Σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ του Euronews και στοιχεία της ΜΚΟ Internal Displacement Monitoring Centre (IDMC), ο εκτοπισμός λόγω ακραίων καιρικών φαινομένων —όπως πλημμύρες, ξηρασία και δασικές πυρκαγιές— δεν είναι πλέον ένα μακρινό σενάριο, αλλά μια καθημερινότητα που πλήττει άμεσα την ΕΕ.

Μεταξύ 2008 και 2023, υπολογίζεται ότι περίπου 413.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν εντός της ΕΕ, με το 2023 να αποτελεί τη χειρότερη χρονιά, καταγράφοντας πάνω από 200.000 εσωτερικά εκτοπισμένους.

Οι προβλέψεις των κλιματολόγων για το 2050 είναι δυσοίωνες, περιγράφοντας μια Ευρώπη θερμότερη κατά 2,5°C, όπου ο Νότος θα φλέγεται από καύσωνες και ο Βορράς θα πνίγεται από κατακλυσμιαίες βροχοπτώσεις.

Η ελληνική τραγωδία: 300.000 εκτοπισμένοι

Η Ελλάδα βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτής της κρίσης, με την IDMC να εκτιμά ότι σχεδόν 300.000 άνθρωποι έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους από το 2008. Η κακοκαιρία Daniel τον Σεπτέμβριο του 2023 υπήρξε το σημείο μηδενός για χιλιάδες κατοίκους της Θεσσαλίας.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Βάιου Γιατρόπουλου από τον Παλαμά Καρδίτσας, ο οποίος περιγράφει στο Euronews πώς η οικογένειά του σώθηκε την τελευταία στιγμή από την οροφή μιας νταλίκας, για να καταλήξει τελικά στη μετεγκατάσταση.

«Δεν θέλω να νιώθω αυτό το σφίξιμο στην καρδιά με κάθε σταγόνα βροχής», αναφέρει, αποτυπώνοντας το συλλογικό τραύμα μιας ολόκληρης περιοχής.

Όπως λένε, η επιστροφή δεν πέρασε καν από το μυαλό τους. «Δεν θέλω να νιώθω αυτό το σφίξιμο στην καρδιά με κάθε σταγόνα βροχής που πέφτει. Για αρκετούς μήνες φοβόμασταν ότι θα ξαναπλημμυρίσει. Σκέφτηκα ακόμη και να δω ψυχολόγο», θυμάται σήμερα.

Άλλοι συντοπίτες τους από τον Παλαμά, ακόμη αναζητούν ένα σπίτι σε ασφαλέστερο σημείο, άλλοι μετακόμισαν στην Αθήνα ή προτίμησαν να φύγουν στο εξωτερικό.

Η Ελλάδα είναι μία από τις ιδιαίτερα ευάλωτες σε κλιματικές καταστροφές χώρες της Ευρώπης. Η IDMC εκτιμά ότι σχεδόν 300.000 άνθρωποι στην Ελλάδα έχουν εκτοπιστεί από το 2008, κυρίως λόγω δασικών πυρκαγιών, καταιγίδων και πλημμυρών.

Ο Βλοχός στην Καρδίτσα πάντα ήταν ευάλωτος σε πλημμύρες, όπως το 1953 και του 1994, αλλά πολύ περισσότερο το 2023 με τον Daniel, όταν η στάθμη του νερού έφτασε τα δύο μέτρα.

Τις πρώτες εβδομάδες μετά την κακοκαιρία επικράτησε ένα έντονο αίσθημα αλληλεγγύης, αλλά αυτή η ενότητα γρήγορα ράγισε. Η αντιπαράθεση μεταξύ των κατοίκων στον Βλοχό μετά τον Daniel μερικές φορές φτάνει ακόμα και σε επεισόδια βίας. «Είναι μια μορφή συλλογικού μετατραυματικού στρες», λέει ανωνύμως ένας κάτοικος του χωριού.

Στη γειτονική Μεταμόρφωση, περίπου το 95% των νοικοκυριών ψήφισε υπέρ της μετεγκατάστασης σε δημοψήφισμα. Ο πρόεδρος της κοινότητας Πέτρος Κοντογιάννης λέει ότι όταν βρέχει, «πολλοί φεύγουν ακόμα κι αν δεν υπάρχει πραγματικός κίνδυνος».

Γερμανία και Γαλλία: Πλημμύρες και «παγωμένες» αγορές ακινήτων

Το φαινόμενο δεν γνωρίζει σύνορα, επηρεάζοντας τις ισχυρότερες οικονομίες της Ευρώπης:

• Γερμανία: Καταγράφονται 84.000 εκτοπισμοί, κυρίως λόγω των φονικών πλημμυρών στα δυτικά και νότια της χώρας, ενώ τα βορειοανατολικά πλήττονται από ιστορικές ξηρασίες και πυρκαγιές (το 2024 ήταν η χειρότερη χρονιά σε καμένες εκτάσεις).
• Γαλλία: Το 2022, περίπου 45.000 άνθρωποι εκτοπίστηκαν λόγω καταστροφών. Στη βόρεια Γαλλία, κάτοικοι περιοχών που πλημμυρίζουν κατ’ επανάληψη, όπως το Μπλαντέκ, βρίσκονται εγκλωβισμένοι, καθώς τα σπίτια τους σε «ζώνες ακραίων φαινομένων» έχουν χάσει την αξία τους και είναι αδύνατον να πουληθούν.

Η κλιματική μετανάστευση στην Ευρώπη συνθέτει ένα παζλ οικονομικής απαξίωσης, ψυχολογικής κατάρρευσης και διάλυσης του κοινωνικού ιστού, αναγκάζοντας τις κυβερνήσεις να επανεξετάσουν τον σχεδιασμό των πόλεων και των υποδομών τους απέναντι σε έναν πλανήτη που αλλάζει βίαια.

«Η COP30 στο Μπελέμ της Βραζιλίας ξεκίνησε με μεγάλες ελπίδες και υποσχέσεις, όμως τελικά έληξε χωρίς σχέδια δράσης για τον τερματισμό της καταστροφής των δασών και της καύσης ορυκτών καυσίμων, καθώς οι γεωπολιτικές διαφωνίες φανέρωσαν για άλλη μια φορά την έλλειψη επαφής με τους πολίτες, που ζήτησαν δράση για το κλίμα», αναφέρει χαρακτηριστικά στην ανακοίνωσή της η οργάνωση, σύμφωνα με την οποία η πρώτη COP στο τροπικό δάσος του Αμαζονίου θα έπρεπε να είχε καταλήξει σε ένα σχέδιο για τον τερματισμό της καταστροφής των δασών έως το 2030 και τη συγκράτηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας στον 1,5°C με σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων. Όμως, δεν έκανε, ούτε το ένα, ούτε το άλλο, ενώ δεν κατέληξε, ούτε σε ουσιαστική ενίσχυση της χρηματοδότησης για το κλίμα.

Όπως υπογραμμίζει επίσης στην ανακοίνωσή της η Greenpeace, παρά το γεγονός ότι μια συμμαχία 90 χωρών άσκησε πιέσεις για να συμπεριληφθεί ένα σχέδιο δράσης για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, τα ορυκτά καύσιμα δεν περιλαμβάνονται στο τελικό κείμενο.

