Κεντρικός στόχος του είναι η αποκατάσταση της σχέσης της ΝΔ με το κομμάτι της παράταξης στο οποίο απευθύνονται ο Κ. Καραμανλής και ο Αντ. Σαμαράς. Οι μεγάλες μισθολογικές αυξήσεις στην Ιεραρχία και η εχθρική στάση της κυβέρνησης στις φετινές εκδηλώσεις Athens Pride, είναι δείγματα αυτής της επιλογής. Την ίδια επιδίωξη μαθαίνουμε ότι θα υπηρετεί και το ψηφοδέλτιο επικρατείας, με ονόματα όπως του Θ. Ρουσόπουλου και του Δ. Αβραμόπουλου, που –όπως λένε συνεργάτες του πρωθυπουργού- «μιλούν στην ψυχή της παράταξης». Τέλος, από αύριο η μισή κυβέρνηση θα περιοδεύσει στην Πελοπόννησο, την προνομιακή περιφέρεια του Αν. Σαμαρά, και την επόμενη βδομάδα αντίστοιχη εξόρμηση οργανώνεται στη Βόρεια Ελλάδα, τη βάση του Κ. Καραμανλή.

Το δύσκολο έργο έχει αναλάβει ο νέος γραμματέας Κωνσταντίνος Κυρανάκης, ο οποίος συνομιλεί εσχάτως με στελέχη που θεωρούνται κοντά στους δύο πρώην πρωθυπουργούς, ενώ κατά τις πληροφορίες επικοινώνησε τηλεφωνικά λίγο πριν την επίσημη ανάληψη των καθηκόντων του με τον Κ. Καραμανλή για να δείξει ότι τον σέβεται και τον υπολογίζει. Η επικοινωνία ήταν θερμή επί προσωπικού, όμως εντελώς τυπική. Δεν φαίνεται να υπάρχει περιθώριο προσέγγισης της σημερινής Ν.Δ με τον πρώην πρωθυπουργό…

Ο πρωην πρωθυπουργός αναφέρθηκε στις ομορφιές της ζωής, στη μαγεία της δημιουργικότητας, στα όνειρα που άπαντες οφείλουν στον εαυτό τους να μην εγκαταλείψουν, στα ιδανικά του λαού μας, αλλά και στην ατομική ευθύνη όλων απέναντι στην κοινωνία.

Αναλυτικά η ομιλία του πρώην πρωθυπουργού στην τελετή αποφοίτησης του Αριστοτελείου Κολλεγίου: 

Κυρίες και Κύριοι,

Μέλη της διοίκησης και του εκπαιδευτικού προσωπικού του Αριστοτελείου Κολλεγίου.

Θέλω να ευχαριστήσω τον φίλο Χρήστο Γκροζούδη για την εξαιρετικά τιμητική πρόσκληση να παραβρεθώ στην τελετή αποφοίτησης της τάξης του 2026 από το Λύκειο του Αριστοτελείου. 

Αγαπητέ Χρήστο, 
Συνεχίζεις με συνέπεια, ήθος και αποτελεσματικότητα το έργο ζωής των αδελφών σου που πριν 60χρόνια ίδρυσαν το Κολλέγιο. Του αειθαλή Βασίλη και του αείμνηστου Πολύκαρπου. Πρώτα απ΄ όλα πάνω από 30 χρόνια από την πρώτη μου επίσκεψη δηλώνω εντυπωσιασμένος από τις καινούργιες, υπερσύγχρονες και καινοτόμες εγκαταστάσεις του Κολλεγίου που στεγάζουν το Γυμνάσιο και το Λύκειο. Συνδυάζουν κατά τρόπο μοναδικό τη λειτουργικότητα, την αισθητική και τον σεβασμό στο περιβάλλον.

Αγαπητοί Γονείς και πρωταγωνιστές της βραδιάς,  απόφοιτοι της τάξης του 2026.

Είναι για μένα ιδιαίτερη τιμή να βρίσκομαι σήμερα εδώ. Να μοιράζομαι με όλες και όλους εσάς  στιγμές χαράς και συγκίνησης. Να μετέχω σε αυτή την εμβληματική γιορτή για την επιτυχή έκβαση ενός σημαντικού κεφαλαίου στη ζωή κάθε ανθρώπου. Να ζω μαζί σας τον ενθουσιασμό και την ικανοποίηση για όσα σήμερα ολοκληρώνονται. Αλλά και την ελπίδα, την προσδοκία, ίσως και την αγωνία, για εκείνα που έπονται.

Σήμερα κλείνει ένας μεγάλος όμορφος και δημιουργικός κύκλος της ζωής σας. Τα χρόνια του Λυκείου, τα χρόνια που περάσατε σε αυτά τα θρανία, δεν σας προσέφεραν μόνο γνώσεις.

Είχατε την τύχη, θα έλεγα το προνόμιο, να φοιτήσετε σε ένα σχολείο που οι εμπνευστές και επικεφαλής του το οραματίστηκαν, ήδη από την ίδρυσή του, ως μια κοινότητα μάθησης, αξιών και ανθρώπων, που πιστεύουν ότι η εκπαίδευση δεν αφορά μόνο τη γνώση, αλλά πρωτίστως τη διαμόρφωση ολοκληρωμένων προσωπικοτήτων, έτοιμων να δημιουργήσουν το μέλλον τους με αυτοπεποίθηση, ήθος και υπευθυνότητα.

Ένα σχολείο πρότυπο, με φιλοσοφία βαθιά ανθρωποκεντρική. Με έμφαση στις αξίες της ελληνικής παιδείας, την αγάπη για την πατρίδα και τον σεβασμό των ριζών μας. Που διατηρεί παράλληλα σταθερά το βλέμμα στραμμένο στο μέλλον και στις προκλήσεις του σύγχρονου κόσμου

Η επιτυχία δεν είναι όμως μόνο δική σας. Ανήκει δικαιωματικά και στους γονείς σας, που στάθηκαν δίπλα σας με αγάπη και κατανόηση όλα αυτά τα χρόνια της εκπαίδευσής σας. Που υποβλήθηκαν σε θυσίες και δοκιμασίες. Πού πίστεψαν σε σας και σας στήριξαν με κάθε τρόπο. Πιστεύω  πως τους αξίζει ένα ζεστό χειροκρότημα.

Η επιτυχία σας ανήκει βεβαίως και στους καθηγητές σας. Τους ανθρώπους που με αφοσίωση, υπομονή και επιστημονική αρτιότητα σας μετέδωσαν τα εφόδια για το μεγάλο ταξίδι της ζωής. Τους αξίζει ένα μεγάλο «ευχαριστώ».

