Αναλυτικά, τι θα ισχύσει για τα τεκμήρια διαβίωσης για κατοικίες και Ι.Χ:

Άρθρο 7 Μείωση της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης για κατοικίες, αυτοκίνητα και σκάφη, κατάργηση της ελάχιστης αντικειμενικής δαπάνης εξαρτώμενων τέκνων – Τροποποίηση παρ. 1 άρθρου 31 και περ. θ) άρθρου 33 Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος

1. Στην παρ. 1 του άρθρου 31 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος (ν. 4172/2013, Α΄ 167), περί των αντικειμενικών δαπανών και υπηρεσιών, επέρχονται οι ακόλουθες τροποποιήσεις: α) στην περ. α), αα) στο πρώτο εδάφιο, i) οι λέξεις «με σαράντα (40) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «με είκοσι οκτώ (28) ευρώ», ii) οι λέξεις «με εξήντα πέντε (65) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «με σαράντα πέντε (45) ευρώ», iii) οι λέξεις «με εκατόν δέκα (110) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «με εβδομήντα επτά (77) ευρώ», iv) οι λέξεις «με διακόσια (200) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «με εκατό σαράντα (140) ευρώ» και v) οι λέξεις «με τετρακόσια (400) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «με διακόσια ογδόντα (280) ευρώ», αβ) στο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «σαράντα (40) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «είκοσι οκτώ (28) ευρώ», αγ) στο τρίτο εδάφιο, i) οι λέξεις «σαράντα τοις εκατό (40%)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τριάντα τοις εκατό (30%)» και ii) οι λέξεις «εβδομήντα τοις εκατό (70%)» αντικαθίστανται από τις λέξεις «πενήντα οκτώ τοις εκατό (58%)», β) στην περ. γ), βα) στο εισαγωγικό εδάφιο, οι λέξεις «ορίζεται ως εξής» αντικαθίστανται από τις λέξεις «για επιβατικά αυτοκίνητα που έχουν ταξινομηθεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα ή σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ο.Χ.), έως την 31η.10.2010, ορίζεται με βάση τον κυλινδρισμό του κινητήρα τους ως εξής», ββ) στο πρώτο εδάφιο, i) στην υποπερ. αα), οι λέξεις «τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ», ii) στην υποπερ. ββ), οι λέξεις «εξακόσια (600) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τριακόσια (300) ευρώ», iii) στην υποπερ. γγ), οι λέξεις «εννιακόσια (900) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τετρακόσια πενήντα (450) ευρώ», iv) στην υποπερ. δδ), οι λέξεις «χίλια διακόσια (1.200) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «εξακόσια (600) ευρώ», v) προστίθεται υποπερ. εε), βγ) το δεύτερο εδάφιο καταργείται, βδ) στο νέο δεύτερο εδάφιο, οι λέξεις «κινητικά αναπήρους» αντικαθίστανται από τις λέξεις «άτομα με κινητική αναπηρία», βε) στο νέο τρίτο εδάφιο, οι λέξεις «κινητικά αναπήρους» αντικαθίστανται από τις λέξεις «άτομα με κινητική αναπηρία», γ) στο δεύτερο εδάφιο της περ. ε), οι λέξεις «διανοητική καθυστέρηση» αντικαθίστανται από τις λέξεις «νοητική υστέρηση», δ) στην περ. στ), δα) στην υποπερ. αα) του πρώτου εδαφίου, i) οι λέξεις «τεσσάρων χιλιάδων (4.000) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «δύο χιλιάδων οκτακοσίων (2.800) ευρώ» και ii) οι λέξεις «πάνω από πέντε (5) μέτρα το πόσο αυτό αυξάνεται κατά δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ το» αντικαθίστανται από τις λέξεις «σκάφη με μήκος μεγαλύτερο από πέντε (5) μέτρα το ποσό αυτό αυξάνεται κατά χίλια τετρακόσια (1.400) ευρώ ανά», δβ) στην υποπερ. ββ) του πρώτου εδαφίου, i) οι λέξεις «δώδεκα χιλιάδες (12.000) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «οκτώ χιλιάδες τετρακόσια (8.400) ευρώ», ii) οι λέξεις «τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «δύο χιλιάδες εκατό (2.100) ευρώ», iii) οι λέξεις «επτά χιλιάδες πεντακόσια (7.500) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «πέντε χιλιάδες διακόσια πενήντα (5.250) ευρώ», iv) οι λέξεις «δεκαπέντε χιλιάδες (15.000) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «προστίθενται δέκα χιλιάδες πεντακόσια (10.500) ευρώ», v) οι λέξεις «είκοσι δύο χιλιάδες πεντακόσια (22.500) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «προστίθενται δεκαπέντε χιλιάδες επτακόσια πενήντα (15.750) ευρώ», vi) οι λέξεις «τριάντα χιλιάδες (30.000) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «προστίθενται είκοσι μία χιλιάδες (21.000) ευρώ» και vii) οι λέξεις «πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τριάντα πέντε χιλιάδες (35.000) ευρώ», δγ) το τέταρτο εδάφιο καταργείται, δδ) στο τελευταίο εδάφιο, μετά τη λέξη «περ. γ)», οι λέξεις «, εκτός αυτών που αναφέρονται στην παλαιότητα των αυτοκινήτων,» διαγράφονται, ε) στην περ. ζ), στο δεύτερο εδάφιο της υποπερ. γγ), μετά τη λέξη «ακινησίας», οι λέξεις «και παλαιότητας» διαγράφονται, στ) στο δεύτερο εδάφιο της περ. η), οι λέξεις «τα παραπάνω ποσά» αντικαθίστανται από τις λέξεις «τα ποσά της παρούσας περίπτωσης», ζ) στην περ. θ), προστίθεται δεύτερο εδάφιο, και, μετά από νομοτεχνικές βελτιώσεις, το άρθρο 31 διαμορφώνεται ως εξής:

«Άρθρο 31

Αντικειμενικές δαπάνες και υπηρεσίες

1. Για τον προσδιορισμό του τεκμαρτού εισοδήματος του φορολογουμένου, της συζύγου του και των εξαρτώμενων μελών του λαμβάνονται υπόψη τα ακόλουθα:

α) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, με βάση τα τετραγωνικά μέτρα της ιδιοκατοικούμενης ή μισθωμένης ή της δωρεάν παραχωρούμενης κύριας κατοικίας ορίζεται κλιμακωτά, για τα ογδόντα (80) πρώτα τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με είκοσι οκτώ (28) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, για τα επόμενα από ογδόντα ένα (81) μέχρι και εκατόν είκοσι (120) τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με σαράντα πέντε (45) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, για τα επόμενα από εκατόν είκοσι ένα (121) μέχρι και διακόσια (200) τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με εβδομήντα επτά (77) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, για τα διακόσια ένα (201) έως τριακόσια (300) τετραγωνικά μέτρα κύριων χώρων αυτής, με εκατό σαράντα (140) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο και για τα πλέον των τριακοσίων (300) τετραγωνικών μέτρων κύριων χώρων αυτής, με διακόσια ογδόντα (280) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο. Για τον υπολογισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης των βοηθητικών χώρων της κύριας κατοικίας ορίζεται ποσό είκοσι οκτώ (28) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο. Τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται, προκειμένου για κατοικίες που βρίσκονται σε περιοχές με τιμή ζώνης, σύμφωνα με τον αντικειμενικό προσδιορισμό των ακινήτων, από δύο χιλιάδες οκτακόσια (2.800) ευρώ έως τέσσερις χιλιάδες εννιακόσια ενενήντα εννέα (4.999) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο, κατά ποσοστό τριάντα τοις εκατό (30%) και για περιοχές με τιμή ζώνης από πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ και άνω το τετραγωνικό μέτρο, κατά ποσοστό πενήντα οκτώ τοις εκατό (58%). Όλα τα παραπάνω ποσά προσαυξάνονται, προκειμένου για μονοκατοικίες, κατά ποσοστό είκοσι τοις εκατό (20%).

β) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, που εκτιμάται με βάση τα τετραγωνικά μέτρα μίας (1) ή περισσοτέρων ιδιοκατοικούμενων ή μισθωμένων δευτερευουσών κατοικιών, καθώς και των βοηθητικών χώρων αυτών, ορίζεται στο ένα δεύτερο (1/2) της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης όπως αυτή ορίζεται στην περ. α).

γ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης, για αυτοκίνητα που έχουν ταξινομηθεί για πρώτη φορά στην Ελλάδα ή σε άλλο κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ε.Ε.) ή του Ευρωπαϊκού Οικονομικού Χώρου (Ε.Ο.Χ.), έως την 31η.10.2010, ορίζεται με βάση τον κυλινδρισμό του κινητήρα τους ως εξής:

αα) για αυτοκίνητα μέχρι χίλια διακόσια (1.200) κυβικά εκατοστά σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ,

ββ) για αυτοκίνητα μεγαλύτερα των χιλίων διακοσίων (1.200) κυβικών εκατοστών προστίθενται τριακόσια (300) ευρώ ανά εκατό (100) κυβικά εκατοστά μέχρι τα δύο χιλιάδες (2.000) κυβικά εκατοστά,

γγ) για αυτοκίνητα μεγαλύτερα των δύο χιλιάδων (2.000) κυβικών εκατοστών προστίθενται τετρακόσια πενήντα (450) ευρώ ανά εκατό (100) κυβικά εκατοστά και μέχρι τρεις χιλιάδες (3.000) κυβικά εκατοστά και

δδ) για αυτοκίνητα μεγαλύτερα από τρεις χιλιάδες (3.000) κυβικά εκατοστά προστίθενται εξακόσια (600) ευρώ ανά εκατό (100) κυβικά εκατοστά.

εε) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη για επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης που ταξινομούνται για πρώτη φορά στην Ελλάδα ή σε άλλο κράτος μέλος της Ε.Ε. ή του Ε.Ο.Χ. από την 1η.11.2010 και μετά, ορίζεται αποκλειστικά με βάση τις εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα (γραμμάρια διοξειδίου του άνθρακα, CO₂) ανά χιλιόμετρο, όπως αυτές προσδιορίζονται για την επιβολή των τελών κυκλοφορίας σύμφωνα με τις υποπερ. βα) και ββ) της περ. β) του άρθρου 55 του Κώδικα εμμέσων φόρων επί των συναλλαγών του πεδίου εφαρμογής του Κώδικα Φορολογικής Διαδικασίας, καθώς και λοιπών εμμέσων φόρων (ν. 5177/2025, Α΄ 21) και ως εξής:

2. i) για αυτοκίνητα που εκπέμπουν μέχρι εκατόν είκοσι δύο (122) γραμμάρια CO₂ ανά χιλιόμετρο σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ,
3. ii) για αυτοκίνητα που εκπέμπουν περισσότερα από εκατόν είκοσι δύο (122) γραμμάρια CO₂ανά χιλιόμετρο έως εκατόν τριάντα εννέα (139) γραμμάρια CO₂, προστίθενται τριάντα (30) ευρώ ανά γραμμάριο CO₂που υπερβαίνει τα εκατόν είκοσι δύο (122) γραμμάρια,

iii) για αυτοκίνητα που εκπέμπουν περισσότερα από εκατόν τριάντα εννέα (139) έως εκατόν εξήντα έξι (166) γραμμάρια CO₂, προστίθενται σαράντα πέντε (45) ευρώ ανά γραμμάριο CO₂που υπερβαίνει τα εκατόν τριάντα εννέα (139) γραμμάρια και

1. iv) για αυτοκίνητα που εκπέμπουν περισσότερα από εκατόν εξήντα έξι (166) γραμμάρια CO₂, προστίθενται εξήντα (60) ευρώ ανά γραμμάριο CO₂που υπερβαίνει τα εκατόν εξήντα έξι (166) γραμμάρια.

Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη δεν εφαρμόζεται για επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης που διαθέτουν πιστοποιητικό αυθεντικότητας το οποίο εκδίδεται από διεθνή ή ημεδαπό φορέα που έχει αρμοδιότητα να εκδίδει τέτοιο πιστοποιητικό, καθώς και για επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης τα οποία είναι ειδικά διασκευασμένα για άτομα με κινητική αναπηρία.

Ως επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης ειδικά διασκευασμένα για άτομα με κινητική αναπηρία θεωρούνται εκείνα που διασκευάσθηκαν ύστερα από άδεια της αρμόδιας αρχής, για να οδηγούνται από πρόσωπα που παρουσιάζουν κινητική αναπηρία σε ποσοστό τουλάχιστον εξήντα επτά τοις εκατό (67%) ή για να μεταφέρουν αυτά τα πρόσωπα μαζί με τα αντικείμενα που είναι απαραίτητα για τη μετακίνηση τους. Στις περιπτώσεις εταιρειών ομόρρυθμων ή ετερόρρυθμων ή περιορισμένης ευθύνης ή ιδιωτικών κεφαλαιουχικών εταιρειών ή ανωνύμων ή αστικών, καθώς και των κοινωνιών και κοινοπραξιών που ασκούν επιχείρηση ή επάγγελμα, οι οποίες έχουν στην κυριότητα ή στην κατοχή τους επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, η αντικειμενική δαπάνη που αναλογεί σε αυτά λογίζεται ως αντικειμενική δαπάνη των:

1. i) ομόρρυθμων ή απλών, εκτός των ετερόρρυθμων, εταίρων ή κοινωνών ή μελών της κοινοπραξίας φυσικών προσώπων, επιμεριζόμενη μεταξύ αυτών κατά το ποσοστό συμμετοχής τους στην εταιρεία, προκειμένου περί ομόρρυθμων ή ετερόρρυθμων ή αστικών εταιρειών ή στην κοινωνία ή στην κοινοπραξία,
2. ii) των φυσικών προσώπων, μελών της εταιρείας περιορισμένης ευθύνης, επιμεριζόμενη μεταξύ αυτών, κατά το ποσοστό συμμετοχής του καθενός στην εταιρεία περιορισμένης ευθύνης, όταν οι διαχειριστές αυτής δεν είναι εταίροι της,

iii) των διαχειριστών της εταιρίας περιορισμένης ευθύνης που είναι και εταίροι της, επιμεριζόμενη μεταξύ αυτών κατά το ποσοστό συμμετοχής τους στην εταιρία περιορισμένης ευθύνης και

1. iv) των διευθυνόντων και εντεταλμένων συμβούλων, διοικητών ανωνύμων εταιριών και προέδρων των διοικητικών συμβουλίων τους, επιμεριζόμενη ισομερώς μεταξύ τους.

Αν στις πιο πάνω περιπτώσεις οι εταίροι των ομόρρυθμων ή ετερόρρυθμων ή περιορισμένης ευθύνης ή αστικών εταιριών, καθώς και των κοινωνιών ή κοινοπραξιών είναι νομικά πρόσωπα, η αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει με βάση τα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης που έχουν στην κυριότητα ή την κατοχή τους λογίζεται ως αντικειμενική δαπάνη των φυσικών προσώπων, που μετέχουν σε αυτά τα νομικά πρόσωπα, σύμφωνα με όσα ορίζονται στο προηγούμενο εδάφιο.

Για τα αλλοδαπά νομικά πρόσωπα που δεν έχουν εγκατάσταση στην Ελλάδα, αλλά υποχρεούνται σε υποβολή δήλωσης, καθώς και για τις αλλοδαπές επιχειρήσεις, το ποσό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης που προκύπτει με βάση αυτοκίνητα αυτής της περίπτωσης, ιδιοκτησίας του αλλοδαπού νομικού προσώπου ή ιδιοκτησίας ή κατοχής γραφείου, υποκαταστήματος ή πρακτορείου της αλλοδαπής επιχείρησης εγκατεστημένου στην Ελλάδα, βαρύνει το πρόσωπο που εκπροσωπεί στην Ελλάδα το αλλοδαπό νομικό πρόσωπο ή την αλλοδαπή επιχείρηση ή προΐσταται του γραφείου ή υποκαταστήματος ή πρακτορείου.

Η αντικειμενική αυτή δαπάνη βαρύνει καθένα από τα φυσικά πρόσωπα που ορίζονται από τις διατάξεις αυτής της παραγράφου ανεξάρτητα από τον τόπο διαμονής ή κατοικίας τους και δεν μπορεί για καθένα από αυτά τα πρόσωπα και για κάθε εταιρία να είναι ανώτερη από τη μεγαλύτερη αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει από αυτοκίνητο της εταιρίας.

Αν ο φορολογούμενος και τα εξαρτώμενα μέλη του είναι κύριοι ή κάτοχοι και άλλων επιβατικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης, η αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει για τα αυτοκίνητα αυτά λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της συνολικής αντικειμενικής δαπάνης.

