ΩΡΑ 1900 :Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν βρίσκεται μπροστά με 53,70% των ψήφων και ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου στο 46,30%. Το αποτέλεσμα είναι στο 79,09% της ενσωμάτωσης.

ΩΡΑ 1845: Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν προηγείται στον δεύτερο γύρο των προεδρικών εκλογών σύμφωνα με το επίσημο πρακτορείο ειδήσεων Anadolu, με καταμετρημένο το 61,38% των ψήφων, ο Ερντογάν έχει προβάδισμα 55,26% ενώ ο Κιλιντσντάρολγου έχει το 44,74%.

Μια ανάσα πριν από το δεύτερο γύρο ο Ερντογάν, με μία συμβολική κίνηση, επισκέφθηκε τον τάφο του πρώην πρωθυπουργού Αντνάν Μεντερές, που τόσο θαυμάζει. Πριν 63 χρόνια ανετράπη με στρατιωτικό πραξικόπημα και λίγο αργότερα καταδικάστηκε σε θάνατο.

Με τον αέρα της νίκης που του δίνουν οι δημοσκοπήσεις ο Ερντογάν και με την πλειοψηφία στη βουλή, καλεί τους πολίτες να τον εμπιστευτούν για το καλό της Δημοκρατίας. Το καλό της πατρίδας επικαλείται και ο Κιλιτσντάρογλου.

Παρά την οικονομική κρίση και την δραστική υποτίμηση της λίρας, πολλοί πολίτες δεν ξεχνούν τις μεταρρυθμίσεις του Ερντογάν. Μέλη όμως της κυνηγημένης στη χώρα κοινότητας ΛΟΑΤΚΙ φοβούνται το μέλλον. Την ίδια ώρα. τον γύρο του διαδικτύου κάνει αυτό το βίντεο στο οποίο φαίνεται πως ο Ερντογάν αποκοιμήθηκε κατά τη διάρκεια συνέντευξης, με την κάμερα να γυρίζει γρήγορα προς το μέρος της δημοσιογράφου.

Σύμφωνα με την ανταποκρίτρια της ΕΡΤ, Αριάνα Φερεντίνου, αν και ο Ερντογάν είναι το μεγάλο φαβορί για τις αυριανές εκλογές, ωστόσο ανησυχεί για το πόσοι θα πάνε αύριο να τον ξαναψηφίσουν. Και πόσοι ψηφοφόροι του ΑΚΡ, κυρίως σε απομακρυσμένες περιοχές της Ανατολίας και του Πόντου, θα θεωρήσουν δεδομένη την νίκη του προέδρου τους και δεν θα μπουν στον κόπο

Οι αναλυτές προβλέπουν άνετη νίκη του Ερντογάν, μάλιστα κάποιοι ανεβάζουν το ποσοστό ακόμα και στο 60% αφού υπολογίζουν διαρροές από τους ψηφοφόρους των δεξιών κομμάτων της αντιπολίτευσης.

Η τελευταία ευκαιρία του Κιλιτσντάρογλου

Δεκατρία χρόνια προσπαθεί να ανατρέψει την εξουσία του Ερντογάν ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου και δεν τα καταφέρνει. Αύριο είναι η τελευταία του ευκαιρία.

Σε κάθε περίπτωση, σημειώνει ο ανταποκριτής της ΕΡΤ Γιάννης Μανδαλίδης, κατάφερε για πρώτη φορά να συσπειρώσει ετερόκλητες δυνάμεις από όλο το φάσμα της αντιπολίτευσης γύρω από τον κοινό στόχο της απομάκρυνσης του Ερντογάν. Για πρώτη φορά απειλείται (ή απειλήθηκε) ο Ερντογάν να χάσει την εξουσία με δημοκρατικά μέσα.

Η επιτυχία όμως αυτή είναι και η «αχίλλειος πτέρνα» της αντιπολίτευσης. Οι αριστεροί, οι Κούρδοι, οι κεμαλικοί, οι ισλαμιστές, οι εθνικιστές δεν έχουν τίποτα να μοιραστούν και ως εκ τούτου δεν έχουν μία αξιόπιστη πρόταση διακυβέρνησης.

Η πλειοψηφία της Εθνοσυνέλευσης είναι επίσης στα χέρια του Ερντογάν.

Αν τα καταφέρει, καλώς μεν για τον ίδιο, αλλά τίθεται το ερώτημα πώς θα κυβερνήσει… Αν δεν τα καταφέρει, που είναι αρκετά πιθανό, θα αρχίσουν οι αμφισβητήσεις, θα διαλυθεί η συμμαχία και θα δρομολογηθεί το πολιτικό του τέλος. Ήδη μετά τον πρώτο γύρω οι διεργασίες τόσο μέσα στο CHΡ, όσο και στη Συμμαχία των κομμάτων της αντιπολίτευσης άρχισαν. Τέλος σημειώνει ότι υπάρχει και ένας μικρότερος αγώνας ρεβάνς, που θα παιχτεί του χρόνου τον Μάρτιο στις τοπικές εκλογές.

Η ανακοίνωση αναφέρει χαρακτηριστικά:

«Είναι ξεκάθαρο ποιος είναι με το μέρος της πώλησης αυτής της όμορφης χώρας και ποιος με το μέρος της πώλησης αυτής της όμορφης χώρας! Ερχόμαστε να σώσουμε αυτή τη χώρα από την τρομοκρατία και τους πρόσφυγες. Αυτό είναι δημοψήφισμα. Κανείς δεν μπορεί πια να ξεγελάσει κανέναν. Καλώ τα 8 εκατομμύρια πολίτες μας και όλους τους νέους μας που δεν προσήλθαν στις κάλπες».

Πάνω από 191.000 κάλπες έχουν στηθεί σε 973 περιφέρειες της Τουρκίας, για τις εκλογές που θα αναδείξουν τον επόμενο πρόεδρο της χώρας. Η θητεία του νέου προέδρου, είτε αυτός είναι εκ νέου ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, είτε ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, θα είναι 5ετής. 

• Σύμφωνα με απόφαση του Ανώτατου Εκλογικού Συμβουλίου η απόσυρση του Μουχαρέμ Ιντζέ από την προεδρική κούρσα στην Τουρκία δεν μπορεί να τεθεί σε εφαρμογή στον πρώτο γύρο των εκλογών.

Στην ανακοίνωση που διανεμήθηκε στον Τύπο του προέδρου του Ανώτατου Εκλογικού Συμβουλίου, Αχμέτ Γενέρ, στον πρώτο γύρο των προεδρικών εκλογών, οι ψήφοι που θα λάβει ο Μουχαρέμ Ιντζέ θα είναι έγκυρες. Επίσης, υπενθυμίζει ότι το αίτημα για απόσυρση του Μουχαρέμ Ιντζέ από τις εκλογές έφτασε στο Εκλογικό Συμβούλιο την Παρασκευή και συζητήθηκε σήμερα, Σάββατο, μόλις μία ημέρα πριν από την εκλογική αναμέτρηση, Συνεπώς, η απόσυρσή του δεν μπορεί να είναι έγκυρη για τις 14 Μαΐου.

