Ο εκλεκτός του ΠΑΣΟΚ, Τάσος Γιαννίτσης έλαβε 34 ψήφους. Ο Κωνσταντίνος Κυριάκος συγκέντρωσε 14 ψήφους. Την επιλογή «παρών» δήλωσαν συνολικά 49 βουλευτές.

Τον Κωνσταντίνο Τασούλα ψήφισαν οι 156 βουλευτές της ΝΔ, καθώς και οι Αντώνης Σαμαράς (ανεξάρτητος, προερχόμενος από ΝΔ), Μάριος Σαλμάς (ανεξάρτητος, προερχόμενος από τη ΝΔ), Χαράλαμπος Κατσιβαρδάς (ανεξάρτητος προερχόμενος από την ΚΟ «Σπαρτιάτες») και Παύλος Σαράκης (ανεξάρτητος, προερχόμενος από Ελληνική Λύση).

Την Λούκα Κατσέλη ψήφισαν οι 26 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και οι 11 βουλευτές της Νέας Αριστεράς, καθώς και οι Αθηνά Λινού (ανεξάρτητη, προερχόμενη από ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ), Γιάννης Σαρακιώτης (ανεξάρτητος, προερχόμενος από ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ), και Αρετή Παπαϊωάννου (ανεξάρτητη, προερχόμενη από την Πλεύση Ελευθερίας).

Τον Τάσο Γιαννίτση ψήφισαν οι 31 βουλευτές του ΠΑΣΟΚ καθώς και οι Μπουρχάν Μπαράν (ανεξάρτητος προερχόμενος από το ΠΑΣΟΚ), Ράνια Θρασκιά (ανεξάρτητη, προερχόμενη από τον ΣΥΡΙΖΑ), και Πέτρος Παππάς (ανεξάρτητος, προερχόμενος από τον ΣΥΡΙΖΑ).

Τον Κώστα Κυριακού ψήφισαν οι 10 βουλευτές της ΚΟ «Νίκη» καθώς και οι οι ανεξάρτητοι, προερχόμενοι από την ΚΟ «Σπαρτιάτες», Διονύσης Βαλτογιάννης, Γιώργος Μανούσος, Γιάννης Δημητροκάλλης, και Κώστας Φλώρος.

«Παρών» δήλωσαν οι 21 βουλευτές του ΚΚΕ, οι 11 βουλευτές της Ελληνικής Λύσης, οι 6 βουλευτές της Πλεύσης Ελευθερίας, οι 5 βουλευτές της ΚΟ «Σπαρτιάτες», ο ανεξάρτητος βουλευτής Ευάγγελος Αποστολάκης (προέρχεται από τον ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ), οι ανεξάρτητοι βουλευτές, (προσκείμενοι στο Κίνημα Δημοκρατίας) Κυριακή Μάλαμα, Θεοδώρα Τζάκρη, Αλέξανδρος Αυλωνίτης, ο Μιχάλης Χουρδάκης (ανεξάρτητος, προερχόμενος από Πλεύση Ελευθερίας) και ο Θανάσης Χαλκιάς (ανεξάρτητος, προερχόμενος από την ΚΟ «Σπαρτιάτες»).

Στους απόντες ήταν οι ανεξάρτητοι (προερχόμενοι από την ΚΟ «Σπαρτιάτες») Γιώργος Ασπιώτης και ο Μιχάλης Γαυγιωτάκης (απέστειλε επιστολή εξηγώντας την απουσία του χωρίς να δηλώνει πρόθεση ψήφου και η Γιώτα Πούλου (ανεξάρτητη, προερχόμενη από ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ και προσκείμενη στο Κίνημα Δημοκρατίας).

Σύμφωνα με τον Καταστατικό Χάρτη της χώρας, στην πρώτη ψηφοφορία, Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκλέγεται εκείνος που συγκέντρωσε την πλειοψηφία των δύο τρίτων του συνολικού αριθμού των βουλευτών (200). Αν δεν συγκεντρωθεί αυτή η πλειοψηφία, θα διεξαχθεί δεύτερη ψηφοφορία, ύστερα από πέντε ημέρες, κατά την οποία απαιτείται η ίδια πλειοψηφία (200), ενώ, σε ενδεχόμενη τρίτη ψηφοφορία, πάλι μετά από πέντε ημέρες, απαιτείται πλειοψηφία τριών πέμπτων (180).

Εάν δεν επιτευχθεί ούτε και στην τρίτη ψηφοφορία η αυξημένη αυτή πλειοψηφία, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται ύστερα από πέντε ημέρες και εκλέγεται Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκείνος που συγκέντρωσε την απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών (151) και εάν αν δεν επιτευχθεί ούτε αυτή η πλειοψηφία, η ψηφοφορία επαναλαμβάνεται ύστερα από πέντε ημέρες και εκλέγεται Πρόεδρος της Δημοκρατίας εκείνος που συγκέντρωσε τη σχετική πλειοψηφία.

Οι ημερομηνίες των ψηφοφοριών:

• 2η ψηφοφορία 31 Ιανουαρίου με απαιτούμενη πλειοψηφία 200 βουλευτές
• 3η ψηφοφορία 6 Φεβρουαρίου με απαιτούμενη πλειοψηφία 180 βουλευτές
• 4η ψηφοφορία 12 Φεβρουαρίου με απαιτούμενη πλειοψηφία 151 βουλευτές και
• 5η ψηφοφορία 18 Φεβρουαρίου με σχετική πλειοψηφία.

Η θητεία της νυν Προέδρου της Δημοκρατίας, Κατερίνας Σακελλαροπούλου, ολοκληρώνεται στις 13 Μαρτίου 2025.

«Πρέπει να συνεχίσουμε με τη σοβαρότητα που έχουμε επιδείξει», είπε ο κ. Φάμελλος συμπληρώνοντας πως η υποψηφιότητα είναι της Λούκας Κατσέλη είναι «υπερκομματική και μπορεί ακόμα να ενώσει τις προοδευτικές δυνάμεις. Αυτό θα συνεχίσουμε να διατυπώνουμε και να διεκδικούμε μέσα και έξω από τη Βουλή».

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του κόμματος, «ο ΣΥΡΙΖΑ θέτει ως προτεραιότητα τις πραγματικές ανάγκες της κοινωνίας. Σε όλη τη χώρα συνεχίζεται η πολιτική εξόρμηση. Σε σύνδεση με τα τοπικά προβλήματα». «Δίνουμε έμφαση στην εξωστρέφεια με παράλληλη επανενεργοποίηση των ΟΜ και των Νομαρχιακών Επιτροπών», συμπλήρωσε.

Επιπλέον, «η κεντρική μας πολιτική πρωτοβουλία αφορά στον τραπεζικό τομέα, που λειτουργεί ως καρτέλ τα τελευταία χρόνια με αφαίμαξη δισεκατομμυρίων από την ελληνική οικονομία και κοινωνία. Οι πρωτοβουλίες θα κορυφωθούν την επόμενη εβδομάδα με κατάθεση επεξεργασμένων προτάσεων» επισήμανε ο κ. Φάμελλος, ενώ «για τα αγροτικά, δώσαμε σήμερα συνέντευξη τύπου που δίνουν προοπτική και αξιοπρέπεια στους αγρότες και τις αγρότισσες», σημείωσε. «Την ώρα που εμείς καταθέταμε προτάσεις για τα δίκαια αιτήματα των αγροτών, ο κ. Μητσοτάκης τους έστελνε τα ΜΑΤ. Η διαφορά μας είναι προφανής. Θα είμαστε δίπλα στις κινητοποιήσεις τους σε όλη την Ελλάδα», προανήγγειλε ο πρόεδρος του ΣΥΡΙΖΑ.

