Ειδικότερα, όπως αναφέρεται σε σχετική ανακοίνωση του Ελιζέ, στο επίκεντρο της διαβούλευσης των ευρωπαίων ηγετών θα βρεθεί η συνέχιση της παροχής υποστήριξης στην Ουκρανία υπό το πρίσμα των πρωτοβουλιών που ανακοινώθηκαν κατά τη διάρκεια της τελευταίας συνόδου κορυφής της G7, αλλά και των αποφάσεων που έχουν υιοθετηθεί στο πλαίσιο της λεγόμενης συμμαχίας των πρόθυμων να συνδράμουν το Κίεβο, παρέχοντάς του ισχυρές εγγυήσεις ασφαλείας.

Οι ηγέτες των πέντε κρατών θα συζητήσουν επίσης τα θέματα που θα βρεθούν στο επίκεντρο των διαβουλεύσεων της επόμενης συνόδου κορυφής του ΝΑΤΟ, επικεντρώνοντας την προσοχή τους στο συντονισμό των ενεργειών που αφορούν τα ζητήματα ασφαλείας της ευρωπαϊκής ηπείρου.

Οι διαβουλεύσεις αυτές θα δώσουν επίσης την ευκαιρία της εντατικοποίησης των πρωτοβουλιών προς την κατεύθυνση μιας Ευρώπης πιο ισχυρής στο πλαίσιο της Ατλαντικής Συμμαχίας, αρχής γενομένης από την ανάπτυξη των ευρωπαϊκών αμυντικών ικανοτήτων, αναφέρεται στην ανακοίνωση του Ελιζέ.

Οι 24 ώρες από την παραίτηση Στάρμερ ολοκληρώθηκαν, όμως οι Εργατικοί σήμερα έρχονται αντιμέτωποι με ένα ακόμα δίλημμα: να υπάρξει απευθείας ανάθεση της πρωθυπουργικής καρέκλας στον Μπέρναμ ή να ακολουθηθεί μια πιο δημοκρατική διαδικασία με υποψηφίους;

Αναπάντητο παραμένει το ερώτημα και μοιάζει πως θα παραμείνει τέτοιο μέχρι την έναρξη της επίσημης διαδικασίας στις 9 Ιουλίου. Μέχρι εκείνη την ώρα, οι Εργατικοί διχάζονται. Όπως ξεκαθάρισε στο BBC ο βουλευτής των Εργατικών, Τζον Σλίνγκερ, «είναι σχεδόν αναγκαία η πλήρης διαδικασία όταν μιλάμε για την υψηλότερη θέση μιας σπουδαίας χώρας (…) και κάτι λέει για την πολιτική και την ευρύτερη κοινωνία μας αυτή η περίεργη ανάγκη για άμεση ικανοποίηση». Όμως, η Εργατική βουλευτής, Τζο Γουάιτ, κάνει λόγο για «ανούσια παρωδία» αν μπουν και άλλοι υποψήφιοι, καθώς ο Άντι Μπέρναμ εμφανίζεται ως σίγουρος νικητής.

Το παρασκήνιο του Εργατικού Κόμματος

Είναι αλήθεια ότι ο Γουές Στρίτινγκ, ο οποίος ουσιαστικά ξεκίνησε την επανάσταση εναντίον του Στάρμερ με την παραίτησή του από τη θέση του Υπουργού Υγείας από τον Μάιο κιόλας, θεωρούνταν ένας από τους επικρατέστερους για την ηγεσία. Σε μια «στροφή» 180 μοιρών, όμως, ανακοίνωσε χθες ότι στηρίζει και επίσημα τον Μπέρναμ.

Είναι η σιγουριά της ήττας ή η σίγουρη διασφάλιση μιας θέσης στο νέο υπουργικό συμβούλιο; Ό,τι και αν κρύβεται στο παρασκήνιο, οι Εργατικοί βουλευτές δεν παρουσιάζονται πρόθυμοι να διεκδικήσουν την υψηλότερη πολιτική θέση. Τα ονόματα που αναφέρονται ως πρόθυμα να «πολεμήσουν» είναι οι βουλευτές Αλ Καρνς, ο μέχρι πρότινος Υφυπουργός Ενόπλων Δυνάμεων, και ο Ντάρεν Τζόουνς, ο γενικός γραμματέας του πρωθυπουργού Στάρμερ. Όμως, προκύπτει ένα βασικό πρόβλημα: μπορεί να μη συγκεντρώσουν καν τον «μαγικό» αριθμό των 81 υποστηρικτών βουλευτών που απαιτεί η διαδικασία.

Από τη μια, λοιπόν, είναι ακόμα άγνωστο αν η χώρα θα έχει νέο πρωθυπουργό από τις 17 Ιουλίου, καθώς στις 16 Ιουλίου κλείνει η διαδικασία κατάθεσης υποψηφιοτήτων, ή από την 1η Σεπτεμβρίου, οπότε ανοίγει και πάλι η βρετανική Βουλή.