Από αύριο ανοίγετε τα φτερά σας για έναν κόσμο συναρπαστικό, αλλά και εξαιρετικά απαιτητικό. Ζούμε σε μιά εποχή ραγδαίων αλλαγών, αιφνιδιαστικών ανακατατάξεων και θορυβωδών ανατροπών.

Η τεχνολογία αναπτύσσεται πλέον με ιλιγγιώδεις ταχύτητες. Η τεχνητή νοημοσύνη αναδιαμορφώνει την καθημερινότητά μας, τον τρόπο που εργαζόμαστε, επικοινωνούμε, επιλύουμε σύνθετα προβλήματα.

Οι παγκόσμιες προκλήσεις απαιτούν νέα αναλυτικά εργαλεία και νέες απαντήσεις.

Σε αυτόν τον ρευστό κόσμο η απλή πληροφορία δεν αρκεί. Το μεγάλο σας συγκριτικό πλεονέκτημα είναι η ουσιαστική παιδεία και η κριτική σκέψη που αποκτήσατε εδώ. Αυτά είναι τα όπλα σας απέναντι στην αβεβαιότητα. Μην παρασύρεστε από  την ευκολία των επιφανειακών αναγνώσεων και των ρηχών αναλύσεων. Οδηγούν πάντα σε επισφαλή συμπεράσματα και έωλες απαντήσεις. Ψάξτε, ρωτήστε, σκεφτείτε! Να ερευνάτε, να αμφισβητείτε με επιχειρήματα. Πετάξτε τα ασήμαντα, την σαβούρα. Εστιάστε στα μεγάλα και τα σημαντικά. Να αναζητάτε πάντα την αλήθεια.

Σας προτρέπω να μην φοβηθείτε τα εμπόδια. Οι δυσκολίες, οι ανατροπές, ακόμη και οι αποτυχίες είναι μέρος της διαδρομής και σχεδόν πάντα οι καλύτεροι δάσκαλοι.

Να θέτετε υψηλούς στόχους και να κυνηγάτε τα όνειρά σας με πείσμα, ήθος και αξιοπρέπεια.

Να μην ξεχνάτε ποτέ την ευθύνη σας απέναντι στην κοινωνία. Η δημοκρατία και η πρόοδος της πατρίδας μας έχουν ανάγκη από ενεργούς πολίτες, από νέους ανθρώπους  με κοινωνική ευαισθησία, αλληλεγγύη και σεβασμό στον συνάνθρωπο. 

Ανοίξτε τα φτερά σας, σπουδάστε, ταξιδέψτε, γνωρίστε τον κόσμο. Κρατήστε όμως γερές τις ρίζες σας. Κλείστε για πάντα στην καρδιά σας την Ελλάδα. Νοιώστε το! Πρώτα και πάνω απ΄όλα, είμαστε Έλληνες. Είμαστε και είστε τιτλούχοι, κληρονόμοι ενός οικουμενικού πολιτισμού. Κι αυτό είναι εξαιρετικά σημαντικό σε έναν κόσμο που οι εθνικές ταυτότητες ρευστοποιούνται.

Είμαστε Μακεδόνες! Γνήσιοι Μακεδόνες. Εδώ που πατάμε σήμερα το 1912 – με όρους ιστορίας μόλις χθες- το έδαφος δεν ήταν ελληνικό. Η πατρίδα μας ήταν υπό μακρά κατοχή. Δεν χάσαμε την ταυτότητά μας στην τυραννία. Μην την χάσουμε σε συνθήκες ελευθερίας.

Εμείς οι Έλληνες είμαστε τυχεροί. Και  σε ό,τι αφορά  το μέγεθος αλλά και στην ανεκτίμητη σημασία της ιστορικής και πολιτιστικής παρακαταθήκης της οποίας είμαστε προνομιακοί διαχειριστές και συνεχιστές. Αλλά και γιατί δεν χρειάστηκε ποτέ, δεν καταδεχτήκαμε ποτέ – όπως έκαναν και κάνουν άλλοι – να κάνουμε την ανάγκη ιστορία, να διαστρεβλώσουμε την ιστορική αλήθεια, να οικειοποιηθούμε ή να σφετερισθούμε ταυτοτικά στοιχεία άλλων.

Βεβαίως αυτή η μεγάλη τύχη, αυτή η ανεκτίμητη κληρονομιά συνεπάγεται και μια βαρύτατη ευθύνη: Τη διαφύλαξη αλλά και την συνεχή επαναβεβαίωση των αξιών και των νοημάτων που μας συνέχουν ως έθνος και ως κοινωνία. Σε αυτό το υψηλό καθήκον, με εμπροσθοφυλακή εσάς τις νέες και τους νέους μας, οφείλουμε να ανταποκρινόμαστε. Με αυτοπεποίθηση και υπερηφάνεια.

Οφείλουμε να διατηρούμε την παράδοσή μας. Ό,τι ξεριζώνεται δύσκολα ξαναριζώνει. Κάθε φορά που χορεύουμε έναν συρτό μακεδονίτικο, έναν Κότσαρη, μια Μπαϊντουσκα χορεύει μαζί μας ο παππούς μας, η γιαγιά μας. Οι ταλαιπωρημένοι πρόσφυγες που έφτασαν με κάρα στην Θεσσαλονίκη και την έκαναν σπουδαία.

Η Ελλάδα σας χρειάζεται. Έχει ανάγκη την φρεσκάδα σας, τις ιδέες σας, την ορμή σας. Ζούμε είναι αλήθεια σε καιρούς μη ηρωϊκούς. Καλό είναι λοιπόν να θυμόμαστε ότι η πατρίδα είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο από εμάς.