Παράλληλα, «είναι εκπεφρασμένη η θέση του ΣΥΡΙΖΑ για την επαναφορά του 13ου και 14ου μισθού στον δημόσιο τομέα. Πρέπει να διορθωθεί ένας άδικος μνημονιακός νόμος. Την επόμενη εβδομάδα θα καταθέσουμε τη σχετική τροπολογία στη Βουλή» γνωστοποίησε ο πρόεδρος του κόμματος, τη στιγμή που χαρακτήρισε ως θετικό το «αποτύπωμα άφησε και στην κοινωνία και στους φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και η πρότασή μας για το τέλος ταφής απορριμμάτων». 

Τέλος, «τα όσα συμβαίνουν στις ΗΠΑ θα έχουν παγκόσμια αντανάκλαση. Ο Ντόναλντ Τραμπ χρησιμοποιεί διχαστικό λόγο, απέναντι σε δημοκρατικές αξίες και επιδιώκει την εφαρμογή του νόμου του ισχυρού. Είναι μια ευκαιρία για την Ευρώπη να δείξει τα δημοκρατικά της αντανακλαστικά. Και η Ελλάδα να θωρακίσει την εξωτερική της πολιτική γιατί υπάρχει ο κίνδυνος της μετάπτωσης από δεδομένος σύμμαχος σε χώρα “δορυφόρος” των ΗΠΑ», κατέληξε.

Ράνια Τραγόμαλλου

Στο πλαίσιο αυτό κινήθηκε και η πρώτη αντίδραση μετά την ανακοίνωση της υποψηφιότητας της Λούκας Κατσέλη από τον  ΣΥΡΙΖΑ, με το ΠΑΣΟΚ να την χαρακτηρίζει ως  πρόταση καταγραφής.

«Το ΠΑΣΟΚ έχει εγκλωβιστεί,  ετεροπροσδιοριζόμενο από τη Νέα Δημοκρατία αντί να στηρίξει τη Λούκα Κατσέλη, που είναι μια προοδευτική υποψηφιότητα», σχολίασε ο εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ, Γιώργος Καραμέρος, ενώ στελέχη του κόμματος κρατούν τις γέφυρες επικοινωνίας τόσο με το ΠΑΣΟΚ όσο και με την Νέα Αριστερά.

Ο ΣΥΡΙΖΑ δεν βιάζεται

«Δεν υπάρχει τελεσίγραφο για απάντηση» λένε στην Κουμουνδούρου και δείχνουν να μην έχουν καμία βιασύνη. «Δεν υπάρχει κανένας λόγος να ζητάμε μια απάντηση εδώ και τώρα, από το ΠΑΣΟΚ και τη Νέα Αριστερά, μετά την επικοινωνία του προέδρου του ΣΥΡΙΖΑ με τους κυρίους Ανδρουλάκη και Χαρίτση. Σε αυτές τις συζητήσεις δεν μπαίνουν χρονικά περιθώρια», επισημαίνει στέλεχος του ΣΥΡΙΖΑ.

Για την Κουμουνδούρου ο Σωκράτης Φάμελλος  στο ζήτημα της Προεδρίας λειτούργησε θεσμικά και έδειξε αντανακλαστικά προτείνοντας ένα πρόσωπο που μπορεί να υποστηριχθεί από τα προοδευτικά κόμματα.

Δυναμική επιστροφή

Παράλληλα ο ΣΥΡΙΖΑ επιχειρεί την δυναμική επιστροφή του στην κοινωνία,  με τα στελέχη του να διαμηνύουν ότι θα συνεχίσει το κόμμα να ασκεί «τα καθήκοντα της πραγματικής αξιωματικής αντιπολίτευσης στην κυβέρνηση Μητσοτάκη και στις αντιλαϊκές πολιτικές της». 

Με στόχο να παίξει πρωταγωνιστικό ρόλο στη συνεργασία των προοδευτικών δυνάμεων η Κουμουνδούρου θα συνεχίσει να κάνει κινήσεις «για την οικοδόμηση μιας εναλλακτικής στη ΝΔ, για μια προοδευτική διακυβέρνηση με ένα συνολικό, αξιόπιστο και κοινωνικά δίκαιο πρόγραμμα».

Η απάντηση Τασούλα στην «πρόκληση» Γιαννούλη

Η «;ώρα μηδέν» για την απόφαση του Κυριάκου Μητσοτάκη πάντως φθάνει με το ΠΑΣΟΚ να διαμηνύει πως εάν προταθεί πρόσωπο από την κεντροδεξιά, θα φέρει δική του πρόταση.

Πάντως χθες ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος του ΣΥΡΙΖΑ, Χρήστος Γιαννούλης, με την ιδιότητα του δημοσιογράφου επιχείρησε να βγάλει είδηση όταν είδε να μπαίνει στην Ολομέλεια ο Κώστας Τασούλας. Χωρίς να αντιστέκεται στον πειρασμό σχολίασε: «Εύχομαι να είστε αύριο στην αίθουσα με άλλη ιδιότητα» για να πάρει την απάντηση από τον Πρόεδρο της Βουλής: «αύριο θα είμαι πρόεδρος της Βουλής». Ο κ. Γιαννούλης επέμεινε, ρωτώντας: «Μεθαύριο;». Ο διάλογος έκλεισε με τον Κώστα Τασούλα να απαντά: με κυριολεκτικούς χρόνους «και μεθαύριο πρόεδρος της Βουλής θα είμαι».

Μ. Κατρίνης: «Προοδευτική κυβέρνηση, επιλογή του ΠΑΣΟΚ

Ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Μιχάλης Κατρίνης υπογράμμισε-μιλώντας στο  Open- ότι ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας «πρέπει να είναι ένα πρόσωπο που ενώνει, όχι γιατί βολεύει τα κόμματα, αλλά γιατί το θέλει η ελληνική κοινωνία». επισημαίνοντας ότι η επιλογή του προσώπου δεν πρέπει να γίνεται αντικείμενο μικροπολιτικής εκμετάλλευσης.

Παράλληλα απέκλεισε με κατηγορηματικό τρόπο μια ενδεχόμενη συνεργασία του ΠΑΣΟΚ με τη Νέα Δημοκρατία, τονίζοντας την ανάγκη συνεργασίας των προοδευτικών δυνάμεων, υπογραμμίζοντας ότι «το ΠΑΣΟΚ προτείνει τη συνεννόηση με τις ευρύτερες προοδευτικές δυνάμεις, με τις οποίες μοιράζεται κοινές αξίες και στόχους». Όπως ανέφερε, αυτός είναι ο δρόμος για την εξασφάλιση κυβερνητικής σταθερότητας, σε μια εποχή που η Νέα Δημοκρατία βρίσκεται σε πτώση και η κοινωνία αναζητά λύσεις που ανταποκρίνονται στις πραγματικές ανάγκες της».

Α. Χαρίτσης: Αξιοπρεπέστατη η επιλογή Κατσέλη»

Ο Αλέξης Χαρίτσης σε τοποθέτηση του για τη Λούκα Κατσέλη ως προς το πρόσωπο της τοποθετήθηκε θετικά, λέγοντας ότι  «η κυρία Κατσέλη προφανώς είναι μία προσωπικότητα την οποία την τιμώ και την τιμούμε και είναι μια επιλογή η οποία είναι αξιοπρεπέστατη», επεσήμανε ωστόσο ότι «ο τρόπος με τον οποίο διεξάγεται η συζήτηση για το ζήτημα του Προέδρου της Δημοκρατίας αφήνει παγερά αδιάφορη την κοινωνία. Έχουμε μία ευρύτερη ονοματολογία η οποία προσβάλει και τον ίδιο το θεσμό, με ευθύνη της κυβέρνησης αλλά και δυνάμεων της αντιπολίτευσης, και δεν δημιουργεί μια κοινωνική δυναμική».