Από την άλλη, όμως, παρά την αβεβαιότητα που επικρατεί, στήνεται ήδη το νέο υπουργικό συμβούλιο. Τα ονόματα του Εντ Μίλιμπαντ, Υπουργού Ενέργειας της κυβέρνησης Στάρμερ, της Σαμπάνα Μαχμούντ, Υπουργού Εσωτερικών, αλλά και του Γουές Στρίτινγκ φαίνεται πως θα έχουν θέση στο υποθετικό υπουργικό συμβούλιο του Μπέρναμ. Μάλιστα, ένα από τα τρία αυτά ονόματα αναμένεται να πολεμήσει για τη θέση του Υπουργού Οικονομικών.

Έτσι, η Βρετανία έρχεται αντιμέτωπη με μια ακόμα πολιτική αστάθεια, εσωτερική και εξωτερική. Σύμφωνα με ρεπορτάζ των Financial Times, η ΕΕ αποφάσισε την αναβολή της προγραμματισμένης Συνόδου Κορυφής Λονδίνου και Βρυξελλών στις 22 Ιουλίου, διά στόματος του Προέδρου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα.

Όπως υποστηρίχθηκε από Ευρωπαίους αξιωματούχους, πρέπει να τους δοθεί χρόνος να γνωρίσουν τον νέο «διάδοχο» του Στάρμερ, καθώς δεν γνωρίζουν τίποτα για τις βλέψεις του Μπέρναμ. Είναι χαρακτηριστικό ότι κάποιος από τους Ευρωπαίους, κοντά στις συζητήσεις, ρώτησε: «Έχει βρεθεί ποτέ του στις Βρυξέλλες;». Η ομάδα του Στάρμερ εμφανίστηκε ενοχλημένη από τις αλλαγές, αλλά είναι αλήθεια ότι είναι ανήμπορη να αλλάξει τα δεδομένα. Όλα αυτά, ενώ σήμερα κλείνουν 10 χρόνια από την ψήφιση του Μπρέξιτ, την απόφαση του Ηνωμένου Βασιλείου να αποχωρήσει από τους κόλπους του ευρωπαϊκού μπλοκ.

Το Brexit, παρουσιάστηκε το 2016 ως η αφετηρία μιας νέας εποχής εθνικής κυριαρχίας και οικονομικής αυτονομίας, 10χρόνια αργότερα ο απολογισμός γράφει πολιτικές αναταράξεις, κυβερνητική αστάθεια και κοινωνικό διχασμό.

Μέσα σε μια περίοδο γεωπολιτικών ανακατατάξεων, πολέμων, εμπορικών εντάσεων και αυξανόμενης αβεβαιότητας, η φιλοδοξία του «Global Britain» αποδείχθηκε πολύ πιο δύσκολη στην πράξη από ό,τι φαινόταν το 2016.

Η επικείμενη ανάληψη της πρωθυπουργίας από τον Άντι Μπέρναμ αναμένεται να σηματοδοτήσει μια νέα προσπάθεια επαναπροσδιορισμού της βρετανικής πορείας. Το ερώτημα, ωστόσο, παραμένει ανοιχτό: μπορεί η χώρα να κλείσει οριστικά το κεφάλαιο του Brexit ή θα συνεχίσει να καθορίζει την πολιτική της ζωή και την επόμενη δεκαετία;

Μια δεκαετία πολιτικής αστάθειας

Η Βρετανία δεν είναι ξένη στις αλλαγές πρωθυπουργών χωρίς προσφυγή στις κάλπες. Μέχρι το 2016, έξι μεταπολεμικοί πρωθυπουργοί είχαν αντικατασταθεί εν μέσω της θητείας τους. Ωστόσο, η τελευταία δεκαετία έχει αποκτήσει ξεχωριστή θέση στη σύγχρονη πολιτική ιστορία της χώρας.

Από το δημοψήφισμα της 23ης Ιουνίου 2016, όταν το 51,9% των Βρετανών ψήφισε υπέρ της εξόδου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, η χώρα έχει αλλάξει έξι πρωθυπουργούς — Ντέιβιντ Κάμερον, Τερέζα Μέι, Μπόρις Τζόνσον, Λιζ Τρας, Ρίσι Σούνακ και Κιρ Στάρμερ — και πλέον οδεύει προς τον έβδομο μέσα σε δέκα χρόνια.

Η παραίτηση του Στάρμερ, ύστερα από παρατεταμένη εσωκομματική αμφισβήτηση, καθιστά ακόμη πιο εμφανή τη δυσκολία διαμόρφωσης σταθερής πολιτικής ηγεσίας σε μια χώρα που εξακολουθεί να ζει στη σκιά της απόφασης του 2016.

Το Brexit και ο απολογισμός μιας δεκαετίας

Δέκα χρόνια μετά, ολοένα και περισσότεροι Βρετανοί θεωρούν ότι το Brexit δεν εκπλήρωσε τις προσδοκίες που είχαν καλλιεργηθεί.

