Μεταξύ των επιλογών που συζητήθηκαν την Κυριακή, λίγες ώρες μετά την κατάρρευση των συνομιλιών στο Πακιστάν, περιλαμβάνεται ακόμη και πλήρης επανεκκίνηση εκτεταμένης στρατιωτικής εκστρατείας, αν και αξιωματούχοι εκτιμούν ότι το σενάριο αυτό θεωρείται λιγότερο πιθανό, λόγω του κινδύνου περαιτέρω αποσταθεροποίησης της περιοχής και της επιφυλακτικότητας του Τραμπ απέναντι σε μακροχρόνιες στρατιωτικές συγκρούσεις.

Παράλληλα, εξετάζεται το ενδεχόμενο προσωρινού αποκλεισμού των Στενών του Ορμούζ, με στόχο να μεταφερθεί σταδιακά η ευθύνη για τη συνοδεία εμπορικών πλοίων σε συμμάχους των ΗΠΑ. Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν άλλωστε πως από τις 17:00 ώρα Ελλάδας τη Δευτέρα οι ένοπλες δυνάμεις θα θέσουν σε εφαρμογή τον αποκλεισμό των λιμανιών του Ιράν.

Ο Τραμπ αφήνει ανοικτό το ενδεχόμενο διπλωματικής λύσης

Παρά την κλιμάκωση της έντασης, συνεργάτες του Αμερικανού προέδρου σημειώνουν ότι παραμένει ανοικτός σε διπλωματική λύση.

«Θα ήθελα να μην χρειαστεί να το κάνουμε, αλλά πρόκειται για το νερό τους, τις μονάδες αφαλάτωσης, τις εγκαταστάσεις παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, που είναι πολύ εύκολο να πληγούν», δήλωσε ο Τραμπ στο Fox News, αφήνοντας αιχμές για πιθανές επιθέσεις σε κρίσιμες υποδομές του Ιράν.

Η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου Ολίβια Γουέιλς αρνήθηκε να σχολιάσει συγκεκριμένα σχέδια, τονίζοντας ότι «ο πρόεδρος έχει ήδη διατάξει ναυτικό αποκλεισμό στα Στενά του Ορμούζ και διατηρεί όλες τις πρόσθετες επιλογές στο τραπέζι».

Οι όροι των ΗΠΑ στις διαπραγματεύσεις με την Τεχεράνη

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, οι βασικές «κόκκινες γραμμές» της Ουάσιγκτον στις διαπραγματεύσεις περιλαμβάνουν:

– πλήρη ελεύθερη διέλευση από το Στενό του Ορμούζ χωρίς επιβολή τελών
– τερματισμό του εμπλουτισμού ουρανίου και αποσυναρμολόγηση των σχετικών εγκαταστάσεων
– παράδοση των αποθεμάτων υψηλού εμπλουτισμού ουρανίου
– αποδοχή ευρύτερου πλαισίου ασφάλειας με συμμετοχή συμμάχων των ΗΠΑ στην περιοχή
– διακοπή χρηματοδότησης οργανώσεων όπως η Χεζμπολάχ στον Λίβανο και οι αντάρτες Χούθι στην Υεμένη

Οι συνομιλίες στο Πακιστάν, υπό τον αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, κατέρρευσαν όταν το Ιράν αρνήθηκε να εγκαταλείψει το πυρηνικό του πρόγραμμα.

Ο Τραμπ έχει επανειλημμένα δηλώσει ότι η αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν αποτελεί βασικό λόγο της στρατιωτικής σύγκρουσης.

Τα ρίσκα κάθε επιλογής για την Ουάσιγκτον

Αμερικανοί αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οποιαδήποτε επιλογή ενέχει σημαντικούς κινδύνους.

Η επανέναρξη πλήρους πολεμικής εκστρατείας θα επιβάρυνε περαιτέρω τα αμερικανικά στρατιωτικά αποθέματα και θα ενίσχυε την πολιτική πίεση στο εσωτερικό των ΗΠΑ, όπου μέρος της εκλογικής βάσης παραμένει επιφυλακτικό απέναντι σε πολέμους στη Μέση Ανατολή.

