Αναλυτικοτερα, οι φορείς αυτοί προσφέρουν 2.863 θέσεις απασχόλησης σε τομείς καθαριότητας πρασίνου, φύλαξης κ.ά. Ήδη από την 1η Μαΐου 2024, παρέχεται κοινωφελής εργασία από 243 καταδικασθέντες, βάσει δικαστικής απόφασης και κατόπιν αίτησης των τελευταίων, σε φορείς κοινής ωφέλειας που έχουν δεσμευτεί μέσω της πρότυπης ψηφιακής πλατφόρμας του Υπουργείου Δικαιοσύνης, όπως οι Δήμοι Αθηναίων, Καρδίτσας, Καβάλας, Λοκρών, το Εφετείο Αθηνών κ.ά.

   «Με τις αλλαγές του νέου Ποινικού Κώδικα, η Πολιτεία προχώρησε σε μια τολμηρή μεταρρύθμιση συστηματικής καταπολέμησης της μικρής και μεσαίας εγκληματικότητας και αντιστροφής του κλίματος της ατιμωρησίας που είχε καλλιεργηθεί τα προηγούμενα χρόνια. Βασικό εργαλείο αυτής της πολιτικής είναι η έκτιση των ποινών. Ποινή, όμως, δεν σημαίνει υποχρεωτικά φυλάκιση. Η Πολιτεία προβλέπει εναλλακτικές μορφές έκτισης των ποινών με κυριότερη την παροχή κοινωφελούς εργασίας. Για τις καταδίκες σε ποινές φυλάκισης μέχρι 2 έτη, δίνεται η δυνατότητα μετατροπής τους σε παροχή κοινωφελούς εργασίας» ανέφερε ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης και τόνισε:

   «Η εφαρμογή του θεσμού της κοινωφελούς εργασίας υπηρετεί δύο ζητούμενα: Την πρόληψη και αποτροπή της παραβατικότητας και την αναμόρφωση και την ομαλή επανένταξη του παραβάτη μέσω της παροχής εργασίας σε τομείς κοινωνικού ενδιαφέροντος και προσφοράς, όπως νοσοκομεία, κοινωνικές υπηρεσίες των Ο.Τ.Α κ.ά. Τον εναλλακτικό αυτό τρόπο έκτισης των μικρών ποινών, που θεσμοθετήθηκε στην Ελλάδα το 1997 αλλά 27 χρόνια παρέμεινε μέτρο ανενεργό, η κυβέρνηση αναμόρφωσε θεσμικά και κυρίως έθεσε σε εφαρμογή προς όφελος της δικαιοσύνης και των πολιτών».

   Από την πλευρά του, ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας, ανέφερε, μεταξύ των άλλων:

   «Ο θεσμός βασίζεται σε μεγάλο βαθμό στην ανάγκη να επιβληθεί μία δίκαιη ποινή που θα εκλαμβάνεται ως ορθή και αναλογική, όχι μόνο από την έννομη τάξη, την κοινωνία και το θύμα, αλλά από τον ίδιο τον καταδικασθέντα, διότι συνεισφέρει στην πρόληψη της υποτροπής, στην αντεγκληματική πολιτική και στην παροχή μετασωφρονιστικής αρωγής. Ο συγκεκριμένος τρόπος έκτισης ποινών, γίνεται προς όφελος της κοινότητας που υπέστη την εγκληματική προσβολή, καθότι επιδιώκεται να καταδειχθεί, στο μεν δράστη το κοινωνικά επιβλαβές της πράξης του, στη δε κοινωνία, ότι υπάρχει και άλλη λύση για την καταστολή της παραβατικότητας.

   Η Δικαιοσύνη στοχεύει στην αντιμετώπιση του καταδικασθέντα με την παιδαγωγική προσέγγιση της συμμετοχής του σε κοινωφελείς δραστηριότητες, με σκοπό την κοινωνική του επανένταξη και την καλλιέργεια των δεξιοτήτων και ενδιαφερόντων του, ταυτόχρονα σε ένα υγιές και μη ανταγωνιστικό επαγγελματικό πεδίο».

Σύμφωνα με τις νέες ρυθμίσεις η δυνατότητα μετατροπής της ποινής ενός καταδικασμένου, θα δίνεται πλέον κατόπιν αίτησής του προς το δικαστήριο, εκτός κι αν αυτό κρίνει, με ειδική αιτιολογία, ότι αυτή δεν είναι αρκετή για να τον αποτρέψει από την τέλεση άλλων εγκλημάτων.

Προβλέπεται ότι για κάθε ημέρα φυλάκισης αντιστοιχούν δύο ώρες χρηματικής ποινής, συνεπώς καταδικασθείς σε ποινή φυλάκισης δέκα μηνών (300 ημερών), θα πρέπει να παράσχει κοινωφελή εργασία εξακοσίων 600 ωρών.