Η αντικειμενική δαπάνη που προκύπτει βάσει επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης, του οποίου κύριος ή κάτοχος είναι ανήλικο τέκνο, λογίζεται ως αντικειμενική δαπάνη του γονέα που έχει το μεγαλύτερο εισόδημα και αν αυτός έχασε τη γονική μέριμνα, του άλλου γονέα. Αν αποκτηθεί ή μεταβιβασθεί με οποιονδήποτε τρόπο επιβατικό αυτοκίνητο ιδιωτικής χρήσης κατά τη διάρκεια του έτους, η αντικειμενική δαπάνη περιορίζεται σε τόσα δωδέκατα όσοι και οι μήνες κυριότητας ή κατοχής του αυτοκινήτου. Διάστημα μεγαλύτερο από δεκαπέντε (15) ημέρες λογίζεται ως ολόκληρος μήνας. Τα ίδια εφαρμόζονται και σε περίπτωση ακινησίας ή ολοκληρωτικής καταστροφής του αυτοκινήτου από οποιαδήποτε αιτία.

Αν μεταβιβασθεί ή αποκτηθεί εικονικά αυτοκίνητο από περισσότερα πρόσωπα, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη του ισχύει αυτοτελώς στο σύνολο της για καθέναν από τους συμβαλλομένους. Εικονική θεωρείται η μεταβίβαση ή η κτήση που πραγματοποιείται ιδίως μεταξύ συγγενών εξ αίματος ή εξ αγχιστείας κατ` ευθεία γραμμή ή εκ πλαγίου μέχρι και τον τρίτο βαθμό, επιτρέπεται όμως η ανταπόδειξη. Όταν η συγκυριότητα είναι πραγματική, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη επιμερίζεται κατά το λόγο των ιδανικών μεριδίων καθενός συγκυρίου.

Προκειμένου για εκπαιδευτές οδηγών αυτοκινήτων, καθώς και για τις επιχειρήσεις ενοικίασης αυτοκινήτων, που χρησιμοποιούν για το σκοπό αυτόν περισσότερα επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης, για τον υπολογισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης λαμβάνεται υπόψη το αυτοκίνητο που δίνει τη μεγαλύτερη αντικειμενική δαπάνη. Στις περιπτώσεις ενοικίασης ή χρηματοδοτικής μίσθωσης αυτοκινήτων επιβατικών ιδιωτικής ή μικτής χρήσης, η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, που αντιστοιχεί στο χρόνο χρησιμοποίησης αυτών, βαρύνει τον μισθωτή τους.

Η περ. γ) εφαρμόζονται ανάλογα και για τον προσδιορισμό της ετήσιας αντικειμενικής δαπάνης των αυτοκινήτων μικτής χρήσης και των αυτοκινήτων τύπου JEEP.

δ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη που καταβάλλεται για ιδιωτικά σχολεία στοιχειώδους και μέσης εκπαίδευσης, με εξαίρεση τα εσπερινά γυμνάσια και λύκεια, καθώς και τα ειδικά σχολεία ατόμων με ειδικές ανάγκες, όπως προκύπτει από τις σχετικές αποδείξεις παροχής υπηρεσιών.

ε) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη που καταβάλλεται για οικιακούς βοηθούς, οδηγούς αυτοκινήτων, δασκάλους και λοιπό προσωπικό, η οποία ορίζεται στο εκάστοτε κατώτατο όριο αμοιβών όπως αυτό προσδιορίζεται από τις ισχύουσες διατάξεις για την αντίστοιχη κατηγορία εργαζομένων. Η διάταξη αυτή δεν εφαρμόζεται όταν ο φορολογούμενος απασχολεί έναν (1) μόνο οικιακό βοηθό ή όταν ο ίδιος ή πρόσωπο που συνοικεί με αυτόν και τον βαρύνει έχει αναπηρία εξήντα επτά τοις εκατό και πάνω (67%) από νοητική υστέρηση ή φυσική αναπηρία ή είναι ηλικίας άνω των εξήντα πέντε (65) ετών και απασχολεί έναν νοσοκόμο.

στ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη με βάση σκάφη αναψυχής ιδιωτικής χρήσης, κυριότητας ή κατοχής του φορολογουμένου, της συζύγου του ή των προσώπων που τους βαρύνουν εκτιμάται με βάση το κόστος τελών ελλιμενισμού, ασφαλίστρων, καυσίμων, συντήρησης και πρακτόρευσης και ορίζεται, ανάλογα με τα μέτρα ολικού μήκους του σκάφους, ως εξής:

αα) Για μηχανοκίνητα σκάφη ανοικτού τύπου, ταχύπλοα και μη, ολικού μήκους μέχρι πέντε (5) μέτρα, στο ποσό των δύο χιλιάδων οκτακοσίων (2.800) ευρώ, ενώ για τα σκάφη με μήκος μεγαλύτερο από πέντε (5) μέτρα το ποσό αυτό αυξάνεται κατά χίλια τετρακόσια (1.400) ευρώ ανά μέτρο.

ββ) Για ιστιοφόρα ή μηχανοκίνητα ή μικτά σκάφη με χώρο ενδιαίτησης, ολικού μήκους μέχρι και επτά (7) μέτρα, οκτώ χιλιάδες τετρακόσια (8.400) ευρώ, πάνω από επτά (7) μέτρα και μέχρι δέκα (10) μέτρα προστίθενται δύο χιλιάδες εκατό (2.100) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δέκα (10) μέτρα και μέχρι δώδεκα (12) μέτρα προστίθενται πέντε χιλιάδες διακόσια πενήντα (5.250) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δώδεκα (12) μέτρα και μέχρι δεκαπέντε (15) μέτρα προστίθενται δέκα χιλιάδες πεντακόσια (10.500) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δεκαπέντε (15) μέτρα και μέχρι δεκαοκτώ (18) μέτρα προστίθενται δεκαπέντε χιλιάδες επτακόσια πενήντα (15.750) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους, πάνω από δεκαοκτώ (18) μέτρα και μέχρι είκοσι δύο (22) μέτρα προστίθενται είκοσι μία χιλιάδες (21.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους και πάνω από είκοσι δύο (22) μέτρα προστίθενται τριάντα πέντε χιλιάδες (35.000) ευρώ ανά επιπλέον μέτρο μήκους.