Τελικά, οι κυβερνήσεις της Κολομβίας και της Ολλανδίας ανακοίνωσαν ότι θα συνδιοργανώσουν την πρώτη διεθνή Διάσκεψη για τη Δίκαιη Μετάβαση από τα Ορυκτά Καύσιμα τον Απρίλιο του 2026. Η Βραζιλία προσπάθησε να συμπεριλάβει ένα σχέδιο για τον τερματισμό της αποψίλωσης των δασών στο τελικό κείμενο, όμως και αυτό καταργήθηκε αφού συνδέθηκε με το σχέδιο για τα ορυκτά καύσιμα.

Η τελευταία ημέρα της COP σημαδεύτηκε από την ένσταση που υπέβαλαν η Κολομβία κι άλλες χώρες της Λατινικής Αμερικής σχετικά με την έλλειψη προόδου για το θέμα του μετριασμού των επιπτώσεων της κλιματικής αλλαγής, η οποία οδήγησε σε προσωρινή αναστολή της ολομέλειας, πριν από την επίσημη έγκριση των αποτελεσμάτων της COP30.

Ο Jasper Inventor, αναπληρωτής διευθυντής προγράμματος της διεθνούς Greenpeace, δήλωσε: «Η COP30 ξεκίνησε με μεγάλη φιλοδοξία, αλλά κατέληξε σε απογοήτευση. Ήταν η στιγμή να περάσουμε από τις διαπραγματεύσεις στην εφαρμογή – και χάσαμε την ευκαιρία. Το αποτέλεσμα δεν ανταποκρίθηκε στην επείγουσα ανάγκη. Το όριο του 1,5°C δεν απειλείται απλώς, έχει σχεδόν χαθεί. Αυτή η πραγματικότητα αποκαλύπτει την υποκρισία της αδράνειας των COP, τη μία μετά την άλλη».

«Η COP30 δεν έδειξε φιλοδοξία ούτε σχετικά με τα ορυκτά καύσιμα, ούτε με τη χρηματοδότηση, ούτε με τα δάση. Δεν συμφωνήθηκε κανένα σχέδιο για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, κανένα σχέδιο για την προστασία των δασών και καμία ουσιαστική ενίσχυση της χρηματοδότησης για το κλίμα. Ωστόσο, τα εκατομμύρια ανθρώπων σε όλο τον κόσμο και οι δεκάδες χιλιάδες στους δρόμους του Μπελέμ δείχνουν ότι η ελπίδα ζει έξω από τα τείχη της Διάσκεψης, καθώς οι κοινότητες συνεχίζουν να αντιστέκονται και να ξεσηκώνονται για τους λαούς μας και τον πλανήτη μας».

Από την πλευρά του, ο Κώστας Καλούδης, υπεύθυνος της εκστρατείας για το κλίμα στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace, δήλωσε: «Η ελληνική κυβέρνηση είδαμε ότι χρησιμοποιεί μια αντίστοιχη διγλωσσία σε σχέση με τα ορυκτά καύσιμα. Στην COP30 συμμετείχε στη συμμαχία των 90 χώρων που ζήτησαν σχέδιο δράσης για τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων (χωρίς βέβαια να πιέσει και ιδιαίτερα), την ώρα που παραδίδει τη χώρα στις εταιρείες πετρελαίου και αερίου για εξορύξεις υδρογονανθράκων και άλλες υποδομές αερίου, όπως μονάδες LNG και αγωγούς. Όσο όμως η κυβέρνηση προστατεύει τα συμφέροντα, οι πολίτες αντιστέκονται και διαμαρτύρονται. Χθες Κυριακή, χιλιάδες φορείς, οργανώσεις και πολίτες του Βόλου και της ευρύτερης περιοχής (ανάμεσά τους και το ελληνικό γραφείο της Greenpeace) πραγματοποίησαν πορεία διαμαρτυρίας ενάντια στη σχεδιαζόμενη μονάδα LNG στον Παγασητικό Κόλπο. Η δύναμη του κόσμου είναι πιο ισχυρή από τα συμφέροντα: σε κάθε έργο που σχεδιάζεται, θα μας βρίσκουν μπροστά τους».

Η Carolina Pasquali, εκτελεστική διευθύντρια του βραζιλιανικού γραφείου της Greenpeace, ανέφερε: «Ο πρόεδρος Λούλα έθεσε υψηλούς στόχους, ζητώντας την κατάρτιση σχεδίων για τον τερματισμό της χρήσης ορυκτών καυσίμων και της αποψίλωσης, αλλά οι διχασμένοι ηγέτες των χωρών δεν μπόρεσαν να τους επιτύχουν. Είχαμε μπροστά μας ένα σταυροδρόμι – επαρκή χρηματοδότηση για τον στόχο του 1,5°C ή κλιματική καταστροφή – και ενώ πολλές κυβερνήσεις είναι πρόθυμες να δράσουν, μια ισχυρή μειοψηφία δεν είναι».

Χιλιάδες άνθρωποι παρακολουθούσαν τις συνομιλίες του ΟΗΕ για το κλίμα στη Βραζιλία, συμπεριλαμβανομένων μελών αντιπροσωπειών από όλο τον κόσμο, όταν φωτιά ξέσπασε ξαφνικά σε ένα από τα περίπτερα στο συνέδριο.

Καπνός φαινόταν να βγαίνει από τις προσωρινές εγκαταστάσεις, ενώ πλήθη ανθρώπων είχαν ήδη συγκεντρωθεί έξω, με τα πυροσβεστικά οχήματα να φτάνουν γρήγορα στο σημείο. Η κυβέρνηση δηλώνει ότι η πυρκαγιά είναι πλέον υπό έλεγχο και ότι δεν υπάρχουν τραυματίες.

Δεν είναι ακόμη γνωστό τι προκάλεσε την πυρκαγιά. Ένας αυτόπτης μάρτυρας δήλωσε στο BBC ότι πιστεύει ότι ήταν κάποιο ηλεκτρικό πρόβλημα που την προκάλεσε.

Η πυρκαγιά ξέσπασε ενώ οι υπουργοί από όλο τον κόσμο βρίσκονταν σε εντατικές διαπραγματεύσεις με στόχο να ξεπεραστεί το αδιέξοδο σχετικά με τα ορυκτά καύσιμα, τη χρηματοδότηση για το κλίμα και τα μέτρα εμπορίου, με μόνο μία ημέρα να απομένει για τη λήξη της διήμερης συνόδου.

Η COP30 είναι η 30ή ετήσια Διάσκεψη των Μερών (Conference of the Parties) της Σύμβασης-Πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών για την Κλιματική Αλλαγή (UNFCCC). Πρόκειται για το κύριο πολυμερές φόρουμ λήψης αποφάσεων, όπου συγκεντρώνονται σχεδόν όλες οι χώρες του κόσμου για να συμφωνήσουν σε δράσεις αντιμετώπισης της κλιματικής κρίσης.