Ο πρόεδρος της Νέας Αριστεράς  υποστήριξε πάντως ότι με την πρόταση του κόμματος του, για κοινή υποψηφιότητα Ράμμου, υπήρξε η δυνατότητα να δημιουργηθεί το αντίπαλο δέος απέναντι στην κυβέρνηση  αλλά η ευκαιρία χάθηκε.  «Δεν θέλαμε να είναι μια κομματική πρόταση, ήταν μια μεγάλη ευκαιρία, μια ιστορική ευκαιρία και πλέον δυστυχώς είναι μία χαμένη ευκαιρία. Γιατί οι δυνάμεις της αντιπολίτευσης, κυρίως το ΠΑΣΟΚ και ο ΣΥΡΙΖΑ, επέλεξαν να κάνουν μικροκομματικούς υπολογισμούς αντί να βγουν ευθαρσώς και να υποστηρίξουν αυτή την υποψηφιότητα, η οποία θα μπορούσε να δημιουργήσει μια ευρύτερη δυναμική», ανέφερε ο κ. Χαρίτσης. Τις επόμενες ημέρες θα συνεδριάσουν τα όργανα του κόμματος προκειμένου να ληφθούν οι αποφάσεις.

Υπενθυμίζεται ότι ο ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ προτείνει την Λούκα Κατσέλη ως υποψήφια για την Προεδρία της Δημοκρατίας μετά από ομόφωνη απόφαση της Πολιτικής Γραμματείας κατόπιν εισήγησης του Σωκράτη Φάμελλου.

Του Σωτήρη Μπολάκη 

Η πρότασή του είχε σαφές πρόσημο:

• Διαγραφή χρέους για εκείνους που πραγματικά επλήγησαν από την αναστολή της οικονομικής τους  δραστηριότητας έως και 60% και επιπλέον ρύθμιση του υπολοίπου της οφειλής τους στο Δημόσιο – μετά από διαγραφή τόκων, προσαυξήσεων και λοιπών ανελαστικών υποχρεώσεων – σε έως 120 δόσεις.

Έτοιμος για ρήξεις και συγκρούσεις

Ο Αλέξης Τσίπρας εμφανίστηκε με τον αέρα του πρώην πρωθυπουργού και αναμόχλευσε την αυτοπεποίθηση της εμπειρίας από τη θητεία του στο Μέγαρο Μαξίμου.

• «Αν δεν στηριχτεί η μικρομεσαία επιχειρηματικότητα η ελληνική οικονομία θα βρεθεί σε δραματική κατάσταση» πρόβλεψε ο κ. Τσίπρας για να προσθέσει με νόημα ότι «το κρίσιμο, έχοντας όλη αυτή την εμπειρία πλέον και τη γνώση των συσχετισμών δύναμης τόσο εντός της ελληνικής κοινωνίας, όσο όμως και εκτός, στο ευρωπαϊκό πλαίσιο, είναι να επιλέξει κανείς τις πολιτικές συγκρούσεις που θα φέρουν αποτελέσματα και να μην εξαντλήσει δυνάμεις σε συγκρούσεις, οι οποίες δεν θα φέρουν αποτελέσματα».

Μια διακριτική σημείωση του κ. Τσίπρα κατά τη διάρκεια της συζήτησης που έρχεται να συμπληρώσει το ψηφιδωτό της εκλογικής ετοιμότητας στην οποία βρίσκεται ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευση: Το περιβάλλον είναι τελείως διαφορετικό απ’ ό,τι το 2014 – 2015.

Είναι χαρακτηριστικός ο διάλογος του κ. Τσίπρα με τον συντονιστή της συζήτησης στο πάνελ της παρουσίασης Σεραφείμ Κοτρώτσο.

Α. Τσίπρας:  Ο πρώην πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, πριν γίνει πρωθυπουργός, από την αρχή της κρίσης ανέφερε αυτές τις out of the box λύσεις. Λύσεις που δεν θα μπορούσαν να αποτελούν ούτε καν αντικείμενο συζήτησης πριν από λίγα χρόνια, ως ενδεδειγμένες λύσεις

Σ. Κοτρώτσος: Ακόμη και η Κριστίν Λαγκάρντ του ΔΝΤ δεν έχει καμία σχέση με την Λαγκάρντ της ΕΚΤ.

Α. Τσίπρας: Αυτό η ψυχούλα μας το ξέρει… 

Την πάσα βέβαια στον κ. Τσίπρα είχε δώσει η κα Λούκα Κατσέλη ως καλεσμένη και ομιλήτρια στην εκδήλωση. Η πρώην διοικήτρια της Εθνικής Τράπεζας ήταν σαφείς ως προς τη δική πρόταση για τις ΜμΕ.

• «Το ιδιωτικό χρέος είναι μια βραδυφλεγής βόμβα στα θεμέλια της οικονομίας» είπε για να προσθέσει ότι για να προχωρήσει κανείς στο νέο τοπίο μιας εκκολαπτόμενης νέας οικονομικής κρίσης απαιτούνται «βασικές πολιτικές αποφάσεις για το με ποιους θα συγκρουστεί κάποιος».   

“Μάχη” για τη μεσαία τάξη

Το νέο οικονομικό επιτελείο που συγκροτεί ο Αλέξης Τσίπρας κοστολογεί το ολιστικό σχέδιο διαχείρισης των χρεών των ιδιωτών προς το Δημόσιο και τις Τράπεζες στα 5,7δις€. Δεν είναι απαγορευτικό λένε στο ΣΥΡΙΖΑ με βασικό επιχείρημα ότι το ευρωπαϊκό πακέτο του Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανασυγκρότησης δεν θα αποτρέψει μια βαθιά οικονομική κρίση καθώς αφήνει εκτός τις ΜμΕ, τη ραχοκοκαλιά της εθνικής οικονομίας.

Κι ο λόγος δεν είναι άλλος από τα τραπεζικά κριτήρια που μπαίνουν για την απορρόφηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων με όρους εγγυοδοσίας και δανεισμού στους οποίους αδυνατούν να ανταποκριθούν οι επιχειρήσεις.

• Το έντονο φλέρτ του κ. Τσίπρα με τους Μικρομεσαίους σχολιάστηκαν σε υψηλούς τόνους από την κυβερνητική εκπρόσωπο που αρχικά μίλησε για «πρόγραμμα Θεσσαλονίκης» για να επιχειρήσει στη συνέχεια να τον εκθέσει στα μάτια τους.

«Δυστυχώς για τον κ. Τσίπρα και τον ΣΥΡΙΖΑ, δεν προέρχεται από παρθενογένεση. Ευτυχώς για τους Έλληνες, έχει δοκιμαστεί. Έχει αποδειχθεί η συνέπεια λόγων και πράξεων και κανένας δεν τον πιστεύει. 

Γνωρίζοντας ότι δεν πρόκειται να υλοποιήσει τις υποσχέσεις του, εμφανίζεται ως προστάτης των τάξεων που αφαίμαξε» σχολίασε η Αριστοτελία Πελώνη . 

Το γάντι σήκωσε ο Νάσος Ηλιόπουλος με εξίσου σκληρή γλώσσα για την αδιαφορία της κυβέρνησης απέναντι στους μικρομεσαίους επιχειρηματίες αλλά και τους εργαζόμενους για τους οποίους όπως είπε φέρνει στο πιο κοντά την απορρύθμιση της εργατικής νομοθεσίας.