Τα ποσά της ετήσιας τεκμαρτής δαπάνης αυτής της υποπερίπτωσης μειώνονται κατά ποσοστό πενήντα τοις εκατό (50%) προκειμένου για ιστιοφόρα σκάφη. Κατά το ίδιο ποσοστό μειώνονται και για πλοία αναψυχής που έχουν κατασκευασθεί ή κατασκευάζονται στην Ελλάδα εξ ολοκλήρου από ξύλο, τύπων «τρεχαντήρι», «βαρκαλάς», «πέραμα», «τσερνίκι» και «λίμπερτυ», που προέρχονται από την ελληνική ναυτική παράδοση. Για σκάφη με μόνιμο πλήρωμα ναυτολογημένο για ολόκληρο ή μέρος του έτους, στην παραπάνω δαπάνη προστίθεται και η αμοιβή του πληρώματος. Τα σκάφη επαγγελματικής χρήσης δεν λαμβάνονται υπόψη για την αντικειμενική δαπάνη. Η περ. γ) εφαρμόζεται ανάλογα και στην περίπτωση αυτή.

ζ) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη για αεροσκάφη, ελικόπτερα και ανεμόπτερα κυριότητας ή κατοχής του φορολογουμένου και των εξαρτώμενων μελών του και τους βαρύνουν, η οποία ορίζεται ως εξής:

αα) Για ανεμόπτερα στο ποσό των οκτώ χιλιάδων (8.000) ευρώ.

ββ) Για αεροσκάφη με κινητήρα κοινό, εσωτερικής καύσης και στροβιλοελικοφόρα, καθώς και ελικόπτερα, στο ποσό των εξήντα πέντε χιλιάδων (65.000) ευρώ για τους εκατόν πενήντα (150) πρώτους ίππους ισχύος του κινητήρα τους που προσαυξάνεται με το ποσό των πεντακοσίων (500) ευρώ για κάθε ίππο πάνω από τους εκατόν πενήντα (150) ίππους.

γγ) Για αεροσκάφη αεριοπροωθούμενα (JET) στο ποσό των διακοσίων (200) ευρώ για κάθε λίμπρα ώθησης. Η περ. γ), εκτός της ακινησίας, εφαρμόζεται αναλόγως και στην περίπτωση αυτή.

δδ) Για τις υπερελαφρές πτητικές αθλητικές μηχανές (Υ.Π.Α.Μ.) που υπάγονται στην παρ. 1 του άρθρου 4 της υπό στοιχεία Δ2/26314/8802/27.7.2010 απόφασης του Διοικητή της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας «Κανονισμός Υπερελαφρών Πτητικών Αθλητικών Μηχανών» (Β’ 1360), στο ποσό των είκοσι χιλιάδων (20.000) ευρώ.

Η διάταξη του προηγούμενου εδαφίου ισχύει από την 1η.1.2011.

η) Η ετήσια αντικειμενική δαπάνη, εξωτερικής δεξαμενής κολύμβησης που προκύπτει για τον κύριο ή κάτοχο αυτής, ορίζεται, ανάλογα με την επιφάνεια της, ανά κλίμακα, σε εκατόν εξήντα (160) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο μέχρι τα εξήντα (60) τετραγωνικά μέτρα και σε τριακόσια είκοσι (320) ευρώ το τετραγωνικό μέτρο για επιφάνεια άνω των εξήντα (60) τετραγωνικών μέτρων.

Προκειμένου για εσωτερική δεξαμενή κολύμβησης τα ποσά της παρούσας περίπτωσης διπλασιάζονται.

θ) Η ελάχιστη ετήσια αντικειμενική δαπάνη του φορολογούμενου ορίζεται σε τρεις χιλιάδες (3.000) ευρώ προκειμένου για τον άγαμο και σε πέντε χιλιάδες (5.000) ευρώ για τους συζύγους που υποβάλλουν κοινή δήλωση, εφόσον δηλώνεται πραγματικό ή τεκμαρτό εισόδημα. Η παρούσα περίπτωση δεν εφαρμόζεται στα εξαρτώμενα τέκνα της περ. β) της παρ. 1 του άρθρου 11 που αποκτούν εισόδημα και έχουν υποχρέωση υποβολής δήλωσης φορολογίας εισοδήματος.

2. Το ετήσιο συνολικό ποσό της αντικειμενικής δαπάνης, που προσδιορίζεται σύμφωνα με την παρ. 1, μπορεί να αμφισβητηθεί από τον φορολογούμενο όταν είναι μεγαλύτερο από την πραγματική δαπάνη του φορολογουμένου και των εξαρτώμενων μελών που τον βαρύνουν, εφόσον αποδεικνύεται από τον υπόχρεο με βάση πραγματικά περιστατικά ή στοιχεία. Τέτοια περιστατικά συντρέχουν ιδίως στο πρόσωπο των υπόχρεων, οι οποίοι:

α) υπηρετούν τη στρατιωτική θητεία τους στις Ένοπλες Δυνάμεις,

β) είναι φυλακισμένοι,

γ) νοσηλεύονται σε νοσοκομείο ή κλινική,

δ) είναι άνεργοι και δικαιούνται βοήθημα ανεργίας,

ε) συγκατοικούν με συγγενείς πρώτου βαθμού και έχουν μειωμένες δαπάνες διαβίωσης, λόγω αποδεδειγμένης συμβολής στις δαπάνες αυτές των συγγενών τους με την προϋπόθεση ότι οι τελευταίοι αυτοί έχουν εισόδημα από εμφανείς πηγές,

στ) είναι ορφανοί ανήλικοι, οι οποίοι έχουν στην κυριότητα τους επιβατικά αυτοκίνητα ιδιωτικής χρήσης από κληρονομιά του πατέρα ή της μητέρας τους και

ζ) προσκομίζουν στοιχεία από τα οποία αποδεικνύεται ότι για λόγους ανώτερης βίας πραγματοποίησαν δαπάνη μικρότερη από την αντικειμενική.