Ένα άτομο πόζαρε με δολάρια ΗΠΑ που απεικονίζουν την εικόνα του Προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια της Παγκόσμιας Πορείας για το Κλίμα στο Μπελέμ της Βραζιλίας, το απόγευμα της 15ης Νοεμβρίου 2025, καλώντας τις κυβερνήσεις να προστατεύσουν τα δάση, να υπερασπιστούν τα δικαιώματα των ιθαγενών και να αναλάβουν παγκόσμια δράση για το κλίμα κατά τη διάρκεια της συνόδου κορυφής COP30. Ως γνωστόν ο Ντόναλντ Τραμπ είναι αρνητής της κλιματικής αλλαγής.

Ανάμεσα στο πλήθος ήταν και αυτόχθονες Ινδιάνοι με τις παραδοσιακές τους ενδυμασίες αλλά και κόσμος από άλλες περιοχές του πλανήτη. Οι αυτόχθονες Ινδιάνοι ανησυχούν για την εξόρυξη πετρελαίου, που θεωρούν πως θα επιβαρύνει τον Αμαζόνιο και θα αλλάξει τις ζωές τους.

Ειδικότερα το 2024 ήταν το πιο θερμό έτος στη χώρα μας από το 1991 με μέση ετήσια τιμή της θερμοκρασίας στους 16 ° C, ενώ η μέση μέγιστη θερμοκρασία στην Ελλάδα ήταν σε όλες τις περιοχές υψηλότερη από τη μέση τιμή της κλιματικής περιόδου 1991-2020.

Όπως σημειώθηκε κατά την παρουσίαση, τo 77% των ημερών του έτους κατέγραψε θετικές αποκλίσεις, καθιστώντας το αποτύπωμα της κλιματικής αλλαγής ορατό όλες τις εποχές του χρόνου.

Ο διευθυντής Ερευνών του Ινστιτούτου Ερευνών Περιβάλλοντος και Βιώσιμης Ανάπτυξης στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, δρ Κωνσταντίνος Λαγουβάρδος, χαρακτήρισε την συμπεριφορά του καιρού για το 2024 «ακραία», καθώς -όπως είπε- οι αποκλίσεις θερμοκρασίας για όλη την Ελλάδα είναι στο +1,8 από τον μέσον όρο της κλιματικής περιόδου 1991-2020 και τόνισε ότι «σχεδόν όλοι οι μήνες του χρόνου έχουν θερμοκρασίες πάνω από τις κανονικές τιμές».

Παράλληλα το 2024 ήταν το θερμότερο έτος παγκοσμίως, με τη μέση θερμοκρασία να ξεπερνάει κατά +1,6 βαθμούς τη μέση τιμή της προβιομηχανικής περιόδου (1850-1900). Πολύ σημαντική, όπως υπογραμμίστηκε, ήταν και η αύξηση των επιπέδων του διοξειδίου του άνθρακα στον πλανήτη, με τη μέση τιμή το 2024 να φθάνει τα 422.1 ppm, 2.9 ppm περισσότερα από την μέση τιμή του 2023.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στους θερινούς μήνες του 2024 καθώς, όπως επισημάνθηκε, 85 από τις 92 ημέρες του καλοκαιριού του 2024 κατέγραψαν θερμοκρασίες με πολύ μεγάλες θετικές αποκλίσεις. Συγκεκριμένα ο Ιούνιος του 2024 ήταν ο θερμότερος των τελευταίων δεκαετιών με παρατεταμένες περιόδους υψηλών θερμοκρασιών που διήρκεσαν αρκετές ημέρες.

Αξιοσημείωτη, σύμφωνα με τα στοιχεία της επιστημονικής ομάδας, ήταν η έντονη θερμική καταπόνηση που παρουσιάστηκε σε πολλές πόλεις της χώρας. Μεταξύ των τριών μεγαλύτερων πόλεων (Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα) η Αθήνα παρουσίασε τις δυσμενέστερες συνθήκες, όπως τονίζει η ομάδα του climatebook.gr.

«Το μεγάλο πρόβλημα των πόλεων είναι ότι παραμένουν ζεστές και το βράδυ. Παραμένουν όλο το 24ωρο σε πάρα πολύ υψηλά επίπεδα και σε δείκτες θερμοκρασίας και σε δείκτες δυσφορίας», σημείωσε ο κ. Λαγουβάρδος. Όπως είπε επρόκειτο για μία ακραία συμπεριφορά του καιρού ειδικά στις μεγάλες πόλεις προκαλώντας συνεχές θερμικό στρες στους κατοίκους των μεγάλων πόλεων, καθώς η θερμοκρασία παρέμενε πάνω από τους 29 βαθμούς για πολλά συνεχόμενα 24ωρα μέσα στον καύσωνα. «Επομένως δεν υπήρχε χρόνος ώστε ο ανθρώπινος οργανισμός να αισθανθεί μία ανακούφιση», τόνισε ο κ. Λαγουβάρδος, ενώ υπογράμμισε ότι ο Ιούνιος είχε «εξαιρετικά ακραία συμπεριφορά».

Από την πλευρά του το μέλος της επιστημονικής ομάδας του climatebook.gr, δρ Σταύρος Ντάφης επισήμανε ότι σε μεγάλες πόλεις της χώρας, πάνω από το 70% των ημερών του Ιουνίου παρουσίασαν ισχυρή ή και ακόμα μεγαλύτερη θερμική καταπόνηση με βάση το δείκτη UTCI.

Στην Αθήνα το 66,7% των ημερών κατατάσσονται σε πολύ ισχυρή θερμική καταπόνηση, ενώ υπολογίστηκε και μία ημέρα ακραίας θερμικής καταπόνησης.

Για τη χώρα μας ο Μάιος και ο Νοέμβριος 2024 ήταν δύο ελαφρώς ψυχροί μήνες, ενώ ο Φεβρουάριος και ο Ιούνιος 2024 ήταν δύο πολύ θερμοί μήνες όσον αφορά τις αποκλίσεις από τις κανονικές τιμές.

“Η Βορειοδυτική Ελλάδα θερμαίνεται γρηγορότερα”

Σύμφωνα με τα στοιχεία της επιστημονικής ομάδας οι μεγαλύτερες θετικές αποκλίσεις (+2.1 -2.3 βαθμοί Κελσίου) σημειώθηκαν σε περιοχές της Δυτικής και Βόρειας Ελλάδας και οι χαμηλότερες θετικές αποκλίσεις στην Κρήτη.

Όπως επισήμανε ο κ. Λαγουβάρδος ο ρυθμός που θερμαίνεται η βορειοδυτική Ελλάδα είναι διπλάσιος σε σχέση με την Κρήτη και τα νησιά του βορειοανατολικού Αιγαίου, γεγονός που -όπως σημείωσε- είναι πολύ ανησυχητικό για τις επιπτώσεις στη γεωργία, στον τουρισμό, στα οικοσυστήματα στις δασικές πυρκαγιές.

«Μας απασχολεί να ξέρουμε που παρουσιάζεται η μεγαλύτερη αύξηση της θερμοκρασίας ώστε να μπορέσουμε να πάρουμε μέτρα μετριασμού της κλιματικής αλλαγής. Πρέπει να γνωρίζουμε που εντοπίζεται το πρόβλημα. Υπάρχουν περιοχές της χώρας μας που ζεσταίνονται γρηγορότερα, οι περιοχές μακριά από τη θάλασσα. Για παράδειγμα η Καστοριά συγκεκριμένα βρέθηκε με + 2,2 βαθμούς αύξηση», τόνισε και προσέθεσε ότι η αύξηση της θερμοκρασίας στις νοτιότερες περιοχές όπως η Κρήτη είναι περίπου στον έναν βαθμό.