Από την άλλη πλευρά, η αποκλιμάκωση των επιχειρήσεων ενώ το Ιράν εξακολουθεί να διατηρεί τις πυρηνικές του φιλοδοξίες και τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ θα μπορούσε να εκληφθεί ως στρατηγική νίκη της Τεχεράνης.

Περίπου το ήμισυ των εσόδων της ιρανικής κυβέρνησης προέρχεται από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Ένας αποτελεσματικός αποκλεισμός θα μπορούσε να περιορίσει σημαντικά τις εξαγωγές πετρελαίου του Ιράν, οι οποίες αποτελούν βασικό πυλώνα της οικονομίας του.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η στρατηγική αποκλεισμού έχει εφαρμοστεί στο παρελθόν, όπως στην περίπτωση της Βενεζουέλας.

«Έχουμε δει αυτή τη στρατηγική να λειτουργεί στη Βενεζουέλα και ο Τραμπ έχει την ευκαιρία να την επαναλάβει», δήλωσε ο Μάθιου Κρένιγκ, πρώην αξιωματούχος του Πενταγώνου και αναλυτής στο Atlantic Council.

Ωστόσο, παραμένει ο κίνδυνος αντιποίνων, καθώς αμερικανικά πολεμικά πλοία που επιχειρούν σε μικρή απόσταση από τις ιρανικές ακτές ενδέχεται να βρεθούν αντιμέτωπα με επιθέσεις πυραύλων ή drones.

Η εξέλιξη της κρίσης επηρεάζει ήδη τις διεθνείς αγορές ενέργειας, με τις τιμές πετρελαίου να καταγράφουν άνοδο λόγω της αβεβαιότητας για τη ροή περίπου του 20% της παγκόσμιας προσφοράς που διέρχεται από το Στενό του Ορμούζ.

Συμπληρώνουν ότι «πτώσεις τμημάτων της οροφής είχαμε σε έξι διαφορετικούς χώρους στο Θριάσιο νοσοκομείο, το προηγούμενο διάστημα, χωρίς να έχει δοθεί ουσιαστική λύση».

Σε άλλο σημείο της ίδιας ανακοίνωσης τονίζουν πως: «Ταυτόχρονα παραμένει η επικίνδυνη υποστελέχωση της τεχνικής υπηρεσίας όπου είναι καλυμμένες μόνο οι μισές οργανικές θέσεις τεχνικού προσωπικού όλων των ειδικοτήτων. Επιμένουμε στην ανάγκη άμεσης λήψης των αναγκαίων μέτρων για την επίλυση του κτιριακού προβλήματος στο Θριάσιο νοσοκομείο και για την ουσιαστική ενίσχυση της τεχνικής υπηρεσίας με μονιμοποίηση των συμβασιούχων και κάλυψη όλων των κενών με μόνιμο προσωπικό».

Καθώς η πολύμηνη διακοπή του διαδικτύου χαλαρώνει, οι εικόνες που έρχονται στο φως σοκάρουν. Ομάδες ανθρωπίνων δικαιωμάτων επιβεβαιώνουν πάνω από 6.500 νεκρούς στις διαδηλώσεις, ενώ άλλες 17.000 περιπτώσεις βρίσκονται υπό διερεύνηση. Αντιπολιτευόμενα μέσα ανεβάζουν τον αριθμό πολύ ψηλότερα, κάνοντας λόγο για δεκάδες χιλιάδες θύματα. Οικογένειες αναζητούν τους νεκρούς τους σε πρόχειρα νεκροτομεία, πληρώνοντας ακόμη και για τις σφαίρες που τους σκότωσαν, προκειμένου να παραλάβουν τα σώματα, σημειώνεται στο δημοσίευμα.