Το γεγονός αυτό αλλάζει τα δεδομένα της εκλογικής αναμέτρησης, καθώς χωρίς τον Μουχαρέμ Ιντζέ αντίπαλο, οι εκτιμήσεις ήταν ότι ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, θα μπορούσε να εκλεγεί ακόμη και από τον πρώτο γύρο.

• Σε ιδιαίτερα πολωμένο κλίμα έφτασε η Τουρκία στις εκλογές της 14ης Μαΐου, στην πιο αμφίρροπη εκλογική αναμέτρηση των τελευταίων 20 ετών για την προεδρία. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν φαίνεται να κλονίζεται με τον Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου να προηγείται σε κάποιες δημοσκοπήσεις.

• Ο Σινάν Ογάν, αν και ξεκίνησε ως ο τέταρτος και σήμερα πλέον ο τρίτος υποψήφιος, ανεβάζει σταθερά τα ποσοστά του και μάλιστα κάποιες πληροφορίες λένε ότι ήδη ξεπερνάει το 4%. Ποσοστό πού μπορεί να οδηγήσει τις εκλογές σε δεύτερο γύρο.

Την ίδια στιγμή, πάντως, υπάρχουν και δημοσκοπήσεις που θέλουν νικητή τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν από τον πρώτο κιόλας γύρο των εκλογών στην Τουρκία.

Ειδικότερα, από τις τρεις πιο πρόσφατες δημοσκοπήσεις που έγιναν στην Τουρκία, μία δείχνει νικητή τον Κιλιτσντάρολου ενώ οι άλλες δύο τον Ταγίπ Ερτνγάν. Σημειώνεται ότι η έρευνα της İstanbul Ekonomi Araştırma (Μάιος 12) δίνει στον Κιλιτσντάρογλου 50.5%, στον Ερντογάν 45.6%, και στον Oğan 3.9%.

Ωστόσο, σύμφωνα με τις εταιρείες Areda και ASAL και στις δημοσκοπήσεις που πραγματοποιήθηκαν στις 11-12 Μαϊου νικητής με πάνω από 50% εμφανίζεται ο Ερντογάν.

ΕΡΝΤΟΓΑΝ

Ο νυν πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) διεκδικεί την επανεκλογή του ως κοινός υποψήφιος της Λαϊκής Συμμαχίας, η οποία σχηματίστηκε το 2018 και περιλαμβάνει μαζί με το ΑΚΡ, το Κόμμα Εθνικιστικού Κινήματος (MHP) του Ντεβλέτ Μπαχτσελί, το Κόμμα Μεγάλης Ενότητας του Μουσταφά Ντεστίτσι, το νέο Κόμμα Πρόνοιας του Φατίχ Ερμπακάν, το Δημοκρατικό Αριστερό Κόμμα, το Κόμμα της Μεγάλης Τουρκίας και το Κόμμα του Αληθινού Μονοπατιού. Στη Λαϊκή Συμμαχία συμπεριελήφθη και το Κόμμα Ελεύθερης Αιτίας (HÜDA PAR), το οποίο είναι γνωστό για τους δεσμούς του με την κουρδική Χεζμπολάχ.

Ιδεολογικά τα κόμματα που συμμετέχουν στην Λαϊκή Συμμαχία, ξεκινούν από την ακροδεξιά και φτάνουν μέχρι την κεντροαριστερά.

ΚΙΛΙΤΣΝΤΑΡΟΓΛΟΥ

Η Εθνική Συμμαχία, η οποία αποτελείται από έξι κόμματα της αντιπολίτευσης [γι αυτό ονομάστηκε και «τραπέζι των έξι»], συμπεριλαμβανομένου του κύριου αντιπολιτευόμενου Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), κατέβασε τον ηγέτη του CHP Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου ως υποψήφιο πρόεδρο.

Η Συμμαχία έχει δεσμευτεί να επαναφέρει το σύνταγμα της Τουρκίας σε κοινοβουλευτικό σύστημα διακυβέρνησης, μακριά από το προεδρικό σύστημα που ισχύει από το δημοψήφισμα του 2017.

Αν και δεν συμμετέχουν στη συμμαχία, το φιλοκουρδικό Πράσινο Αριστερό Κόμμα (YSP) και η Συμμαχία Εργασίας και Ελευθερίας (της οποίας είναι μέλος) υποστήριξαν τον Κιλιτσντάρογλου για την Προεδρία.

Η Εθνική Συμμαχία περιλαμβάνει εκτός από το Ρεπουμπλικανικό Λαϊκό Κόμμα CHP, το Καλό Κόμμα ΙΥΙ της Μεράλ Ακσενέρ, το Δημοκρατικό Κόμμα του Γκιουλτεκίν Ουιζάλ, το Κόμμα της Ευτυχίας του Τεμέλ Καραμολάογλου, το κόμμα Δημοκρατίας και Προόδου του Αλί Μπαμπατζάν και το Κόμμα του Μέλλοντος του Αχμέτ Νταβούτογλου.

Την Εθνική Συμμαχία υποστηρίζει κι ένα μεγάλο μέρος αριστερών κομμάτων συμπεριλαμβανομένου του φιλοκουρδικού HDP, ενώ ιδεολογικά ξεκινά από την εθνικιστική ακροδεξιά και φτάνει μέχρι τις παρυφές της ακροαριστεράς.

ΟΓΚΑΝ

Ο τρίτος υποψήφιος για τις προεδρικές εκλογές Σινάν Ογκάν που κατάφερε να συγκεντρώσει τις 100 χιλιάδες υπογραφές στηρίζεται από την Συμμαχία των Προγόνων ή αλλιώς Συμμαχία ΑΤΑ, που ιδρύθηκε τον Μάρτη του 2023. Την συμμαχία αποτελούν τα κόμματα, Κόμμα της Νίκης, Κόμμα της Δικαιοσύνης, το Κόμμα της Πατρίδας μου και το Κόμμα Συμμαχία της Τουρκίας. Μετά την επιλογή του Σινάν Ογκάν ο οποίος είναι πρώην βουλευτής του Κόμματος Εθνικιστικού Κινήματος ΜΗΡ του Μπαχτσελί, το Κόμμα της Αλήθειας αποχώρησε από την Συμμαχία.

Συμμαχία των Προγόνων (τουρκικά: Ata İttifakı), στυλιζαρισμένη ως Συμμαχία ΑΤΑ, είναι μια εκλογική συμμαχία στην Τουρκία που ιδρύθηκε στις 11 Μαρτίου 2023 και αποτελείται από το Κόμμα της Νίκης, το Κόμμα της Δικαιοσύνης, το Κόμμα της Πατρίδας μου και το Κόμμα Συμμαχία της Τουρκίας. Ο υποψήφιος που επέλεξαν για τις προεδρικές εκλογές του 2023 στην Τουρκία είναι ο Σινάν Ογάν, πρώην βουλευτής του Κόμματος Εθνικιστικού Κινήματος. Το Κόμμα της Αλήθειας αποχώρησε από τη συμμαχία μετά την ανάδειξη του Sinan Oğan ως υποψηφίου.