«Οι περιοχές που ζεσταίνονται γρηγορότερα στη χώρα μας είναι περιοχές της Βόρειας Ελλάδας, όπου βρίσκονται μακριά από τη θάλασσα κι αυτό το βλέπουμε κι εκτός συνόρων στις βαλκανικές χώρες, Βουλγαρία, Pουμανία», ανέφερε.

Το 2024 το 9ο ξηρότερο έτος

Αναφορικά με τις βροχοπτώσεις το 2024, σύμφωνα με τα στοιχεία του climatebook, ήταν από τα πολύ ξηρά έτη των τελευταίων 30 ετών, αλλά όχι το ξηρότερο (το 9ο στην κατάταξη) ενώ το ύψος βροχής στην Ελλάδα το 2024 ήταν σε αρκετές περιοχές χαμηλότερο από εκείνο που είχε καταγραφεί ως μέση τιμή κατά την κλιματική περίοδο 1991-2020.

Οι περιοχές όπου σημειώθηκαν λιγότερες βροχές σχετικά με την κλιματική τιμή ήταν η Ανατολική Μακεδονία και η Θράκη, πολλά τμήματα της ανατολικής χώρας (συμπεριλαμβανομένης και της Αττικής), τα νησιά και η Κρήτη, ενώ αυτές με τις περισσότερες βροχές σχετικά με την κλιματική τιμή ήταν κυρίως στη Θεσσαλία και στην Κεντρική Μακεδονία.

Σχετικά με τις ξηρές μέρες, σύμφωνα με τα στοιχεία της επιστημονικής ομάδας του climatebook.gr παρατηρήθηκε αύξηση του αριθμού τους, με τις μεγαλύτερες αυξήσεις να εντοπίζονται στην Ήπειρο, τη Δυτική Θεσσαλία και τη Δυτική Στερεά Ελλάδα.

Το θερμότερο έτος για τις θάλασσες

Αναφορικά με τη θερμοκρασία των θαλασσών το 2024 ήταν το πιο θερμό έτος από το 1991 και για τις θάλασσες, ξεπερνώντας το δεύτερο θερμότερο, αυτό του 2023. Όπως καταδεικνύει η επιστημονική ομάδα η θερμοκρασία της θάλασσας ήταν σε όλα τα πελάγη υψηλότερη από την κλιματική τιμή της περιόδου 1991-2020. Ειδικά σε περιοχές του Βόρειου Αιγαίου και της Ρόδου, η θετική απόκλιση έφτασε τους +2.4 βαθμούς Κελσίου.

«Η θέρμανση του επιφανειακού στρώματος (0-200 μ) έφτασε ως τους +2 ° C, και του ενδιάμεσου στρώματος (200-800 μ)τους +0.5-+1 ° C έναντι της κλιματικής τιμής. Οι περιοχές όπου η θερμοκρασία εμφανίζεται ελάχιστα χαμηλότερη της κλιματικής τιμής εντοπίζονται σε μεμονωμένες περιοχές νότια και περιμετρικά της Κρήτης στα βαθύτερα στρώματα (800-4.000 μ), τα οποία ωστόσο, χαρακτηρίζονται στο σύνολό τους από θετικές αποκλίσεις ~+0.2 ° C», σημείωσε η φυσικός- ωκεανογράφος στο Εργαστήριο Παράκτιας και Θαλάσσιας Έρευνας στο ΙΤΕ, δρ Σοφία Δαρμαράκη.

Η θερμοκρασία της θάλασσας ξεπέρασε ακόμη και τους 30 ° C τον Ιούλιο και Αύγουστο του 2024 στη θαλάσσια περιοχή μεταξύ Ρόδου και Καστελόριζου, καθώς και σε περιοχές του Ιονίου, ενώ η χαμηλότερη θερμοκρασία, 12 ° C, σημειώθηκε στο Θρακικό Πέλαγος και στο Βόρειο Αιγαίο τον Μάρτιο του 2024.

Χιονοπτώσεις και δασικές πυρκαγιές

Σχετικά με τις ημέρες χιονοκάλυψης, σύμφωνα με τα στοιχεία της ομάδας στη Βόρεια Ελλάδα και στην Πίνδο, κυμάνθηκαν κατά 30-35% κάτω από τη μέση τιμή της περιόδου 2005-2023.

Πάνω από την μέση τιμή οι συνολικές ημέρες χιονοκάλυψης για το 2024 ήταν μόνο σε μεγάλα υψόμετρα στα Λευκά Όρη της Κρήτης.

«Το 2024 ο αριθμός των ημερών χιονοκάλυψης περιορίζεται στις πιο πολλές περιοχές. Τη δεκαετία 2011-2020 τα χιόνια περιορίζονται πολύ», τόνισε ο κ. Λαγουβάρδος, ενώ σημείωσε ότι η έρπουσα φωτιά που εκδηλώθηκε τέλος Μαρτίου του 2024 καταδεικνύει την έλλειψη χιονοπτώσεων. «Κανονικά θα έπρεπε να ήταν χιονισμένα εκείνη τη περίοδο. Κι όμως είχαμε πυρκαγιά στο τέλος του χειμώνα», επισήμανε.

Σχετικά με τις δασικές πυρκαγιές, σύμφωνα με τα στοιχεία της ομάδας ο συνολικός αριθμός καμένων στρεμμάτων περιορίστηκε στα 420.000 στρέμματα, χαμηλότερα από τον μέσο όρο της περιόδου 2006-2024 (503.000 στρέμματα), παρόλο που -όπως τονίστηκε στην παρουσίαση- ήταν μία «κακή μετεωρολογική χρονιά».

Η μεγαλύτερη σε έκταση ήταν η πυρκαγιά στην Πεντέλη τον Αύγουστο, η οποία εκτιμάται ότι έκαψε περίπου 104.000 στρέμματα.

Παρ’ όλα αυτά, ο κ. Λαγουβάρδος υπογράμμισε δύο ποιοτικά χαρακτηριστικά που εντόπισαν. Το πρώτο, όπως είπε, είναι ότι οι πυρκαγιές ξεκίνησαν νωρίς, όπως η φωτιά στα Πιέρια όρη και το δεύτερο ότι πυρκαγιές εκδηλώθηκαν και αρκετά αργά μέσα στην αντιπυρική περίοδο, όπως αυτή στην Κορινθία στο τέλος Σεπτεμβρίου.

Συνολικά, 31 καιρικά επεισόδια με έντονες κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις καταγράφηκαν στην Ελλάδα το 2024. Ο αριθμός αυτός, όπως επισήμανε η επιστημονική ομάδα, είναι υψηλότερος από τον ετήσιο μέσο όρο της περιόδου 2000-2024 (24 επεισόδια). Τα 24 επεισόδια ήταν άμεσα σχετιζόμενα με πλημμύρες, 10 με ισχυρούς ανέμους και 6 με σίφωνες ξηράς. Τα επεισόδια αυτά προκάλεσαν συνολικά 9 ανθρώπινες απώλειες.

