Νίκος Γιαννόπουλος

Η είδηση όμως δεν είναι τόσο αυτή όσο το γεγονός ότι τα κατοικίδια ζώα έχουν πια σπουδαία συναισθηματική αξία για τη ζωή των πολιτών.

Ηδη, όπως οι ίδιες έρευνες κατέγραψαν οι περισσότεροι από τους κατόχους κατοικιδίων θεωρούν τα ζωάκια τους μέλη της οικογένειάς τους με ό,τι αυτό συνεπάγεται για το επίπεδο της φροντίδας τους.

Αυτό διαπιστώνεται και από τα στατιστικά που υπάρχουν στη διάθεσή μας από την αγορά προϊόντων και υπηρεσιών για κατοικίδια στην Ελλάδα.

Σύμφωνα με έρευνα της Euromonitor (Μάιος 2025), καταγράφεται σαφής αύξηση στις πωλήσεις όλων των ειδών αλλά και αυξημένη ζήτηση για premium προϊόντα και υπηρεσίες, σταθερά, καθ’ όλη τη διάρκεια της πενταετίας από το 2020 έως και το 2025.

Τούτων δοθέντων, δεν είναι να απορεί κανείς ότι το 2024 το κράτος ξεκίνησε να επιτρέπει την ηλεκτρονική αποθήκευση πληροφοριών κατοικιδίων (π.χ. μικροτσίπ, εμβολιασμοί) στο Gov.gr Wallet. Αυτό, όπως τονίζεται σχετικά από τους αρμοδίους αποτελεί ένδειξη ότι πλέον όχι μόνο τα ζώα αλλά η σχέση με αυτά θεωρείται σημαντική για δημόσια πολιτική.

Και επειδή σχεδόν όλα στη ζωή είναι η οικονομία, η αύξηση της αφοσίωσης σ’ αυτά φέρνει και νέες θέσεις εργασίας που στα προηγούμενα χρόνια δεν θα μπορούσαμε καν να φανταστούμε. Για υπηρεσίες όπως οι pet sitters, οι dog walkers, και daycare για κατοικίδια έχει αυξηθεί η σχετική ζήτηση. Και αυτό είναι σημάδι ότι οι ιδιοκτήτες αντιμετωπίζουν πλέον τα ζώα σαν κομμάτι της καθημερινότητάς τους με ανάγκες παρόμοιες με αυτές των ανθρώπων.

Συν τοις άλλοις αξίζει τον κόπο να καταγραφεί ότι αυτή η τάση ενισχύθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας όταν πολλοί αναζήτησαν στα ζώα το κίνητρο για να επικοινωνήσουν και να μην αισθάνονται μοναξιά στους ατελείωτους μήνες του εγκλεισμού.

Κάπως έτσι, από το ποσοστό του 35% των νοικοκυριών που είχαν κατοικίδιο το 2010, φτάσαμε στο 58% του 2025, μία διαφορά αξιοσημείωτη που ήλθε μάλιστα σε εποχές σοβαρών οικονομικών, υγειονομικών και άλλων κρίσεων.

Οι σκύλοι, την ίδια ώρα, παραμένουν το πιο δημοφιλές κατοικίδιο με δεύτερες φυσικά τις γάτες.

Κατά τα φαινόμενα, η άνοδος των «pet parents» στην Ελλάδα δεν αποτελεί πλέον μια απλή τάση, αλλά μια βαθιά κοινωνική μεταβολή στον τρόπο που αντιλαμβανόμαστε τη συντροφικότητα και την οικογένεια.

Πίσω από τους αριθμούς είναι πιθανό να κρύβεται μια αλλαγή αξιών: η ανάγκη για συναισθηματική σύνδεση, σταθερότητα και φροντίδα.

Σε μια κοινωνία που μεταβάλλεται διαρκώς και οι σταθερές εκλείπουν, τα κατοικίδια φαίνεται να λειτουργούν ως δεσμοί ζωής, επαναπροσδιορίζοντας την έννοια της οικογένειας και της συνύπαρξης στην σύγχρονη ελληνική πραγματικότητα.