«Είναι ήδη εμφύλιος πόλεμος»

Μαρτυρίες από μεγάλες πόλεις, όπως η Τεχεράνη και το Μασχάντ, περιγράφουν σκηνές που θυμίζουν εμπόλεμη ζώνη. Καμένες τράπεζες και τζαμιά, αναποδογυρισμένα οχήματα ασφαλείας, κατεστραμμένες κάμερες, φωτιές και οδοφράγματα. Για ώρες, στις 8 Ιανουαρίου, διαδηλωτές φέρονται να είχαν τον έλεγχο ολόκληρων συνοικιών. «Ήταν όλα καταστροφή, αλλά και μια παράξενη αίσθηση ελευθερίας», λέει ένας διαδηλωτής. Σύμφωνα με πολλές πηγές, ένοπλοι πολίτες επιτέθηκαν σε μέλη των Μπασίτζ, των παραστρατιωτικών δυνάμεων του καθεστώτος. «Είναι ήδη εμφύλιος πόλεμος», λέει μια νεαρή γυναίκα στο Μασχάντ. «Απλώς δεν το παραδεχόμαστε».

Η ελπίδα ότι ο φόβος ενός γενικευμένου χάους θα συγκρατούσε τη βία δεν επιβεβαιώνεται. Αντιθέτως, οι διαιρέσεις βαθαίνουν σε μια χώρα πολυεθνική και πολυθρησκευτική. Το καθεστώς κατηγορεί τους διαδηλωτές για συνεργασία με ξένους πράκτορες, ενώ οι αντίπαλοί του μιλούν για εισαγόμενους μισθοφόρους, αναφερόμενοι στις ένοπλες ομάδες που συνέδραμαν στην καταστολή. Οι απειλές κλιμακώνονται. Ο Ρεζά Παχλάβι, γιος του τελευταίου σάχη, έχει υπερασπιστεί το δικαίωμα των Ιρανών στην ένοπλη αυτοάμυνα και έχει καλέσει τις ΗΠΑ να επέμβουν.

Το ίδιο το καθεστώς δείχνει αποφασισμένο να μη συμβιβαστεί. Drones επιτηρούν τις πόλεις, κινητά τηλέφωνα ελέγχονται επιτόπου και η ψηφιακή οικονομία έχει παραλύσει. Η τριών εβδομάδων διακοπή του διαδικτύου επιδείνωσε την οικονομική απομόνωση, ενώ το ιρανικό νόμισμα κατέρρευσε σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα.

Η μεταρρυθμιστική αντιπολίτευση έχει ουσιαστικά εξαφανιστεί από το πολιτικό πεδίο. Πρώην πρόεδροι και στελέχη βρίσκονται υπό κατ’ οίκον περιορισμό ή σιωπηρή απομόνωση. Οι πιο ριζοσπαστικές φωνές κυριαρχούν πλέον, τόσο στο εσωτερικό όσο και στην εξορία. Σε περιοχές όπως το Λορεστάν και το Ιλάμ, τοπικοί ηγέτες εμφανίζονται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης οπλισμένοι, μιλώντας ανοιχτά για εκδίκηση. «Την επόμενη φορά δεν θα έχουμε μολότοφ», λέει ένας φοιτητής. «Θα έχουμε όπλα».

Το Ιράν στο χείλος της κατάρρευσης;

Το ενδεχόμενο οι διαδηλώσεις να μετατραπούν σε οργανωμένο ένοπλο αγώνα δεν είναι πια θεωρητικό. Συζητήσεις για λαθραία εισαγωγή όπλων και εξωτερική βοήθεια πολλαπλασιάζονται, αγνοώντας συχνά το τραγικό προηγούμενο της Συρίας και της Λιβύης. Η εμπειρία της Αραβικής Άνοιξης δείχνει ότι η μετάβαση από τη διαμαρτυρία στα όπλα συχνά οδηγεί σε μακροχρόνιο εμφύλιο και κρατική κατάρρευση.

Αξιοσημείωτο είναι ότι οι σημερινοί διαδηλωτές δεν προέρχονται πλέον κυρίως από την χτυπημένη από την οικονομική πολιτική της Τεχεράνης, μεσαία τάξη. Πολλοί ανήκουν σε φτωχότερες κοινωνικές ομάδες που παλαιότερα στήριζαν το καθεστώς.

