Οι αποστολές του ΝΑΤΟ (KFOR) και της Ε.Ε. (EULEX) στο Κοσσυφοπέδιο δεν εκπληρώνουν τα καθήκοντά τους για την προστασία των Σέρβων στην αυτόνομη επαρχία, δήλωσε η πρωθυπουργός της Σερβίας Άνα Μπρνάμπιτς, κατηγορώντας τις εν λόγω αποστολές ότι αδρανούν, κλείνοντας τα μάτια στη συστηματική παραβίαση των δικαιωμάτων του σερβικού πληθυσμού στην περιοχή.

Σημείωσε επίσης ότι η κατάσταση έχει φτάσει στο χείλος της ένοπλης σύγκρουσης και μόνο η πλήρης εφαρμογή των συμφωνιών των Βρυξελλών του 2013, τις οποίες η Πρίστινα αγνοεί, μπορεί να την εκτονώσει

«Από τότε που η KFOR εγκαταστάθηκε στο Κοσσυφοπέδιο, 312 οικισμοί έχουν εκκαθαριστεί πλήρως εθνοτικά από Σέρβους», τόνισε η Μπρνάμπιτς, «ακριβώς αντίθετα με αυτόν που θα έπρεπε να είναι ο ρόλος της KFOR, δηλαδή να εξασφαλίσει τους Σέρβους και όχι τον αλβανικό πληθυσμό στην περιοχή».

«Στις 15 Δεκεμβρίου, ο επικεφαλής της αποστολής της EULEX Λαρς-Γκούναρ Βίγκερμαρκ δήλωσε ότι δεν γνώριζε τίποτα για την τύχη του Ντέγιαν Πάντις που συνελήφθη παράτυπα από την αστυνομία του Κοσσυφοπεδίου», ανέφερε η πρωθυπουργός της Σερβίας και αναρωτήθηκε πώς η συγκεκριμένη «ειρηνευτική δύναμη» εκπληρώνει την αποστολή της, αυτήν της παρακολούθησης της εφαρμογής του κράτους δικαίου στην περιοχή.

Όπως δήλωσε, αυτοί είναι οι λόγοι για τους οποίους η Σερβία επιθυμεί για πρώτη φορά να ασκήσει το δικαίωμά της, βάσει της απόφασης 1244 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ, και να μεταφέρει έως και 1.000 άτομα των δυνάμεων ασφαλείας στο έδαφος του Κοσσυφοπεδίου.

Η συγκεκριμένη δυνατότητα κατοχυρώνεται στην παράγραφο 6 του Παραρτήματος Νο 2 του ψηφίσματος της 10ης Ιουνίου 1999. Βάσει αυτής της ρήτρας, ένας συμφωνημένος αριθμός σερβικών στρατευμάτων μπορεί να επιτραπεί να επιστρέψει στο Κοσσυφοπέδιο για να εκτελέσει ορισμένες λειτουργίες.

Όπως σημείωσε η Μπρνάμπιτς, η κατάσταση στη σερβική περιοχή σήμερα έχει φτάσει στο χείλος του γκρεμού και θα μπορούσε να κλιμακωθεί σε ένοπλη σύγκρουση και μόνο η πλήρης εφαρμογή των συμφωνιών των Βρυξελλών του 2013 και οι διαπραγματεύσεις για νέες συμφωνίες στη βάση τους, θα μπορούσαν να συμβάλουν στην απολιμάκωση.

«Αλλά ποιος μπορεί να εγγυηθεί νέες συμφωνίες εάν δεν εκπληρωθούν οι παλιές; Οι Βρυξέλλες δεν είναι σε θέση να εγγυηθούν – ήταν ο εγγυητής των συμφωνιών των Βρυξελλών, οι οποίες δεν έχουν εφαρμοστεί. Ποιος θα εγγυηθεί; Η Ουάσιγκτον; Οι Αρειανοί;», αναρωτήθηκε η πρωθυπουργός της Σερβίας.

Αφορμή είναι η διένεξη σχετικά με τις πινακίδες RKS (=Republic of Kosovo), αν και αρκετοί αναλυτές βλέπουν σε αυτήν τη διένεξη την αναθέρμανση της παλαιάς έχθρας ανάμεσα σε Σέρβους και Κοσοβάρους, Ορισμένοι κύκλοι, δε, υποστηρίζουν ότι η αντίθεση της Ευρωπαϊκής Ένωσης και των Ηνωμένων Πολιτειών στα σχέδια και τις αποφάσεις των Σέρβων είναι προαποφασισμένη, παρά το ότι δεν προσκομίζεται κανένα αποδεικτικό στοιχείο για αυτόν τον ισχυρισμό.

Πιο συγκεκριμένα, στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές, που διεξήχθησαν στις 14 Φεβρουαρίου 2021, η Σερβική Λίστα κέρδισε τις περισσότερες ψήφους από τα κόμματα της σερβικής κοινότητας στο Κοσσυφοπέδιο.
Μετά όμως την παραίτηση, τίθεται το ερώτημα σχετικά με το εάν θα μπορεί να λειτουργεί το νομοθετικό σώμα, η Συνέλευση. Αυτή θα συνεχίσει να είναι σχεδόν πλήρως λειτουργική ακόμη και αν δεν καλυφθούν οι θέσεις των βουλευτών. Δεν υπάρχει συνταγματικό εμπόδιο, που δεν μπορεί να λειτουργήσει η Συνέλευση του Κοσσυφοπεδίου. Οι ψήφοι των βουλευτών από μειονοτικές κοινότητες είναι απαραίτητες μόνο όταν οι συνταγματικές τροποποιήσεις τεθούν προς ψήφιση στη Συνέλευση.

Εκτός από δέκα Σέρβους βουλευτές, Σέρβοι αξιωματούχοι της δικαιοσύνης, της αστυνομίας και των δημοτικών συστημάτων στο βόρειο τμήμα του Κοσσυφοπεδίου, καθώς και ο υπουργός Επιστροφών και Κοινοτήτων στην κυβέρνηση του Κοσσυφοπεδίου, Γκόραν Ράκιτς, ο οποίος επίσης προέρχεται από τη σερβική κοινότητα, έχουν παραιτήθηκαν επίσης από τις θέσεις τους.

Αντιτίθενται στο σχέδιο της κυβέρνησης του Κοσσυφοπεδίου για επαναταξινόμηση αυτοκινήτων με πινακίδες RKS, ή Δημοκρατία του Κοσσυφοπεδίου. Το επίσημο Βελιγράδι, που ασκεί τον έλεγχο πάνω τους, επιμένει σε πινακίδες κυκλοφορίας ουδέτερες για το καθεστώς του Κοσσυφοπεδίου, αλλά η επίσημη Πρίστινα δεν παραιτείται από την απόφασή της.

Η ελληνική πλευρά είναι ιστορικά συνδεδεμένη με το σερβικό στοιχείο. Αυτός ο σύνδεσμος έχει να κάνει με πολιτισμικούς δεσμούς και με κοινές, ορθόδοξες αναφορές.

Ωστόσο, είναι τουλάχιστον προβληματικό να υιοθετούνται όλα τα αιτήματα των Σέρβων, χωρίς να έχουν εξεταστεί. Οι Έλληνες δεν είμαστε μέρος του προβλήματος, αλλά ενδεχόμενο μέρος της επίλυσης του. Και παρά τις ενστάσεις ορισμένων ακραίων κύκλων, είναι εξόχως αρνητική η υιοθέτηση της άποψης ότι για όλα τα δεινά της σερβικής κοινότητας ευθύνονται συλλήβδην «οι Δυτικοί».