Στην οικονομία, η εικόνα παραμένει απογοητευτική. Πλήθος μελετών καταλήγει στο συμπέρασμα ότι χωρίς το Brexit οι εξαγωγές, οι επενδύσεις, η παραγωγικότητα, η απασχόληση και το ΑΕΠ της χώρας θα ήταν υψηλότερα. Η βρετανική οικονομία εξακολουθεί να αναπτύσσεται με χαμηλούς ρυθμούς, ενώ η αβεβαιότητα έχει επηρεάσει σημαντικά το επενδυτικό περιβάλλον.

Παράλληλα, το ζήτημα της μετανάστευσης, που αποτέλεσε βασικό επιχείρημα των υποστηρικτών της εξόδου από την Ε.Ε., δεν επιλύθηκε όπως είχε υποσχεθεί η καμπάνια του Brexit. Οι μεταναστευτικές ροές από κράτη-μέλη της Ένωσης μειώθηκαν, ωστόσο αυξήθηκαν οι αφίξεις από τρίτες χώρες, ενώ οι παράνομες διελεύσεις μέσω της Μάγχης παρέμειναν σε υψηλά επίπεδα.

Η κοινή γνώμη αλλάζει στάση

Η μεταστροφή της βρετανικής κοινής γνώμης είναι πλέον εμφανής.

Σύμφωνα με πρόσφατες δημοσκοπήσεις, περίπου τα δύο τρίτα των πολιτών θεωρούν ότι το Brexit είχε αρνητικές συνέπειες για τη χώρα και συνέβαλε στην επιδείνωση ζητημάτων όπως το κόστος ζωής, η οικονομική ανάπτυξη, το εμπόριο και οι ευκαιρίες για τους νέους.

Ακόμη και μεταξύ ψηφοφόρων που είχαν στηρίξει την έξοδο από την Ε.Ε., καταγράφεται πλέον η επιθυμία για στενότερες σχέσεις με την Ευρώπη. Χαρακτηριστικό είναι ότι ο ίδιος ο Νάιτζελ Φάρατζ, ο πολιτικός που ταυτίστηκε όσο κανείς με το Brexit, έχει παραδεχθεί ότι η εφαρμογή του δεν εξελίχθηκε όπως ο ίδιος είχε οραματιστεί.

Η πτώση Στάρμερ και η επόμενη ημέρα

Όταν οι Εργατικοί θριάμβευσαν στις εκλογές του 2024, κερδίζοντας περισσότερες από 410 έδρες στο Κοινοβούλιο, λίγοι μπορούσαν να φανταστούν ότι ο Κιρ Στάρμερ θα αποχωρούσε πριν συμπληρώσει δύο χρόνια στην πρωθυπουργία.

Η πολιτική φθορά του αποδόθηκε σε συνδυασμό παραγόντων: στη στασιμότητα της οικονομίας, στη συνεχιζόμενη πίεση στο μεταναστευτικό, στην αίσθηση έλλειψης σαφούς οράματος για τη χώρα, αλλά και στις αντιδράσεις που προκάλεσε ο διορισμός του Πίτερ Μάντελσον ως πρεσβευτή στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Παρά τις δυσκολίες, οι Εργατικοί εξακολουθούν να διαθέτουν άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία, γεγονός που καθιστά απίθανη την προσφυγή σε πρόωρες εκλογές.

Ο Άντι Μπέρναμ και η μάχη για την επανεκκίνηση

Όλα δείχνουν ότι ο διάδοχος του Στάρμερ θα είναι ο Άντι Μπέρναμ, μέχρι πρότινος δήμαρχος του Μείζονος Μάντσεστερ και πλέον βουλευτής. Γνωστός για τις πιο αριστερές και κοινωνικά προσανατολισμένες θέσεις του, καλείται να αναλάβει τα ηνία σε μια περίοδο αυξημένης πολιτικής αβεβαιότητας.

Ο επονομαζόμενος «βασιλιάς του Βορρά» προβάλλεται ως η προσωπικότητα που μπορεί να επανασυνδέσει τους Εργατικούς με τις παραδοσιακές εργατικές κοινότητες και να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη ψηφοφόρων που εγκαταλείπουν τα παραδοσιακά κόμματα.

Η αποστολή του, ωστόσο, μόνο εύκολη δεν θα είναι. Η χώρα αντιμετωπίζει προβλήματα στο κόστος ζωής, στη στεγαστική κρίση, στη χρηματοδότηση των δημόσιων υπηρεσιών και στη διαχείριση της μετανάστευσης, ενώ τα δημόσια οικονομικά παραμένουν υπό πίεση.

Η άνοδος του Φάρατζ και ο κατακερματισμός του πολιτικού σκηνικού

Την ίδια στιγμή, το πολιτικό σκηνικό της Βρετανίας γίνεται ολοένα και πιο πολυδιασπασμένο. Το Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ έχει καταγράψει σημαντική άνοδο, κυριαρχώντας στις πρόσφατες τοπικές εκλογές και διεκδικώντας πλέον πρωταγωνιστικό ρόλο στο πολιτικό σύστημα.