Στο διεθνές επίπεδο, η συγκέντρωση αμερικανικών δυνάμεων στα ανοικτά του Ιράν εντείνει την αβεβαιότητα. Η ιστορία των ξένων παρεμβάσεων στη χώρα βαραίνει ακόμη τη συλλογική μνήμη, ενώ τα παραδείγματα του Ιράκ και της Λιβύης λειτουργούν ως προειδοποίηση. Ακόμη και η πτώση του ανώτατου ηγέτη δεν εγγυάται σταθερότητα. Αντίθετα, πολλοί φοβούνται ότι θα άνοιγε τον δρόμο σε ένα κενό εξουσίας γεμάτο βία.

Το Ιράν βρίσκεται πλέον σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, εξηγεί το Politico καθώς η χώρα- περιφερειακή δύναμη της Μ. Ανατολής φαίνεται να βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρές πολιτικές εξελίξεις, το επόμενο διάστημα.

«Η κρίση βαθαίνει, απειλώντας την υλοποίηση του προγράμματος και διακινδυνεύοντας την οικονομική κατάρρευση. Και η κατάσταση θα επιδεινωθεί περαιτέρω στο εγγύς μέλλον», δήλωσε ο Γενικός Γραμματέας των Ηνωμένων Εθνών Αντόνιο Γκουτέρες σε επιστολή προς τα κράτη μέλη με ημερομηνία 28 Ιανουαρίου.

Ένας εκπρόσωπος του ΟΗΕ δεν απάντησε αμέσως σε αίτημα για σχολιασμό.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με πληροφορίες του STAR, το πρωί του Σαββάτου κατέρρευσε παλαιό, ετοιμόρροπο οίκημα επί της οδού Μακεδονίας. Από την πτώση του κτιρίου στο πεζοδρόμιο και τον δρόμο δημιουργήθηκαν προβλήματα στην κυκλοφορία, ενώ συνεργεία έσπευσαν άμεσα στο σημείο για την απομάκρυνση των συντριμμιών.

Μεγάλες φθορές προκλήθηκαν και σε σταθμευμένα οχήματα, χωρίς να αναφερθεί κάποιος τραυματισμός.

Το περιστατικό έρχεται δύο ημέρες μετά την κατάρρευση διατηρητέου κτιρίου επί της οδού Παπαναστασίου στην Καστέλα, όπου είχε σπεύσει και ο δήμαρχος Πειραιά, Γιάννης Μώραλης, κάνοντας λόγο για πλέγμα ευθυνών που εμποδίζει την τοπική αυτοδιοίκηση να δράσει ουσιαστικά για την επίλυση του προβλήματος των εγκαταλελειμμένων κτιρίων.

Στο σημείο βρέθηκαν άμεσα άνδρες της Πυροσβεστικής Υπηρεσίας Σερρών με τις πληροφορίες να είναι συγκεχυμένες αναφορικά με τα αίτια της πτώσης του τοίχου και της στέγης αφού υπήρξε η ενημέρωση από κατοίκους του χωριού που άκουσαν τον δυνατό κρότο ότι ήταν από έκρηξη φιάλης υγραερίου ή από κεραυνό.

Τελικά όταν οι πυροσβέστες έφτασαν στο σημείο διαπίστωσαν ότι η πτώση του τοίχου πιθανότατα έγινε λόγω της παλαιότητας της κατασκευής του.

Το στιγμιότυπο έγινε viral μέσα σε δευτερόλεπτα με έναν χρήστη να σχολιάζει σε σχετική ανάρτηση «Λάθος άνθρωπος έπεσε». Την ώρα που συνέβη το απρόοπτο, στον Λευκό Οίκο έδιναν συνέντευξη Τύπου για την υγειονομική περίθαλψη, καθώς οι φαρμακευτικές εταιρείες είχαν συνάντηση με τον Τραμπ για την επέκταση της κάλυψης και τη μείωση των τιμών σε δημοφιλείς θεραπείες για την παχυσαρκία, όπως οι Zepbound και Wegovy.