Όπως σημείωσε η διευθύντρια Ερευνών του ΙΕΠΒΑ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, δρ Βασιλική Κοτρώνη η πρόκληση είναι «πώς να βρεθεί αυτός ο δίαυλος επικοινωνίας, ώστε αυτά τα κλιματικά δεδομένα να αποτελέσουν κομμάτι της πολιτικής».

«Αυτός ο δίαυλος επικοινωνίας πρέπει να καθοριστεί και να είναι συνεχής, γιατί αν αυτά τα κλιματικά δεδομένα δεν αποτελέσουν την πηγή της λήψης αποφάσεων για την προσαρμογή και την αποφυγή, τότε νομίζω ότι θα έχει χαθεί όλο το παιχνίδι. Δεν λέω ότι δεν γίνονται πράγματα, αλλά δεν γίνονται όσο πρέπει να γίνονται», επισήμανε.

Από την πλευρά της η διευθύντρια Περιβαλλοντικής Πολιτικής WWF Θεοδότα Νάντσου τόνισε ότι τον πήχη για τα θέματα της κλιματικής αλλαγής που βλέπουμε να συμβαίνει τα τελευταία χρόνια, τον βάζει η επιστήμη. «Οι δημοκρατικές κοινωνίες βρίσκουν τις καλύτερες λύσεις. Τα δεδομένα όμως μπαίνουν από τους επιστήμονες και είναι πάρα πολύ σημαντικό να παρουσιάζονται με τέτοιο τρόπο, όπως από την ομάδα του Climatebook, ώστε πραγματικά να μπορούμε να καταλάβουμε για τι πράγμα μιλάμε, τι είναι αυτές οι μεταβολές και προφανώς που οφείλονται».

«Ως δημοκρατικές κοινωνίες τώρα εμείς οφείλουμε από κάθε μετερίζι, να δούμε πώς συντεταγμένα και με τον καλύτερο δυνατό τρόπο θα βρούμε εκείνες τις λύσεις και θα προετοιμαστούμε κατάλληλα, ώστε και να αντιμετωπίσουμε την κλιματική αλλαγή, αυτό είναι το κομμάτι της προσαρμογής σε ένα κακό που έχει ήδη συντελεστεί μέχρι τώρα, αλλά ιδίως πώς θα αναχαιτίσουμε το ακόμα χειρότερο που δυστυχώς βλέπουμε να έρχεται πολύ πιο γρήγορα και πιο άγρια από όσο είχε αρχικά προβλεφθεί. Αυτά που ξέραμε ήταν ότι οι καταστροφές θα αρχίζουν να σκάνε στον πολιτισμό μας, γύρω στο 2040, και ότι μέχρι τότε θα αρχίσουμε να βλέπουμε κλιμακούμενες επιπτώσεις, οι οποίες όμως δεν θα είναι κάτι φοβερά δραματικό. Αυτά έχουν έρθει πολύ πιο μπροστά όλα χρονικά. Είναι λοιπόν εξαιρετικά σημαντικό να έχουμε τέτοια εργαλεία και τα δεδομένα αυτά να μεταφράζονται με τέτοιο τρόπο ώστε να μπορούμε πραγματικά να καταλάβουμε τι συμβαίνει», σημείωσε και ανέφερε «ότι αυτοί οι γρήγοροι για τα δεδομένα της φύσης, ρυθμοί κλιματικής μεταβολής οφείλονται στις ανθρωπογενείς εκπομπές αέριων του θερμοκηπίου». «Αυτές είναι που πρέπει να αντιμετωπιστούν, να μειωθούν, να μηδενιστούν και από αυτό το μηδέν προκύπτει και η ανάγκη όλα τα κράτη, άσχετα από το μέγεθος της συμβολής τους, να μηδενίσουν. Όσο πιο νωρίς πάρουμε ως κοινωνίες αυτό το μήνυμα, τόσο περισσότερο χρόνο έχουμε ώστε αυτή τη μετάβαση προς το μηδέν να την κάνουμε σωστά και να την κάνουμε με τρόπο δίκαιο, κοινωνικά δίκαιο και σίγουρα οικονομικά πιο επωφελή και περιβαλλοντικά ασφαλή γιατί χρειάζεται η μετάβαση αυτή να γίνει και με τρόπο που σέβεται τα οικοσυστήματα. Η φύση είναι η καλύτερη θωράκισή μας απέναντι στις κλιματικές καταστροφές».

Ακόμη στάθηκε στον ρυθμό αύξησης της θερμοκρασίας στη Βόρεια Ελλάδα τονίζοντας ότι η Καστοριά, εμφανίζει την μεγαλύτερη μέση αύξηση από το 1990.

«Αυτό σημαίνει φοβερό στρες για τα οικοσυστήματα που τόσο λατρεύουμε και που είναι παγκόσμια αναγνωρισμένης αξίας, όπως η Πρέσπα. Η Πρέσπα έχει χάσει τα χιόνια», σημείωσε.

Εκ μέρους της Greenpeace η κ. Έλενα Δανάλη έδωσε έμφαση στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης στη γεωργία και τη γεωργική παραγωγή και στην παραγωγή της τροφής μας, τονίζοντας ότι η αξιοποίηση αυτών των δεδομένων που προέρχονται από την επιστημονική γνώση θα συμβάλει ώστε «εμείς οι πολίτες στηριζόμενοι στα κλιματικά δεδομένα και στους κλιματικούς επιστήμονες να καταφέρουμε να σταματήσουμε την κλιματική αλλαγή και να διαμορφώσουμε ριζικά το αγροτικό μοντέλο».

Την παρούσα ετήσια έκθεση του Climatebook επιμελήθηκαν οι δρ. Κώστας Λαγουβάρδος, Γιώργος Κύρος, δρ. Σταύρος Ντάφης, δρ. Κατερίνα Παπαγιαννάκη, δρ. Βασιλική Κοτρώνη και δρ. Φραγκουλίδης Γεώργιος.

Ακόμη συνεισέφεραν:

– για τη δασική πυρκαγιά στη Βορειοανατολική Αττική ο κύριο ερευνητής Δρ Θοδωρής Γιάνναρος (Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών),

– για τις θερμοκρασίες θάλασσας η δρ Σοφία Δαρμαράκη, φυσικός- ωκεανογράφος στο Εργαστήριο Παράκτιας και Θαλάσσιας Έρευνας στο ΙΤΕ,

– για τη θερμική επιβάρυνση τον Ιούνιο του 2024, η δρ. Κατερίνα Πανταβού, επιστημονική συνεργάτης του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών.

Βρισκόμαστε, λοιπόν, στο 2040: Η κλιματική ουδετερότητα είναι εφικτή καθώς το μπλοκ κατάφερε να μειώσει τις συλλογικές εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου στο ένα δέκατο των επιπέδων του 1990, σύμφωνα με τον στόχο που είχε προταθεί 16 χρόνια νωρίτερα.

Το αποτέλεσμα είναι μια ήπειρος που μεταμορφώνεται — ανεξάρτητα από το πόσο οι κορυφαίοι πολιτικοί της ΕΕ, κουρασμένοι από τις ρυθμίσεις και επιφυλακτικοί στις εκλογές, προσπάθησαν να υποβαθμίσουν τις συνέπειες το 2024. Δεν ήταν εύκολο να φτάσουμε εδώ: οι κυβερνητικοί συνασπισμοί διαλύθηκαν, οι εταιρείες έκλεισαν και οι αγρότες πολιόρκησαν τις Βρυξέλλες περισσότερο από μία φορά.