• «Περιμένουμε την πρόταση του κ. Μητσοτάκη, λοιπόν, για το ιδιωτικό χρέος, την ανύπαρκτη ρευστότητα στις επιχειρήσεις και το πτωχευτικό έκτρωμα που διασφαλίζει μόνο χιλιάδες λουκέτα και βγάζει στο σφυρί την πρώτη κατοικία. Ο κ. Μητσοτάκης θα μας πει ποιο είναι το κόστος της πλήρους κατάρρευσης της οικονομίας, των χιλιάδων λουκέτων και των δεκάδων χιλιάδων απολύσεων που δρομολογεί με την άρνηση του να αντιμετωπίσει την πραγματικότητα στην οικονομία;» απάντησε ο εκπρόσωπος Τύπου του ΣΥΡΙΖΑ.

Πήραν τη σκυτάλη από τον Τσακαλώτο

Μπορεί στις οθόνες που πίσω από τον Αλέξη Τσίπρα να παρακολούθησαν περίπου 1.000 άνθρωποι από τον υπολογιστή ή το ταμπλετ τους ωστόσο ένας έλειπε. Αυτό ήταν ο πρώην Υπουργός Οικονομικών.

Η απουσία του Ευκλείδη Τσακαλώτου ήταν βασικό στοιχείο της προαναγγελίας της εκδήλωσης από μεγάλη μερίδα ηλεκτρονικών και έντυπων Μέσων Ενημέρωσης. Αν και πηγές της ηγεσίας της Κουμουνδούρου εξηγούσαν ότι ουδέποτε υπήρξε θέμα να είναι ομιλητής ο πρώην υπουργός Οικονομικών, παρά μόνο οι δύο αρμόδιοι τομεάρχες, και ως εκ τούτου δεν έκρυβαν πως θεωρούσαν το…θέμα ως προσπάθεια να δημιουργηθούν εκ νέου εντυπώσεις περί εσωστρέφειας. Όμως για τους 53+ το πρόγραμμα που επιμελήθηκαν η Έφη Αχτσιόγλου και ο Αλέξης Χαρίτσης, τομεάρχες οικονομικών και οικονομίας αντίστοιχα, δεν ήταν τίποτε άλλο από την συνέχεια της οικονομικής πολιτικής της κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ το 2019.

• Άνθρωποι με βαθιά γνώση των οικονομικών αλλά και που απηχούν τις απόψεις του άτυπου επικεφαλής της Ομπρέλας μιλούν για ένα σοβαρό και συγκροτημένο σχέδιο και αποδίδουν τα δημοσιεύματα σε προπαγανδιστικό οίστρο του αντιπολιτευόμενου Τύπου.

Μάλιστα δεν έκρυβαν και την ικανοποίησή τους για δυο προβλέψεις που ξεχωρίζουν. Αυτή της ρύθμισης των δανείων των αγροτών οι οποίοι βρέθηκαν ξεκρέμαστοι μετά την εξαγορά της Αγροτικής Τράπεζας από την Πειραιώς με τα δάνεια τους να μεταφέρονται σε fund και αυτή του ειδικού ακατάσχετου λογαριασμού για τις επιχειρήσεις.  

Το Eurogroup ξανά αποφάσισε… μόνο δάνεια, σύντομα ίσως δούμε όρους για χώρες με μεγάλο χρέος, στην Ελλάδα μετά από 10 χρόνια κρίσης να συμφωνήσουμε πως προέχει η ανάταξη της οικονομίας με κοινωνική συνοχή, με ύφεση 10% όλοι θα είναι οικονομικά και πολιτικά χαμένοι, προειδοποίησε η πρώην διοικήτρια της Εθνικής Τράπεζας και πρώην υπουργός, καθηγήτρια του ΕΚΠΑ Λούκα Κατσέλη Στο Κόκκινο και τον Νίκο Ξυδάκη.

Πρέπει να μάθουμε επίσης ποιοι διαπραγματεύτηκαν με ποιους για την πρώτη κατοικία, γιατί η κυβέρνηση δεν μπορεί να νομοθετήσει υπέρ του δημόσιου συμφέροντος; Να πάρει καθαρή θέση και η Τράπεζα της Ελλάδας, όπως τόνισε.

Μόνο δάνεια ως 540 δισ. ευρώ που φουσκώνοντας το χρέος θα έχουν σύντομα όρους για τις πιο αδύναμες χώρες περιλαμβάνει η παρέμβαση στήριξης που προέκυψε από το Eurogroup, χάθηκε μία τεράστια ευκαιρία ενδυνάμωσης του ευρωπαϊκού εγχειρήματος στη συνείδηση των Ευρωπαίων πολιτών. Περισσότερο, η ευκαιρία επανεκκίνησης της ευρωπαϊκής οικονομίας, είπε η κ. Κατσέλη.

Όπως ανέφερε, το πακέτο καταπολέμησης της ανεργίας είναι 100 δισ. ευρώ, το πακέτο για άμεσες και έμμεσες δαπάνες για την πανδημία 240 δισ. ευρώ (για την χώρα μας περίπου 4 δισ. ευρώ), ενώ τα δάνεια από την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων 200 δισ. ευρώ.

Όπως υπογράμμισε, η δανειοδότηση είναι σωστή και χρήσιμη όταν υπάρχει ζήτηση. Όταν δεν υπάρχει ζήτηση και εισοδήματα, η ρευστότητα μένει ανενεργή, το είδαμε και στην χρηματοπιστωτική κρίση, εξού και η ανάκαμψη των ευρωπαϊκών οικονομιών ήταν ανεμική, το βλέπουμε και τώρα. Η επιλογή να μην παρέμβουν στην πραγματική οικονομία, μέσω ομολόγου, επενδύσεων, κοινών δράσεων στήριξης εισοδήματος, κτλ. είναι βραδυφλεγής βόμβα, θα μειώσει τη ζήτηση και θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη ύφεση την ευρωπαϊκή οικονομία. Στην Ευρώπη δεκαετίες τώρα στηρίζεται η ρευστότητα με νομισματική πολιτική, και αποφεύγονται τα μέτρα δημοσιονομικής πολιτικής. Ε, όταν καταδικάζεις τον Κέινς, έρχεται και σε εκδικείται…

Ο πολύς κόσμος μπερδεύει την ρευστότητα με το εισόδημα και τη ζήτηση. Μία μείωση ΦΠΑ π.χ. αυξάνει το διαθέσιμο εισόδημα και την κατανάλωση, είναι μέτρο ζήτησης. Το να δώσεις σε μία τράπεζα ένα ποσό να διανείμει ως δάνειο, εξαρτάται το αν θα προκαλέσει αύξηση εισοδήματος από το αν κάποιοι δανειστούν και το τι θα κάνουν με αυτό το ποσό. Άλλο η ρευστότητα, άλλο η στήριξη ζήτησης, επενδύσεων, κατανάλωσης κτλ.

Στη δική μας χρηματοπιστωτική κρίση, η διεθνής οικονομία κινείτο και πολλές επιχειρήσεις μεγάλες και μικρομεσαίες στράφηκαν στο εξωτερικό, είχαν μία πηγή ζήτησης. Σήμερα, η κατανάλωση έχει μειωθεί δραματικά, οι εξαγωγές μειώνονται δραματικά, οι πωλήσεις ακόμη και εύρωστων ελληνικών επιχειρήσεων δεν υπάρχουν, οι επενδύσεις δεν γίνονται λόγω αβεβαιότητας. Άρα, το μόνο που μένει είναι οι δημόσιες δαπάνες, οι δημόσιες επενδύσεις, ο δημόσιος τομέας.