Τα αμερικανικά Μέσα αναφέρουν ότι ο άνθρωπος που κατάρρευσε ήταν ο Γκόρντον Φίντλεϊ, στέλεχος της Novo Nordisk.

Όσοι ήταν παρόντες έσπευσαν να τον βοηθήσουν και πληροφορίες αναφέρουν ότι απομακρύνθηκε άμεσα γαι να λάβει τις πρώτες βοήθειες. Δεν είναι ακόμα σαφές τι οδήγησε στην κατάρρευσή του.

Δημοσιογράφοι που ήταν αυτόπτες μάρτυρες του περιστατικού ανέφεραν ότι ο Δρ. Μεχμέτ Οζ, Διευθυντής των Κέντρων Υπηρεσιών Medicare και Medicaid, βοήθησε τον Φίντλεϊ να πέσει ομαλά στο έδαφος, προστατεύοντας το κεφάλι του. Καθώς οι δημοσιογράφοι οδηγούνταν έξω από το Οβάλ Γραφείο, μέλη του υπουργικού συμβουλίου φρόντισαν τον άνδρα, σηκώνοντας τα πόδια του.

Η γραμματέας Τύπου του Λευκού Οίκου, Καρολάιν Λέβιτ, δήλωσε πως «κατά τη διάρκεια της ανακοίνωσης του Οβάλ Γραφείου, ένας εκπρόσωπος μιας από τις εταιρείες λιποθύμησε. Η Ιατρική Μονάδα του Λευκού Οίκου ανέλαβε γρήγορα δράση και ο κύριος είναι καλά. Η συνέντευξη Τύπου θα συνεχιστεί σύντομα».

Ήδη στο ασθενοφόρο που βρισκόταν στο σημείο της κατάρρευσης, ο γιατρός προχώρησε σε καρδιακές μαλάξεις για να αντιμετωπιστεί η καρδιακή ανακοπή που είχε προκύψει. Στην συνέχεια, στο νοσοκομείο Ουμπέρτο Πρίμο της Ρώμης, οι γιατροί προσπάθησαν να επαναφέρουν στην ζωή των άτυχο εργάτη για μία περίπου ώρα.

Τις έντεκα ώρες που διήρκεσαν οι επιχειρήσεις διάσωσης, ο Οκτάι Στρόιτσι επικοινωνούσε με τους διασώστες, οι οποίοι είχαν καταφέρει να του δώσουν και μάσκα οξυγόνου. Μια ώρα περίπου πριν από την διάσωσή του, ο εργάτης τους είχε πει «βιαστείτε, διότι δεν θα αντέξω ακόμη για πολύ». Οι ειδικές ομάδες των πυροσβεστών κατά την τελευταία φάση της επιχείρησης εισήλθαν στον πύργο, παρά τον μεγάλο κίνδυνο νέων καταρρεύσεων, για να επισπεύσουν την ολοκλήρωση της διάσωσης. Στην προσπάθεια απεγκλωβισμού συμμετείχαν πάνω από 140 άνδρες της ιταλικής πυροσβεστικής υπηρεσίας.

Η εισαγγελία της Ρώμης ξεκίνησε έρευνα για εξ αμελείας ανθρωποκτονία.

Σύμφωνα με το ilialive, στο σημείο αμέσως έφτασαν δυνάμεις της αστυνομίας, της πυροσβεστικής και της πολιτικής προστασίας του Δήμου Πύργου.

Η κατάσταση του κτιρίου αυτή την ώρα δείχνει πως χρήζει άμεσης κατεδάφισης καθώς είναι ορατός ο κίνδυνος να καταρρεύσουν κι άλλα τμήματά του, με κίνδυνο να υπάρξουν ανθρώπινα θύματα.

Στο σημείο έσπευσαν άμεσα δυνάμεις της Πυροσβεστικής, οι οποίες παραμένουν μέχρι τώρα εκεί.