα λεπτά αφού διέσχισε με το αυτοκίνητο του το αστυνομικό οδόφραγμα κοντά στην πόλη Ζβέτσαν.

Τραυματίστηκε σοβαρά, μεταφέρθηκε σε νοσοκομείο όπου και υποβλήθηκε σε χειρουργική επέμβαση.

Από το νοσοκομείο της Βόρειας Μιτρόβιτσας ανακοινώθηκε ότι έφερε διαμπερές τραύμα από βλήμα πυροβόλου όπλου στην αριστερή πλευρά του θώρακος. Η κατάσταση της υγείας του σήμερα είναι σταθερή και δεν διατρέχει κίνδυνο για τη ζωή του.