«Η εφαρμογή της κοινωφελούς εργασίας θα έχει όφελος για τον ελληνικό λαό, δεν υπάρχει κόστος» διευκρίνισε ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης και συμπλήρωσε απαντώντας σε σχετική ερώτηση: «Αυτοί οι άνθρωποι θα εργάζονται σε ΟΤΑ, νοσοκομεία. Μέχρι τώρα τους χορηγούνταν αναστολή και έφευγαν. Φανταστείτε 1500 ανθρώπους να δουλεύουν προς όφελος του ελληνικού δημοσίου». Στόχος του υπουργείου Δικαιοσύνης είναι να εξασφαλιστούν 5.000 θέσεις για παροχή κοινωφελούς εργασίας, η οποία θα τεθεί σε ισχύ με την ψήφιση του νομοσχεδίου για τις τροποποιήσεις του Ποινικού Κώδικα και του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας.

«Με τις αλλαγές στον Ποινικό Κώδικα, όπου η έκτιση της ποινής για τα μικρομεσαία αδικήματα γίνεται κανόνας και όχι εξαίρεση, προβλέπεται για τις καταδίκες σε ποινές φυλάκισης μέχρι 2 έτη η μετατροπή τους σε παροχή κοινωφελούς εργασία. Για όσους καταδικασθέντες θα εκτίσουν την ποινή τους με προσφορά εργασίας, χωρίς οικονομική επιβάρυνση για τους φορείς, θα ελέγχονται με εντολή εισαγγελέα για να διαπιστωθεί εάν πράγματι προσέρχονται στην εργασία τους», τόνισε ο κ. Φλωρίδης.

Όπως εξήγησε ο υφυπουργός Δικαιοσύνης Ιωάννης Μπούγας ο συγκεκριμένος τρόπος έκτισης ποινών μέσω του θεσμού της κοινωφελούς εργασίας, θεωρείται ιδανικός για την πρόληψη και την καταπολέμηση της εγκληματικότητας μεσαίας κλίμακας, καθώς εξυπηρετεί κοινωνικούς, πολιτιστικούς και επιστημονικούς σκοπούς και η εκτέλεση της ποινής της γίνεται προς όφελος της κοινότητας που υπέστη την εγκληματική προσβολή, «καθότι επιδιώκεται να καταδειχθεί, στον μεν δράστη το κοινωνικά επιβλαβές της πράξης του, στη δε κοινωνία, ότι υπάρχει και άλλη λύση για την καταστολή της παραβατικότητας και την επίτευξη του σωφρονιστικού χαρακτήρα της ποινής, πιο αποτελεσματική, από τον εγκλεισμό του δράστη στη φυλακή».

Πώς θα λειτουργήσει

Για τις ανάγκες εφαρμογής της κοινωφελούς εργασίας, όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Δικαιοσύνης διευρύνεται ο ψηφιακός μετασχηματισμός της Δικαιοσύνης μέσα από τη λειτουργία πρότυπης ψηφιακής πλατφόρμας στην οποία καταχωρούνται οι φορείς που θα απασχολούν καταδικασθέντες σε παροχή κοινωφελούς εργασίας, σύμφωνα με τη δικαστική απόφαση. Η ψηφιακή πλατφόρμα με συνεχή και αδιάκοπη ενημέρωση, θα παρέχει στους εισαγγελείς εκτέλεσης ποινών και στους επιμελητές κοινωνικής αρωγής σαφή και πλήρη εικόνα για τα στοιχεία του κάθε φορέα και των διαθέσιμων θέσεων εργασίας που παρέχονται με αναλυτική περιγραφή τους. Συγκεκριμένα, ορίζονται οι φορείς (ΝΠΔΔ, ΟΤΑ) στους οποίους θα παρέχεται η κοινωφελής εργασία. Καθημερινά εντάσσονται στην πλατφόρμα δεκάδες φορείς, που καλύπτουν όλο το δικαστικό χάρτη όλης της χώρας, παρέχοντας επαρκή αριθμό θέσεων σε 339 κατηγορίες απασχόλησης.

Η έγκριση των υπό ένταξη φορέων με την ταυτόχρονη πιστοποίηση της συνδρομής των προϋποθέσεων του νόμου προς τούτο, γίνεται από συσταθείσα κατά τις προβλέψεις της ΚΥΑ, επιτροπή στην οποία προεδρεύει ο εκάστοτε Εισαγγελέας εκτέλεσης ποινών Αθηνών και έχει ως αντικείμενο τη γενικότερη εποπτεία της εύρυθμης λειτουργίας του θεσμού και την τεχνική υποστήριξη και λειτουργική αναβάθμιση της πλατφόρμας.

