Νίκος Γιαννόπουλος

Σ’ ένα συνολικό απόθεμα 6,6 εκατομμυρίων κατοίκων, κενές μένουν περίπου 2.800.000. Πρακτικά ένα στα τρία σπίτια

Αν μιλήσουμε, ειδικότερα, για την Αθήνα και την Περιφέρεια Αττικής (στην οποία κατοικεί ο μισός πληθυσμός της χώρας) έχουν καταγραφεί 526.000 κενές κατοικίες.

Το ίδιο φαινόμενο παρατηρείται και στα νησιά του Αργοσαρωνικού και μάλιστα σε πιο απόλυτους ρυθμούς. Στην Αίγινα το 64% των κατοικιών είναι κλειστές, στον Πόρο το 57%, στην Υδρα σχεδόν το 60%.

Και έτσι, κοντολογίς, δημιουργείται το εξής παράδοξο: από τη μια πλευρά υπάρχει μεγάλη ζήτηση για κατοικίες, από την άλλη ένα μεγάλο απόθεμα αδρανούς στέγασης που παραμένει μη αξιοποιημένο.

• Αναρωτιέται κανείς γιατί και πως συμβαίνει αυτό; Πολύ μεγάλο μέρος των κενών κατοικιών είναι δευτερεύουσες κατοικίες, παλαιά ακίνητα σε κληρονομικά ή οικογενειακά καθεστώτα, ή περιουσίες με υψηλό κόστος συντήρησης/ανακαίνισης.

Παράλληλα, όπως τονίζουν άνθρωποι του real estate, η διαθεσιμότητα κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση ή πώληση είναι πολύ μικρότερη από τον συνολικό αριθμό των κενών σπιτιών, κάτι που εντείνει την κρίση στέγης. Τα σπίτια παραμένουν κλειστά ενώ ο κόσμος δεν έχει που να μείνει και πληρώνει, όταν καταφέρνει να βρει διαμέρισμα, “τρελές” υπεραξίες.

Κανείς βέβαια ιδιοκτήτης δεν έχει παρανοήσει για να κρατά ένα ακίνητο στο οποίο δεν μένει κλειστό (όταν αυτό δεν είναι το εξοχικό του βέβαια).

Υπάρχουν, δηλαδή, οικονομικά, νομικά ή διοικητικά εμπόδια που αποτρέπουν τους ιδιοκτήτες από το να διαθέσουν τα ακίνητά τους στην αγορά (πώληση ή ενοικίαση). Το πρόβλημα είναι και θεσμικό/οικονομικό, όχι θέμα ζήτησης (η οποία υπάρχει και είναι τεράστια, όπως όλοι γνωρίζουμε).

Πολλοί ιδιοκτήτες φοβούνται το κόστος μίας ανακαίνισης η οποία πρέπει να περιλαμβάνει και την ενεργειακή αναβάθμιση. Σε πολλές περιπτώσεις η ανακαίνιση μπορεί να κοστίζει ακόμη και 50.000 ευρώ.

• Παράλληλα, φορολογικοί λόγοι μπορούν να λειτουργήσουν εξίσου αποθαρρυντικά. Στην Ελλάδα υπάρχει και ο ΕΝΦΙΑ και η φορολογία εισοδήματος από ενοίκια. Κάποιοι δεν προχωρούν γι’ αυτές ακριβώς τις αιτίες.

Τέλος, συχνός αποτρεπτικός παράγοντας είναι τα κληρονομικά ζητήματα και η πολυϊδιοκτησία. Τα πράγματα είναι απλά: Πολλά σπίτια ανήκουν σε πολλούς κληρονόμους. Για να αξιοποιηθεί το ακίνητο πρέπει να συμφωνήσουν όλοι — κάτι που συχνά δεν συμβαίνει. Έτσι παρατηρεί κανείς πολλά σπίτια, τόσο στις μεγάλες πόλεις όσο και στην περιφέρεια να αφήνονται, αβοήθητα, στη φθορά του χρόνου και σαπίζουν.