Υπάρχει και ψύχωση και ιδιοτέλεια στη Γερμανία. Στην δική τους οικονομική πολιτική είχαν παγώσει τις δημόσιες επενδύσεις, υπάρχει απαξίωση υποδομών, κ.ο.κ. Πολλοί οικονομολόγοι την πιέζουν για ίδιο όφελος να κάνει μία πιο επεκτατική δημοοσιονομική πολιτική. Προωθεί τα δικά της συμφέροντα κυρίως με απομείωση αξίας ακινήτων και παγίων στοιχείων, ώστε να επεκτείνει τις επενδυτικές της δραστηριότητες σε όλη την Ευρώπη, μαζί με έναν έμμεσο προστατευτισμό. Δεν είναι τυχαίο π.χ. ότι προχώρησε αμέσως σε ουσιαστική κρατικοποίηση της Lufthansa. Υπάρχει πολύ στενή σχέση του γερμανικού κράτους με τις μεγάλες επιχειρήσεις και τις τράπεζες, όπως έδειξε και η άρνηση αναδιάρθρωσης του δικού μας χρέους στην αρχή της κρίσης, λόγω της έκθεσης της Deutsche Bank στα ελληνικά ομόλογα. Η αναιμική επανεκκίνηση της ευρωπαϊκής οικονομίας όμως θα προκαλέσεις αντίρροπες δυνάμεις ακόμη και μέσα στη Γερμανία.

Η ύφεση δεν θα είναι μικρή, στην Ελλάδα τουλάχιστον θα είναι μεγάλη, πάνω-κάτω 10% αν όχι περισσότερο. Αυτό θα προκαλέσει σειρά αντιδράσεων. Η κυβέρνηση πρέπει να τολμήσει να πάρει εμπροσθοβαρή μέτρα και να μην προχωρήσει με στρατηγική του «βλέπουμε και κάνουμε», γιατί το κόστος της αναβολής θα είναι πολύ μεγαλύτερο από αυτό των πρόωρων μέτρων.

Προκαλεί την ίδια ώρα τεράστια εντύπωση ότι οι «θεσμοί» φέρονται να έχουν αυτή την στιγμή αντίρρηση για την προστασία της πρώτης κατοικίας από πλειστηριασμούς μετά την 1η Μαΐου, δεν ξέρω με ποιους διαπραγματεύεται η κυβέρνηση και γιατί αυτοί έχουν το πάνω χέρι σε κάτι τέτοιο. Η πανδημία θερίζει, η οικονομία απειλείται με βαθιά ύφεση και κατάρρευση, δεν κατανοώ γιατί οποιαδήποτε κυβέρνηση δεν μπορεί να πάρει πρωτοβουλία, να νομοθετήσει υπέρ του δημόσιου συμφέροντος. Είναι υπό ενισχυμένη εποπτεία, όχι μνημονιακή εποπτεία. Πολύ θα ήθελα να ξέρω ποιοι από τους θεσμούς προβάλλουν αυτή την θέση και ποια είναι η στάση των υπουργών στις διαπραγματεύσεις.

Πρέπει να γίνει διάκριση μεταξύ των πτωχευμένων που βρίσκονται σε μόνιμη αδυναμία πληρωμής (ο προηγούμενος νόμος προστάτευε την πρώτη κατοικία τους μετά από δικαστική απόφαση για ένα χρονικό διάστημα) και αυτών που βρίσκονται σε πρόσκαιρη αδυναμία και ουσιαστικά τυγχάνουν ευνοϊκών ρυθμίσεων με την πλατφόρμα και την εξωδικαστική διαδικασία.

Αυτή τη στιγμή λόγω συνθηκών δεν υπάρχει νέος πτωχευτικός νόμος, άρα όλα τα επιχειρήματα υπάρχουν ώστε η προστασία της πρώτης κατοικίας να ενσωματωθεί όταν με το καλό βγει ο καινούργιος. Για τους υπόλοιπους, υπάρχουν υπό τις παρούσες συνθήκες όλα τα επιχειρήματα για να παρατείνει μονομερώς η κυβέρνηση την άρση των πλειστηριασμών και την προστασία της πρώτης κατοικίας, ως το τέλος του χρόνου.

Στην Κύπρο π.χ. το υπουργείο Οικονομικών ανέστειλε δόσεις τόκων και χρεολυσίων για όλους όσοι είναι ενήμεροι, μέχρι το τέλος του χρόνου. Δεν υπάρχει θεσμός που υπό αυτές τις συνθήκες θα πίεζε για μη προστασία της πρώτης κατοικίας. Όταν σου λένε μείνε σπίτι, σε ποιο σπίτι θα μείνεις; Η Τράπεζα της Ελλάδας πρέπει να πάρει θέση σε αυτό το θέμα, ανοιχτά και ξεκάθαρα.

Η κρίση της πανδημίας έρχεται μετά από δέκα χρόνια χρηματοπιστωτικής κρίσης, μπορούμε να συμφωνήσουμε όλοι ότι προέχει η ανάταξη της οικονομίας με κοινωνική συνοχή και με τα λιγότερα θύματα. Πρέπει να είναι εθνική θέση, δεν είναι η ώρα για πολιτικές αντεγκλήσεις και μικροκομματικές διαμάχες. Να ακούσουμε με σεβασμό ο ένας τις απόψεις του άλλου, να υπάρχει διάλογος, να υπάρξει κοινή συνισταμένη. Αν η ελληνική οικονομία μπει σε βαθιά ύφεση, αν δεν υπάρξουν τα κατάλληλα μέτρα, όλοι και οικονομικά και πολιτικά θα είναι χαμένοι.

Πηγή: stokokkino.gr

Μέτρα που αφορούν, μεταξύ άλλων, στην αύξηση δαπανών και επενδύσεων προς το Εθνικό Σύστημα Δημόσιας Υγείας, αύξηση δημόσιων επενδύσεων για υποδομές, αναστολή υποχρεώσεων, μείωση της τιμής ηλεκτρικού ρεύματος και νερού, παροχή ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, αναστολή δανειακών υποχρεώσεων για τις επιχειρήσεις για 6 μήνες, ή επιλογή μόνιμης ελάφρυνσης δανειακών υποχρεώσεων, επέκταση της προστασίας της πρώτης κατοικίας μετά το τέλος του Απριλίου 2020 και απαγόρευση πλειστηριασμών έως το τέλος του έτους.

Συνέντευξη στον Νίκο Παπαδημητρίου

Στην κριτική της για τα μέτρα που ως τώρα ανακοίνωσε η κυβέρνηση, η κυρία Κατσέλη αναγνωρίζει ότι κάποια από αυτά κινούνται προς την σωστή κατεύθυνση, ωστόσο θα αποδειχθούν αναποτελεσματικά, εκτιμά, όπως και η κατηγοριοποίηση των επιχειρήσεων στη βάση των ΚΑΔ, γρήγορα ή αργά προβληματική.

Εκφράζει την αγωνία της ότι «μετά την περίοδο αναστολής θα ακολουθήσουν πιο ευέλικτες εργασιακές σχέσεις ή απολύσεις, ιδιαίτερα σε περίοδο αναμενόμενης παρατεταμένης ύφεσης». Ενώ επισημαίνει ότι τα διαθέσιμα ποσά για τη στήριξη της οικονομίας ύψους 8 δισ. ευρώ είναι «πολύ περιορισμένα», όταν μάλιστα υπάρχει η δυνατότητα χρήσης του αποθεματικού, περίπου 20 δισ. ευρώ.