Η εκλογική επιρροή των δύο παραδοσιακών κομμάτων έχει μειωθεί αισθητά σε σχέση με το παρελθόν, ενώ η ενίσχυση μικρότερων πολιτικών δυνάμεων στα δεξιά και στα αριστερά αντανακλά τη διάχυτη δυσαρέσκεια των ψηφοφόρων απέναντι στο πολιτικό κατεστημένο.

Ο ίδιος ο Φάρατζ ζητά πρόωρες εκλογές, ελπίζοντας να αξιοποιήσει τη δημοσκοπική δυναμική του κόμματός του. Ωστόσο, η κοινοβουλευτική αριθμητική δεν αφήνει πολλά περιθώρια για ένα τέτοιο ενδεχόμενο.

«Γίνατε ηγέτης σε δύο χρόνια εκεί που χρειάζεται πολλά χρόνια σε ορισμένους ηγέτες. Χάρη σε σας, η ασφάλεια της Ευρώπης και της Ουκρανίας ενισχύθηκαν. Ευχαριστώ αγαπητέ Κιρ», δηλώνει σε ανάρτησή της στο Χ η πρόεδρος της Κομισιόν.

«Θέλω να ευχαριστήσω τον πρωθυπουργό Κιρ Στάρμερ για τη συμβολή του στην ενίσχυση των γαλλο-βρετανικών σχέσεων, την προσήλωσή του στους κόλπους του συνασπισμού των Προθύμων για την Ουκρανία, καθώς και στην επανεκκίνηση της σχέσης μεταξύ του Ηνωμένου Βασιλείου και της Ευρωπαϊκής Ένωσης», έγραψε ο Γάλλος πρόεδρος στην πλατφόρμα Χ, δεσμευόμενος να «συνεχίσει σε αυτό τον δρόμο προς όφελος των λαών μας και της Ευρώπης».

Έπειτα από μήνες έντονων επικρίσεων, ο Βρετανός Εργατικός πρωθυπουργός ανακοίνωσε σήμερα την παραίτησή του.

Η απειλή για τη θέση του Στάρμερ, η οποία κλιμακώνεται για μήνες, έγινε ασφυκτική για τον βρετανό πρωθυπουργό την Παρασκευή όταν ο αντίπαλός του Άντι Μπέρναμ κέρδισε μια έδρα στο κοινοβούλιο, πράγμα που θα του επιτρέψει να κινήσει επίσημα μια διαδικασία για τη διεκδίκηση της ηγεσίας των Εργατικών και της πρωθυπουργίας.

Οι υποστηρικτές του υποστηρίζουν ότι έχει πλέον εξασφαλίσει την υποστήριξη περισσότερων από 201 βουλευτών των Εργατικών για να αμφισβητήσουν τον Στάρμερ για την ηγεσία, εάν ο πρωθυπουργός δεν παραιτηθεί οικειοθελώς.

Σύμφωνα με τη βρετανική εφημερίδα, η οποία δεν κατονόμασε τις πηγές της, ο Στάρμερ κατέληξε στο συμπέρασμα ότι η θέση του δεν είναι πλέον βιώσιμη αφού μίλησε με μέλη του υπουργικού του συμβουλίου, συμβούλους, δωρητές και επικεφαλής συνδικάτων.

Η εφημερίδα αναφέρει επίσης ότι ο Βρετανός πρωθυπουργός συζητεί το ζήτημα αυτό με τη σύζυγό του στο Τσέκερς, την επίσημη πρωθυπουργική εξοχική κατοικία, προτού λάβει μια τελική απόφαση, και προσθέτει ότι εξέχοντα στελέχη των Εργατικών αναμένουν μια σαφή δήλωση για το μέλλον του ήδη από τη Δευτέρα.

Ωστόσο κυβερνητική πηγή δήλωσε ότι ο Στάρμερ εξακολουθεί να εστιάζει την προσοχή του στο κυβερνητικό του έργο και παρέπεμψε στις προηγούμενες δηλώσεις που έχει κάνει προς αυτήν την κατεύθυνση.

Η εντυπωσιακή εκλογική νίκη του Άντι Μπέρναμ στο Μέικερφιλντ έχει πυροδοτήσει ραγδαίες εσωκομματικές εξελίξεις, με εκατοντάδες βουλευτές να εμφανίζονται έτοιμοι να στηρίξουν μια αλλαγή ηγεσίας, την ώρα που ο πρωθυπουργός επιμένει να δώσει μάχη για την πολιτική του επιβίωση.

Ειδικότερα, σύμφωνα με πληροφορίες της εφημερίδας «Guardian», υπουργοί της κυβέρνησης και υψηλόβαθμα στελέχη του Εργατικού Κόμματος πρόκειται να παροτρύνουν τον Κίρ Στάρμερ να μην αντιταχθεί σε μια πρόκληση για την ηγεσία και να προετοιμαστεί για μια «ομαλή αποχώρηση».

Ο Άντι Μπέρναμ, αναμένεται να μεταβεί στο Λονδίνο τη Δευτέρα για να συναντηθεί με βουλευτές, με την προσδοκία να αναλάβει το αξίωμα του πρωθυπουργού εντός των επόμενων εβδομάδων.