Η πτήση, που προγραμματίστηκε από το υπουργείο Εξωτερικών σε συνεργασία με την Aegean Airlines, πραγματοποιήθηκε έπειτα από εκκλήσεις Ελλήνων που αδυνατούσαν να βρουν θέση για τα ζωάκια τους σε άλλα δρομολόγια, λόγω της αυστηρής στάσης που τηρούν πολλές αεροπορικές εταιρείες. Το αεροσκάφος προσγειώθηκε στο Αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος την Τετάρτη, μεταφέροντας 101 δίποδους και 45… τετράποδους επιβάτες.

«Συγκινητικές σκηνές εκτυλίχθηκαν στο αεροδρόμιο της Αθήνας», σημειώνει το Associated Press, ένα από τα μεγαλύτερα πρακτορεία ειδήσεων στον κόσμο, που τροφοδοτεί εκατοντάδες μέσα ενημέρωσης στις Ηνωμένες Πολιτείες. Στην ανταπόκριση φιλοξενούνται δηλώσεις επαναπατρισθέντων, οι οποίοι υπογράμμισαν ότι τα κατοικίδιά τους είναι μέλη της οικογένειάς τους και δεν μπορούσαν να τα εγκαταλείψουν στη φλεγόμενη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη, περισσότεροι από 2.000 Έλληνες έχουν επιστρέψει με ασφάλεια στη χώρα μέσω των οδικών και αεροπορικών επιχειρήσεων που οργανώθηκαν. Όπως τόνισε, η Ελλάδα υπήρξε πρωτοπόρος στη διοργάνωση ειδικής πτήσης που περιελάμβανε και ζώα συντροφιάς, αφού συμφωνήθηκαν ειδικοί όροι ώστε να καταστεί εφικτή η μεταφορά τους.

Το ρεπορτάζ του AP αναπαρήχθη από μεγάλα διεθνή μέσα, μεταξύ των οποίων το αμερικανικό δίκτυο ABC News. Παράλληλα, το Newsmax δημοσίευσε δικό του άρθρο με τίτλο «Η Ελλάδα απομάκρυνε εγκλωβισμένους πολίτες και κατοικίδια από την εμπόλεμη ζώνη», σημειώνοντας ότι πρόκειται για ένα μέσο που παρακολουθεί συχνά ο Ντόναλντ Τραμπ.

Μεγάλο αφιέρωμα φιλοξένησε και το The National, το οποίο τόνισε πως κατά τη διάρκεια της πτήσης οι αεροσυνοδοί φρόντισαν να προσφέρουν γεύμα ακόμη και στους τετράποδους ταξιδιώτες, ενώ οι επιβάτες υπογράμμισαν το έντονο αίσθημα αλληλεγγύης που επικρατούσε.

Εκτενής ήταν και η κάλυψη από ευρωπαϊκά μέσα ενημέρωσης. «Ελληνική αερογέφυρα απομάκρυνε κατοικίδια και τους ιδιοκτήτες τους από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή», ανέφερε το France 24, ενώ το Euronews σημείωσε πως «δεκάδες σκυλάκια και γατάκια έφτασαν στην Αθήνα», χάρη στην ειδική πτήση της Aegean που οργάνωσε η ελληνική κυβέρνηση.

• Η κατοχή κατοικιδίων αυξάνεται σταθερά, με 86,9 εκατ. νοικοκυριά στις ΗΠΑ και σχεδόν καθολική συναισθηματική ταύτιση των ιδιοκτητών με τα ζώα τους.
• Οι δαπάνες για κατοικίδια έχουν εκτοξευθεί, φτάνοντας τα 157 δισ. δολάρια ετησίως στις ΗΠΑ και τα 259 δισ. παγκοσμίως.
• Η αγορά οδηγείται από τη μοναξιά, τις κοινωνικές αλλαγές και την άνοδο της πολυτέλειας, με ορισμένα κατοικίδια να κοστίζουν πλέον εκατομμύρια.

Διάβαστε ολόκληρο το άρθρο εδώ

Τα παραπάνω αναφέρονται σε συνέντευξή της στην Washington Post.

Η γλώσσα του σώματος ενός ευτυχισμένου ζώου

Ένα πολύ σημαντικό σημάδι είναι η γλώσσα του σώματος. Αν ένας σκύλος είναι χαρούμενος πιθανότατα τα αυτιά του είναι προς τα μπροστά, έχει στητή στάση και κουνάει την ουρά του.