ΒΟΥΛΕΥΤΙΚΕΣ ΕΚΛΟΓΕΣ

Στις βουλευτικές εκλογές θα αναμετρηθούν 5 συμμαχίες. Εκτός από τις τρεις συμμαχίες που έχουν υποψηφίους για τις προεδρικές εκλογές, δηλαδή την Εθνική Συμμαχία του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, την Λαϊκή Συμμαχία του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και την Συμμαχία των Προγόνων ΑΤΑ του Σινάν Ογκάν, άλλες δύο συμμαχίες συμμετέχουν στις βουλευτικές εκλογές.

Η Συμμαχία Εργασίας και Ελευθερίας είναι η αριστερή εκλογική συμμαχία της Τουρκίας, που ιδρύθηκε από το Δημοκρατικό Κόμμα των Λαών (HDP), το Εργατικό Κόμμα Τουρκίας (TİP), το Εργατικό Κόμμα (EMEP), το Κόμμα Εργατικού Κινήματος (EHP), το Κόμμα Κοινωνικής Ελευθερίας (TÖP) και η Ομοσπονδία Σοσιαλιστικών Συνελεύσεων (SMF). 

Οι βουλευτικές εκλογές για την πλήρωση των εδρών της 28ης Μεγάλης Τουρκικής Εθνοσυνέλευσης είναι πολύ σημαντικές, καθώς θα καθορίσουν και το έργο του Προέδρου, ο οποίος μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπος με ένα «εχθρικό» κοινοβούλιο.

• Εξάλλου στόχος της Εθνικής Συμμαχίας του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου είναι να αλλάξει το Προεδρικό Σύστημα σε Προεδρευομένη και να επαναφέρει στην εξουσία το Κοινοβούλιο.

Έτσι στις 14 Μαΐου τα 600 μέλη της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης της Τουρκίας θα εκλεγούν με αναλογική εκπροσώπηση βάσει κομματικών λιστών σε 87 εκλογικές περιφέρειες, με τη μέθοδο D’Hondt.

Για τους σκοπούς των βουλευτικών εκλογών, 77 από τις 81 επαρχίες της Τουρκίας λειτουργούν ως ενιαία περιφέρεια. Λόγω του μεγάλου πληθυσμού τους, οι επαρχίες της Προύσας και της Σμύρνης χωρίζονται σε δύο περιφέρειες, ενώ οι επαρχίες της Άγκυρας και της Κωνσταντινούπολης χωρίζονται η καθεμία σε τρεις.

Με πρωτοβουλία του κυβερνώντος ΑΚΡ και του κύριου πολιτικού του συμμάχου MHP, το εθνικό εκλογικό όριο για την είσοδο ενός κόμματος στο κοινοβούλιο μειώθηκε από το 10% στο 7%. Αυτή ήταν η πρώτη μείωση του ορίου από τότε που το εισήγαγε η στρατιωτική χούντα μετά το τουρκικό πραξικόπημα του 1980.

Για τους ανεξάρτητους υποψηφίους δεν υπάρχει κατώτατο όριο για να εκλεγούν στην Εθνοσυνέλευση, ενώ τα πολιτικά κόμματα μπορούν επίσης να επιλέξουν να συμμετάσχουν στις εκλογές σε πολιτική συμμαχία με άλλα κόμματα, καταργώντας έτσι το όριο του 7%, εφόσον η συμμαχία στο σύνολό της κερδίσει συνολικά πάνω από το 7% των ψήφων.

Μιλώντας στη 3η Σύνοδο Κορυφής της Τουρκικής Νεολαίας που πραγματοποιήθηκε στο Συνεδριακό Κέντρο της Κωνσταντινούπολης, ο κ. Ερντογάν ανέφερε:

«Λένε ‘Τουρκία χωρίς Ερντογάν’. Τι σας έχει κάνει ο Ερντογάν;” Ο κ. Μπάιντεν σημείωσε “ρεκόρ” λέγοντας ότι ο Ερντογάν πρέπει να ηττηθεί. Είναι όλα καταγεγραμμένα. Είστε αδύναμοι, αξιολύπητοι. Όταν ο Μπάιντεν το είπε αυτό, δεν είπα γιατί το είπε. Όταν επιτίθεστε στον Πούτιν, δεν θα πω και μπράβο. Οι σχέσεις μας με τη Ρωσία δεν είναι κατώτερες από εκείνες με την Αμερική».

Και συνέχισε λέγοντας «Ο κ. Κεμάλ επιτίθεται τώρα στη Ρωσία, λέγοντας: “Θα επιβάλω τις κυρώσεις που επέβαλε η Δύση στη Ρωσία”. Ποιος είσαι εσύ που θα επιβάλλεις κυρώσεις στη Ρωσία;”. Για παράδειγμα, ο Μακρόν στη Γαλλία. Είναι ένα απρόβλεπτο πρόσωπο. Μια μέρα τον κοιτάς και έχει φιλική διάθεση και λες: “Ας μην ξανακάνουμε αυτά τα λάθη”. Τον κοιτάς και σου λέει “όχι, δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα”. Μετά αρχίζει να μιλάει εναντίον μας δεξιά και αριστερά. Δεν λειτουργεί έτσι ένας πολιτικός άνδρας. Δεν μπορείς να διοικήσεις ένα κράτος με αυτόν τον τρόπο. Πρέπει να διατηρείς καλές σχέσεις με όλους, δεν μπορείς να σπας τους δεσμούς, μπορεί να υπάρξει ανάγκη μια μέρα. Μπορεί να σε χρειαστεί, μπορεί να τον χρειαστείς».

Και συνέχισε: «Παρόλο που έχουμε μεγάλη φιλία με τον Μπάιντεν για να με επισκέπτεται ακόμη και στο σπίτι μου, όπως κι εμείς στην Αμερική έχουμε ίδιες σχέσεις μαζί τους, είτε είναι η σύζυγός μου είτε εγώ, με προσέβαλε που έκανε αυτή τη δήλωση.  Ποτέ δεν διέκοψα τις σχέσεις μου με τον κ. Πούτιν επειδή η Αμερική δεν έχει θετική άποψη για τη Ρωσία. Το πιο σοβαρά έσοδα προέρχονται από τη Ρωσία».

Παράλληλα, σε διακαναλική συνέντευξή του που μεταδόθηκε από 18 κανάλια, ο Τούρκος πρόεδρος ανέφερε πως επικοινώνησε με τον Μουχαρέμ Ιντζέ. Απαντώντας στην ίδια συνέντευξη σε ερώτηση του δημοσιογράφου Τζανσου Τζανάν για το αν αποχωρήσει από την εξουσία αν χάσει τις εκλογές είπε: «Γελοία ερώτηση. Ήρθαμε στην εξουσία με δημοκρατικά μέσα. Αν το έθνος μου αποφασίσει διαφορετικά, θα κάνω αυτό που μας ζητάει η δημοκρατία. Θα θεωρήσουμε οποιοδήποτε αποτέλεσμα βγει από την κάλπη νόμιμο», είπε ενώ σε άλλο σημείο σχολίασε: «Δεδομένου ότι οι εκλογές θα διεξαχθούν με τη βούληση του έθνους, θα τα δούμε όλα πολύ καθαρά το βράδυ της Κυριακής».