Φίλες και Φίλοι,

Μού έρχονται στο μυαλό κάποιοι διάσπαρτοι στίχοι μιας μεγάλης μουσικής επιτυχίας του μοναδικού Λουκιανού Κηλαηδόνη από την μακρινή για σας δεκαετία του 1980:

«στους εντάξει λέμε ναι,
στις πλάκες και τα πάρτυ λέμε ναι,
στους σκύλους και τις γάτες λέμε ναι,
στην δράση λέμε ναι.
όχι λέμε στην ηρωίνη και την εξάρτηση,
όχι λέμε στους άσχετους,
όχι στους ξενέρωτους
όχι στους κυριλέ»

Με άλλα λόγια αγαπήστε τη ζωή και τη φύση. Τα ελληνικά βουνά, τα δάση και τις θάλασσες, τα ζώα και προπαντός τους ανθρώπους. Ιδίως τους ζεστούς, ντόμπρους, δοτικούς συνανθρώπους μας. Το νου σας σ΄ όσους είναι υπερβολικά ερωτευμένοι με τον εαυτό τους, με το χρήμα, με την εξουσία. Και αν αισθανθείτε ένα σκίρτημα στην ψυχή σας, ένα σιωπηλό δάκρυ να κυλάει ακούγοντας «σε γνωρίζω από την κόψη», ή «τη Υπερμάχω Στρατηγώ το νικητήρια», μην ντραπείτε, μην αισθανθείτε ντεμοντέ, ξεπερασμένοι.Τιμή σας και καμάρι σας, Είστε πιο in από τον καθένα!

Με τις σκέψεις αυτές  και με αισθήματα αγάπης, θέλω να σας ευχηθώ μέσα από την καρδιά μου καλή επιτυχία σε κάθε επόμενο βήμα σας. Καλή σταδιοδρομία. 

Να είστε υγιείς και δημιουργικοί. Και να θυμάστε πάντα ότι το μέλλον δεν είναι κάτι που απλώς θα συμβεί. Είναι κάτι που εσείς πρωτίστως θα διαμορφώσετε.

Στη συνέντευξη στον Ant1 ο πρωθυπουργός επιφύλαξε διαφορετική αντιμετώπιση για τους δύο πρώην. Για τον κ. Σαμαρά τόνισε πώς όσο επιμένει στις θέσεις του σχετικά με την εξωτερική πολιτική και ειδικότερα τα ελληνοτουρκικά δεν μπορεί να υπάρξει κάποιος δίαυλος επικοινωνίας. Προσπάθησε, όμως, να αφαιρέσει από τον πρώην πρωθυπουργό το “παραταξιακό” του ένσημο, καθώς είπε ότι ελπίζει πώς “θα πρυτανεύσει η λογική και θα αντιληφθεί ότι θα είναι πολύ κακό και για τη δική του υστεροφημία να επιχειρήσει να κάνει ζημιά στην παράταξη”. Υστεροφημία και ζημιά στην παράταξη ήταν τα δύο βασικά επιχειρήματα.

Για τον κ. Καραμανλή η στάση ήταν ποιοτικά διαφορετική: “δεν σημαίνει ότι πρέπει να συμφωνούμε σε όλα και δεν συμφωνούμε σε όλα. Από εμένα, όμως, η σχέση θα είναι πάντα μια σχέση αξιοπρεπής και λειτουργική”.

Την “επικίνδυνη αποστολή” λέγεται ότι θα αναλάβει ο Κων. Κυρανάκης. Ο νέος Γραμματέας διατηρούσε μέχρι πρότινος άριστη σχέση με τον Αντ. Σαμαρά, άλλωστε εξελίχθηκε στην κομματική ιεραρχία επί της δικής του πρωθυπουργικής θητείας και έκτοτε διατήρησε ισχυρούς πολιτικούς δεσμούς. Δεν είναι τυχαίο πώς εδώ και καιρό και μετά την διαγραφή Σαμαρά δεν διατύπωσε επιθετικό λόγο για τον πρώην πρωθυπουργό.

Με τον Κ. Καραμανλή μπορεί να μην είχε τις ίδιες σχέσεις, όμως δεν υπήρξε ποτέ επικριτικός.

Στην πρώτη του τηλεοπτική εμφάνιση μετά την ανάληψη των καθηκόντων του ως νέος Γραμματέας της Νέας Δημοκρατίας, ο Κωνσταντίνος Κυρανάκης, αναφέρθηκε τόσο στους πρώην πρωθυπουργούς Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά, όσο και στις προτεραιότητες της επόμενης περιόδου για την παράταξη.

Όπως σημείωσε στον ΣΚΑΪ: “Δεν έχω κανονίσει ραντεβού ως νέος Γραμματέας με τους πρώην πρωθυπουργούς Κώστα Καραμανλή και Αντώνη Σαμαρά. Και να είχα προγραμματίσει, σίγουρα δεν θα το έλεγα στην τηλεόραση. Αυτήν τη στιγμή χρειάζεται πανστρατιά και ενότητα, δεν περισσεύει κανείς. Και ο κ. Σαμαράς και ο κ. Καραμανλής έχουν προσφέρει πολλά στην παράταξη και την πατρίδα, δεν θεωρώ ότι κανένας από τους δυο θέλει να κάνει κακό στην παράταξη», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Είναι πιθανό, λοιπόν, ο νέος Γραμματέας να επιδιώξει συναντήσεις με τους δύο πρώην, εθιμοτυπικά, μετά την ανάληψη των νέων καθηκόντων του, και για να τιμήσει την ιστορία της παράταξης. Στο Μαξίμου δεν αναμένουν απτά αποτελέσματα από αυτές τις συναντήσεις -αμφίβολο εάν ο κ. Σαμαράς θα δεχτεί-, με αυτό τον τρόπο όμως επιδιώκεται να καταστεί σαφές ότι η κυβέρνηση επιδεικνύει σεβασμό στους δύο πρώην πρωθυπουργούς.

Απόστολος Χονδρόπουλος

Και η εκ των έσω κριτική που δέχεται το Μέγαρο Μαξίμου με αιχμή κυρίως τα ελληνοτουρκικά, εκ των πραγμάτων αμφισβητεί και το συγκριτικό πλεονέκτημα που διεκδικεί για τον εαυτό της η κυβέρνηση  προβάλλοντας με έντονα διλημματικό τρόπο ενόψει εκλογών, το γενικότερο αφήγημα πως η ίδια είναι εκείνη που εγγυάται την συνέχιση μίας σοβαρής, συνεπούς και υπεύθυνης εξωτερικής πολιτικής που ισχυροποιεί τις συμμαχίες και αυξάνει το διπλωματικό αποτύπωμα της  Ελλάδας σε μία περίοδο μεγάλης ρευστότητας μέσα σε ένα εξαιρετικά σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον.

Οι αιχμές του Κώστα Καραμανλή περί αποτελεσματικότητας της πολιτικής των “ήρεμων νερών” με την Τουρκία, λίγες ημέρες μετά την σκληρή επίθεση που είχε εξαπολύσει από το βήμα της Βουλής  και ο Αντώνης Σαμαράς, ήρθαν να επιβεβαιώσουν όμως και τους συνεχιζόμενης κοινούς προβληματισμούς των δύο πρώην πρωθυπουργών ειδικά στο πεδίο των εθνικών θεμάτων.