Μια χαρούμενη γάτα επίσης έχει τα αυτιά προς τα μπροστά, η στάση της χαλαρή και η ουρά της όρθια, με μια ελαφριά καμπύλη.

Σύμφωνα με την Μπέιν, κάποιοι μπορεί να μπερδέψουν την υπερδιέγερση του ζώου, ερμηνεύοντάς την ως σημάδι ευτυχίας. Κάποιοι σκύλοι μπορεί να κουνάνε την ουρά τους ως σημάδι εγρήγορσης και όχι χαράς.

Τα σημάδια ενός στρεσαρισμένου σκύλου ή γάτας

Ένας στρεσαρισμένος σκύλος μπορεί να μαζεύεται, τα αυτιά του να είναι προς τα πίσω, η μύτη υγρή και η ουρά του προς τα κάτω ή ανάμεσα στα πόδια του. Επίσης, οι αγχωμένοι σκύλοι είναι πιο πιθανό να βηματίζουν, να γλείφουν τον εαυτό τους ή επίπεδες επιφάνειες, να είναι λαχανιασμένοι και να επιδεικνύουν επιθετική συμπεριφορά, με γρύλισμα, γάβγισμα ή δάγκωμα.

Αντίστοιχα, μία δυστυχισμένη γάτα θα έχει τα αυτιά προς τα πίσω και μακριά από το κεφάλι, την ουρά προς τα κάτω και η πλάτη της θα είναι κυρτή ή χαμηλά. Μπορεί να κάνει ήχους, να φτύνει ή να ξύνει. Και στα δύο ζώα η διαστολή της κόρης είναι μια συνηθισμένη αντίδραση στο στρες.

Η κοινωνικότητα των ζώων

Ένα χαρούμενο κατοικίδιο ίσως να είναι και κοινωνικό, αν και αυτό διαφέρει ανάλογα με τη φυλή και την ηλικία. Κάποια κοινωνικά ζώα μπορεί να θέλουν να είναι στο ίδιο δωμάτιο με έναν άνθρωπο, αλλά να μην κάθονται στην αγκαλιά του. Άλλα ενδέχεται να θέλουν να παίζουν με ζώα, ή να κοιμούνται κοντά στον κηδεμόνα τους.

Οι γάτες κοινωνικοποιούνται από την ηλικία των επτά εβδομάδων και οι σκύλοι μεταξύ 14 και 16 εβδομάδων, σημειώνει η Μπέιν. Αυτή η περίοδος καθορίζει τον τρόπο που θα αλληλεπιδρούν με ανθρώπους και ζώα, αλλά η εκπαίδευση μπορεί να αναστρέψει τυχόν αρνητικά μοτίβα συμπεριφοράς ενήλικων ζώων.

Επίσης, τα κατοικίδια μπορεί να εκφράσουν τη χαρά τους μέσω έντονης δραστηριότητας- τα γνωστά zoomies- όταν οι κηδεμόνες τους είναι στο σπίτι.

Οι σκύλοι δυσκολεύονται με τις ξαφνικές αλλαγές

Αν το ζώο είναι ασυνήθιστα ληθαργικό ή δείχνει μειωμένο ενδιαφέρον για παιχνίδι και κοινωνικοποίηση, μπορεί να πονά ή να είναι δυστυχισμένο.

Αυτό μπορεί να προκληθεί από ξαφνικές αλλαγές, ιδιαίτερα σε ό,τι αφορά στους σκύλους. Πρόκειται για ζώα που δυσκολεύονται με αλλαγές όπως οι μετακομίσεις, οι νέες προσθήκες στην οικογένεια, ή ο θάνατος. Μπορεί να περάσουν εβδομάδες ή μήνες προκειμένου να προσαρμοστούν στα νέα δεδομένα, σύμφωνα με τον Στάνλεϊ Κόρεν, καθηγητή του University of British Columbia.

Οι περισσότεροι κηδεμόνες ζώων ξέρουν το πόσο δραστήρια είναι κανονικά τα κατοικίδιά τους, ή ποια είναι η συνήθης συμπεριφορά τους. «Αν υπάρξει σημαντική αλλαγή, αν ενδιαφέρονται λιγότερο για πράγματα που παλιότερα ενδιαφέρονταν και ιδιαίτερα αν φαίνεται να τους ενδιαφέρει λιγότερο το φαγητό, αυτά είναι πιθανά σημάδια ότι κάτι δεν πάει καλά», επισημαίνει.