• Θα μπορούσε βέβαια να εφαρμοστεί το μέτρο που εφαρμόζεται σε πολύ μεγάλες πόλεις της Ευρώπης όπως το Παρίσι και η Βαρκελώνη. Οι εκεί δήμοι επιβάλλουν επιπλέον φόρο σε σπίτια που μένουν άδεια για χρόνια.

Αλλά αυτό που μπορεί να γίνει κυρίως είναι η κρατική ή δημοτική παρέμβαση. Το κράτος ή ο δήμος νοικιάζει το σπίτι από τον ιδιοκτήτη και εν συνεχεία το διαθέτει σε χαμηλό ενοίκιο σε νέους ή εργαζόμενους συμβάλλοντας έτσι στην λύση, έστω μερική, του στεγαστικού προβλήματος (αλλά και στη μείωση των τιμών).

Προσώρας, τίποτα από τα δύο δεν γίνεται στην Ελλάδα. Γι’ αυτό και η κατάσταση αλαλούμ συνεχίζεται. Ένα μικρό σπίτι, κάτω από 60 τετραγωνικά στο Γκύζη νοικιάζεται (ανακαινισμένο) 650 ευρώ (πρόσφατο παράδειγμα που τέθηκε στα υπόψιν του γράφοντος). 

Τα εκκαθαριστικά θα αναρτηθούν στην ψηφιακή πλατφόρμα της ΑΑΔΕ, όπου οι ιδιοκτήτες ακινήτων, ειδικά αυτοί που απέκτησαν πέρυσι είτε με γονική παροχή, είτε με αγορά κάποιο ακίνητο, θα πρέπει να μπουν με τους κωδικούς τους, για να δουν τον ΕΝΦΙΑ που θα πρέπει να πληρώσουν.

Όσοι δεν είχαν μεταβολή στα περιουσιακά τους στοιχεία δεν θα δουν κάποια αλλαγή, όσα πλήρωσαν πέρυσι θα πληρώσουν και εφέτος, εκτός αν έχουν ασφαλίσει το ακίνητο αυτό.

Θα πρέπει να αποφασίσουν έγκαιρα αν θα πληρώσουν τον ΕΝΦΙΑ σε δόσεις ή εφάπαξ. Αν το κάνουν σε δόσεις, αυτές είναι 12 και η πρώτη πρέπει να πληρωθεί 31 Μαρτίου. Εάν το κάνουν εφάπαξ, επίσης το ποσό πρέπει να πληρωθεί 31 Μαρτίου, χωρίς να υπάρχει και το κίνητρο της έκπτωσης.

Ποιοι θα έχουν εκπτώσεις

Εάν το ακίνητο ήταν ασφαλισμένο την περυσινή χρονιά, από τρεις μήνες και πάνω, τότε η έκπτωση θα είναι 10% ή 20%, ανάλογα με την αξία του ακινήτου.

Ιδιοκτήτες ακινήτων με χαμηλά ή πολύ χαμηλά εισοδήματα, μπορούν να έχουν έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ 50%, ή και 100%, ειδικά τρίτεκνοι, πολύτεκνοι, οικογένειες που έχουν άτομα με αναπηρίες.

Η πιο ουσιαστική αλλαγή αφορά ακίνητα σε περισσότερους από 13.000 μικρούς οικισμούς. Για κύριες κατοικίες σε περιοχές έως 1.500 κατοίκους (εκτός Αττικής) ή έως 1.700 κατοίκους σε Έβρο, Δυτική Μακεδονία και παραμεθόριες ζώνες, ο ΕΝΦΙΑ μειώνεται κατά 50% από φέτος, ενώ από το 2027 καταργείται πλήρως.

Τέλος, 50% έκπτωση στον ΕΝΦΙΑ για πρώτη φορά, εφαρμόζεται αυτό το μέτρο από εφέτος, για περιοχές οι οποίες έχουν έως 1.500 κατοίκους, για όποιον έχει πρώτη κατοικία σε τέτοιες περιοχές, ενώ ειδικά για την περιοχή του Έβρου, εφαρμόζεται το ίδιο κριτήριο αλλά για 1.700 κατοίκους.