Και μπορεί να μην αναμένεται ότι ο Κώστας Καραμανλής θα στηρίξει ευθέως ένα κόμμα του Αντώνη Σαμαρά, εφόσον εκείνος κάνει το επόμενο βήμα, το ερώτημα ωστόσο είναι εάν οι κοινές δημόσιες παρουσίες ή και οι… απουσίες τους από κομματικές εκδηλώσεις, καθώς και οι παρεμφερείς προβληματισμοί που διατυπώνουν- έστω και σε διαφορετικούς τόνους- εκλαμβάνονται από ένα τμήμα δυσαρεστημένων δεξιών ψηφοφόρων ως ένδειξη συμπόρευσης;

Και κατά πόσο αυτό θα μπορούσε να αποτυπωθεί και στις εκλογές που ο κ. Μητσοτάκης επανέλαβε και χθες ότι θα γίνουν το 2027, εφόσον συμμετέχει σε αυτές κόμμα του κ. Σαμαρά.

Ζητούν άμεση διπλωματική κινητοποίηση 

Οι πληροφορίες για το νομοσχέδιο που φέρεται να προετοιμάζει η Τουρκία για την “γαλάζια πατρίδα” συνιστούν το νέο πεδίο τριβής μεταξύ της κυβερνητικής ηγεσίας και των δύο πρώην πρωθυπουργών, οι οποίοι ζητούν άμεση και έγκαιρη διπλωματική κινητοποίηση της χώρας. 

Σύμφωνα με τον Κώστα Καραμανλή,  “ήρθε η ώρα να καταδειχθεί πλέον σε εταίρους και συμμάχους, ακόμα και με μια διαρκή εκστρατεία δημόσιας διπλωματίας και με τρόπο επίμονο και σαφή, το αδιανόητο των τουρκικών βλέψεων και το μέγεθος της τουρκικής επεκτατικότητας και επιθετικότητας”.

Από την πλευρά του ο Αντώνης Σαμαράς ανέφερε πως η Ελλάδα πρέπει να κινηθεί σε όλα τα φόρα και με όλες τις δυνατές συμμαχίες της πριν η Τουρκία νομοθετήσει, προειδοποιώντας ότι πρέπει να προλάβουμε πριν να είναι αργά. Ζήτησε μάλιστα και πρωτοβουλίες ειδικά στην Ε.Ε, ενόψει προφανώς και της επόμενης Συνόδου του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου που είναι προγραμματισμένη για τις 18 και 19 Ιουνίου.

Από την πλευρά της η κυβέρνηση δηλώνει σε ετοιμότητα εν αναμονή του  περιεχομένου που θα έχει το εν λόγω νομοθέτημα και διαμηνύει πως δεν θα προβεί σε σχόλια επί τη βάσει πληροφοριών, αλλά θα κινηθεί με βάση το περιεχόμενο.

Η έμμεση απάντηση Μαρινάκη 

Έστω και χωρίς να κατονομάσει τους δύο πρώην πρωθυπουργούς, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος, Π. Μαρινάκης απάντησε χθες στις παραινέσεις για άμεση αντίδραση λέγοντας πως “το να παρουσιάζουμε τα όπλα μας πριν καλά -καλά δούμε τι θα ψηφιστεί μόνο και μόνο για να είμαστε συμπαθείς στον κόσμο και να “αγκαλιάσουμε” κάποια ακροατήρια δεν μας κάνει εθνικά υπεύθυνους”. 

“Εμείς είμαστε η κυβέρνηση του τόπου, εκπροσωπούμε το σύνολο των πολιτών και είμαστε εδώ για να υπερασπιζόμαστε τα εθνικά συμφέροντα και όχι για να γινόμαστε δημοφιλείς. Θέλουμε να έχουμε αποδοχή λόγω των αποτελεσμάτων μας, όχι λόγω της ρητορικής”, δήλωσε ο κ. Μαρινάκης (Open).

Τα μηνύματα του υπουργού Εξωτερικών 

Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης έχει δηλώσει πως “η ελληνική κυβέρνηση έχει πάντοτε έτοιμα τα σενάρια για οτιδήποτε”, ενώ σύμφωνα και με την εκπρόσωπο του υπουργείου Εξωτερικών, “έχουμε προετοιμαστεί για όλα τα δυνατά σενάρια και θα προβούμε, αναλόγως του περιεχομένου του νομοσχεδίου, στις προσήκουσες αντιδράσεις και ενέργειες.”

Ο υπουργός Εξωτερικών έχει τονίσει παράλληλα πως “η οποιαδήποτε μονομερής ενέργεια δεν θα έχει κανένα έρεισμα, ούτε θα έχει κάποια εξωστρέφεια”, ο ίδιος ωστόσο έχει εκτιμήσει  ότι “παρά ταύτα, εάν υπάρξει οποιαδήποτε απόπειρα, είναι προφανές ότι θα δημιουργηθεί ένταση”. 

Η δημόσια τοποθέτηση του κ. Γεραπετρίτη ότι εάν η Τουρκία υλοποιήσει τις εξαγγελίες της δεν αποκλείεται η κλιμάκωση της έντασης, αναδείχθηκε από τον κ. Σαμαρά ως παραδοχή ότι αυτή η πολιτική απέτυχε.   

Σε “σημαντικό σταυροδρόμι” ο ελληνοτουρκικός διάλογος 

Η αμφισβήτηση της αποτελεσματικότητας της τριετούς πολιτικής των “ήρεμων νερών”  έρχεται σε μια στιγμή που ο ελληνοτουρκικός διάλογος φαίνεται να βρίσκεται σε ένα “σημαντικό σταυροδρόμι”, κατά παραδοχή και του ίδιου κ. Γεραπετρίτη.

Σε περίπου ενάμιση μήνα, στις 7-8 Ιουλίου, θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα και η Σύνοδος Κορυφής του ΝΑΤΟ από το περιθώριο της οποίας είχε ξεκινήσει, το καλοκαίρι του 2023, στο Βίλνιους της Λιθουανίας, η προσπάθεια αναθέρμανσης του ελληνοτουρκικού διαλόγου. Μένει να φανεί το επόμενο διάστημα εάν μπορεί να υπάρξει κάποια συνάντηση των δύο ηγετών στο περιθώριο της Συνόδου, όπως είχε συμβεί προηγούμενα χρόνια.