Οι Ευρωπαίοι πλέον ποδηλατούν περισσότερο και τρώνε λιγότερο κρέας. Οι αγροτικές περιοχές κατοικούνται από λιγότερες αγελάδες στο έδαφος και περισσότερα ηλεκτρικά καλώδια από πάνω. Δεν έχει μείνει ούτε ένας ανθρακωρύχος στην ΕΕ, αλλά οι θέσεις εργασίας στην πράσινη μεταποίηση ανθούν. Εν ολίγοις, μια μείωση κατά 90 τοις εκατό μέχρι το 2040 απαιτεί από την Ευρώπη να αναδιαμορφώσει την οικονομία της, να αλλάξει τα τοπία της και να αλλάξει τον τρόπο ζωής της.

Η υπερθέρμανση του πλανήτη επέβαλε επίσης αλλαγές. Οι νότιες χώρες περιορίζουν την υπαίθρια εργασία το καλοκαίρι. Η βιομηχανία τουρισμού σκι στις Άλπεις καταρρέει. Από ένα κλιματιζόμενο Berlaymont, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναπτύσσει έναν αυξανόμενο ευρωπαϊκό στόλο πυρόσβεσης για την καταπολέμηση των άγριων δασικών πυρκαγιών και μεσολαβεί μεταξύ περιοχών που διαφωνούν για τα δικαιώματα του νερού.

Το 2024, η Επιτροπή μόλις υποστήριξε ένα σχέδιο που ουσιαστικά οραματίζεται αυτό το μέλλον. Σε μια εκτίμηση επιπτώσεων 605 σελίδων, περιγράφει πώς η ΕΕ θα μπορούσε να επιτύχει μείωση των εκπομπών κατά 90 τοις εκατό έως το 2040.

Ωστόσο, είναι αδύνατο να πούμε αν αυτό το φανταστικό μέλλον θα αναδυθεί ποτέ. Σε ολόκληρη την ήπειρο, οι πολιτικές για το κλίμα αντιμετωπίζουν αντίσταση. Οι αγρότες της Ευρώπης είναι σε εξέγερση και οι επικείμενες εκλογές στην ΕΕ δελεάζουν τους νομοθέτες να υποσχεθούν στους ψηφοφόρους τους μια αβίαστη πράσινη μετάβαση.

Ωστόσο , κοιτάζοντας την αξιολόγηση της ίδιας της ΕΕ και τις πρόσφατες εκθέσεις της Επιστημονικής Συμβουλευτικής Επιτροπής της Ευρώπης για την Κλιματική Αλλαγή, ένα πράγμα είναι ξεκάθαρο: Εάν η Ευρώπη θέλει να χτυπήσει την κλιματική ουδετερότητα, οι αλλαγές που θα αλλάξουν τη ζωή είναι αναπόφευκτες. Δεν υπάρχει μονοπάτι χαμηλών τόνων προς το καθαρό μηδέν.

Οπότε — αν υποθέσουμε ότι όλα πάνε σύμφωνα με το σχέδιο (ένα μεγάλο αν), δείτε πώς μπορεί να μοιάζει η ζωή στην Ευρώπη σε 16 χρόνια από τώρα.

Πηγή: Politico

Ενόψει της διάσκεψης, ας έχουμε υπόψη δύο πράγματα:

Η κατάσταση: Όλες οι επιστημονικές εκθέσεις όλων των διεθνών οργανισμών καταλήγουν ότι αν συνεχίσουμε με τον σημερινό βηματισμό, ακόμα και αν υλοποιηθούν όλα τα μέτρα που αποφασίστηκαν στο Παρίσι, ο στόχος περιορισμού της υπερθέρμανσης του πλανήτη χάνεται, εδώ.

Οι προοπτικές: Αυτές τις ημέρες, κανένας δεν φαίνεται να αισιοδοξεί ότι αυτή η COP θα καταφέρει ότι δεν κατάφεραν οι προηγούμενες, δηλαδή να αποφασίσει τη σταδιακή κατάργηση των ορυκτών καυσίμων, με σαφές χρονοδιάγραμμα που θα τηρηθεί από όλα τα μέρη και δη τους μεγάλους παραγωγούς και καταναλωτές τους.

Ορισμένοι το θεωρούν συμβολικό, μακάρι να αποδειχτεί ότι κάνουν λάθος: Η COP συγκαλείται στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, που είναι ο ενδέκατος μεγαλύτερος πετρελαιοπαραγωγός με το τέταρτο μεγαλύτερο αποτύπωμα άνθρακα παγκοσμίως, υπό την προεδρία του σουλτάνου Άχμεντ Αλ Τζαμπέρ (φωτό κάτω), διευθύνοντος συμβούλου της Εθνικής Εταιρείας Πετρελαίου του Άμπου Ντάμπι, η οποία μέσα στα επόμενα έξι χρόνια θα εκπέμψει τόσες ποσότητες αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα που θα χρειάζονταν 340 χρόνια για να απομακρυνθούν.

Πώς επιβαρύνει το κλίμα ο οικοδεσπότης της διάσκεψης για την αντιμετώπιση της κλιματικής κρίσης

Ο Σουλτάνος ​​Ahmed Al Jaber, ο οποίος είναι και πρόεδρος της COP και αφεντικό του πετρελαϊκού κολοσσού των ΗΑΕ ADNOC, προωθεί τη δέσμευση άνθρακα ως λύση για το κλίμα.

«Εάν είμαστε σοβαροί για τον περιορισμό των βιομηχανικών εκπομπών», είπε ο Al Jaber τον Μάιο, «πρέπει να λάβουμε σοβαρά υπόψη τις τεχνολογίες δέσμευσης άνθρακα».

Πρόσφατη ανάλυση του Global Witness αποκαλύπτει ότι η εταιρεία πετρελαίου του θα χρειαζόταν πάνω από 340 χρόνια για να αφαιρέσει το CO2 που θα παράγει μέχρι το 2030.

Η ανάλυση δείχνει:

• Εάν τα έργα CCS της ADNOC λειτουργούν με πλήρη δυναμικότητα από τώρα έως το 2030, θα χρειαζόταν η εταιρεία περίπου 343 χρόνια για να δεσμεύσει τον άνθρακα που παρήγαγε.
• Μόνο το 2030, όταν η ADNOC λέει ότι θα δεσμεύσει 10 εκατομμύρια τόνους άνθρακα, η εταιρεία θα παράγει επίσης 492 εκατομμύρια τόνους, δεσμεύοντας μόλις το 2%.

Σύμφωνα με τους υπολογισμούς του Global Witness, με βάση τα δεδομένα παραγωγής από το Rystad, μεταξύ 2023 και 2030 το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο της ADNOC θα παράγουν περίπου 3.430 εκατομμύρια τόνους άνθρακα, συμπεριλαμβανομένων των εκπομπών από την παραγωγή ορυκτών καυσίμων και των εκπομπών από την καύση αυτών των καυσίμων.