Κιλιτσντάρογλου: «Οι δηλώσεις του Ερντογάν είναι τρομακτικές»

Ο υποψήφιος πρόεδρος της Εθνικής Συμμαχίας, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου αναφέρθηκε στα τεκταινόμενα των τελευταίων ημέρων με φόντο τις κάλπες. «Πάμε σε πόλεμο; Τεθωρακισμένα οχήματα, ζητούν τα πρακτικά. Εκλογές έχουμε. Πριν, έλεγαν ‘αν έρθει η αντιπολίτευση, θα γίνει πραξικόπημα’. Τώρα το εκφράζουν αυτό με διαφορετική γλώσσα. Οι δηλώσεις του Ερντογάν και άλλων είναι τρομακτικές», τόνισε ο Κιλιτσντάρογλου.

«Δεν θα υπάρξει δεύτερος γύρος. Ο λαός έχει κάνει ήδη την επιλογή του», συνέχισε και αναφέρθηκε στη Ρωσία λέγοντας: «Ήταν καθήκον μου να κάνω αυτή την προειδοποίηση. Εάν παρεμβαίνουν στο εκλογικό σας σύστημα, αυτό σημαίνει ότι παρεμβαίνουν στις εσωτερικές μας υποθέσεις».

Η ΕΕ καλεί για μία εκλογική αναμέτρηση «διαφανή και χωρίς αποκλεισμούς», με τον αρμόδιο εκπρόσωπο της Κομισιόν Πίτερ Στάνο να σημειώνει αφενός ότι «η Τουρκία είναι σημαντικός εταίρος για την ΕΕ», αλλά να υπογραμμίζει επίσης την ανάγκη η διαδικασία να διεξαχθεί με βάση τα δημοκρατικά πρότυπα και όλα τα κόμματα να σέβονται το κράτος δικαίου και την βούληση των πολιτών.

Μία χώρα σχεδόν 85 εκατομμυρίων, η οποία έλαβε το καθεστώς υποψήφιας προς ένταξη στην ΕΕ το 1999, πασχίζει να ισορροπήσει μεταξύ της δημοκρατικής Δύσης και μιας όλο πιο απολυταρχικής κλίσης, με ορισμένους Ευρωπαίους διπλωμάτες να εκτιμούν ότι η παραμονή του Ταγίπ Ερντογάν πιθανόν να σήμαινε μια γνώριμη πεπατημένη από την μία, με σκαπανεβάσματα και απρόβλεπτη συμπεριφορά από την άλλη.

Άλλοι ισχυρίζονται ότι μια αλλαγή και η άνοδος στην εξουσία του Κεμάλ Κιλιντσντάρογλου θα σηματοδοτούσε την αρχή μιας νέας εποχής μακριά από «αυταρχισμό». Η ΕΕ δεν αναμένει ότι η αλλαγή σκυτάλης θα μπορέσει να γίνει εύκολα. Ένας ασταθής κυβερνητικός σχηματισμός με μία ισχυρή αντιπολίτευση στον αντίποδα, θα έδενε τα χέρια του Κιλιντσάρογλου, ο οποίος-εάν εκλεγεί- θα κληθεί να δώσει απτά δείγματα της διάθεσής του να συνεργαστεί με την ΕΕ. «Η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο των Τούρκων» επισημαίνει ευρωπαϊκή πηγή, εξηγώντας ότι «η Άγκυρα πρέπει να αντιληφθεί ότι δεν είναι όλα ένα παζάρι. Εάν επιθυμούν καλύτερη εταιρική σχέση με την Ένωση, θα πρέπει να προχωρήσουν μόνοι τους σε πράξεις και προς το παρόν αυτό δεν συμβαίνει».

Από την πλευρά του, ο Ίαν Λέσερ, Αντιπρόεδρος του German Marshall Fund και Εκτελεστικός Διευθυντής του παραρτήματός του στις Βρυξέλλες, εκτιμά ότι, εάν ο Πρόεδρος Ερντογάν και το AKP χάσουν την εξουσία, «κάποια πράγματα είναι πιθανό να αλλάξουν στη διεθνή πολιτική της Τουρκίας, με επιπτώσεις για την Ουάσιγκτον και τις Βρυξέλλες. Ο τρόπος έχει σημασία. Η ρητορική που προέρχεται από την Άγκυρα πιθανότατα θα είναι διαφορετική και λιγότερο εμπρηστική. Οι επαγγελματίες θα ανακτήσουν την επιρροή τους στην πολιτική σε βασικούς τομείς, συμπεριλαμβανομένου του ΝΑΤΟ και της περιφερειακής ασφάλειας.

Μια πιο ορθόδοξη διαχείριση της νομισματικής πολιτικής και μια πιο ανεξάρτητη κεντρική τράπεζα θα καθησυχάσουν τους διεθνείς επενδυτές. Κάποιο είδος λύσης στις αντιπαραθέσεις σχετικά με την αγορά των ρωσικών S-400 από την Τουρκία και την εκκρεμή ένταξη της Σουηδίας στο ΝΑΤΟ είναι πιθανή. Αυτό θα έχει ιδιαίτερη απήχηση στο αμερικανικό Κογκρέσο, όπου η κριτική στην Άγκυρα είναι ιδιαίτερα έντονη.

Η Τουρκία πιθανότατα θα υιοθετήσει μια πιο πολυμερή προσέγγιση για την ενεργειακή ανάπτυξη και τον πολιτικό διάλογο στην Ανατολική Μεσόγειο». Από την άλλη, ανοιχτό και φλέγον παραμένει το ζήτημα του μεταναστευτικού, διότι με τις ανάγκες να έχουν μετατοπιστεί μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, παραμένει άγνωστο πού και πώς θα βρεθεί οικονομική στήριξη για την Τουρκία με τα αποτελέσματα της όποιας βοήθειας να είναι άγνωστα. Η διαχείριση του θέματος της τελωνειακής ένωσης, αλλά και των θεωρήσεων πλέει επίσης σε αχαρτογράφητα νερά με τα υπάρχοντα δεδομένα. H μερική εναρμόνιση της Τουρκίας με την εμπορική πολιτική της ΕΕ προς τρίτες χώρες δημιουργεί δεύτερες σκέψεις και κάνει έμπειρους Ευρωπαίους αξιωματούχους να τάσσονται υπέρ της θεσμοθέτησης λειτουργικού μηχανισμού επίλυσης διαφορών, αλλά και της διεύρυνσης σε τεχνικό επίπεδο των πεδίων εφαρμογής της συμφωνίας​ τελωνειακής ένωσης.

Όποιος και να επικρατήσει πάντως στην μονομαχία της Τουρκίας, το πρώτο εξάμηνο της νέας κυβέρνησης αναμένεται να είναι δύσκολο εξαιτίας της οικονομικής καταβαράθρωσης της χώρας και του πληθωρισμού που εκτιμάται ότι θα φτάσει κοντά στο 47% στο τέλος της φετινής χρονιάς, με πολλούς να μην αποκλείουν ότι το ΔΝΤ βρίσκεται εκ νέου προ των πυλών, κάτι που θα μπορούσε να έχει αντίκτυπο και σε οποιαδήποτε πιθανή προσπάθεια επαναπροσέγγισης ΕΕ-Τουρκίας.