Ένας βουλευτής δήλωσε πως εκτιμά ότι περίπου 200 συνάδελφοί του από το Εργατικό Κόμμα είναι έτοιμοι –αν χρειαστεί– να υπογράψουν την υποψηφιότητα του Μπέρναμ για την αμφισβήτηση της ηγεσίας.

Υπουργοί και ιστορικά στελέχη ζητούν χρονοδιάγραμμα διαδοχής

Ο Στάρμερ φέρεται να τηλεφώνησε σε μέλη του υπουργικού συμβουλίου την Παρασκευή το απόγευμα για να εκφράσει την αποφασιστικότητά του να συνεχίσει τον αγώνα. Τουλάχιστον δύο από αυτούς, ο Εντ Μιλίμπαντ και η Σαμπάνα Μαχμούντ, είχαν προηγουμένως προτείνει στον πρωθυπουργό να καθορίσει ένα χρονοδιάγραμμα για την αποχώρησή του.

Την ίδια ώρα, κυβερνητική πηγή εξέφρασε την εκτίμηση ότι ορισμένοι υπουργοί θα πιέσουν τον πρωθυπουργό να επανεξετάσει τη σκοπιμότητα της συμμετοχής του στην κούρσα για την ηγεσία, ενώ μια δεύτερη πηγή μέσα από το υπουργικό συμβούλιο σχολίασε: «Θεωρώ ότι οι πάντες αντιλαμβάνονται πως ο κύκλος του έκλεισε και επιθυμούν μια αξιοπρεπή και ομαλή αποχώρηση».

Παράλληλα, δύο βετεράνοι του Εργατικού Κόμματος δήλωσαν επίσης ότι θα πρέπει να καταρτιστεί χρονοδιάγραμμα για την ανάδειξη νέου επικεφαλής.

Σύμφωνα με υψηλόβαθμα στελέχη των Εργατικών, αν ο πρωθυπουργός δεν παραιτηθεί μέσα στο Σαββατοκύριακο ή δεν δρομολογήσει τη διαδοχή του, αναμένεται να εκδηλωθεί παρέμβαση εναντίον του στη συνεδρίαση του υπουργικού συμβουλίου την Τρίτη.

Το τελεσίγραφο προς τον πρωθυπουργό και η απάντηση του Στάρμερ

«Ο πρωθυπουργός δεν μπορεί να επαναλάβει την ίδια τακτική, αρνούμενος να συζητήσει με το ίδιο του το υπουργικό συμβούλιο για το μέλλον του», δήλωσε μια ανώτερη πηγή. «Έχει την επιλογή είτε να επιτρέψει στο υπουργικό συμβούλιο και στους υπουργούς του να εκφράσουν ανοιχτά την υποστήριξή τους προς τους αντιπάλους του, είτε να διακινδυνεύσει να βρεθεί στην ίδια κατάσταση με τον Μπόρις Τζόνσον, όπου σε διάστημα τριών ημερών είχαμε τρεις υπουργούς Παιδείας», πρόσθεσε.

Ο Στάρμερ ξεκαθάρισε ότι δεν σκοπεύει να παραιτηθεί από την πρωθυπουργία, τονίζοντας πως θα είναι ξανά υποψήφιος αν ανοίξει διαδικασία για την ηγεσία. Μιλώντας σε δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια εκδήλωσης στο βόρειο Λονδίνο, δήλωσε χαρακτηριστικά: «Για να είμαι απόλυτα σαφής, αν υπάρξει εσωκομματική διαδικασία, ναι, θα θέσω υποψηφιότητα».

Προειδοποίησε επίσης ότι μια τέτοια αναμέτρηση θα «μας βυθίσει στο χάος» και ότι το Εργατικό Κόμμα πρέπει να «ενωθεί» για να διεκδικήσει τις αναπληρωματικές εκλογές για την αντικατάσταση του Μπέρναμ ως δημάρχου του Μέγα Μάντσεστερ.

Η πρώην υπουργός Μεταφορών, Λουίζ Χέι, η οποία είχε κομβικό ρόλο στην προεκλογική εκστρατεία του Μπέρναμ, προέτρεψε τον Στάρμερ να θέσει ένα σαφές χρονοδιάγραμμα για την παραίτησή του, ώστε να αποτραπεί μια «σκληρή και δυσάρεστη» σύγκρουση για τη διαδοχή.

Παράλληλα, βουλευτής του περιβάλλοντος του Μπέρναμ επεσήμανε ότι ο πρωθυπουργός οφείλει να αποδεχτεί την κατάσταση προτού οδηγηθεί στο «αναπόφευκτο» αποτέλεσμα.

Από την πλευρά του, ο Στρίτινγκ τόνισε στους υποστηρικτές του πως η διαδικασία για την εκλογή νέας ηγεσίας είναι απαραίτητο να προχωρήσει, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι για να διατηρηθεί ένα «συντροφικό» κλίμα, θα πρέπει να μην υπάρξει εμπλοκή του πρωθυπουργού.