Σε κάθε περίπτωση, «η κυβέρνηση πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική ώστε να μην υπάρξει στο τέλος της κρίσης δημοσιονομικός εκτροχιασμός ή εκτόξευση του χρέους που θα μας οδηγήσουν σε νέες περιπέτειες».

Βγαίνοντας από τα ελληνικά σύνορα, η ύφεση θα είναι δραματική αν δεν ληφθούν εγκαίρως και με συντονισμένο τρόπο δημοσιονομικά μέτρα ανάταξης των οικονομιών, διαμηνύει εξάλλου η ομότιμη Καθηγήτρια του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών και πρώην υπουργός.

Και παρότι παρακινδυνευμένες, όπως αναφέρει, οι συγκρίσεις με το 1929 ή το 2007-2008, εν τούτοις κάνει μια παρατήρηση που προβληματίζει: «Τόσο το 1929 όσο και το 2008, οι κρίσεις ξέσπασαν μετά από μια περίοδο έντονα ανοδικής πορείας και ευημερίας των οικονομιών των ΗΠΑ και της Ευρώπης». Πολύ περισσότερο που, «η σημερινή κρίση βρίσκει τις ευρωπαϊκές οικονομίες πολύ πιο ευάλωτες απ’ ό,τι το 2007 -8».

Στις προτάσεις της, τέλος, για την ευρωπαϊκή οικονομία, η Λ. Κατσέλη παρατηρεί ότι η ΕΕ θα πρέπει είτε να κάνει χρήση των περίπου 450 δισ. ευρώ που διαθέτει ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Στήριξης χωρίς όμως όρους προαίρεσης είτε να εκδώσει ευρωομόλογο.

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της συνέντευξης της Λούκας Κατσέλη στο libre.gr.:

–Αποτελεί κοινή πεποίθηση, φόβος μάλλον, ότι οδεύουμε σε παγκόσμια ύφεση. Θα ζήσουμε μέρες του 2008 ή, μήπως, του 1929, κυρία υπουργέ;

Το τι θα γίνει στην παγκόσμια οικονομία θα εξαρτηθεί από το πόσο γρήγορα και αποτελεσματικά αποδειχθούν τα αντανακλαστικά των κυβερνήσεων. Η ύφεση θα είναι δραματική αν δεν ληφθούν εγκαίρως και με συντονισμένο τρόπο δημοσιονομικά μέτρα ανάταξης των οικονομιών. Αυτό άλλωστε είναι και το μάθημα που έχουμε πάρει από τις προηγούμενες μεγάλες κρίσεις παρόλο που συγκρίσεις με το 1929 ή το 2007-2008 είναι παρακινδυνευμένες. Σήμερα, τόσο οι συνθήκες στις οικονομίες όσο και τα αίτια της κρίσης είναι διαφορετικά.

Αξίζει να αναφέρουμε ότι τόσο το 1929 όσο και το 2008, οι κρίσεις ξέσπασαν μετά από μια περίοδο έντονα ανοδικής πορείας και ευημερίας των οικονομιών των ΗΠΑ και της Ευρώπης, που είχαν προκληθεί από μεγάλη αύξηση της κατανάλωσης και αλόγιστο δανεισμό από τις τράπεζες. Ο υπέρμετρος δανεισμός σε αναζήτηση γρήγορου κέρδους κατευθύνθηκε είτε στην αγορά μετοχών είτε στην αγορά ακινήτων αντίστοιχα, προκαλώντας αναιτιολόγητες αυξήσεις τιμών, δηλαδή «φούσκες», όπως λέμε, στις αντίστοιχες αγορές. Όταν και στις δύο περιπτώσεις, οι τιμές άρχισαν να κατρακυλάνε ως αποτέλεσμα πανικού και κρίσης εμπιστοσύνης, τράπεζες κήρυξαν πτώχευση, σταμάτησαν να χορηγούνται δάνεια, οι επενδύσεις και η κατανάλωση μειώθηκαν και οι οικονομίες μπήκαν σε ύφεση ενώ αυξήθηκε δραματικά η ανεργία.

Η ανάκαμψη επανήλθε στην περίπτωση της κρίσης του 1929 μόνο το 1934, όταν, μετά τον ερχομό του Προέδρου Φραγκλίνου Ρούζβελτ στην Προεδρία το 1932, ανατράπηκε η πολιτική Χούβερ, προωθήθηκε το Νew Deal και το κράτος ανέλαβε τον ρόλο του επενδυτή προωθώντας δημόσια έργα και μεγάλες παραγγελίες από τις αμερικανικές βιομηχανίες.

Στην πρόσφατη χρηματοπιστωτική κρίση, το βάρος της ανάταξης το επωμίσθηκαν οι νομισματικές αρχές, δηλαδή η FED και η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα. Τα κράτη-μέλη της Ευρωζώνης, κυρίως η Γερμανία και η Ολλανδία, εγκλωβισμένα στη λογική του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης και την ιδεοληπτική εμμονή τους για διατήρηση συνθηκών απόλυτης δημοσιονομικής πειθαρχίας ανεξαρτήτως οικονομικών συνθηκών, ανέστειλαν οποιαδήποτε πρωτοβουλία άσκησης επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής.

Γνωρίζουμε όμως, ότι σε συνθήκες πολύ χαμηλών επιτοκίων και χαμηλής οικονομικής δραστηριότητας, η νομισματική πολιτική δεν είναι αποτελεσματικό εργαλείο αναθέρμανσης μιας οικονομίας. Γι’ αυτό άλλωστε, η οικονομική μεγέθυνση στην Ευρώπη παρέμεινε αναιμική και πριν το ξέσπασμα της πανδημίας.

Η σημερινή κρίση βρίσκει τις ευρωπαϊκές οικονομίες πολύ πιο ευάλωτες απ’ ό,τι το 2007 -8. Επομένως, τα πάντα θα εξαρτηθούν από τη στάση των πολιτικών ηγεσιών και την λήψη αναγκαίων μέτρων για την άμεση αντιμετώπιση της επερχόμενης ύφεσης με τη χρήση των κατάλληλων εργαλείων.

–Παρά ταύτα, η Ευρώπη δεν ακολουθεί το παράδειγμα των ΗΠΑ, στην αντιμετώπιση της οικονομικής κρίσης. Εκτιμάτε ότι το Βερολίνο δεν έχει αντιληφθεί τη σοβαρότητα της κατάστασης;

Πιστεύω ότι η Γερμανία, μια σημαντική οικονομική δύναμη, βρίσκεται στη μέση μιας βαθιάς πολιτικής κρίσης που αφορά τον προσανατολισμό της και το ρόλο της τόσο στην Ευρώπη όσο και στον κόσμο.

Αν κρίνει κανείς από τη στάση της τα τελευταία χρόνια όσον αφορά στις σχέσεις της είτε με τη Ρωσία, είτε με την Τουρκία, είτε με τη Γαλλία και τα άλλα κράτη-μέλη της ΕΕ και της Ευρωζώνης, η πολιτική της ακροβατεί μεταξύ της σθεναρής πρόταξης ενός στενά προσδιορισμένου εθνικού συμφέροντος και του ηγετικού ρόλου που θέλει να αναλάβει στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Μέχρι σήμερα, λόγω και της οικονομικής της δύναμης αλλά και της απουσίας αποτελεσματικών ηγεσιών σε άλλα κράτη-μέλη ή/και στο τιμόνι των ευρωπαϊκών οργάνων, η Γερμανία έχει αποκτήσει τη διαπραγματευτική δύναμη να επιβάλει τις πολιτικές που επιθυμεί εντός της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένου και του μείγματος της ασκούμενης οικονομικής και νομισματικής πολιτικής.