Μόλις καταστεί εκτελεστή η δικαστική απόφαση που επιβάλλει κοινωφελή εργασία, κοινοποιείται από τον αρμόδιο εισαγγελέα στην Υπηρεσία Επιμελητών Κοινωνικής Αρωγής. Η τελευταία δημιουργεί ατομικό φάκελο του καταδικασθέντος, στον οποίο καταχωρούνται τα απαραίτητα έγγραφα καθώς επίσης τον καλεί, σε δια ζώσης επικοινωνία, προκειμένου μέσω προσωπικής συνέντευξης, να ληφθεί το κοινωνικό ιστορικό του και να αξιολογηθούν τα προσωπικά, οικονομικά και κοινωνικά χαρακτηριστικά του, έτσι ώστε η πρόταση επιλογής του φορέα από τον αρμόδιο επιμελητή κοινωνικής αρωγής να είναι κατάλληλη και εξατομικευμένη.

Στη συνέχεια, συντάσσεται σχετική έκθεση (μέσω φόρμας της ψηφιακής εφαρμογής) που υποβάλλεται στον αρμόδιο εισαγγελέα εκτέλεσης ποινών, ο οποίος αν συμφωνεί, παραγγέλλει προς την Υ.Ε.Κ.Α του τόπου παροχής της Κοινωφελούς Εργασίας, την εκτέλεση της απόφασης, επιλέγοντας τον Φορέα και ορίζοντας τον χρόνο έναρξης της παροχής, εντός χρονικού διαστήματος τριάντα (30) ημερών από την παραγγελία.

Μετά την επιλογή του Φορέα παροχής Κοινωφελούς Εργασίας συνάπτεται το Συμφωνητικό παροχής Κοινωφελούς Εργασίας μεταξύ του καταδικασθέντος και του Φορέα, το οποίο συνυπογράφει ως εκ τρίτου συμβαλλόμενη και η Υ.Ε.Κ.Α. (του τόπου παροχής Κοινωφελούς Εργασίας), ήτοι ο Επιμελητής Κοινωνικής Αρωγής που ορίζεται υπεύθυνος για την επίβλεψη της εκτέλεσης της σχετικής εργασίας. Καθ’ όλη τη διάρκεια της παροχής Κοινωφελούς Εργασίας διασφαλίζεται η συνεπής και αδιάλειπτη παροχή της, μέσα από την τήρηση παρουσιολογίου αλλά και με τακτικούς και έκτακτους ελέγχους που πραγματοποιούν οι εποπτεύοντες Επιμελητές Κοινωνικής Αρωγής.

Μετά την ολοκλήρωση της κοινωφελούς Εργασίας η ΥΕΚΑ υποβάλει αναφορά ολοκλήρωσης στον Εισαγγελέα του τόπου εκτέλεσης. Σε περίπτωση που η παροχή εργασίας αναιτιολόγητα διακοπεί ή παρέχεται πλημμελώς, ειδοποιείται ο εισαγγελέας εκτέλεσης ποινών, ο οποίος δύναται, ανάλογα και με τη βαρύτητα της παραβίασης, να ανακαλέσει το ευεργέτημα και να παραγγείλει την πραγματική έκτιση της ποινής σε σωφρονιστικό κατάστημα.

«Εξετάζουμε επέκταση του θεσμού της ηλεκτρονικής επιτήρησης»

Τη διεύρυνση της ηλεκτρονικής επιτήρησης κρατουμένων, δηλαδή το γνωστό «βραχιολάκι» αντί των περιοριστικών όρων της εμφάνισης στα αστυνομικά τμήματα εξετάζουν τα Υπουργεία Δικαιοσύνης και Προστασίας του Πολίτη. Όπως αποκάλυψε ο υπουργός Δικαιοσύνης Γιώργος Φλωρίδης, μετά τις πρόσφατες περιπτώσεις του «δράκου των Εξαρχείων», αλλά και του 17χρονου Ρομά που συνελήφθη για την θανατηφόρα καταδίωξη στην Ασπρόπυργο, οι οποίοι αμφότεροι είχαν σπάσει τους περιοριστικούς όρους και συνέχιζαν να παρανομούν, ο κ. Φλωρίδης απαντώντας σε σχετική ερώτηση τόνισε:

«Μας έχει απασχολήσει το ζήτημα. Έχουμε συνεργασία με το υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Σκοπός μας να οργανωθεί καλύτερο θεσμικό πλαίσιο και ο θεσμός της ηλεκτρονικής παρακολούθησης. Δεν προσαρμόζεται το θεσμικό πλαίσιο στις δυνατότητες που έχει καθένας… Αυτή τη στιγμή η προετοιμασία που κάνει το ΠΡΟΠΟ προβλέπει ότι το κόστος για το «βραχιολάκι» θα είναι χαμηλό. Το μήνυμα προς την ελληνική κοινωνία είναι να μην εγκληματείτε δεν είναι υποχρεωτικό».

Από την πλευρά του, ο κ. Μπούγας τόνισε ότι «το εάν ένας κατηγορούμενος θα παρακολουθείται ηλεκτρονικά θα το κρίνει δικαστικός λειτουργός. Δεν χρειάζεται όλοι να πηγαίνουν στην ΕΛΑΣ, θα μπορούν να παρουσιάζονται και στη δικαστική αστυνομία»