“Και ξέρετε από λόγια χορτάσαμε. Όχι, δεν επιφυλασσόμαστε. Περιμένουμε να δούμε τι ακριβώς θα γίνει, γιατί υπάρχουν διάφορες φωνές στην Τουρκία, έχουμε όλα τα όπλα στη φαρέτρα μας. Έχουμε αποδείξει ότι δεν είμαστε η Κυβέρνηση που λέει πολλά, αλλά είμαστε η Κυβέρνηση που κάνει πολλά και ουσιαστικά”.

Τους προβληματισμούς όσον αφορά την αποτελεσματικότητα της πολιτικής των “ήρεμων νερών” αναμφισβήτητα ενισχύει και η πρόσφατη δήλωση του υπουργού Εθνικής Άμυνας, Νίκου Δένδια πως ο ίδιος δεν ανήκει σε αυτούς που έχουν πιστέψει το αφήγημα των  “ήρεμων νερών”.

Η κυβέρνηση πάντως, παρά το σημείο καμπής στο οποίο βρίσκεται ο ελληνοτουρκικός διάλογος, επιμένει πως έχει φέρει έως σήμερα απτά αποτελέσματα όσον αφορά την αποκατάσταση διαύλων επικοινωνίας και σε ανώτατο επίπεδο, τον δραστικό περιορισμό των παραβιάσεων, την βελτίωση της συνεργασίας στο μεταναστευτικό και την πρόοδο σε πτυχές της θετικής ατζέντας η οποία συνδέεται με τα ζητήματα χαμηλής πολιτικής, κυρίως οικονομία, εμπόριο, επενδύσεις.

Όπως λένε στο Μαξίμου, τα «ήρεμα νερά»  υπάρχουν για να δυναμώνει η θέση της Ελλάδας, να προχωράμε πιο μπροστά, να βρίσκουμε δρόμους, και αν καταφέρουμε να λύσουμε τα προβλήματά μας. 

“Ήρεμα νερά” δεν σημαίνει αδράνεια” 

«Ήρεμα νερά» δεν σημαίνει αδράνεια. Δυστυχώς η αδράνεια είναι πάντοτε οπισθοδρόμηση. Κάθε φορά που προσπαθούμε να συντηρήσουμε μια κατάσταση, με την ελπίδα ότι δεν θα υπάρχει υποβάθμιση, πάντοτε βρισκόμαστε σε μια χειρότερη θέση. Χρειάζεται μια γνήσια ενεργητική πολιτική. Και η πολιτική αυτή υπήρξε την τελευταία τριετία, σημειώνουν επίσης συνεργάτες του κ. Μητσοτάκη.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος απάντησε χθες ότι “δεν είναι αυτοσκοπός, ούτε σημαίνει ότι, επειδή επιδιώκουμε μία φάση διαλόγου με το τον γείτονά μας, ότι είμαστε αφελείς, ούτε καν υποχωρούμε”. 

“Όλα αυτά είναι σαφή και τα έχουμε αποδείξει. Αλλά αν κάποιοι έχουν διαφορετική άποψη, πρέπει αυτή τη διαφορετική άποψη, και δεν αναφέρομαι ούτε στον κ. Σαμαρά ούτε στον κ. Καραμανλή, οποιοσδήποτε το λέει, να το συνοδεύσει με μία συγκεκριμένη στρατηγική”, σημείωσε ο κ. Μαρινάκης. 

“Επιδιώκουμε να συνομιλούμε χωρίς να υποχωρούμε”

” Δεν διαπραγματευόμαστε το οτιδήποτε συνιστά ζήτημα κυριαρχίας ή «κόκκινων» γραμμών ή κυριαρχικών δικαιωμάτων. Και ναι, επιδιώκουμε να συνομιλούμε, χωρίς να υποχωρούμε. Αυτό είναι μία καθαρή θέση, που θεωρώ ότι ενισχύει τη χώρα. Η όποια άλλη θέση, για να έχει αρχή, μέση και τέλος, πρέπει να περιγραφεί.”, πρόσθεσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.

Το Μέγαρο Μαξίμου απαντά στην κριτική που δέχεται στο πεδίο της εξωτερικής πολιτικής διαμηνύοντας ότι οι πολίτες ” μπορούν να έχουν εμπιστοσύνη σε μια κυβέρνηση που δεν θέλει να ανέβει πρόσκαιρα δημοσκοπικά, χρησιμοποιώντας ψευτοπατριωτικές «κορώνες», αλλά να προχωράει η χώρα και να μεγαλώνει ουσιαστικά πάνω σε στέρεα βήματα”, όπως λένε  συνεργάτες του πρωθυπουργού.

Οι ίδιοι μάλιστα αντιτείνουν μεταξύ άλλων πως ο κ. Μητσοτάκης είναι ο πρώτος πρωθυπουργός που 30 χρόνια μετά έθεσε θέμα άρσης του  casus belli σε συγκεκριμένα ζητήματα, καθώς και ότι “όλοι ήθελαν να πάμε στα 12 ναυτικά μίλια στο Ιόνιο, αλλά επί Μητσοτάκη πήγαμε και όλοι ήθελαν ΑΟΖ με την Ιταλία και την Αίγυπτο ή Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, αλλά επί κυβέρνησης Μητσοτάκη έγιναν αυτά”. 

Στην ομιλία του ο Κώστας Καραμανλής άφησε αιχμές για τη Δημοκρατία, τη Δικαιοσύνη και τους θεσμούς στη χώρα κάνοντας λόγο για χειραγώγηση ενώ δεν άφησε ασχολίαστο και το θέμα των υποκλοπών. «Ο ρόλος των μέσων μαζικής ενημέρωσης και το ζήτημα της ακριβούς και αμερόληπτης πληροφόρησης είναι καθοριστικής σημασίας» είπε χαρακτηριστικά και συνέχισε :«όταν οι πληροφορίες εξυπηρετούν κατεστημένα συμφέροντα ή καταντούν απροκάλυπτη απόπειρα χειραγώγησης, η Δημοκρατία πλήττεται. Παράνομες ή τυπικά νομιμοφανείς παρακολουθήσεις πλήττουν επίσης τη Δημοκρατία. Το μεγαλύτερο ίσως πλήγμα είναι η διευρυνόμενη βεβαιότητα της μεγάλης πλειοψηφίας των πολιτών ότι οι θεσμοί, πρωτίστως μάλιστα η Δικαιοσύνη ως το θεμέλιο της ελεύθερης και δημοκρατικής κοινωνίας, χειραγωγούνται».