Το λογικό και προφανές αίτημα για λήψη δραστικών μέτρων από την ΕΕ για την αντιμετώπιση της πρωτοφανούς κρίσης πανδημίας που έχει ξεσπάσει προκαλώντας χιλιάδες θύματα, ιδιαίτερα στην Ιταλία, Ισπανία και Γαλλία, θέτει τη Γερμανία προ των ευθυνών της να ξεκαθαρίσει τη στάση και την πολιτική της. Αν δεν το κάνει και δεν υποχωρήσει, φοβάμαι ότι το ευρωπαϊκό εγχείρημα, έτσι όπως το έχουμε γνωρίσει, θα τεθεί υπό ανοικτή αμφισβήτηση .

–Ποιες οι εκτιμήσεις σας για την ιταλική και την ευρωπαϊκή οικονομία εν γένει, και με ποια εργαλεία είναι εφικτό να ελαττωθούν οι συνέπειες;

Όπως ήδη ανέφερα, το βάθος της ύφεσης θα εξαρτηθεί κατά κύριο λόγο από το πόσο έγκαιρα και πόσο αποτελεσματικά είναι τα μέτρα που θα λάβουν οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Θα εξαρτηθεί επίσης από πολλούς άλλους παράγοντες όπως τη διάρκεια της πανδημίας, τον χρονικό ορίζοντα των πολιτικών καταστολής, το αν και πότε θα υπάρξουν φάρμακα και εμβόλια για την αντιμετώπιση του κοροναϊού και φυσικά τα χαρακτηριστικά της κάθε οικονομίας.

Οι πρόσφατες αποφάσεις της ΕΚΤ, για αγορά κρατικών και περιουσιακών στοιχείων 750 δισ. ευρώ, καθώς και η δυνατότητα αγοράς ομολόγων από πιο ευάλωτες χώρες, όπως η Ελλάδα (περίπου 12 δισ. ευρώ) αποτελούν σωστή ενέργεια διεύρυνσης του οπλοστασίου που διαθέτει η Κεντρική Τράπεζα της Ευρώπης για στήριξη του χρηματοπιστωτικού συστήματος στα κράτη-μέλη αλλά και του ευρώ. Όμως, όπως ήδη αναφέρθηκε, σε συνθήκες ύφεσης και πολύ χαμηλών επιτοκίων, η νομισματική πολιτική είναι αναποτελεσματική ως προς την τόνωση της οικονομικής δραστηριότητας (liquidity trap). Απαιτείται αντίθετα η άσκηση συντονισμένης επεκτατικής δημοσιονομικής πολιτικής από όλα τα κράτη –μέλη.

Παρά την ευελιξία που αποφασίσθηκε στο Σύμφωνο Σταθερότητας για δαπάνες σχετικές με την κρίση και τη διάθεση 1% του ΑΕΠ σε δημοσιονομικά μέτρα από τους εθνικούς προϋπολογισμούς καθώς και 10% σε εγγυήσεις για παροχή ρευστότητας, τα ποσά τα οποία δεσμεύτηκαν από κονδύλια της ΕΕ είναι πολύ περιορισμένα (μόνο 37 δισ. από πόρους του Ταμείου Συνοχής).

Η ΕΕ θα πρέπει είτε να κάνει χρήση των περίπου 450 δισ. ευρώ που διαθέτει ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Στήριξης χωρίς όμως όρους προαίρεσης (δηλαδή, όρους όπως αυτούς που τέθηκαν με τα μνημόνια – conditionality clauses), είτε να εκδώσει ευρωομόλογο, οι πόροι του οποίου θα κατευθυνθούν στη στήριξη των επενδύσεων, π.χ. για την αναβάθμιση των εθνικών συστημάτων υγείας, την έρευνα και την ανάπτυξη, τις υποδομές κλπ. Όσο πιο γρήγορα ληφθούν αυτές οι αποφάσεις , τόσο πιο αποτελεσματική θα είναι η παρέμβαση και τόσο πιο μικρό το συνολικό κόστος που θα έχουν επωμισθεί οι Ευρωπαίοι φορολογούμενοι στο τέλος της κρίσης. Η έκδοση ευρωομόλογου για τη στήριξη των δημοσίων συστημάτων υγείας ή και την προστασία του περιβάλλοντος από τη μόλυνση θα τύγχανε μεταξύ άλλων και μεγάλης κοινωνικής αποδοχής και θα είχε τεράστια οικονομική και πολιτική σημασία.

-Στο βαθμό που δεν αποδώσουν οι πιέσεις για ευρωομολόγο, τα μέτρα της ελληνικής κυβέρνησης για επιχειρήσεις και εργαζομένους κινούνται σε σωστή κατεύθυνση;

Κάποια άμεσα μέτρα όπως η παροχή της αποζημίωσης των 800 ευρώ, η αναστολή πληρωμής φόρων για 4 μήνες και ασφαλιστικών εισφορών για 3 μήνες ή τα μέτρα για τις επιταγές και τις εγγυήσεις κινούνται προς την σωστή κατεύθυνση. Πιστεύω όμως ότι θα αποδειχθούν αναποτελεσματικά λόγω του βραχυπρόθεσμου χαρακτήρα τους και του στενού πεδίου εφαρμογής τους.

Η κατηγοριοποίηση των επιχειρήσεων στη βάση των ΚΑΔ, ανάλογα δηλαδή με το ποιες έχουν πληγεί περισσότερο και ποιες λιγότερο σε μια προσπάθεια περιορισμού του κόστους, θα αποδειχθεί γρήγορα ή αργά προβληματική, καθώς ολοένα και περισσότεροι κλάδοι θα διεκδικούν, με πειστικά επιχειρήματα, την ένταξή τους σε ευνοϊκές ρυθμίσεις.

H αναστολή της εργασιακής σύμβασης για ένα μήνα, με δικαίωμα παράτασης, κατά τη διάρκεια της οποίας οι μεν εργαζόμενοι λαμβάνουν το επίδομα των 800 ευρώ ενώ καλύπτονται οι ασφαλιστικές τους εισφορές από το κράτος και απαγορεύεται η καταγγελία της σύμβασης, εμπεδώνει προσδοκίες ότι μετά την περίοδο αναστολής θα ακολουθήσουν πιο ευέλικτες εργασιακές σχέσεις ή απολύσεις, ιδιαίτερα σε περίοδο αναμενόμενης παρατεταμένης ύφεσης. Η προσδοκία μείωσης του εισοδήματος ή και απόλυσης θα ενισχύσει την αβεβαιότητα και την επιλογή της μη εξυπηρέτησης οφειλών.

Οι τράπεζες από την άλλη μεριά, σύμφωνα με δημοσιεύματα, καλούνται να παρέχουν σε εθελοντική βάση ρυθμίσεις και διευκολύνσεις για φυσικά πρόσωπα που βρίσκονται αναγκαστικά εκτός εργασίας και για όσες εταιρείες αναγκαστικά έκλεισαν αλλά εξυπηρετούσαν κανονικά τα δάνειά τους μέχρι αρχές του τρέχοντος έτους. Η επιλογή αυτή αφήνει έξω μια μεγάλη κατηγορία υγιών επιχειρήσεων που κινδυνεύουν να γίνουν προβληματικές λόγω μείωσης παραγγελιών και τζίρου, όπως και νοικοκυριά και επιχειρήσεις που, παρά το γεγονός ότι είχαν μη εξυπηρετούμενα δάνεια λόγω πρόσφατης χρηματοπιστωτικής κρίσης, βρίσκονται σε διαδικασία αναδιάρθρωσης χρεών είτε με τις τράπεζες είτε με τις εταιρείες διαχείρισης δανείων και πιστώσεων .