«Όταν είναι απαραίτητο, όπως τη νύχτα της 15ης Ιουλίου, διεκδικούμε την ανεξαρτησία και το μέλλον μας σε βάρος της ζωής μας», ανάρτησε στο Twitter ο Τούρκος πρόεδρος, που φέρεται ότι δύσκολα θα αποδεχθεί τυχόν ήττα του στις κάλπες.

Τις τελευταίες ημέρες, μάλιστα, τόσο ο ίδιος ο Ερντογάν όσο και ο υπουργός Εσωτερικών Σουλεϊμάν Σοϊλού επιδίδονται σε κρεσέντο καταγγελιών για τυχόν παρεμβάσεις στην εκλογική διαδικασία, ισχυριζόμενοι μεταξύ άλλων ότι πιθανή ήττα θα οφείλεται σε πολιτικό πραξικόπημα με δράστη τις ΗΠΑ.

Ωστόσο, το εάν οι εκλογές θα είναι ελεύθερες και ανόθευτες, αυτό δεν απασχολεί μόνο τον νυν πρόεδρο της γειτονικής χώρας, αλλά και τον Κιλιτσντάρογλου, ο οποίος μίλησε ξεκάθαρα για παρέμβαση της Μόσχας στην εκλογική διαδικασία. Μάλιστα, ο υποψήφιος της αντιπολίτευσης υποστήριξε ότι έχει «σαφείς αποδείξεις» για όσα αναφέρει.

Μεταξύ άλλων, ο Κιλιτσντάρογλου έκανε λόγο για ρωσική παρέμβαση στη διάδοση «deep fake» περιεχομένου στο Διαδίκτυο εν όψει των προεδρικών εκλογών. «Αν δεν είχαμε ξεκάθαρες αποδείξεις, δεν θα τουίταρα», είπε ενώ το κόμμα του δεν ήρθε σε επαφή με την ρωσική πρεσβεία στην Τουρκία για την υπόθεση.

Το Κρεμλίνο από την πλευρά του δήλωσε πως οι ισχυρισμοί αυτοί είναι ψευδείς και επινοήθηκαν από ψεύτες. Μάλιστα, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, δήλωσε πως εκείνοι που μετέφεραν τους ισχυρισμούς αυτούς στον Κιλιτσντάρογλου είναι ψεύτες και πως η Ρωσία εκτιμά πολύ τις σχέσεις της με την Τουρκία, μια χώρα «εταίρο» όπως τη χαρακτήρισε.

Η αποχώρηση από την προεδρική κούρσα του κεμαλιστή υποψήφιου Μουχαρέμ Ιντζέ, μόλις λίγες μέρες πριν τις κάλπες, άλλαξε τις ισορροπίες και έδωσε νέα ώθηση στον Κιλιτσντάρογλου, που πλέον δεν αποκλείεται να αναδειχθεί νικητής από τον α’ γύρο, έστω και με οριακή διαφορά.

Μέσα στο πλαίσιο αυτό, ορισμένες τουρκικές τράπεζες περιορίζουν τη χορήγηση δανείων χαμηλού κόστους σε πελάτες τους, όπως αναφέρει το Reuters, επικαλούμενο έξι τραπεζικές πηγές.

Ο Ταγίπ Ερντογάν και οι προκλήσεις

Ο Τούρκος πρόεδρος, το τελευταίο διάστημα βρέθηκε αντιμέτωπος με πρωτόγνωρες προκλήσεις, όπως ο καταστροφικός σεισμός που σκότωσε περισσότερους από 50.000 ανθρώπους και εκτόπισε περισσότερα από 5,9 εκατομμύρια στη νότια Τουρκία και τη βόρεια Συρία και τα πρωτοφανή επίπεδα πληθωρισμού με διαδοχικά αρνητικά ρεκόρ, στοιχεία που εν πολλοίς θα κρίνουν τη μάχη της κάλπης και δεν αποκλείεται να βάλουν τίτλους τέλους στη μακρόχρονη διακυβέρνησή του. Η σοβαρότερη πρόκληση που έχει να αντιμετωπίσει αυτή τη στιγμή, όμως, είναι πως για πρώτη φορά θα αναμετρηθεί στην κάπλη χωρίς να κατέχει τον τίτλο του φαβορί. Το επιβεβαιώνουν και οι δημοσκοπήσεις…

Πέρα από την ταλαιπωρημένη οικονομία που προκάλεσε σοβαρό πλήγμα στον Ερντογάν, αλλά και τις επικρίσεις που δέχτηκε για τη διαχείριση της τραγωδίας της 6ης Φεβρουαρίου, η δημοκρατική διάβρωση υπό την προεδρία του συσπείρωσε την εξακομματική συμμαχία και ανέβασε τα ποσοστά του βασικού του αντιπάλου, Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, ενώ η παραίτηση ενός από τους τρεις βασικούς αμφισβητίες του Ερντογάν, άλλαξε ακόμα περισσότερο τις ισορροπίες σε βάρος του.

Ο Ερντογάν, παρά τα πλήγματα στη διακυβέρνησή του, επιδόθηκε σε μία εκστρατεία που βασίστηκε σε επικοινωνιακά σόου και ρεσιτάλ προπαγάνδας, ποζάροντας μπροστά σε αεροπλανοφόρα και πυρηνικούς σταθμούς, εμφανίσεις που συνοδεύτηκαν από ακραία ρητορική και είχαν την υποστήριξη των περισσότερων media, προκειμένου να κρατήσει την υποστήριξη των εθνικιστικών και συντηρητικών του ψηφοφόρων, που βλέπουν τη νίκη της αντιπολίτευσης ως επιστροφή σε μια εποχή όπου “ένιωθαν καταπιεσμένοι”.

Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου 

Ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου μετά από μια περιπετειώδη συνεδρίαση με την αποχώρηση της Μεράλ Ακσενέρ από το «τραπέζι των έξι» για λίγες ώρες, κατάφερε τελικά να γίνει ο υποψήφιος της Εθνικής Συμμαχίας για Πρόεδρος της Τουρκικής Δημοκρατίας, αντιμετωπίζοντας, για πρώτη φορά από τότε που ανέλαβε την ηγεσία του CHP, τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν στις πιο κρίσιμες εκλογές για την Τουρκική Δημοκρατία.

Ο ηγέτης του CHP και υποψήφιος της Εθνικής Συμμαχίας έχει την μεγάλη ευκαιρία να γράψει ιστορία κερδίζοντας τον Πρόεδρο Ερντογάν, καταγράφοντας έτσι την πρώτη ήττα του Τούρκου Προέδρου.

• Γεννημένος στην περιοχή Ναζίμιγιε του Τούντζελι της Ανατολίας, στις 17 Δεκεμβρίου του 1948 ολοκλήρωσε την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευσή του σε διάφορα μέρη της Ανατολίας.

Από το 2010 είναι πρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) και ο κύριος ηγέτης της αντιπολίτευσης στην Τουρκία, ενώ στις γενικές εκλογές που διεξήχθησαν μεταξύ 2002 και 2015, εισήλθε στη Μεγάλη Τουρκική Εθνοσυνέλευση ως βουλευτής από τη 2η περιφέρεια της Κωνσταντινούπολης. Τον Ιούνιο του 2015, άλλαξε περιφέρεια και εκλέχτηκε βουλευτής από τη 2η περιφέρεια της Σμύρνης και παρέμεινε μέχρι και το 2023.

Ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου αποφοίτησε από το Τμήμα Οικονομικών και Χρηματοοικονομικών της Ακαδημίας Οικονομικών και Εμπορικών Επιστημών της Άγκυρας το 1971. Πριν εισέλθει στην πολιτική, εργάστηκε ως γενικός διευθυντής του Ιδρύματος Κοινωνικών Ασφαλίσεων (SSK) μεταξύ 1992-1996 και 1997-1999. Το 2002 προσχώρησε στο CHP και μπήκε για πρώτη φορά στο κοινοβούλιο στις τουρκικές βουλευτικές εκλογές του 2002 ως βουλευτής από τη 2η περιφέρεια της Κωνσταντινούπολης. Στη συνέχεια, εισήλθε στο κοινοβούλιο ως βουλευτής του CHP στις γενικές εκλογές του 2007 και διετέλεσε επίσης αναπληρωτής αντιπρόεδρος της ομάδας του κόμματός του. Στις τουρκικές αυτοδιοικητικές εκλογές του 2009, κατέβηκε ως υποψήφιος δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης, αλλά έχασε τις εκλογές από τον Καντίρ Τοπμπάς, υποψήφιο του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης, με 37% των ψήφων.

Στις τουρκικές βουλευτικές εκλογές του 2011, αύξησε το ποσοστό του κόμματός του κατά 5,11 μονάδες, η ήττα του Εκμελεντίν Ιχσάνογλου, ως υποψήφιου της συνεργασίας του CHP και του εθνικιστικού MHP του Μπαχτσελί, στις προεδρικές εκλογές, η κριτική εναντίον του αυξήθηκε στο εσωτερικό του κόμματος.

Ο Κιλιτσντάρογλου παρόλη την σκληρή κριτική που δέχτηκε επανεξελέγη πρόεδρος στα συνέδρια που πραγματοποιήθηκαν το 2014, το 2016, το 2018 και το 2020, βάζοντας το CHP υπό την ομπρέλα του συνασπισμού, της Εθνικής Συμμαχίας.

Κατά τη διάρκεια της Πορείας για τη Δικαιοσύνη έγινε απόπειρα δολοφονίας του αρχηγού του Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου στις 5 Ιουλίου 2017, από μαχητή του Ισλαμικού Κράτους. Αργότερα μαθεύτηκε ότι η εντολή εκτέλεσης του δόθηκε από τον αρχηγό του ISIS, Αμπού Μπακρ αλ Μπαγνταντί.

Ο ηγέτης της CHP έγινε κεντρικό πρόσωπο σε διάφορα περιστατικά, άλλες φορές δεχόμενος επίθεση με γροθιές εντός του Κοινοβουλίου κι άλλες φορές με σφαίρες.

Οι δημοσκοπήσεις

Οι τελευταίες δημοσκοπήσεις, αν και το τοπίο σε αυτό τον τομέα είναι εξαιρετικά θολό, βλέπουν νίκη του Κιλιτσντάρογλου και του δίνουν προβάδισμα έναντι του βασικού του αντιπάλου. Μένει να δούμε αν. Σε περίπτωση που έχουν εκτιμήσει σωστά τον νικητή, τότε ένα πρώτο ερώτημα που προκύπτει αφορά στην αντίδραση του Ερντογάν.

• Ορισμένοι αναλυτές λένε ότι εάν ο Ερντογάν χάσει με μικρή διαφορά, τότε μπορεί να αμφισβητήσει τα αποτελέσματα και να μην παραδώσει την εξουσία στον διάδοχό του χωρίς πρώτα να παλέψει για τα σκήπτρα.

Το κόμμα του Ερντογάν το είχε κάνει και το 2019, όταν και κατέθεσε προσφυγή στις 39 περιφέρειες της Κωνσταντινούπολης, αμφισβητώντας την εκλογή του Εκρέμ Ιμάμογλου. Το προβάδισμα του CHP ήταν περιορισμένο και τελικά οδήγησε στην απόφαση του Ανώτατου Εκλογικού Συμβουλίου (YSK) υπέρ της επανάληψης των εκλογών, όπου ο Ιμάμογλου κέρδισε ξανά.

Αρκεί να σημειωθεί η έκθεση του 2023 από το “Freedom House”, σύμφωνα με την οποία οι δικαστές του YSK, οι οποίοι επιβλέπουν όλες τις διαδικασίες κατά την ψηφοφορία, “διορίζονται από δικαστές που ελέγχονται από το AKP”.

Μία εξ αυτών έβγαλε τα εξής ποσοστά:

• Ταγίπ Ερντογάν: 45,4 (+1,7 από 23 Απριλίου)
• Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου: 50,9 (+3,1)
• Μουχαρέμ Ιντζέ ( Κόμμα της Πατρίδας) : 1,7 (-1,7)
• Σινάν Ογάν: 2,0 (+0,9)
• Σχετικά με τις κοινοβουλευτικές εκλογές παρατηρείται ενίσχυση των δυο μεγάλων κομμάτων
• Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKΡ): 36.9 (+1.1)
• Λαϊκό Ρεπουμπλικανικό Κόμμα (CHP): 30.1 (+1.0)
• (Φιλοκουρδικό) YSP: 10.4 (+0.9)
• Κόμμα Εθνικιστικής Δράσης (ΜHP): 6.6 (-0.6)
• «Καλό Κόμμα»( İYİ): 12.6 (+0.9)
• Άλλο: 3.4 (-3.3)

Πώς και πόσοι θα ψηφίσουν στην Τουρκία

Σύμφωνα με επίσημα στοιχεία, πάνω από 64,1 εκατομμύρια άνθρωποι έχουν δικαίωμα ψήφου στις εκλογές της 14ης Μαΐου, ενώ περισσότεροι από 3,4 εκατομμύρια από αυτούς ζουν στο εξωτερικό. Οι εκλογές στην Τουρκία διεξάγονται κάθε πέντε χρόνια, ενώ υποψήφιοι πρόεδροι μπορούν να προταθούν όσοι προέρχονται από κόμματα που έχουν ξεπεράσει το 5%στις τελευταίες βουλευτικές εκλογές ή από κόμματα που έχουν συγκεντρώσει τουλάχιστον 100.000 υπογραφές που υποστηρίζουν την υποψηφιότητά τους.

Το εκλογικό σύστημα της Τουρκίας είναι ένα μεικτό σύστημα και αποτελεί συνδυασμό αναλογικής εκπροσώπησης και πλειοψηφίας. Η αναλογική εκπροσώπηση καθορίζει τον αριθμό των εδρών που κατέχει ένα κόμμα από τον αριθμό των ψήφων, ενώ μέσα από αυτό το σύστημα θα εκλεγούν οι 600 βουλευτές της Μεγάλης Εθνοσυνέλευσης, όπως είναι γνωστό το τουρκικό κοινοβούλιο.