Ο πρώην πρωθυπουργός, παρουσία του πρώην ΠτΔ, Προκόπη Παυλόπουλου, του Βαγγέλη Μεϊμαράκη, του Χρήστου Σταϊκούρα, του Αντώνη Σαμαρά, του Ευάγγελου Αποστολάκη και πολλών άλλων μίλησε για «την απογοητευτική αδυναμία της ΕΕ να αναλάβει ένα διεθνή ρόλο ανάλογο με την πραγματική της δυνατότητα» και σημείωσε μεταξύ άλλων ότι «βρίσκεται υπό κατάρρευση η παραδοσιακή συνοχή της Δύσης».

Σημείωσε ότι ΗΠΑ και ΕΕ πάντα είχαν διαφορές, αλλά πλέον αυτές είναι αγεφύρωτες ενώ άφησε αιχμές για δύο μέτρα και δύο σταθμά από την ΕΕ στις περιπτώσεις Ουκρανίας και Κύπρου. Ο πρώην πρωθυπουργός αναφέρθηκε εκτενώς στην επεκτατική τάση της Τουρκίας, χαρακτήρισε αδιανόητο το «Δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας» και χαρακτήρισε αδιαμφισβήτητη απόδειξη ότι «η Τουρκία, μεθοδικά και συστηματικά, προωθεί την αναθεωρητική ατζέντα της και επιχειρεί να μεθοδεύσει σταδιακά τη διαμόρφωση ευνοϊκών γι’ αυτήν συνθηκών. Με αυτά τα δεδομένα, πρέπει να μας προβληματίσει η αποτελεσματικότητα της πολιτικής των «ήρεμων νερών», είπε χαρακτηριστικά.

«Το βιβλίο των Αρβανιτόπουλου και Φίλη είναι μια ακριβής απεικόνιση της νέας πραγματικότητας που βιώνουμε πλέον στο διεθνές σύστημα, της «Νέας Παγκόσμιας Τάξης», όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στον τίτλο, κατ’ ευφημισμόν, στην πραγματικότητα ΑΤΑΞΙΑΣ, και μια πολύ εύστοχη διερεύνηση των στοιχείων που την ερμηνεύουν. Οι συγγραφείς εμβαθύνουν σε όλες τις παραμέτρους που διαφοροποιούν αυτήν την κατάσταση σε σχέση με το μεταπολεμικό διεθνές σύστημα και αποκρυσταλλώνουν τις νέες παραμέτρους, με τις οποίες ερχόμαστε πλέον αντιμέτωποι. Ως συνισταμένη των δεδομένων που χαρακτηρίζουν αυτήν την νέα πραγματικότητα, οι συγγραφείς προσδιορίζουν «Το Δίκαιο της Ισχύος», σε αντιδιαστολή με τη φιλελεύθερη δημοκρατική δικαιοκρατική τάξη που, διακηρυκτικά έστω, ταυτοποιούσε τον δυτικό μεταπολεμικό κόσμο. Η κωδικοποίηση αυτή είναι εξ ορισμού ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο για την κατανόηση του νέου διεθνούς συστήματος που αναδύεται» είπε κατά την έναρξη της ομιλίας του ο Κώστας Καραμανλής.

Συμπλήρωσε πως «ο σημερινός κόσμος απομακρύνεται οριστικά από τα δεδομένα της μεταπολεμικής τάξης πραγμάτων. Τόσο ο διπολικός κόσμος της εποχής του Ψυχρού Πολέμου όσο και η ηγεμονία της μοναδικής υπερδύναμης στα χρόνια που ακολούθησαν την κατάρρευση του σοβιετικού μπλοκ, πρόσφεραν ένα σημαντικό βαθμό σταθερότητας. Σίγουρα ο κόσμος δεν ήταν ειδυλλιακός, υπήρχαν εντάσεις, συγκρούσεις, περιφερειακοί πόλεμοι, αλλά το σύστημα ήταν σχετικά σταθερό. Σήμερα, ωστόσο, αυτός ο παράγοντας της σταθερότητας αλλάζει ταχύτατα και σε βάθος. Ένας νέος πολυπολικός κόσμος αναδύεται. Βεβαίως οι ΗΠΑ εξακολουθούν να είναι η ηγετική δύναμη στον κόσμο, κυρίως σε κάποιους τομείς (στρατιωτικό), ωστόσο δυσκολεύονται να επιβάλουν τη θέλησή τους, όπως αποδεικνύεται συχνά τα τελευταία χρόνια».

Εξήγησε πως «αυτό, σε συνδυασμό με την απογοητευτική αδυναμία της ΕΕ να αναλάβει ένα διεθνή ρόλο ανάλογο με την πραγματική της δυνατότητα, οδηγεί στο να διολισθαίνει η Δύση προοδευτικά σε θέση αμηχανίας. Παράλληλα, βρίσκεται υπό κατάρρευση η παραδοσιακή συνοχή της Δύσης. Στο παρελθόν, ΗΠΑ και ΕΕ είχαν μεν πάντα διαφορές, αλλά πλέον αυτές φαίνονται αγεφύρωτες. Αυτή η πραγματικότητα επιτρέπει σε άλλες δυνάμεις να γεμίσουν το κενό ή τουλάχιστον να το εκμεταλλευτούν. Αμφισβητώντας ολοένα και περισσότερο την πρωτοκαθεδρία της Δύσης και την τάξη που βασίζεται σε κανόνες που αυτή έχει επιβάλει στο διεθνές σύστημα, η Κίνα, η Ρωσία, αλλά και μικρότεροι παίκτες, όπως το Ιράν, η Τουρκία και άλλοι, επιδεικνύουν μια συνεχώς αυξανόμενη δραστηριοποίηση και παρεμβατικότητα, στην προσπάθειά τους να προωθήσουν τα συμφέροντα και την επιρροή τους. Άλλωστε, την υποτιθέμενη αυτή τάξη ακυρώνει λεκτικά και έμπρακτα ο ίδιος ο μεταπολεμικός αρχιτέκτονάς της, δηλαδή οι ΗΠΑ».