Όταν συντρέχει μία ή περισσότερες από τις περ. α) έως ζ) του δεύτερου εδαφίου, ο φορολογούμενος υποχρεούται να υποβάλει τα αναγκαία δικαιολογητικά για την απόδειξη των ισχυρισμών του. Η Φορολογική Διοίκηση ελέγχει την αλήθεια των ισχυρισμών και την ακρίβεια των αποδεικτικών στοιχείων του φορολογουμένου και μειώνει ανάλογα την ετήσια αντικειμενική δαπάνη, στην οποία αναφέρονται οι ισχυρισμοί και τα αποδεικτικά στοιχεία.

Στις περ. α) και ε), η διαφορά μεταξύ της αντικειμενικής δαπάνης και της πραγματικής δαπάνης λαμβάνεται υπόψη για τον υπολογισμό της συνολικής αντικειμενικής δαπάνης του γονέα ή του τέκνου που συμβάλλει στις δαπάνες διαβίωσης του υπόχρεου.

Αν πρόκειται για τους γονείς, η διαφορά αντικειμενικής δαπάνης καταλογίζεται σε εκείνον που έχει το μεγαλύτερο εισόδημα.».

2. Στο δεύτερο εδάφιο της περ. θ) του άρθρου 33 του Κώδικα Φορολογίας Εισοδήματος, περί της μη εφαρμογής αντικειμενικών δαπανών και υπηρεσιών, οι λέξεις «τέσσερις χιλιάδες (4.000) ευρώ» αντικαθίστανται από τις λέξεις «δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ» και η περ. θ) διαμορφώνεται ως εξής:

«θ) Προκειμένου για αγορά επιβατικού αυτοκινήτου ιδιωτικής χρήσης, οχήματος τύπου L, μοτοποδηλάτου, μοτοσυκλέτας, καθώς και οχήματος παντός εδάφους ή άλλου μικρού οχήματος με τρεις ή τέσσερεις τροχούς, μηδενικών ρύπων με Λ.Τ.Π.Φ. έως πενήντα χιλιάδες (50.000) ευρώ. Για τα αυτοκίνητα του προηγούμενου εδαφίου ορίζεται μηδενική ετήσια αντικειμενική δαπάνη, ενώ για τα άνω του ορίου αυτού η ετήσια αντικειμενική δαπάνη ορίζεται σε δύο χιλιάδες (2.000) ευρώ.».

Στο πλαίσιο αυτό υλοποιούνται 5 δέσμες παρεμβάσεων, στις οποίες περιλαμβάνονται και προσαρμογές στο θεσμό της κοινωνικής αντιπαροχής προκειμένου να γίνει πιο ελκυστικός και αποτελεσματικός, ενώ περαιτέρω παρεμβάσεις στη φορολογία ή υιοθέτηση νέων πρωτοβουλιών θα εξαρτηθούν από τη συνολική πορεία του προϋπολογισμού και της οικονομίας.

«Η πρόσφατη απόφαση της Κυβέρνησης, τόνισε ο κ. Χατζηδάκης, για την επιστροφή ενός ενοικίου στους ενοικιαστές αλλά και η απόφαση για την επέκταση και το 2025 της φορολογικής έκπτωσης 100% για δαπάνες ενεργειακής, λειτουργικής και αισθητικής αναβάθμισης κτιρίων είναι στοιχεία που δείχνουν ότι η κυβέρνηση συνεχίζει να θέτει το θέμα σε πολύ υψηλή προτεραιότητα. Σε αυτό το πλαίσιο οι εξαγγελίες του Πρωθυπουργού στη ΔΕΘ το φθινόπωρο θα επιβεβαιώσουν τη δέσμευσή μας να συνεχίσουμε στον δρόμο της δημοσιονομικής υπευθυνότητας, των μεταρρυθμίσεων και της επιστροφής του οφέλους στην κοινωνία – με σχέδιο, συνέπεια και ρεαλισμό».

Οι παρεμβάσεις που υλοποιούνται ήδη ή δρομολογούνται το επόμενο διάστημα είναι:

1.Μείωση της φορολογίας στα ακίνητα. Ήδη έχουν εφαρμοστεί μείωση του ΕΝΦΙΑ κατά 35% και επιπλέον 20% για τις ασφαλισμένες κατοικίες, αναστολή του ΦΠΑ και του φόρου υπεραξίας, η κατάργηση για 3 χρόνια του φόρου εισοδήματος για κλειστά σπίτια που μισθώνονται, ή μετατρέπονται από βραχυχρόνια σε μακροχρόνια μίσθωση, αύξηση της έκπτωσης φόρου για δαπάνες ενεργειακής, λειτουργικής και αισθητικής αναβάθμισης κτιρίων.

2.Αύξηση της προσφοράς στέγης. Στην κατεύθυνση αυτή λειτουργούν τα προγράμματα «Εξοικονομώ», «Ανακαινίζω – νοικιάζω», στο οποίο η επιδότηση διπλασιάστηκε από 4.000 σε 8.000 ευρώ, «Αναβαθμίζω το Σπίτι μου». «Θα θέλαμε να κάνουμε περισσότερα. Και για λόγους αναπτυξιακούς – αλλά και για λόγους πολιτικούς. Όμως, οφείλουμε να κινούμαστε με υπευθυνότητα, χωρίς να υπερβαίνουμε τις δημοσιονομικές αντοχές της χώρας», ανέφερε.