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε το κατοικίδιό μας

Αν πιστεύετε ότι το κατοικίδιό σας είναι δυστυχισμένο, μιλήστε με τον κτηνίατρό σας το ταχύτερο δυνατό, λένε οι ειδικοί. Πολλά ζώα μπορεί να χρειαστούν φαρμακευτική αγωγή για την ανακούφιση από τον πόνο ή το στρες, ενώ άλλα ίσως να έχουν ανάγκη τη βοήθεια ενός εκπαιδευτή.

«Μία προβληματική συμπεριφορά ενός σκύλου μπορεί να προκύψει είτε από τις αρνητικές εμπειρίες, είτε από την έλλειψη εμπειρίας σε κάτι. Ο σκύλος προσπαθεί να τα βγάλει πέρα σε αυτή την κατάσταση. Οπότε, έχει μία συμπεριφορά που για τους ανθρώπους είναι προβληματική», δηλώνει η Τζόις Λέμπιγκ, εκπαιδεύτρια σκύλων.

Επίσης, το να επιτρέπουμε στον σκύλο μας να μυρίζει κάθε σημείο από όπου περνά κατά τη διάρκεια της βόλτας έχει μεγάλη σημασία, τόσο για την ευχαρίστησή τους, όσο και για την αντίληψη του κόσμου γύρω τους.

«Μερικές φορές εμείς θέλουμε να κάνουμε χιλιόμετρα, αλλά ο σκύλος δεν έχει βγει έξω για αυτό. Η άσκηση είναι υπέροχη, αλλά σίγουρα πρέπει να τον αφήσετε να μυρίσει. Εμείς εξερευνούμε τον κόσμο μας οπτικά, αλλά οι σκύλοι το κάνουν με τις μυρωδιές. Έτσι παίρνουν πληροφορίες», εξηγεί η κτηνίατρος Έιμι Πάικ.

Όσο για τις γάτες, οι κηδεμόνες μπορούν να «ενισχύσουν» το ένστικτό τους για κυνήγι. Η Πάικ προτείνει παιχνίδια με φτερά, ή να αφήνουμε την τροφή της γάτας σε διάφορα σημεία του σπιτιού, ώστε η έξαψη της αναζήτησης να διεγείρει το ζώο.

Πάντως, όλοι οι ειδικοί συμφωνούν πως ένας είναι ο πιο απλός τρόπος για να είναι ευτυχισμένα τα κατοικίδιά μας: να περνάμε περισσότερο χρόνο μαζί τους.

Μεταφέρθηκαν άμεσα σε καταφύγιο ζώων για περίθαλψη και φιλοξενία.

Σε βάρος του ιδιοκτήτη τους σχηματίστηκε δικογραφία και βεβαιώθηκε πρόστιμο ύψους 2.300 ευρώ για μη τήρηση των κανόνων ευζωίας.

Όπως είπε, φροντίζουμε να πηγαίνουμε βόλτα τα κατοικίδιά μας πρωινές ή απογευματινές ώρες, όταν δηλαδή οι θερμοκρασίες είναι χαμηλότερες.

«Αν μπορούμε να βάλουμε το χέρι μας για 7 περίπου δευτερόλεπτα στην άσφαλτο τότε σημαίνει ότι και το ζώο μας μπορεί να περπατήσει στην άσφαλτο χωρίς να κάψει τις πατούσες του»

Επίσης η παραμονή των ζώων σε δροσερά μέρη είναι εξίσου σημαντική, όπως και η πρόσβασή τους σε καθαρό νερό για να πίνουν.

«Ας μην ξεχνάμε και τα αδέσποτα. Όπου μπορούμε ας βάζουμε ένα δοχείο με νερό γι’ αυτά» πρόσθεσε.

Με τις υψηλές θερμοκρασίες «δεν αφήνουμε ποτέ το ζώο μέσα στο αυτοκίνητο» τόνισε ο κ. Μπάτσας προσθέτοντας ότι «σκεφτόμαστε όπως θα σκεφτόμασταν αν είχαμε ένα μικρό παιδί».