Τέλος, τα διαθέσιμα ποσά για τη στήριξη της οικονομίας ύψους 8 δισ. ευρώ είναι πολύ περιορισμένα, ενώ υπάρχει η δυνατότητα χρήσης του αποθεματικού (περίπου 20 δισ. ευρώ) που είχε δημιουργηθεί μετά την έξοδό μας από το μνημόνιο για την διασφάλιση της ομαλής εξόδου της χώρας στις αγορές.

Καθώς η κρίση αναμένεται να είναι πιο γενικευμένη από αυτήν της χρηματοπιστωτικής κρίσης και να επηρεάσει αρνητικά όλα τα εισοδηματικά στρώματα, απαιτείται η χρήση τόσο άμεσων όσο και μεσοπρόθεσμων οριζόντιων μέτρων που θα στηρίξουν την οικονομική δραστηριότητα, το διαθέσιμο εισόδημα καταναλωτών, τη διατήρηση ή/και δημιουργία θέσεων εργασίας, την παροχή ρευστότητας στην αγορά, και μια τολμηρή αναδιάρθρωση και στοχευμένη αναστολή δανειακών υποχρεώσεων. Τα μέτρα αυτά θα πρέπει να έχουν μια λογική διάρκεια χρόνου ώστε και να αντιμετωπίζουν τις άμεσες επιπτώσεις από την πλήρη αναστολή δραστηριοτήτων μέχρι το τέλος Μαΐου αλλά και τις δυσκολίες της επανεκκίνησης της οικονομικής δραστηριότητας και των ζημιών που θα προκύψουν τουλάχιστον μέχρι το τέλος του έτους.

–Ωστόσο η κυβέρνηση επισημαίνει ότι …λεφτόδεντρα δεν υπάρχουν. Ποιες είναι οι δικές σας προτάσεις;

Ασφαλώς και δεν υπάρχουν και η κυβέρνηση πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτική ώστε να μην υπάρξει στο τέλος της κρίσης δημοσιονομικός εκτροχιασμός ή εκτόξευση του χρέους που θα μας οδηγήσουν σε νέες περιπέτειες. Επομένως, το πακέτο μέτρων πρέπει να καλύπτει όλο το έτος και να ενταχθεί στο πλαίσιο ενός αναθεωρημένου προϋπολογισμού ανάλογα και με τις ευρωπαϊκές αποφάσεις. Η χρήση πόρων από ευρωπαϊκά προγράμματα αλλά και η χρήση καινοτόμων χρηματοδοτικών εργαλείων αποτελούν χρήσιμες πηγές χρηματοδότησης που θα πρέπει να διερευνηθούν.

Τέλος, θα πρότεινα για τους λόγους που προανέφερα όσο το δυνατόν πιο οριζόντια και εμπροσθοβαρή μέτρα όπως :

• Αύξηση των λειτουργικών δαπανών και των δαπανών δημόσιων επενδύσεων προς το Εθνικό Σύστημα Δημόσιας Υγείας.

• Αύξηση των δημόσιων επενδύσεων για υποδομές στην ελληνική περιφέρεια.

• Μείωση των συντελεστών ΦΠΑ με μετάταξη στο χαμηλότατο συντελεστή όλων ανεξαιρέτως των αγαθών υγειονομικής προστασίας και θεραπείας (συσκευές, φάρμακα, αναλώσιμα).

• Επιλογή είτε πλήρους αναστολής υποχρεώσεων σύμφωνα με τα μέτρα που εξήγγειλε η κυβέρνηση είτε μερικής για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα (πρέπει να προβλεφθεί το πώς θα πληρωθούν οι υποχρεώσεις που αναστέλλονται).

• Για τις υποχρεώσεις που αφορούν ρυθμισμένες οφειλές να προβλεφθεί τετράμηνη παράταση της διάρκειας των ρυθμίσεων όπου για τους επόμενους 4 μήνες η καταβολή θα είναι μηδενική. (Όσοι έχουν υπαχθεί στις 100 ή 120 δόσεις κατά το παρελθόν εφόσον είναι συνεπείς να κληθούν να αποπληρώσουν σε 104 και 124). Η κατηγορία αυτή είναι ιδιαίτερα σημαντική γιατί αφορά τις ευάλωτες επιχειρήσεις από την προηγούμενη βαθιά οικονομική κρίση έτσι ώστε να μην χαθούν οι ρυθμίσεις αυτές.

• Για τις τρέχουσες υποχρεώσεις που υπάρχει πρόβλεψη ρύθμισης έως 24 ή έως 48 δόσεις, να αυξηθεί η διάρκεια κατά 2 μήνες με μηδενική καταβολή για τις δύο πρώτες. Κατά την περίοδο της παράτασης οι τόκοι να πληρώνονται ανά μήνα (κατά τη διάρκεια της) ή να κεφαλαιοποιούνται.

• Μείωση της τιμής παροχής ηλεκτρικού ρεύματος και νερού.

• Παροχή ελάχιστου εγγυημένου εισοδήματος, βάσει κλίμακας, συγκεκριμένων κριτηρίων, και αποδεικτικών στοιχείων, μέχρι τέλος Δεκεμβρίου 2020, σε δικαιούχους των οποίων το εισόδημα μειώθηκε ή ανεστάλη λόγω κρίσης από 1/3/2020 και μετά.

• Αναστολή των δανειακών υποχρεώσεων για τις επιχειρήσεις, για 6 μήνες, ή επιλογή μόνιμης ελάφρυνσης δανειακών υποχρεώσεων, με παροχή κινήτρων για έγκαιρη αποπληρωμή.

• Επέκταση της προστασίας της πρώτης κατοικίας μετά το τέλος του Απριλίου 2020 και απαγόρευση πλειστηριασμών έως το τέλος του έτους.

Προϋποθέσεις για όλα τα ανωτέρω αποτελούν η αποκλιμάκωση της πανδημίας, η στήριξη του συστήματος δημόσιας υγείας για την αποτελεσματική διαχείριση των περιστατικών και η διατήρηση της ψυχραιμίας και συνοχής του κοινωνικού συνόλου. Γιατί η οικονομία επηρεάζεται πάνω απ’ όλα από το κλίμα…

Οι οφειλέτες υποβάλλουν αίτηση στις πιστώτριες τράπεζες και οι τράπεζες είναι αυτές που τελικά αποφασίζουν βάσει των τυποποιημένων κριτηρίων για τη δυνατότητα προστασίας και όχι ένας ανεξάρτητος δικαστής που εξετάζει όλα τα δεδομένα, πρόσθεσε η Λούκα Κατσέλη, επισημαίνοντας ότι οι ίδιες οι τράπεζες καθυστερούν να υποβάλλουν προτάσεις ρύθμισης. Έκανε λόγο για μεγάλη αποτυχία της όλης διαδικασίας.

Επισήμανε, επίσης, ότι το ζήτημα των «κόκκινων» δανείων είναι ένα βαθύτατα πολιτικό πρόβλημα και οι προοδευτικές δυνάμεις έρχονται σε αντίθεση με τις νεοφιλελεύθερες απόψεις για προτεινόμενες λύσεις. Επισήμανε ότι μόνον μέσω ενός ανοικτού διαλόγου και με πρωτοβουλία φορέων όπως καταναλωτικών ενώσεων και δικηγορικών συλλόγων μπορεί να υποστηριχθεί μια προοδευτική πρόταση.