3. Αξιοποίηση δημόσιας ακίνητης περιουσίας, με στόχο και πάλι την αύξηση της προσφοράς ακινήτων. «Η πιο εμβληματική παρέμβαση, είπε ο κ. Χατζηδάκης, είναι η θεσμοθέτηση της Κοινωνικής Αντιπαροχής. Μέσω αυτής, δημόσια ακίνητα που σήμερα μένουν ανεκμετάλλευτα μπορούν να αξιοποιηθούν για την κατασκευή σύγχρονων κατοικιών. Με ένα μέρος από αυτές – τουλάχιστον 30% – να προσφέρεται σε δικαιούχους με προσιτό ενοίκιο και κοινωνικά κριτήρια. Ενώ δίνεται και η δυνατότητα εξαγοράς (rent to own). Το αρμόδιο Υπουργείο επεξεργάζεται και σύντομα θα φέρει προς ψήφιση βελτιώσεις επί του υφιστάμενου πλαισίου, ώστε να γίνει πιο ελκυστικό και αποτελεσματικό».
   Οι αλλαγές που προωθούνται προβλέπουν:
   •Δυνατότητα να διατίθεται προς πώληση στην αγορά το ποσοστό των κατοικιών που δεν αφορά την κοινωνική στέγαση – ώστε να μπορεί να γίνει πιο άμεσα απόσβεση της επένδυσης.
   •Δυνατότητα ανακατασκευής υφιστάμενων κτιρίων, πέραν της ανέγερσης νέων σε κενά οικόπεδα.
   •Σύσταση κεντρικού φορέα διαχείρισης κοινωνικών κατοικιών και ηλεκτρονικού μητρώου έργων και δικαιούχων – ώστε να ενισχυθεί η διαφάνεια και η αποτελεσματική αντιστοίχιση αναγκών.
4. Βελτίωση ρυθμιστικού πλαισίου με την εκπόνηση των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων. «Τα ζητήματα που δημιουργήθηκαν πρόσφατα με τις αποφάσεις του ΣτΕ αναδεικνύουν την ανάγκη για ένα τέτοιο πλαίσιο, σημείωσε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης. Σέβομαι απολύτως την ανάγκη για σύγχρονους πολεοδομικούς κανόνες. Γνωρίζω επίσης ότι η ίδια η περιουσία μπορεί να απαξιωθεί αν υπάρχουν άναρχες οικιστικές αναπτύξεις. Από την άλλη όμως δεν έχω το δικαίωμα να παραγνωρίζω την ανάγκη για φτηνή στέγη, αντιμετώπιση του δημογραφικού, αναζωογόνηση της υπαίθρου. Αλλά και τις συνταγματικές προβλέψεις προστασίας της ιδιοκτησίας και ενθάρρυνσης της περιφερειακής ανάπτυξης». Σε αυτό το πλαίσιο κινείται η ρύθμιση για το Νέο Οικοδομικό Κανονισμό ενώ ακολουθεί από το αρμόδιο υπουργείο η νομοθετική παρέμβαση για τη δόμηση στους οικισμούς. Η οποία «θα λαμβάνει υπόψη τις προβλέψεις του Συντάγματος για την προστασία του περιβάλλοντος αλλά και τις Συνταγματικές επίσης ρυθμίσεις που αποσκοπούν στην προστασία της οικογένειας και τη στήριξη της αποκέντρωσης».

5.Συντονισμός των συναρμόδιων Υπουργείων με τρεις δράσεις:
•Συγκρότηση μόνιμης διυπουργικής επιτροπής για το στεγαστικό, με τη συμμετοχή όλων των συναρμόδιων Υπουργείων. Η σχετική συζήτηση θα γίνει αύριο στο Υπουργικό Συμβούλιο.
•Δημιουργία ειδικής ψηφιακής πλατφόρμας όπου οι πολίτες θα έχουν τη δυνατότητα να γνωρίσουν το σύνολο των πολιτικών για την προσιτή στέγη και να βρουν εύκολα κάθε πρόγραμμα που ταιριάζει στο προφίλ τους.
•Σύσταση παρατηρητηρίου στεγαστικής πολιτικής για την τακτική, μηνιαία παρακολούθηση τόσο των τιμών στην αγορά όσο και της απορρόφησης των πόρων των κυβερνητικών προγραμμάτων.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης υπογράμμισε το νέο ιστορικό ρεκόρ που σημειώθηκε το 2024 σε Άμεσες Ξένες Επενδύσεις στον κλάδο του Real Estate με εισροή 2 δισ. ευρώ. αλλά και την αύξηση της οικοδομικής δραστηριότητας η οποία αναμένεται να επανέλθει μετά την νομοθετική παρέμβαση για τον ΝΟΚ. Χαρακτήρισε δε ως μύθο την άποψη ότι οι μόνες επενδύσεις που γίνονται στην Ελλάδα αφορούν τα ακίνητα καθώς στην πραγματικότητα το μερίδιο των επενδύσεων στο συγκεκριμένο κλάδο στη χώρα μας είναι 12 μονάδες χαμηλότερο σε σχέση με την ΕΕ. Ο δεύτερος μύθος, όπως είπε, είναι ότι η στεγαστική πίεση που βιώνουν πολλά νοικοκυριά τα τελευταία χρόνια οφείλεται αποκλειστικά στους ιδιοκτήτες. «Ασφαλώς, τόνισε, υπάρχουν ορισμένες στρεβλώσεις που χρίζουν αντιμετώπισης. Όμως η κύρια αιτία είναι η ανεπάρκεια προσφοράς, ειδικά σε περιοχές υψηλής ζήτησης».