Μέχρι το 2030, η ADNOC έχει δεσμευτεί να αυξήσει την ποσότητα άνθρακα που δεσμεύει σε 10 εκατομμύρια τόνους ετησίως (mtpa). Αυτό θα ήταν ένα σημαντικό άλμα από την τρέχουσα χωρητικότητα του ADNOC , που είναι μόνο 800.000 mtpa. Η εταιρεία ανακοίνωσε πρόσφατα δύο νέα έργα που θα συλλάβουν άλλα 3 mtpa που παράγει η εταιρεία καθώς πραγματοποιεί γεωτρήσεις για φυσικό αέριο.

Ειρωνεία, ενδεικτική της κατάστασης: Εάν το ADNOC ήθελε να συλλάβει όλο τον άνθρακα που θα εκπέμπει μέχρι το 2030, τα έργα του CCS θα έπρεπε να αρχίσουν να λειτουργούν το …1680, όταν ο Κάρολος Β’ ήταν βασιλιάς της Αγγλίας και της Σκωτίας και το έτος πριν η Πενσυλβάνια ιδρυθεί ως αποικία. Αυτό συνέβη περισσότερα από 100 χρόνια πριν η φυλή Bani Yas, από την οποία κατάγεται η κυρίαρχη οικογένεια του Abu Dhabi , εγκατασταθεί στην περιοχή.

Οι εκστρατείες έχουν εδώ και καιρό χαρακτηρίσει το CCS ως μια ψευδή λύση για το κλίμα, η οποία χρησιμοποιείται από την ADNOC και άλλες εταιρείες ορυκτών καυσίμων για να ισχυριστούν ότι καθαρίζουν την πράξη τους, ενώ αντλούν εκατομμύρια τόνους άνθρακα στην ατμόσφαιρα.

Στις ΗΠΑ, το 80 τοις εκατό των έργων CCS έχουν αποτύχει , ενώ τα έργα των μεγάλων πετρελαϊκών εταιρειών όπως η Shell και η Chevron έχουν υποαπέδωση σε μεγάλο βαθμό. Αντί να είναι μια κλιματική λύση, το CCS μέχρι σήμερα έχει βοηθήσει σε μεγάλο βαθμό στην αντιμετώπιση της κλιματικής έκτακτης ανάγκης. Το 2021, το 81 τοις εκατό του άνθρακα που δεσμεύτηκε χρησιμοποιήθηκε στην πραγματικότητα για την παραγωγή περισσότερων ορυκτών καυσίμων , καθώς αντλήθηκε υπόγεια για να εξαναγκάσει το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Ο Jonathan Noronha Gant με την Global Witness είπε:

«Η δέσμευση άνθρακα είναι μια επικίνδυνη κόκκινη ρέγγα και ο Al Jaber δεν χρειάζεται να ψάξει πέρα ​​από τη δική του εταιρεία πετρελαίου για αποδείξεις. Ο COP του σουλτάνου Al Jaber διαμορφώνεται ως ο COP των ψευδών λύσεων, πλημμυρισμένος από λομπίστες ορυκτών καυσίμων που πιέζουν κενές υποσχέσεις. Εάν ο Al Jaber είναι σοβαρός – αν είμαστε σοβαροί – πρέπει να απορρίψουμε αμέσως την ψευδή λύση CCS και να αντιμετωπίσουμε κατά μέτωπο το υπαρξιακό πρόβλημα πετρελαίου και φυσικού αερίου».

Απαντώντας στα ευρήματα της Global Witness, η ADNOC δήλωσε ότι «είχε λάβει σημαντικά μέτρα για την απαλλαγή από τις ανθρακούχες δραστηριότητές μας». Η εταιρεία είπε επίσης ότι το CCS ήταν ένα «κρίσιμο εργαλείο για τη συγκράτηση των εκπομπών» και ότι ο IEA και η IPCC είπαν ότι το CCS θα διαδραμάτιζε «σημαντικό και διαφορετικό ρόλο» στην επίτευξη των κλιματικών στόχων.

Η IPCC και η IEA έχουν πει ότι η CCS θα μπορούσε να είναι χρήσιμη για τη δέσμευση άνθρακα για βαριές βιομηχανίες που καίνε ορυκτά καύσιμα –όπως τσιμέντο ή χημικά– και θα χρειαστεί χρόνος για να σταματήσει. Κανένας οργανισμός δεν είπε, ωστόσο, ότι το CCS θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί –όπως συμβαίνει με το ADNOC– για να βοηθήσει στην παραγωγή περισσότερων από τα ορυκτά καύσιμα που προκαλούν την κλιματική έκτακτη ανάγκη.

“Η Ελλάδα είναι φυσικός ηγέτης σε όλα τα μέτωπα, συμπεριλαμβανομένης της ναυτιλίας, όπου μπορεί να ηγηθεί της πράσινης μετάβασης. Μαζί, δεν υπάρχει όριο στο τι μπορούν να επιτύχουν οι χώρες μας”.

Ανάμεσα στα ενδιαφέροντα ευρήματα της έρευνας σε περίοπτη θέση η Αθήνα. Καταλαμβάνει στην έρευνα του Guardian την δεύτερη θέση, μετά το Σάο Πάολο, ανάμεσα σε 20 πόλεις με τον υψηλότερο αριθμό θανάτων που καταγράφηκαν μεταξύ 1991 και 2018 .Στην πρώτη πεντάδα κινδύνου, δύο ακόμη ευρωπαϊκές πόλεις, η Μαδρίτη και η Ρώμη.

Η ανάλυση εκατοντάδων επιστημονικών μελετών –η πιο ολοκληρωμένη συλλογή μέχρι σήμερα– καταδεικνύει πέρα ​​από κάθε αμφιβολία πώς οι τεράστιες εκπομπές άνθρακα της ανθρωπότητας ωθούν το κλίμα σε καταστροφικά νέα ακραία επίπεδα. Τουλάχιστον μια ντουζίνα από τα πιο σοβαρά γεγονότα, από τα φονικά κύματα καύσωνα μέχρι τις θάλασσες που βράζουν, θα ήταν σχεδόν αδύνατο να συμβούν χωρίς την ανθρωπογενή παγκόσμια θέρμανση, διαπίστωσε η ανάλυση.

«Ο κόσμος αλλάζει γρήγορα και μας βλάπτει ήδη – αυτή είναι η ωμή περίληψη», δήλωσε ο καθηγητής Maarten van Aalst, διευθυντής του Κέντρου Κλίματος του Διεθνούς Ερυθρού Σταυρού Ερυθράς Ημισελήνου. Ο κόσμος κινείται προς μία άνοδο της θερμοκρασίας τουλάχιστον 2,5 C. Με βάση όσα έχουμε βιώσει μέχρι τώρα, αυτό θα προκαλούσε θάνατο και καταστροφή πολύ μεγαλύτερο από ό,τι έχει ήδη υποστεί”, αναφέρει.

Ο ιστότοπος πληροφοριών για το κλίμα Carbon Brief συνέταξε μια νέα βάση δεδομένων με μελέτες απόδοσης περισσότερων από 500 συμβάντων και την μοιράστηκε αποκλειστικά με τον Guardian. Η ανάλυση της βάσης δεδομένων και οι συνεντεύξεις με τους κορυφαίους επιστήμονες στον κόσμο δείχνουν πέρα ​​από κάθε αμφιβολία ότι βρισκόμαστε ήδη βαθιά στην εποχή του θανάτου και της καταστροφής του κλίματος.