Ο πρόεδρος της Μόνιμης Ειδικής Επιστημονικής Επιτροπής Εκτίμησης του Σεισμικού Κινδύνου, Καθηγητής Ευθύμιος Λέκκας, έφθασε στην περιοχή για τη διενέργεια αυτοψίας και την εκτίμηση της κατάστασης.

Μιλώντας στο ΕΡΤNews έκανε λόγο για ένα γεωλογικό φαινόμενο το οποίο βρίσκεται σε εξέλιξη. “Έχουμε να κάνουμε με δύο εδαφικές διαρρήξεις μήκους περίπου 150 μέτρων η καθεμία. Είναι σε διαφορετικά σημεία στο χωριό. Έχουν αυτές οι εδαφικές διαρρήξεις προκαλέσει αστοχίες σε κατασκευές, οικίες, δημόσιους χώρους αλλά και δίκτυα.

Είναι ένα γεωλογικό καθαρά φαινόμενο, το οποίο είναι σε εξέλιξη. Έχει εμφανιστεί εδώ και μία εβδομάδα περίπου. Διευρύνονται οι διαρρήξεις αυτές, οι οποίες υπάρχουν στο έδαφος και βεβαίως απόψε μαζί με τον κύριο Δήμαρχο, τον κ. Καλοκαιρινό και με τους επιτελείς στον Δήμο κάναμε μία ευρύτατη αυτοψία, όσο μας επέτρεπαν οι συνθήκες.

Αυτή η αυτοψία ουσιαστικά θα συνεχιστεί και πάλι αύριο το πρωί από τις 7:00. Θα προσπαθήσουμε να χαρτογραφήσουμε με πολύ μεγάλη λεπτομέρεια τις διαρρήξεις αυτές οι οποίες υπάρχουν στον χώρο, να δούμε, να προσεγγίσουμε τα αίτια στα οποία οφείλονται αυτές οι διαρρήξεις, να δούμε πώς εξελίσσεται το φαινόμενο, γιατί αυτό είναι το κυρίαρχο αυτή τη στιγμή και στη συνέχεια να δούμε πώς μπορούμε να επέμβουμε” τόνισε ο κ. Λέκκας.

Σε ερώτηση για το εάν είναι πιθανό το ενδεχόμενο να επεκταθεί αυτό το φαινόμενο σε γειτονικές περιοχές ο κ. Λέκκας απάντησε: “Το φαινόμενο βρίσκεται σε εξέλιξη, οπότε μπορεί να επεκταθεί. Αυτό θα το δούμε και αύριο και τις επόμενες μέρες κατά πόσο θα επεκτείνεται ή όχι το φαινόμενο. Από κει και πέρα υπάρχουν κάποιες κατασκευές οι οποίες έχουν πάθει μεγάλες αστοχίες από την από την διάρρηξη.

Αυτές οι κατασκευές ήταν όμως παλιές και δεν κατοικούνται, οπότε δεν υπάρχει πρόβλημα. Σε ορισμένες κατασκευές, οι οποίες κατοικούνται, η σύσταση είναι για απόψε να μην κατοικηθούν, να βρεθεί κάποιος άλλος χώρος.

 Έτσι ώστε να μπορέσουμε αύριο να έχουμε μία πολύ καλή εικόνα για να δούμε στη συνέχεια τι δράση θα πάρουμε. Βεβαίως το αν θα είναι η κατοικίες ασφαλείς ή όχι, αυτό είναι θέμα της ΔΑΕΦ, η οποία θα αποστείλει μηχανικούς έτσι ώστε να μπορέσουν αυτοί να αξιολογήσουν κατά πόσο μία κατασκευή κινδυνεύει ή όχι“.

Από πλευράς του ο Δήμαρχος Ηρακλείου, Αλέξης Καλοκαιρινός τόνισε ότι το αίτημα να κηρυχθεί η περιοχή σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης έχει στην ουσία υποβληθεί, ενώ έγγραφα θα υποβληθεί αύριο.