«Κάνουμε, κατέληξε ο κ. Χατζηδάκης, μια πολυεπίπεδη προσπάθεια, που απαντά στις ανάγκες όλων των εμπλεκομένων: των ιδιοκτητών, των επενδυτών, των κατασκευαστών, αλλά και – βεβαίως – των αγοραστών και των ενοικιαστών. Στόχος μας είναι να κρατήσουμε ισορροπία. Να στηρίζουμε την ανάπτυξη, αλλά και να διασφαλίζουμε την κοινωνική συνοχή. Να ενθαρρύνουμε την οικοδομική δραστηριότητα, χωρίς όμως να αφήνουμε κανέναν πίσω. Δημιουργούμε ένα σταθερό και φιλικό περιβάλλον για επενδύσεις στην κατοικία. Ενισχύουμε την οικοδομική δραστηριότητα, δίνοντας κίνητρα και ταυτόχρονα προσφέρουμε ουσιαστική στήριξη, τη μεγαλύτερη που μπορούμε, σε πολίτες που αντιμετωπίζουν αυξημένες ανάγκες στέγασης. Συνεχίζουμε με πνεύμα συνεργασίας με την αγορά, με σχέδιο και ρεαλισμό. Για μια αγορά ακινήτων σύγχρονη και ισχυρή που θα δημιουργεί ευκαιρίες για επένδυση, ποιότητα ζωής για τους πολίτες και προοπτική για τις επόμενες γενιές».

Οπως αναφέρει, η ζήτηση έχει επηρεαστεί ανοδικά από την αύξηση του ονομαστικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, τη μείωση του ποσοστού ανεργίας, την αύξηση της απασχόλησης, τη βελτίωση του οικονομικού κλίματος και την απότομη άνοδο των ξένων άμεσων επενδύσεων σε ακίνητα που καταγράφεται τα τελευταία χρόνια.

Το μη εποχικά διορθωμένο ποσοστό ανεργίας διαμορφώθηκε στο 11,8% του εργατικού δυναμικού το πρώτο τρίμηνο 2023, μειωμένο κατά 11,5 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το πρώτο τρίμηνο 2017. Την ίδια περίοδο ο αριθμός των απασχολούμενων ατόμων αυξήθηκε κατά 12% ή κατά 438.700 άτομα, συμβάλλοντας στην ενίσχυση του ονομαστικού διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών από τα 116,1 δισ. ευρώ το 2017 στα 137,3 δισ. το 2022 (αύξηση 18,3% ή 7,6% σε πραγματικούς όρους).

Επιπρόσθετα, οι αναμενόμενοι πόροι από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας και οι αναμενόμενες μεταρρυθμίσεις-επενδύσεις που το συνοδεύουν βελτίωσαν τις προοπτικές της οικονομίας. Τέλος, τα τελευταία πέντε χρόνια καταγράφεται απότομη άνοδος των κεφαλαίων από το εξωτερικό που τοποθετούνται σε εγχώρια ακίνητα.

Οι ξένες άμεσες επενδύσεις στη διαχείριση ακίνητης περιουσίας από μόλις 69,5 εκατ. το 2017 ανήλθαν στα 1,03 δισ. το 2022, ενώ οι ξένες άμεσες επενδύσεις στο πεδίο των ιδιωτικών αγοραπωλησιών ακινήτων από τα 327,8 εκατ. το 2017 διαμορφώθηκαν στα 922,7 εκατ. το 2022. Αυτές οι μεταβολές σχετίζονται σε ένα βαθμό με τις χαμηλές αποτιμήσεις των ακινήτων λόγω της κρίσης χρέους, με την άνοδο του τουριστικού προϊόντος της χώρας και με το πρόγραμμα «χρυσή βίζα».

Από την πλευρά της προσφοράς η Eurobank αναφέρει τον μέχρι πρόσφατα χαμηλό ρυθμό επενδύσεων σε κατοικίες, τη ραγδαία αύξηση των τιμών υλικών κατά σχεδόν 20% τα δύο τελευταία χρόνια, καθώς και τις πολλές δεσμευμένες κατοικίες που βρίσκονται εκτός αγοράς.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, ο ετήσιος ρυθμός ανόδου των τιμών διαμερισμάτων στο σύνολο της ελληνικής επικράτειας διαμορφώθηκε στο 14,5% από 13,6% το τέταρτο τρίμηνο 2022 και 10% το πρώτο τρίμηνο 2022.

Σε ό,τι αφορά τις τιμές στα δύο μεγαλύτερα αστικά κέντρα της χώρας, στη μεν Αθήνα αυξήθηκαν σε ετήσια βάση κατά 16,5% από 11,6% το πρώτο τρίμηνο 2022, στη δε Θεσσαλονίκη ενισχύθηκαν κατά 16,1% από 9,9% το πρώτο τρίμηνο 2022.

Από το τρίτο τρίμηνο 2017 μέχρι το πρώτο τρίμηνο 2023 οι τιμές των κατοικιών στην Ελλάδα αυξήθηκαν συνολικά κατά 49,3%, ανακτώντας ένα μεγάλο μέρος των απωλειών που είχαν κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους.

Σημειώνεται ότι από το τρίτο τρίμηνο 2008 μέχρι το τρίτο τρίμηνο 2017, μια περίοδο που το ονομαστικό ΑΕΠ και οι ονομαστικές επενδύσεις παγίων στην Ελλάδα μειώθηκαν κατά 26,8% και 52,7% αντίστοιχα, οι τιμές των διαμερισμάτων συρρικνώθηκαν κατά 49,3%, ενώ σήμερα υπολείπονται κατά 14% σε σύγκριση με τα προ κρίσης χρέους επίπεδα.

Το εν λόγω αποτέλεσμα έρχεται σε αντίθεση με το αντίστοιχο στην Ε.Ε.-27 και την Ευρωζώνη, όπου οι τιμές κατοικιών είναι αρκετά υψηλότερες σε σύγκριση με το τέλος της δεκαετίας του 2000.

Πηγή: kathimerini.gr