Η πλειοψηφία ισχύει για τις προεδρικές εκλογές και σημαίνει απλή εξασφάλιση άνω του 50% των ψήφων. Έτσι, οι Τούρκοι πολίτες εκλέγουν τον πρόεδρό τους χωριστά από το κοινοβούλιο, χρησιμοποιώντας πλειοψηφικό σύστημα δύο γύρων, πρόεδρος εκλέγεται ο υποψήφιος που λαμβάνει πάνω από το 50% των ψήφων στον πρώτο γύρο, ενώ αν κανένας υποψήφιος δεν συγκεντρώσει την πλειοψηφία, οι εκλογές περνούν σε δεύτερο γύρο μεταξύ των δύο υποψηφίων που έλαβαν τον μεγαλύτερο αριθμό ψήφων στον πρώτο γύρο (αν χρειαστεί θα γίνει στις 28 Μαΐου).

Για να εισέλθει ένα κόμμα στο κοινοβούλιο πρέπει να λάβει τουλάχιστον 7% σύμφωνα με τον τελευταίο εκλογικό νόμο, ο οποίος επιτρέπει τη δημιουργία συμμαχιών μεταξύ διαφορετικών κομμάτων.

Υπενθυμίζεται πως το 2018, το κυβερνών κόμμα AKP του Ερντογάν τροποποίησε το σύνταγμα, εισάγοντας ένα εκτελεστικό προεδρικό σύστημα, με το οποίο ο πρόεδρος δεν είναι μόνο ο αρχηγός του κράτους, αλλά και επικεφαλής της κυβέρνησης, ενώ το αξίωμα του πρωθυπουργού καταργήθηκε.

Τέλος, υπάρχουν 87 εκλογικές περιφέρειες σε όλη την Τουρκία, με τον αριθμό των βουλευτών που εκπροσωπούν κάθε μία από αυτές να διαφέρει ανάλογα με τον πληθυσμό της (πχ. η Κωνσταντινούπολη εκλέγει 98 βουλευτές και η Άγκυρα 36).

Ποιοι είναι οι υποψήφιοι

Μέχρι την περασμένη Πέμπτη, οι υποψήφιοι που διεκδικούσαν την προεδρία ήταν οι εξής τέσσερις: Εκτός από τον Ρετζέτ Παγίπ Ερντογάν και τον βασικό του αντίπαλο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, υποψήφιος είναι επίσης ο ακροδεξιός (και άλλοτε βουλευτής του Κόμματος Εθνικιστικής Δράσης, MHP) Σινάν Ογκάν και ο πρόεδρος του “Κόμματος της Πατρίδας”, Μουαρέμ Ιντζέ. Η αποχώρηση του τελευταίου, ωστόσο, μείωσε τον αριθμό των υποψηφίων και δυσκολεύει ακόμα περισσότερο τα πράγματα για τον νυν πρόεδρο, αφού το μεγαλύτερο μέρος της “δεξαμενής” των ψηφοφόρων του 59χρονου αναμένεται να στηρίξει τον κύριο αντίπαλο του Ερντογάν και αρχηγό του CHP.

Η μάχη της προεδρίας ασφαλώς και θα παιχτεί ανάμεσα σε Ερντογάν και Κιλιτσντάρογλου, καθώς τα ποσοστά των άλλων δύο υποψηφίων κυμαίνονταν μεταξύ 2-6%, ωστόσο οι τελευταίες εξελίξεις και η επιρροή τους στο κοινό ενδέχεται να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στο αποτέλεσμα.

Όσον αφορά στις συμμαχίες που θα καθορίσουν τις βουλευτικές εκλογές, αυτές είναι τρεις: η Λαϊκή Συμμαχία του Ερντογάν (συνασπισμός του ΑΚ που μεταξύ άλλων περιλαμβάνει τα υπερεθνικιστικά κόμματα MHP και BBP), η Συμμαχία του Έθνους από το μεγαλύτερο μπλοκ της αντιπολίτευσης (έξι κόμματα με υποψήφιο τον Κιλιτσντάρογλου) και η Συμμαχία Εργασίας και Ελευθερίας, με επικεφαλής το φιλοκουρδικό Λαϊκό Δημοκρατικό Κόμμα ή HDP (με τον εκ των ηγετών του, Σελαχατίν Ντεμιρτάς να παραμένει στη φυλακή).

Ο Ερντογάν, στα 69 του χρόνια, ως υποψήφιος της Λαϊκής Συμμαχίας, μετά από 11 χρόνια ως πρωθυπουργός και άλλα 9 ως πρόεδρος, υπόσχεται να “τιθασεύσει” τον πληθωρισμό, τάζοντας χαμηλότερα επιτόκια και συνάμα μία ισχυρή, ανεξάρτητη Τουρκία που θα ασκεί επιρροή στην ευρύτερη περιοχή.

Ο 74χρονος Κιλιτσντάρογλου από την πλευρά του, υποψήφιος για τα έξι κόμματα της αντιπολίτευσης της Εθνικής Συμμαχίας και βασικός αντίπαλος του Τούρκου προέδρου, είναι γνωστός για τη ρητορική του κατά της διαφθοράς, ενώ κατηγορείται ότι βρίσκεται πολύ κοντά στη Δύση. Ο ίδιος πάντως, κατά την προεκλογική του εκστρατεία, δεσμεύεται για ένα “ισχυρό κοινοβουλευτικό σύστημα”, για επίλυση του κουρδικού ζητήματος, επαναπροώθηση Σύρων προσφύγων και πιο σύσφιξη σχέσεων με Ε.Ε. και ΗΠΑ.

Ο εθνικιστής Σινάν Ογκάν, τέλος, στα 55 του χρόνια, είναι υποψήφιος για την “Συμμαχία ΑΤΑ”, έχει κατηγορηθεί για ακροδεξιά πολιτική και ξενοφοβική ρητορική, ιδιαίτερα απέναντι σε Σύρους πρόσφυγες, όπως προδίδουν και οι προεκλογικές του δεσμεύσεις για “επιστροφή των προσφύγων στις πατρίδες τους”.

Ο διεθνής αντίκτυπος του αποτελέσματος

Σύμφωνα με αναλύσεις ειδικών που φιλοξενούν οι NY Times σε πρόσφατο άρθρο τους, το αποτέλεσμα των εκλογών θα μπορούσε να αντηχεί πολύ πέρα από τα σύνορα της Τουρκίας. Μαζί με την αλλαγή του “αυταρχικού καθεστώτος”, όπως το χαρακτήρισε αναλυτής του Middle East Institute, οι εκλογές θα μπορούσαν να επηρεάσουν τη γεωπολιτική θέση της Τουρκίας, τη στιγμή που οι σχέσεις της με τις ΗΠΑ και άλλους συμμάχους του ΝΑΤΟ (όπως φυσικά και με την Ελλάδα) παραμένουν τεταμένες, μετά τη στάση του Τούρκου προέδρου στον πόλεμο και την ενίσχυση των δεσμών του με τη Ρωσία, όπως και τα εμπόδια που έβαλε στην επέκταση της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας, με πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτό της Σουηδίας.

• Η εν λόγω χώρα θα είναι μεταξύ των κρατών που θα έχουν στραμμένο βλέμμα τους στην εκλογική αναμέτρηση, αφού ο Ερντογάν ήταν εκείνος που ανέκοψε την προσπάθεια ένταξής της στο ΝΑΤΟ. Αντίθετα, ο Κιλιτσντάρογλου έχει υποσχεθεί να αναθερμάνει τις σχέσεις της χώρας του με την Ευρωπαϊκή Ένωση, αυξάνοντας την προοπτική να εκκινήσουν ξανά οι ενταξιακές συνομιλίες που είχαν “παγώσει”.