“Βεβαίως είναι στην κρίση του Υπουργείου Πολιτικής Προστασίας δια του Προέδρου του ΟΑΣΠ που βρίσκεται μαζί μας σήμερα, να εκτιμήσει εάν αυτό θα συμβεί. Εμείς θεωρούμε ότι υπάρχει μία πρακτική διάσταση στην κήρυξη αυτή.

Δηλαδή όλες οι διαδικασίες μπορούν να προχωρήσουν πιο γρήγορα και να ληφθούν έγκαιρα τα κατάλληλα μέτρα για ένα φαινόμενο το οποίο όπως ακούσατε βρίσκεται σε εξέλιξη. Συνεπώς, πρέπει να προλάβουμε. Δηλαδή είναι προφανές ότι δίνουμε μία μάχη με το χρόνο ακόμα και αν η διεύρυνση αυτών των διαρρήξεων δεν είναι ορατή κάθε δευτερόλεπτο.

Όμως χρόνος δεν μπορεί να χαθεί και φυσικά πάνω από όλα μας ενδιαφέρει και μας απασχολεί η ασφάλεια της ζωής, η ασφάλεια των ανθρώπων και από κει και πέρα βεβαίως οι περιουσίες αλλά και ο δημόσιος χώρος ο οποίος έχει υποστεί βλάβες“.

Πλέον, στον Καναδά τα σπίτια κοστίζουν 9% λιγότερο από ό,τι τον Φεβρουάριο. Καθώς ο πληθωρισμός και η ύφεση απλώνονται σε όλο τον κόσμο, είναι πιθανή μια μεγαλύτερη διόρθωση. Αν και αυτό δεν αναμένεται να λειτουργήσει για τις παγκόσμιες τράπεζες όπως το 2007-09, θα εντείνει την ύφεση, θα αφήσει μια ομάδα ανθρώπων με κατεστραμμένα οικονομικά και θα ξεκινήσει μια πολιτική καταιγίδα.

Η αιτία της κρίσης είναι η άνοδος των επιτοκίων, όπως αναφερει ο Ot.gr, αναμεταδίδοντας την έρευνα του Economist: στην Αμερική οι υποψήφιοι αγοραστές παρακολουθούν τρομοκρατημένοι, καθώς το επιτόκιο των 30ετών στεγαστικών δανείων έχει φτάσει στο 6,92%, διπλάσιο από το επίπεδο ενός έτους πριν και το υψηλότερο από τον Απρίλιο του 2002.

Η φούσκα φαίνεται ότι τροφοδοτήθηκε από τις μειώσεις επιτοκίων, τα μετρητά στήριξης εν μέσω πανδημίας και το κυνήγι για αναζήτηση ακινήτων στα προάστια. Είναι χαρακτηριστικό ότι πριν από ένα χρόνο κάποιος μπορούσε να αντέξει οικονομικά να βάζει 1.800 δολάρια το μήνα για 30 χρόνια. Τότε θα μπορούσε να έχει δανειστεί 420.000 δολάρια.

Σήμερα η αντίστοιχη πληρωμή για ένα δάνειο 280.000 δολάρια είναι 33% μικρότερη. Από τη Στοκχόλμη μέχρι το Σίδνεϊ η αγοραστική δύναμη των δανειοληπτών καταρρέει. Αυτό καθιστά πιο δύσκολο για τους νέους αγοραστές να αντέξουν οικονομικά τα σπίτια, μειώνοντας τη ζήτηση και μπορεί να πιέσει τα οικονομικά των υφιστάμενων ιδιοκτητών που, εάν είναι άτυχοι, μπορεί να αναγκαστούν να πουλήσουν.