Αρκετοί από τους υποστηρικτές του Στρίτινγκ θεωρούν δεδομένο ότι ο Μπέρναμ θα αναλάβει την πρωθυπουργία, ειδικά λόγω της πλειοψηφίας των 9.000 ψήφων που κατέχει στο Μέικερφιλντ. Ωστόσο, επεσήμαναν ότι προηγουμένως θα πρέπει να περάσει από μια σύντομη εκλογική διαδικασία, η οποία είναι απαραίτητο να έχει ολοκληρωθεί πριν από τις αναπληρωματικές εκλογές για τον δήμο του Μάντσεστερ.

Η Άντζελα Ρέινερ, η πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης που θεωρούνταν ευρέως ως φαβορί για την ηγεσία, δε θα θέσει υποψηφιότητα σε καμία διαδικασία όπου ο Μπέρναμ θα αμφισβητήσει τον πρωθυπουργό.

Μέσα στο Σαββατοκύριακο, ο Στάρμερ σχεδιάζει να έχει επαφές με υπουργούς και βουλευτές, στοχεύοντας στην εδραίωση της θέσης του. Οι συνεργάτες του έχουν ήδη καταγράψει τους βουλευτές που στηρίζουν σταθερά την ηγεσία του, εκτιμώντας ότι η υποστήριξη που απολαμβάνει επαρκεί για να αποκρούσει τυχόν αμφισβήτηση από την πλευρά του Μπέρναμ.

Παράλληλα, πρόσωπα από το περιβάλλον του Στάρμερ σχολίασε πως η προεκλογική συγκέντρωση του Μπέρναμ απέδειξε την έλλειψη «φρέσκων ιδεών». Όπως υποστήριξε, όλες οι εξαγγελίες του —από τα προγράμματα μαθητείας μέχρι τις μειώσεις στις τιμές των εισιτηρίων στα λεωφορεία— αποτελούν μέτρα που η κυβέρνηση έχει ήδη θέσει σε εφαρμογή.

«Προφανώς, το να κερδίσει κανείς 25.000 ψήφους σε μια αναπληρωματική εκλογή είναι υπέροχο, αλλά τι γίνεται με τα 10 εκατομμύρια ψήφους που κερδίσαμε στις εκλογές πριν από δύο χρόνια, οι οποίες έδωσαν στον πρωθυπουργό την εντολή να κυβερνήσει;», ανέφεραν. Ένας άλλος υποστηρικτής του Στάρμερ στην κυβέρνηση δήλωσε: «Θα δώσει μάχη και θα κερδίσει».

Ενόψει μιας διαφαινόμενης αναμέτρησης αν ο Στάρμερ δεν παραχωρήσει την ηγεσία στον Μπέρναμ, η ομάδα του δεύτερου έχει ξεκινήσει προετοιμασίες. Συγκεκριμένα, ψάχνει χώρους για το στρατηγείο της καμπάνιας, οργανώνει τα μηνύματα και τις πρώτες εκδηλώσεις, ενώ έχει εξασφαλίσει και δωρεές που ξεπερνούν τις 100.000 λίρες.

Άλλοι υποστηρικτές της Ντάουνινγκ Στριτ εξέφρασαν αμφιβολίες για το αν ο πρωθυπουργός μπορεί να κρατηθεί στη θέση του. Αν και ανέφεραν ότι θα «συνεχίσει να παλεύει» και ότι ο Μπέρναμ «δεν είναι έτοιμος», παραδέχτηκαν ότι «είναι άγνωστο πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα».

Η Ρέιτσελ Ριβς, ο Ντάρεν Τζόουνς, ο Ντέιβιντ Λάμι και ο Στιβ Ριντ συγκαταλέγονται στους υπουργούς που εξακολουθούν να υποστηρίζουν την παραμονή του Στάρμερ στη θέση του πρωθυπουργού, ενώ άλλοι στο υπουργικό συμβούλιο και σε χαμηλότερες υπουργικές θέσεις έχουν κρατήσει πιο διακριτική στάση ως προς το τι πιστεύουν ότι πρέπει να συμβεί στη συνέχεια.

Οι επόμενες 48 ώρες κρίνουν το πολιτικό μέλλον του Στάρμερ

Οι βουλευτές εμφανίζονται αβέβαιοι για τις εξελίξεις των επόμενων ημερών. Ωστόσο, πρώην υπουργός εκτίμησε ότι οι Μπέρναμ και Στρίτινγκ θα επιδιώξουν την επίλυση των προβλημάτων μέσω διαλόγου, πιέζοντας ταυτόχρονα τον Στάρμερ να οδηγηθεί σε παραίτηση.

Ανέφεραν επίσης ότι και άλλοι υπουργοί του υπουργικού συμβουλίου θα «προσπαθήσουν να πείσουν τον πρωθυπουργό σήμερα και αύριο, και αν αυτός δεν υποχωρήσει, τότε θα γίνει κίνηση εναντίον του τη Δευτέρα ή την Τρίτη». Ανέφερε ότι «σχεδόν όλοι συμφωνούν… ότι ο Κίρ πρέπει να κάνει το σωστό αυτό το Σαββατοκύριακο», παραιτούμενος.