Όσο για τη στάση της Τουρκίας στον πόλεμο που μαίνεται στην Ουκρανία, υπενθυμίζεται πως ο Ερντογάν εμφανίστηκε ως μεσολαβητής από τις πρώτες ημέρες της ρωσικής εισβολής, φιλοξενώντας έναν πρώτο γύρο διπλωματικών συνομιλιών μεταξύ Μόσχας και Κίεβου, αντιστάθηκε στις δυτικές κυρώσεις κατά της Ρωσίας και συνεχίζει να εισάγει ρωσικό πετρέλαιο, αναμένει τον επόμενο πρόεδρό της, χωρίς να έχει δείξει δείγματα πως επιθυμεί να… σηκώνει το ένα πόδι από τις δύο βάρκες στις οποίες πατά.

Από την πλευρά του, ο Κιλιτσντάρογλου έχει δεσμευτεί, εάν εκλεγεί πρόεδρος, να διατηρήσει τις “υγιείς σχέσεις Τουρκίας-Ρωσίας”, συνεχίζοντας να ενεργεί ως μεσολαβητής, αλλά δίνοντας προτεραιότητα στις ενέργειας της Άγκυρας ως μέλους του ΝΑΤΟ.

Ειδικότερα, δημοσκόπηση της εταιρείας Optimar δείχνει τον Τούρκο πρόεδρο να προηγείται κατά δύο μονάδες, κερδίζοντας 45,9% έναντι 43,9% του Κιλιτσντάρογλου.

Η δημοσκόπηση διεξήχθη την περίοδο 1-7 Απριλίου τις 7 Απριλίου και δημοσιεύεται στη Χουριέτ.

Πάντως, ο Μουχαρέμ Ιντζέ, που η ψήφους του θεωρείται κρίσιμη για το τελικό αποτέλεσμα φαίνεται ότι κερδίζει ένα 8,3%.

Όπως μετέδωσε ο ανταποκριτής του ΣΚΑΪ στη Κωνσταντινούπολη, Μανώλης Κωστίδης η αποκάλυψη έγινε από τον αρχηγό της αξιωματικής αντιπολίτευσης στην Τουρκία Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου και δείχνει το πρόβλημα που έχει να αντιμετωπίσει η Ελλάδα -και η Ευρώπη- με το μεταναστευτικό και το προσφυγικό.

Αυτή τη στιγμή στην Τουρκία ζουν 10 εκατ. πρόσφυγες και μετανάστες

Σύμφωνα με τον Κιλιτσντάρογλου πρόεδρο του Ρεπουμπλικανικού κόμματος, στην Τουρκία αυτή τη στιγμή ζουν τουλάχιστον 10 εκατομμύρια πρόσφυγες -από Συρία, Αφγανιστάν, Αφρική- και τα σύνορα της χώρας δεν ελέγχονται. Παράλληλα, όπως αποκάλυψε ο Κιλιτσντάρογλου, όποιος μπορεί να πληρώσει τους λαθρέμπορους, μπορεί και να επιχειρήσει να περάσει τα σύνορα της Τουρκίας για να κατευθυνθεί προς την Ευρώπη.

Έτσι, καταρρίπτεται η προπαγάνδα του Ερντογάν που παρουσιάζει την Ελλάδα ως υπεύθυνη για το μεταναστευτικό ενώ η Τουρκία, όπως αποκαλύπτει ο Κιλιτσντάρογλου, είναι ξέφραγο αμπέλι και όποιος έχει χρήματα μπορεί να περάσει τα σύνορα. Ως τώρα, πάντως, δεν έχει υπάρξει αντίδραση στις δηλώσεις από την τουρκική κυβέρνηση.

Οι δηλώσεις Κιλιτσντάρογλου

Χαρακτηριστικά ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου, πρόεδρος του Ρεπουμπλικανικού κόμματος είπε «Στην Τουρκία έχουμε τουλάχιστον 10 εκατομμύρια πρόσφυγες και μετανάστες. Ανάμεσά τους είναι Σύροι, Αφγανοί, Αφρικανοί. Η πλειοψηφία αυτών είναι από τη Συρία. Τα σύνορα μας έχουν μετατραπεί σε ξέφραγοι αμπέλι. Σήμερα αν δώσετε χρήματα, οι λαθρέμποροι μπορούν να σας φέρουν και να σας πάνε οπουδήποτε. Αυτή η κυβέρνηση δεν ελέγχει ούτε το κράτος, ούτε τα σύνορα. Τα σύνορα της Τουρκίας είναι ξέφραγο αμπέλι. Δίνετε χρήματα και μπορείτε να φέρετε οποιονδήποτε. Δίνετε χρήματα και αποφυλακίζετε οποιονδήποτε και τον πάτε στο εξωτερικό».

Η κυβέρνηση Ερντογάν αύξησε τον κατώτατο μισθό κατά 50%, αλλά παράλληλα αυξήθηκαν οι τιμές στα καύσιμα, το ηλεκτρικό ρεύμα και τα διόδια.

“Από σήμερα δεν θα πληρώνω τους λογαριασμούς του ρεύματος μέχρι ο Ερντογάν να αποσύρει τις αυξήσεις των τιμών που υπέγραψε στις 31 Δεκεμβρίου”, δήλωσε ο Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου επικεφαλής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP).

Σε βίντεο που ανήρτησε στον λογαριασμό του στο Twitter ο Κιλιτσντάρογλου ζήτησε επίσης να μειωθεί ο φόρος προστιθέμενης αξίας για τους λογαριασμού του ρεύματα από το 18% που είναι τώρα στο 1%.

Η τιμή του ηλεκτρικού ρεύματος αυξήθηκε στις αρχές Ιανουαρίου έως και κατά 125% για το βιομηχανικό ρεύμα και περίπου κατά 50% για τα νοικοκυριά.

Η ανακοίνωση του Κιλιτσντάρογλου έγινε αφού καταστηματάρχες, δημοτικά συμβούλια και θρησκευτικές κοινότητες κατήγγειλαν αυτή την εβδομάδα τις αυξημένες τιμές ενέργειας.

Κάποιοι ιδιοκτήτες εστιατορίων κόλλησαν στα παράθυρα των καταστημάτων τους τους λογαριασμούς ρεύματος, σύμφωνα με εικόνες που αναρτήθηκαν σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ενώ η θρησκευτική μειονότητα των Αλεβιτών αποφάσισε να μην πληρώσει τους λογαριασμούς ρεύματος για τους χώρους λατρείας της.

Η υποτίμηση της τουρκικής λίρας και οι αυξανόμενες τιμές έχουν πλήξει τη δημοτικότητα του Ερντογάν, με τις εκλογές να πρόκειται να πραγματοποιηθούν ως τον Ιούνιο του 2023.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Ιμπραχίμ Καλίν δήλωσε αυτή την εβδομάδα ότι νέα μέτρα για την αντιμετώπιση της αύξησης των τιμών της ενέργειας θα ανακοινωθούν “πολύ σύντομα”.

Πηγή: ΑΠΕ