Η μετάδοση από κατοικίδιο ζώο σε άνθρωπο δεν έχει επιβεβαιωθεί έως τώρα, πάντως όσοι έχουν γάτα ή σκύλο στο σπίτι τους, σύμφωνα με τους επιστήμονες, καλά θα κάνουν να παίρνουν κάποιες προφυλάξεις, όπως να πλένουν καλά τα χέρια τους αφού έχουν πιάσει τα ζώα τους και να αποφεύγουν την πολύ κοντινή επαφή ή το μοίρασμα της τροφής, ιδίως αν οι ίδιοι έχουν ύποπτα συμπτώματα.

Οι ερευνητές του Ινστιτούτου Κτηνιατρικής Έρευνας Χαρμπίν της Κινεζικής Ακαδημίας Γεωπονικών Επιστημών βρήκαν ότι οι γάτες είναι ευάλωτες στη λοίμωξη Covid-19 και μεταδίδουν τον ιό SARS-CoV-2 σε άλλες γάτες, πιθανώς μέσω σταγονιδίων από το στόμα τους. Ένα άλλο είδος ζώου που βρέθηκε να κολλάει ακόμη πιο εύκολα τον κορωνοϊό και να μολύνει άλλα ζώα, είναι η εξημερωμένη νυφίτσα, που χρησιμοποιείται ως ζωικό μοντέλο και στις μελέτες για τη γρίπη. Από την άλλη, σκύλοι, κοτόπουλα, πάπιες και χοίροι είναι πολύ λιγότερο πιθανό να κολλήσουν το νέο κορονοϊό και να τον μεταδώσουν σε άλλα ζώα.

Οι Κινέζοι γιατροί, με επικεφαλής τον ιολόγο Μπου Ζιγκάο, που έκαναν τη σχετική επιστημονική ανακοίνωση στο bioRxiv (δεν υπάρχει ακόμη κανονική δημοσίευση σε επιστημονικό περιοδικό), σύμφωνα με το «Nature» και τη «Γκάρντιαν», έδωσαν σε πέντε γάτες μεγάλη δόση του ιού. Όταν έγινε ευθανασία σε δύο από τα πειραματόζωα μετά από έξι ημέρες, βρέθηκε γενετικό υλικό (RNA) του κορωνοϊού στο σώμα τους, καθώς επίσης λοιμογόνα σωματίδια του ιού στο ανώτερο αναπνευστικό σύστημά τους.

Οι άλλες τρεις μολυσμένες γάτες τοποθετήθηκαν σε κλουβιά δίπλα σε υγιείς γάτες, από τις οποίες τελικά η μία κόλλησε τον ιό. Όλες οι μολυσμένες γάτες βρέθηκαν να έχουν αντισώματα έναντι του ιού, ενώ καμία δεν είχε ορατά συμπτώματα. Επίσης, δεν βρέθηκαν ενδείξεις ότι μία μολυσμένη γάτα μπορεί να μεταδώσει τον ιό σε ανθρώπους.

Είχε προηγηθεί η περίπτωση μίας κατοικίδιας γάτας στο Βέλγιο, η οποία, μία εβδομάδα μετά την εμφάνιση συμπτωμάτων Covid-19 στον ιδιοκτήτη της, άρχισε και η ίδια να έχει δύσπνοια, διάρροια και εμετούς. Τα τεστ από κτηνιάτρους στο Πανεπιστήμιο της Λιέγης επιβεβαίωσαν ότι είχε μολυνθεί από τον κορονοϊό. Ακόμη, έχει αναφερθεί η περίπτωση δύο σκύλων στο Χονγκ Κονγκ που βρέθηκαν να είναι φορείς του ιού.

Παρόμοιες παρατηρήσεις, οι οποίες είχαν δείξει τη δυνατότητα λοίμωξης και μετάδοσης του ιού ανάμεσα στις γάτες, είχαν γίνει στην περίπτωση του γενετικά συγγενικού κορονοϊού που προκάλεσε τη νόσο SARS. Σε κάθε περίπτωση, σύμφωνα με τους επιστήμονες, οι γάτες δεν φαίνεται να είναι σημαντικός φορέας εξάπλωσης της νέας νόσου Covid-19. Όμως, επισήμαναν ότι πρέπει να γίνουν και άλλα πειράματα σε περισσότερες γάτες, με διαφορετικές δόσεις του ιού.