Τα καλά νέα

Τα καλά νέα είναι ότι η πτώση των τιμών των κατοικιών δεν θα προκαλέσει μια επική οικονομική κατάρρευση στην Αμερική όπως συνέβη πριν από 15 χρόνια. Η χώρα έχει λιγότερα επικίνδυνα δάνεια και καλύτερα κεφαλαιοποιημένες τράπεζες που δεν έχουν καταναλωθεί σε επισφαλείς τίτλους.

Πλέον, ο «θείος Σαμ» αναλαμβάνει τώρα ή τιτλοποιεί τα δύο τρίτα των νέων στεγαστικών δανείων. Οι μεγάλοι χαμένοι θα είναι οι φορολογούμενοι. Μέσω των κρατικών ασφαλιστικών συστημάτων φέρουν τον κίνδυνο αθέτησης υποχρεώσεων. Καθώς τα επιτόκια αυξάνονται, εκτίθενται σε απώλειες μέσω της Ομοσπονδιακής Τράπεζας, η οποία κατέχει το ένα τέταρτο των τίτλων που υποστηρίζονται από ενυπόθηκα δάνεια.

Ορισμένες άλλες χώρες, όπως η Νότια Κορέα και οι σκανδιναβικές χώρες, έχουν δει πιο τρομακτικές αυξήσεις στον δανεισμό, με το χρέος των νοικοκυριών περίπου στο 100% του ΑΕΠ. Θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν αποσταθεροποιητικές απώλειες οι τράπεζές τους.

Αλλά η χειρότερη οικονομική κρίση στον κόσμο που σχετίζεται με τη στέγαση θα εξακολουθήσει να περιορίζεται στην Κίνα, της οποίας τα προβλήματα όπως το ότι άνθρωποι έχουν προπληρώσει για διαμερίσματα που δεν έχουν χτιστεί.

Πάντως, η αγορά ακινήτων είναι ήδη πεδίο μάχης. Η μεγάλη γραφειοκρατία καθιστά πολύ δύσκολη την κατασκευή νέων κατοικιών στις μεγάλες πόλεις, οδηγώντας σε ελλείψεις. Μια γενιά νέων στον πλούσιο κόσμο αισθάνεται ότι έχει αποκλειστεί άδικα από την ιδιοκτησία σπιτιού.

Έχοντας διασώσει την οικονομία επανειλημμένα τα τελευταία 15 χρόνια, οι περισσότερες δυτικές κυβερνήσεις θα μπουν στον πειρασμό να το επαναλάβουν.

Με τον νέο πτωχευτικό νόμο δημιουργείται ένας μηχανισμός αποτροπής των εξώσεων δανειοληπτών που κατηγοριοποιούνται ως «ευάλωτοι» και είναι αυτοί που έχουν τόσο χαμηλά εισοδήματα και αξία κατοικίας, ώστε να είναι δικαιούχοι του στεγαστικού επιδόματος των 70 – 210 ευρώ:

• Οι οφειλέτες αυτής της κατηγορίας θα χάνουν μεν τις κατοικίες τους σε πλειστηριασμό, αφού με τον νέο πτωχευτικό καταργείται η προστασία της πρώτης κατοικίας, αλλά θα μπορούν να ζητούν να τις αποκτά ο νέος Φορέας.
• Ο Φορέας θα επαναμισθώνει τις κατοικίες στους παλιούς ιδιοκτήτες για 12 χρόνια.
• Μετά το πέρας αυτής της περιόδου, οι παλιοί ιδιοκτήτες θα έχουν δικαίωμα να ζητούν την επαναγορά του σπιτιού στην εμπορική αξία που θα έχει. Αν δεν το αγοράσουν, ο Φορέας θα το πουλάει σε τρίτους.
• Για το διάστημα που θα νοικιάζουν τις παλιές τους κατοικίες από τον Φορέα, το ενοίκιο που θα πληρώνουν οι δανειολήπτες θα καλύπτεται κατά ένα μέρος από το στεγαστικό επίδομα.