Στην ομιλία του στο πλαίσιο της επικράτησής του, ο Μπέρναμ δήλωσε ότι το αποτέλεσμα «θα μπορούσε να αποτελέσει σημείο καμπής» και ότι οι πολίτες «ψήφισαν υπέρ της αλλαγής. Ψήφισαν υπέρ της ενίσχυσης του Βορρά και όλων των περιοχών που έχουν ξεχαστεί από το Γουέστμινστερ».

Σε μεταγενέστερη συγκέντρωση, ουσιαστικά παρουσίασε ένα κυβερνητικό πρόγραμμα και δήλωσε ότι «η λέξη Μάκερφιλντ στο μέλλον πρέπει να γίνει συνώνυμη με την αλλαγή που έφερε στη βρετανική πολιτική».

«Πιστεύω ότι αυτή τη στιγμή χρειαζόμαστε σε αυτή τη χώρα οι άνθρωποι να νιώσουν μια αίσθηση ελπίδας ότι υπάρχει κάτι καλύτερο προς το οποίο μπορούμε να εργαστούμε στον ορίζοντα», ανέφερε.

«Σύμφωνα με την αξιολόγηση των υπηρεσιών μας πληροφοριών, όπως και εκείνη άλλων χωρών του ΝΑΤΟ, θα μπορούσε να υπάρξει μια επίθεση της Ρωσίας εναντίον του ΝΑΤΟ από το 2030», δήλωσε ο επικεφαλής της κυβέρνησης των Εργατικών, κατά τη διάρκεια επίσκεψης στους χώρους μιας επιχείρησης της αμυντικής βιομηχανίας στο Ουίλτσαϊρ.

«Δεν είναι υπερβολικό να πούμε πως ζούμε στην πιο επικίνδυνη και αβέβαιη περίοδο της ζωής μας», σημείωσε ο Κιρ Στάρμερ, προσθέτοντας πως αποτελεί «ευθύνη» της κυβέρνησής του να «είναι έτοιμη».

Αυτή η προειδοποίηση είναι στο ίδιο μήκος κύματος με εκείνη του Γενικού Γραμματέα του ΝΑΤΟ, Μαρκ Ρούτε, ο οποίος είπε τον Δεκέμβριο πως η Ρωσία «θα μπορούσε να είναι έτοιμη να προσφύγει στη στρατιωτική βία εναντίον του ΝΑΤΟ σε πέντε χρόνια».

Το Ηνωμένο Βασίλειο, το οποίο είδε τις δυνατότητές του να μειώνονται λόγω των ελάχιστων επενδύσεων στην άμυνα, έχει δεσμευτεί να αυξήσει τις στρατιωτικές δαπάνες του τα επόμενα χρόνια.

Ο Βρετανός Πρωθυπουργός ανακοίνωσε πως η κυβέρνηση θα δημοσιεύσει το επενδυτικό σχέδιό της στην άμυνα «πριν από τη Σύνοδο του ΝΑΤΟ», που έχει προγραμματιστεί για τις αρχές Ιουλίου.

Το σχέδιο αυτό υποτίθεται θα παρουσιαζόταν το φθινόπωρο του 2025, όμως η οριστικοποίησή του καθυστέρησε λόγω των δημοσιονομικών περιορισμών που επιδεινώθηκαν εξαιτίας των οικονομικών συνεπειών του πολέμου στη Μέση Ανατολή.

Υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι ή πρώην αξιωματικοί των ενόπλων δυνάμεων εξέφρασαν τις ανησυχίες τους γι’ αυτήν την καθυστέρηση, εκτιμώντας πως στέλνει ένα κακό μήνυμα στη βρετανική αμυντική βιομηχανία και στους συμμάχους του ΗΒ στους κόλπους του ΝΑΤΟ.

Σήμερα, ο Αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Εθνικής Άμυνας, Ρίτσαρντ Νάιτον, προειδοποίησε πως η Βρετανία «πρέπει να δαπανήσει περισσότερα στην άμυνά της και ταχύτερα». Η Ρωσία «διερευνά, αμφισβητεί και δοκιμάζει τις άμυνές μας», υπογράμμισε.

«Πρέπει να είμαστε έτοιμοι για συρράξεις ενδεχομένως μεγαλύτερες σε διάρκεια και μαζικότερες όπως το βλέπουμε στην Ουκρανία», συμπλήρωσε, ζητώντας μεταξύ άλλων περισσότερες επενδύσεις σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη και άλλα αυτόνομα συστήματα.

Το Ηνωμένο Βασίλειο έχει δεσμευτεί να αυξήσει τις στρατιωτικές δαπάνες του στο 2,5% του ΑΕΠ έως το 2027 (μια αύξηση που περιλαμβάνει τις υπηρεσίες πληροφοριών) και έως το 3% μετά το 2029.