“Βρισκόμαστε στην εποχή της [κλιματικής] ζημιάς και βρισκόμαστε εδώ και δεκαετίες», δήλωσε ο Δρ Fredi Otto, του Imperial College του Λονδίνου. «Αυτό το βλέπουμε έντονα στην επιστήμη, αλλά δεν αντικατοπτρίζεται στις πολιτικές».

Αυτή η χαρτογράφηση και ανάλυση των κλιματικών καταστροφών δεν ήταν ποτέ πιο ανησυχητική. Ήδη το 2022, η κλιματική κρίση έχει ξεσπάσει σε όλο τον πλανήτη, φέρνοντας την πραγματικότητα της παγκόσμιας θέρμανσης σε σπίτια δισεκατομμυρίων ανθρώπων και στην κορυφή των δελτίων ειδήσεων. Ζέστη ρεκόρ έχει πλήξει τη Βόρεια Αμερική , την Ευρώπη , την Κίνα , την Ινδία και το Πακιστάν , πυροδοτώντας πυρκαγιές σε πολλά μέρη. Φοβερές πλημμύρες έχουν σαρώσει την Αυστραλία , το Μπαγκλαντές και τη Νότια Αφρική . Σε εύθετο χρόνο, οι επιστήμονες θα συνδέσουν σταθερά πολλά από αυτά τα φαινόμενα με την παγκόσμια θέρμανση, όπως έκαναν για το “φλογερό” καλοκαίρι του βόρειου ημισφαιρίου του 2018.

Ειδική αναφορά κάνει η μεγάλη έρευνα στο καλοκαίρι του 2018, χρονιά που κλιματικά λαμβάνεται περίπου ως η αφετηρία ακραίων καιρικών φαινομένων στο βόρειο ημισφαίριο- κάποια απ΄ αυτά τα ζήσαμε και συνεχίζουμε να τα ζούμε και στην Ελλάδα.

Ο Guardian αναφέρει σχετικά: Το καλοκαίρι του 2018 είδαμε ταυτόχρονα κύματα καύσωνα να εκτείνονται σε όλο το βόρειο ημισφαίριο από τις ΗΠΑ μέχρι την Ιαπωνία και μοιάζει εντυπωσιακά με τα γεγονότα που εκτυλίσσονται το 2022. «Είναι σχεδόν βέβαιο ότι τα γεγονότα του 2018 δεν θα είχαν συμβεί χωρίς την κλιματική αλλαγή που προκαλείται από τον άνθρωπο . », ανακάλυψαν οι επιστήμονες. Ακόμη και πριν από έξι χρόνια, το 2016, η «ακραία ζέστη σε ολόκληρη την Ασία δεν θα ήταν δυνατή χωρίς την κλιματική αλλαγή », έδειξε μια άλλη μελέτη.

Οι θάνατοι από την ζέστη

Η πρώτη μεγάλης κλίμακας μελέτη έδωσε τραγικά αποτελέσματα : περισσότερο από το ένα τρίτο των θανάτων που σχετίζονται με τη ζέστη το καλοκαίρι από το 1991 έως το 2018 συνέβησαν ως αποτέλεσμα της παγκόσμιας θέρμανσης που προκαλείται από τον άνθρωπο. «Η αυξημένη θνησιμότητα είναι εμφανής σε κάθε ήπειρο», δήλωσε η δρ Ana Maria Vicedo-Cabrera, από το Πανεπιστήμιο της Βέρνης, στην Ελβετία, η οποία ηγήθηκε της μελέτης. «Το βασικό μήνυμα είναι ότι η κλιματική αλλαγή επηρεάζει ήδη την υγεία μας».

Στις πόλεις που έχουν πληγεί περισσότερο, εκατοντάδες άνθρωποι πεθαίνουν κατά μέσο όρο ετησίως από αυτή την επιπλέον ζέστη, συμπεριλαμβανομένων των Σάο Πάολο (239 θάνατοι), Αθήνα (189), Μαδρίτη (177), Τόκιο (156), Μπανγκόκ (146) και Νέα Υόρκη (141). Η μελέτη κάλυψε 732 τοποθεσίες σε 43 έθνη. Είναι δύσκολο να προεκταθούν αυτά τα ευρήματα σε έναν παγκόσμιο αριθμό, αλλά μια πρόχειρη εκτίμηση που δίνουν οι επιστήμονες είναι περισσότεροι από 100.000 θάνατοι ετησίως. Για δεκαετίες, αυτό συνεπάγεται τον θάνατο εκατομμυρίων ζωών.

Ορισμένα μέρη πλήττονται ιδιαίτερα σκληρά. Περίπου τα τρία τέταρτα των θανάτων λόγω θερμότητας στον Ισημερινό, την Κολομβία, τη Γουατεμάλα και το Περού προέρχονται από την ανθρωπογενή θέρμανση, πολύ πάνω από τον μέσο όρο του 37% στη μελέτη. Αυτό είναι συνέπεια της ιδιαίτερα γρήγορης θέρμανσης σε αυτές τις περιοχές σε συνδυασμό με την υψηλή ευπάθεια των φτωχότερων ανθρώπων.

Περίπου το 66% των θανάτων λόγω θερμότητας στο Κουβέιτ και το Ιράν αποδίδονται επίσης στην κλιματική κρίση, ενώ στη Νορβηγία το ποσοστό είναι σχεδόν 50%. Η Νότια Ευρώπη έχει υψηλό αριθμό θανάτων λόγω του ηλικιωμένου πληθυσμού και της ταχέως αυξανόμενης συχνότητας των καύσωνα.

Ο ζοφερός φόρος της παγκόσμιας θέρμανσης που προκαλείται από τον άνθρωπο στα παιδιά αποκαλύφθηκε σε μια μελέτη που διαπίστωσε ότι είχε σκοτώσει 7.000 έως 11.000 παιδιά κάτω των πέντε ετών κάθε χρόνο την τελευταία δεκαετία στην υποσαχάρια Αφρική. Το επίπεδο των θανάτων παιδιών που σχετίζονται με τη ζέστη ήταν διπλάσιο από αυτό που θα ήταν χωρίς την κλιματική αλλαγή, είπαν οι ερευνητές.

Δείτε ολόκληρη την μελέτη και τα σχετικά γραφήματα στον Guardian (εδώ)

Το βίντεο δείχνει τον Αμερικανό πρόεδρο να προσπαθεί με δυσκολία να κρατήσει τα μάτια του ανοιχτά, χωρίς να τα καταφέρνει τελικά, αφού η κάμερα τον καταγράφει να κλείνει τα μάτια του, στη συνέχεια να τα ανοίγει για λίγο, και μετά να τα ξανακλείνει για περίπου 30 δευτερόλεπτα, ενώ τοποθετείται κάποιος από τους ομιλητές.

Ευτυχώς κάποιο από τα μέλη του προσωπικού τον πλησιάζει, κάτι του λέει και ο Αμερικανός πρόεδρος ζωνταντεύει, ακούγοντά τον προσεκτικά, σπεύδοντας μάλιστα να χειροκροτήσει τον ομιλητή.