Στόχος του οικονομικού επιτελείου, αφού ολοκλήρωσε τη διαβούλευση με τους Θεσμούς για το θέμα του νέου φορέα, είναι να δημοσιεύσει πολύ σύντομα την προκήρυξη διεθνούς διαγωνισμού, με τη διαδικασία του ανταγωνιστικού διαλόγου, ώστε να επιλεγεί η εταιρεία ή η κοινοπραξία εταιρειών που θα αναλάβουν τη λειτουργία του νέου Φορέα.

Αυτό το μοντέλο «ιδιωτικοποίησης» έχει επιλεγεί από την κυβέρνηση κατόπιν πίεσης των Θεσμών, οι οποίοι ξεκαθάρισαν ότι δεν θα πρέπει ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων να είναι δημόσιος, με ό,τι αυτό θα συνεπαγόταν για την επιβάρυνση του κρατικού προϋπολογισμού.

Η διαδικασία του ανταγωνιστικού διαλόγου και, ακολούθως, η διαδικασία σύστασης του νέου Φορέα θα είναι μακρά, γι’ αυτό και έχει μετατεθεί ο στόχος για τη λειτουργία του από το πρώτο τρίμηνο του 2022 στο τελευταίο.

Σύμφωνα με το σχέδιο προκήρυξης του διεθνούς διαγωνισμού που έχει ετοιμάσει το υπουργείο Οικονομικών και βρίσκεται σε διαδικασία τροποποίησης με βάση τις παρατηρήσεις των Θεσμών, η δουλειά με τις κατοικίες των φτωχών είναι μια από τις μεγαλύτερες που έχει αναθέσει σε ιδιώτες το Δημόσιο τα τελευταία χρόνια.

Προβλέπεται, για παράδειγμα, ότι ο επενδυτής που θα αναλάβει τον νέο Φορέα θα πρέπει να διαθέσει έως και 2 δισ. ευρώ για τις αποκτήσεις κατοικιών που θα γίνουν. Επιπλέον, μπαίνει ψηλά ο πήχης των απαιτήσεων για την οικονομική επιφάνεια του επενδυτή (ή τις κοινοπραξίας επενδυτών), καθώς απαραίτητη προϋπόθεση για συμμετοχή στο διαγωνισμό είναι να αποδεικνύεται ότι διαθέτουν σε ρευστά στοιχεία ενεργητικού τουλάχιστον 1 δισ. ευρώ.

Παρότι το περίγραμμα του νέου θεσμού έχει σχηματοποιηθεί, ο… “διάβολος κρύβεται στις λεπτομέρειες. Είναι πολλές και πρέπει να ρυθμισθούν με τρόπο που θα ικανοποιεί όλες τις πλευρές – κυβέρνηση, ευρωπαϊκές αρχές και ιδιώτες επενδυτές. Παράλληλα πρέπει να διασφαλίζει τη λειτουργία του Φορέα με τρόπο ώστε να επιτελεί τον σκοπό του, δηλαδή την αποτροπή εξώσεων οικονομικά ασθενών οφειλετών.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των αντίρροπων δυνάμεων που αναπτύσσονται σε αυτή τη διαδικασία αφορά τον ρόλο που θα έχει το Δημόσιο ως χρηματοδότης (μέσω του στεγαστικού επιδόματος) και εγγυητής του νέου Φορέα:

Οι ενδιαφερόμενοι επενδυτές, σύμφωνα με πληροφορίες, ζητούν να υπάρχει κάποια προστασία τους από το Δημόσιο. Πρωτίστως ζητούν να καταβάλλονται με κάποιο τρόπο τα ενοίκια που ορισμένοι ενοικιαστές δεν θα μπορούν να πληρώνουν. Ετσι ο Φορέας δεν θα αναγκάζεται να βγάζει κατοικίες σε πλειστηριασμό και να προχωρά σε εξώσεις, όπως ορίζει ο πτωχευτικός νόμος.
Οι επενδυτές δεν θέλουν να εκτεθούν στον κίνδυνο των εξώσεων, που θα προκαλούσαν σφοδρές κοινωνικές και πολιτικές αντιδράσεις. Ζητούν λοιπόν να ληφθούν μέτρα όπως η αύξηση του στεγαστικού επιδόματος, για να περιορισθεί ο κίνδυνος αδυναμίας πληρωμής των ενοικίων, ή και η κάλυψη των περιπτώσεων αθέτησης με κρατική εγγύηση. Ουσιαστικά, οι περισσότεροι επενδυτές που έχουν έλθει σε επαφή με την κυβέρνηση δεν θέλουν να αναλάβουν επιχειρηματικό κίνδυνο από αυτό το εγχείρημα, αλλά να αποτελέσει γι’ αυτούς μια μορφή επένδυσης σταθερού εισοδήματος.