Ο Κώστας Καραμανλής αναφερόμενος στην παγκόσμια τάξη πραγμάτων σημείωσε πως «η διεθνής σκηνή είναι πολύ πιο ασταθής σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη φάση, μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο. Έχουμε εισέλθει σε μια φάση αυξανόμενης αβεβαιότητας. Στο πλαίσιο αυτό, το διεθνές σύστημα επιστρέφει σε μια realpolitik σφαιρών επιρροής και ωμής βίας ως μέσο επίλυσης διεθνών διαφορών, με πλήρη αδιαφορία για το κράτος δικαίου και τις διεθνείς συνθήκες και οργανισμούς. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται στο βιβλίο, ακόμη και ο ΟΗΕ επιχειρείται να αποδομηθεί από την ίδια τη Δύση, καθώς οι ΗΠΑ προσβλέπουν στην αντικατάστασή του με ένα προσωποπαγές όργανο ηγετών και φίλων με ισχύ και παρόμοιες αναθεωρητικές βλέψεις, το λεγόμενο Συμβούλιο Ειρήνης. Πρόκειται, επομένως, για έναν κόσμο που ολισθαίνει σε μια κατάσταση διεθνούς αναρχίας, με τη βία να επιβάλλει το δίκαιο του ισχυρότερου και να χαρακτηρίζεται από κατακερματισμό, αναθεωρητισμό και ηγεμονικές φιλοδοξίες. Είναι χαρακτηριστικό ότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει φέρει ξανά στην καρδιά της Ευρώπης έναν πόλεμο μεγάλης έντασης και διάρκειας. Αυτό, σε συνδυασμό με τον παρατεταμένο πόλεμο στη Μέση Ανατολή και τη σύγκρουση με το Ιράν, οδηγούν σε διαρκή παγκόσμια αστάθεια και μακροχρόνιους οικονομικούς και κοινωνικούς κλυδωνισμούς στο εσωτερικό των χωρών της Δύσης».

»Εύστοχα υποστηρίζουν οι συγγραφείς] συνέχισε ο Κώστας Καραμανλής, «ότι το αναδυόμενο σκηνικό θα λειτουργεί στη βάση σφαιρών επιρροής και αυξανόμενης χρήσης απροκάλυπτης βίας, ή απειλής χρήσης της, με ολοένα και μεγαλύτερη απαξίωση των θεσμών και κανόνων του μεταπολεμικού κόσμου και του Διεθνούς Δικαίου. Οι ΗΠΑ προσπαθούν να διατηρήσουν την πρωτοκαθεδρία τους, στηριζόμενες και στη συντριπτική στρατιωτική υπεροχή τους, όχι όμως με ιδιαίτερη επιτυχία. Οι άλλοι πρωταγωνιστές της διεθνούς σκηνής επιχειρούν να αναβαθμίσουν το ρόλο τους, να αυξήσουν την επιρροή τους και σταδιακά να ανατρέψουν το μεταπολεμικό καθεστώς που οικοδομήθηκε από τη Δύση, κατά τη δική τους εκτίμηση προς ίδιον όφελος. Μεσαίοι παίκτες αισθάνονται ότι έχουν το περιθώριο μεγαλύτερων πρωτοβουλιών και ευχέρειας κινήσεων για να εξυπηρετήσουν τα συμφέροντά τους, ειδικά όσοι έχουν αναθεωρητικές βλέψεις (όπως η Τουρκία). Η ΕΕ αδυνατεί να παίξει ουσιαστικό ρόλο, όχι μόνο λόγω απροθυμίας ή έλλειψης σοβαρής ηγεσίας, αλλά και λόγω των αδυναμιών της σε ό,τι αφορά στην ταχεία λήψη αποφάσεων και τη διαμόρφωση ενιαίας στρατηγικής μεταξύ των κρατών μελών».

Ο Κώστας Καραμανλής στην ομιλία του αναφέρθηκε στην περίπτωση τυ πολέμου της Ουκρανίας εξηγώντας πως «ο, δυστυχώς, παρατεινόμενος και αιματηρός πόλεμος της Ουκρανίας αναδεικνύει ανάγλυφα πολλές από τις αντιφάσεις της διεθνούς ζωής. Η Ρωσία αδίκως και παρανόμως εισβάλλει στην Ουκρανία. Η συμπεριφορά της συλλογικής Δύσης προηγουμένως δεν είναι αναμάρτητη, αφού ποικιλοτρόπως επιχείρησε να εντάξει την Ουκρανία στο δυτικό στρατόπεδο. Με την εισβολή, η Δύση, υπό την ηγεσία των ΗΠΑ, στηρίζει με κάθε τρόπο την Ουκρανία, μέχρι την αλλαγή κυβέρνησης στις ΗΠΑ, οπότε επέρχεται η πλήρης ανατροπή των δεδομένων. Οι ΗΠΑ προσεγγίζουν τη Ρωσία, πιέζουν την Ουκρανία να δεχθεί επώδυνη γι’ αυτήν διευθέτηση και οι Ευρωπαίοι μένουν αποσβολωμένοι στα κρύα του λουτρού.

»Μία από τις σημαντικότερες ίσως διαπιστώσεις του βιβλίου είναι ότι η ανάδυση της Κίνας θα εξισορροπήσει ή και θα υπερακοντίσει μακροπρόθεσμα τις ΗΠΑ. Προς το παρόν η Κίνα, χρησιμοποιεί την οικονομική διπλωματία για να εδραιώσει την επιρροή της στον κόσμο και οικοδομεί περιφερειακούς οικονομικούς οργανισμούς και συμμαχίες, επενδύοντας σε μία συμπεριφορά που χαρακτηρίζεται από συνέπεια, αλλά και προσήλωση στην αρχή της μη επεμβατικότητας. Όσο, όμως, οι δυνατότητές της μεγαλώνουν τόσο θα επεκτείνονται και οι φιλοδοξίες της. Δεν πέρασε απαρατήρητη η αναφορά στη λεγόμενη «παγίδα του Θουκυδίδη», με εμφανή τον υπαινιγμό ότι η αλλαγή των συσχετισμών μπορεί να οδηγήσει στην αντίδραση του σημερινού πρωταγωνιστή από τον φόβο ότι η ανερχόμενη δύναμη απειλεί την πρωτοκαθεδρία του» σημείωσε ο Κώστας Καραμανλής.