Την επίσημη ανακοίνωση εξέδωσε το Μέγαρο των Ηλυσίων. Σύμφωνα με τη γαλλική προεδρία, η συνάντηση αυτή θα επιτρέψει στους ηγέτες να συνεχίσουν τον στενό συντονισμό τους. Στόχος είναι η αδιάκοπη στήριξη προς την Ουκρανία και η άσκηση μεγαλύτερης πίεσης στην πολεμική προσπάθεια της Ρωσίας. Η Ρωσία βρίσκεται αντιμέτωπη με στρατιωτική, οικονομική και στρατηγική αποτυχία και επιμένει χωρίς επιτυχία στις γραμμές του μετώπου σε έναν θανατηφόρο πόλεμο, υπογραμμίζεται χαρακτηριστικά στην ανακοίνωση, σύμφωνα με το Reuters.

Παράλληλα, ο Γερμανός Καγκελάριος, Φρίντριχ Μερτς, επιβεβαίωσε ότι η συνάντηση της Κυριακής με τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι θα πραγματοποιηθεί στο διευρυμένο σχήμα Ε3 που περιλαμβάνει τη Γαλλία, τη Γερμανία και τη Βρετανία.

Ο κ. Μερτς έστειλε ταυτόχρονα ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς το Κρεμλίνο, ξεκαθαρίζοντας τη στάση του Βερολίνου και των συμμάχων του.

Αναφορικά με το ενδεχόμενο μελλοντικών διαβουλεύσεων με τη Μόσχα, ο Γερμανός Καγκελάριος δήλωσε με νόημα ότι οι Ευρωπαίοι είναι ανοιχτοί στον διάλογο και αυτό που λείπει είναι η προθυμία του Πούτιν.

Από το δημοψήφισμα του Brexit το 2016 μέχρι σήμερα, η Βρετανία έχει αλλάξει έξι πρωθυπουργούς — Ντέιβιντ Κάμερον, Τερέζα Μέι, Μπόρις Τζόνσον, Λιζ Τρας, Ρίσι Σούνακ και Κιρ Στάρμερ — ενώ δεν αποκλείεται σύντομα να υπάρξει και έβδομη αλλαγή ηγεσίας. Μαζί με τους πρωθυπουργούς άλλαξαν και δεκάδες υπουργοί, δημιουργώντας ένα περιβάλλον μόνιμης αστάθειας που, σύμφωνα με πρώην κυβερνητικούς αξιωματούχους, ακυρώνει κάθε δυνατότητα σοβαρού μακροπρόθεσμου σχεδιασμού.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του Guardian, ο πρώην γενικός γραμματέας της κυβέρνησης, Γκας Ο’Ντόνελ, περιγράφει μια δημόσια διοίκηση που αναγκάζεται συνεχώς να προσαρμόζεται σε νέες πολιτικές ηγεσίες, την ώρα που κρίσιμοι τομείς, όπως το ασφαλιστικό και η κοινωνική πρόνοια, μένουν στάσιμοι. Όπως σημειώνει, υπήρξε περίοδος κατά την οποία η χώρα άλλαξε εννέα υπουργούς Συντάξεων μέσα σε μόλις πέντε χρόνια.

Η πολιτική παράλυση εντάθηκε μετά το Brexit, όταν η κυβέρνηση της Τερέζα Μέι επικεντρώθηκε σχεδόν αποκλειστικά στην επιβίωσή της και στην επίτευξη συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση. Παρόμοια εικόνα παρουσιάζει σήμερα και ο Κιρ Στάρμερ, ο οποίος εξελέγη με βασικό σύνθημα τον «τερματισμό του χάους», αλλά πλέον κατηγορείται ότι αδυνατεί να προσφέρει σταθερότητα και ξεκάθαρο πολιτικό όραμα.

Η βαθύτερη αιτία της κρίσης

Σύμφωνα με την ανάλυση, η βαθύτερη αιτία της κρίσης βρίσκεται στον πολυκερματισμό της βρετανικής κοινωνίας. Οι διαιρέσεις γύρω από το Brexit, οι πολιτισμικές συγκρούσεις, οι ανισότητες ανάμεσα στις γενιές και οι αντιπαραθέσεις για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής έχουν διασπάσει το εκλογικό σώμα, καθιστώντας ολοένα δυσκολότερη τη δημιουργία σταθερών κυβερνητικών συμμαχιών.

Την ίδια στιγμή, η οικονομική στασιμότητα μετά την κρίση του 2008, η πίεση των αγορών και η αδυναμία των κυβερνήσεων να προχωρήσουν σε δύσκολες μεταρρυθμίσεις — από το φορολογικό μέχρι το συνταξιοδοτικό — ενισχύουν την αίσθηση πολιτικής αδράνειας.

Η Βρετανία δεν χρειάζεται απλώς νέα πρόσωπα στην εξουσία, αλλά ηγεσίες ικανές να χτίσουν ευρείες κοινωνικές συμμαχίες και να πείσουν τους πολίτες ότι οι μεγάλες αλλαγές απαιτούν χρόνο, συνέπεια και πολιτικό θάρρος, όπως αναφέρει η ανάλυση του Guardian.