Από την άλλη, όμως, οι ευρωπαϊκοί Θεσμοί ξεκαθαρίζουν ότι δεν μπορεί να υπάρξει κάποιο ειδικό στεγαστικό επίδομα για όσους χάνουν τις κατοικίες τους και περνούν στον νέο Φορέα, αλλά θα πρέπει και γι’ αυτούς να ισχύει το ίδιο επίδομα που ισχύει για όλους. Αν η κυβέρνηση θέλει να το αυξήσει, η αύξηση θα πρέπει να αφορά το σύνολο των ευάλωτων νοικοκυριών, κάτι που σημαίνει ότι θα υπάρχει και αρκετά σοβαρό δημοσιονομικό κόστος.

Σχετικά με τις εγγυήσεις οποιασδήποτε μορφής που θα πρόσφερε το Δημόσιο, οι Βρυξέλλες θέτουν περιορισμούς, καθώς ενδεχόμενη εμπλοκή του Δημοσίου με μεγάλη ανάληψη ρίσκου, υπό τη μορφή εγγυήσεων, θα μπορούσε και να σημαίνει ότι ο Φορέας θα πρέπει να κατηγοριοποιηθεί ως κρατικός, δημιουργώντας ένα νέο βάρος στον προϋπολογισμό.

Οι επενδυτές αξιώνουν και φορολογικά προνόμια. Σχετικά με τον ΕΝΦΙΑ, που κανονικά θα έπρεπε να επιβαρύνει τον Φορέα που θα έχει αποκτήσει τα ακίνητα, οι επενδυτές ζητούν κάποια ειδική διευθέτηση, ώστε να υπάρξει μείωση του φόρου, ή να μεταφερθεί το βάρος της πληρωμής του στον ενοικιαστή, κατ’ αναλογία με ό,τι συμβαίνει με τα στεγαστικά δάνεια, όπου ο ΕΝΦΙΑ βαρύνει τον δανειολήπτη και όχι την τράπεζα. Επίσης, οι επενδυτές φέρονται να ζητούν ειδική εξαίρεση από τον φόρο μεταβίβασης ακινήτων.

Πέρα από όλα αυτά τα θέματα που μένει να ρυθμισθούν το επόμενο διάστημα, το σοβαρότερο, ίσως, πρόβλημα με τον νέο Φορέα είναι ότι από τη λειτουργία του οι μεγάλοι κερδισμένοι θα είναι οι ιδιώτες που θα αναλάβουν τη λειτουργία του, ενώ οι οφειλέτες θα είναι πρακτικά αδύνατο να ανακτήσουν τις κατοικίες τους.

Ο νόμος προβλέπει ότι οι οφειλέτες θα μπορούν να αγοράζουν τις κατοικίες με βάση την εμπορική αξία που θα έχουν σε 12 χρόνια και χωρίς να λαμβάνονται υπόψη τα ενοίκια που θα έχουν πληρώσει αυτή την περίοδο. Αυτό σημαίνει ότι ελάχιστοι θα είναι σε θέση να καταβάλλουν το τίμημα εξαγοράς της κατοικίας στον νέο Φορέα. Ετσι αυτός θα έχει το δικαίωμα να την πουλήσει σε μια τιμή κατά κανόνα πολύ υψηλότερη από αυτήν που πλήρωσε για να την αποκτήσει αρχικά.

Πηγή: sofokleousin.gr