Συνέχισε λέγοντας πως «στο μέτωπο της Μέσης Ανατολής, ο πόλεμος έχει καταδείξει, περισσότερο ίσως και από αυτόν στην Ουκρανία, πώς αλληλεπιδρούν πλέον μεταξύ τους οι πόλοι αυτού του παγκόσμιου πολυπολικού συστήματος. Οι ΗΠΑ διατηρούν ακόμα τον πρώτο ρόλο, αλλά δυσκολεύονται να επιβάλλουν τη βούλησή τους, Ρωσία, Κίνα, καθώς και άλλοι μικρότεροι δρώντες, παίζουν το δικό τους ρόλο επιρροής στις εξελίξεις, συνομιλώντας ταυτοχρόνως με τις ΗΠΑ και αλληλεπιδρώντας με αυτές. Τη στιγμή που, για πρώτη ίσως φορά, κανένα ευρωπαϊκό κράτος δεν έχει σταθεί στο πλευρό των ΗΠΑ και το Ευρω-Ατλαντικό χάσμα δείχνει αγεφύρωτο όσο ποτέ. Ενώ και πάλι η ΕΕ, παρά το γεγονός ότι σωστά δεν εμπλέκεται στον πόλεμο, δεν καταφέρνει ωστόσο να εμφανιστεί ως σημαίνων δρών.

»Μία καίρια επισήμανση του βιβλίου είναι ότι το τοπίο για τη Δύση επιβαρύνεται πολύ από τις αρνητικές επιπτώσεις της παγκοσμιοποίησης, των κοινωνικών ανισοτήτων και του μεταναστευτικού στις κοινωνίες των δυτικών χωρών. Στην Ευρώπη, ο ευρωσκεπτικισμός αμφισβητεί τις αρχές της ενιαίας αγοράς και της οικονομικής ολοκλήρωσης και, στις ΗΠΑ, τα πλεονεκτήματα του ελεύθερου εμπορίου αμφισβητούνται ανοιχτά. Το γεγονός ότι όλο και περισσότερος πλούτος συσσωρεύεται στα χέρια λιγότερων ατόμων και το χάσμα μεταξύ των εχόντων και των μη εχόντων διαρκώς διευρύνεται είναι ανησυχητικό, όσον αφορά την κοινωνική συνοχή, την πολιτική σταθερότητα και την ποιότητα των δυτικών δημοκρατιών. Αυτό που κάνει, ωστόσο, τις κοινωνικές ανισότητες μια μεγάλη και πιεστική παγκόσμια πρόκληση της εποχής μας είναι η προοπτική ότι, εξαιτίας των οικονομικών εξελίξεων και των τεχνολογικών ανακαλύψεων, πιθανότατα θα κλιμακωθούν δραματικά. Είναι ένα μεγάλο ερώτημα ποιo ποσοστό του πληθυσμού θα έχει τις δεξιότητες για να συμμετέχει ενεργά στη διαδικασία παραγωγής, τις χρηματοοικονομικές συναλλαγές και την επαγγελματική κινητικότητα στο εγγύς μέλλον. Και ποιο θα μπορεί να εξασφαλίσει πρόσβαση στις σύγχρονες υπηρεσίες υγείας, ιατροφαρμακευτικής κάλυψης και παιδείας.

»Παράλληλα, εκπτώσεις σε δημοκρατικές αξίες αποσταθεροποιούν την κοινωνική συνοχή και το αξιακό σύστημα της μεταπολεμικής Δύσης. Ο ρόλος των μέσων μαζικής ενημέρωσης και το ζήτημα της ακριβούς και αμερόληπτης πληροφόρησης είναι καθοριστικής σημασίας. Όταν οι πληροφορίες εξυπηρετούν κατεστημένα συμφέροντα ή καταντούν απροκάλυπτη απόπειρα χειραγώγησης, η Δημοκρατία πλήττεται. Παράνομες ή τυπικά νομιμοφανείς παρακολουθήσεις πλήττουν επίσης τη Δημοκρατία. Το μεγαλύτερο ίσως πλήγμα είναι η διευρυνόμενη βεβαιότητα της μεγάλης πλειοψηφίας των πολιτών ότι οι θεσμοί, πρωτίστως μάλιστα η Δικαιοσύνη ως το θεμέλιο της ελεύθερης και δημοκρατικής κοινωνίας, χειραγωγούνται. Όλα αυτά ανατρέπουν το αφήγημα της Δυτικής υπεροχής. Όμως, αντί συγκροτημένης προσπάθειας ανάσχεσης των αρνητικών συνεπειών τους, βλέπουμε συχνά την εμμονή των κρατούντων στις εκπτώσεις αυτές. Καταφεύγουν με ευκολία στην προσπάθεια μείωσης και συκοφάντησης εκείνων που τολμούν να αμφισβητήσουν το δικό τους αφήγημα. Συχνά, μάλιστα, με καθοδηγούμενες, αλλά ανώνυμες πέννες του διαδικτύου. Πώς να απορεί κανείς, λοιπόν, με την εκρηκτική ενδυνάμωση αντισυστημικών τάσεων» τόνισε ο Κώστας Καραμανλής.

Ο πρώην πρωθυπουργός υπογράμμισε ακόμα πως «σε αυτό το νέο σκηνικό που διαμορφώνεται, είναι ζωτικής σημασίας να δούμε τα της ηπείρου μας και κυρίως τα της ΕΕ. Σήμερα, η ΕΕ πρέπει να καταλάβει ότι η περίοδος χάριτος έχει τελειώσει και ότι δεν μπορεί να συνεχίσει να βασίζεται στις αμερικανικές δυνάμεις για την ασφάλειά της, ούτε, φυσικά, να περιμένει ότι μια αλλαγή κυβέρνησης στις ΗΠΑ θα της εξασφαλίσει ξανά την αμυντική κάλυψη, την οποία της παρείχε μέχρι τώρα η Ουάσιγκτον. Πρέπει να αποδεχτεί ότι δεν υπάρχει γυρισμός και να προωθήσει άμεσα τις απαραίτητες πρωτοβουλίες που θα της επιτρέψουν να είναι αυτάρκης στον αμυντικό τομέα. Και πρέπει να συνειδητοποιήσει ότι οι κίνδυνοι στην περιοχή της είναι πολύ περισσότεροι από ό,τι αντιλαμβάνεται και δεν προέρχονται μόνο από την ανατολή, αλλά και από το νότο, δηλαδή από την Τουρκία και άλλους παράγοντες αστάθειας στα νότια σύνορά της.

»Επιπλέον, δεν έχει επιτευχθεί ακόμη πλήρως η Ευρωπαϊκή αλληλεγγύη ως η πιο κρίσιμη ίσως έννοια της Ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης. Η αλληλεγγύη με την έννοια, όχι μόνο της αμοιβαίας βοήθειας, αλλά και της αντιμετώπισης των προβλημάτων όλων των κρατών μελών ως κοινών ευρωπαϊκών προβλημάτων. Η αλληλεγγύη, όχι απαραίτητα μόνο ως ηθική αξία, αλλά ως ρεαλιστική συνειδητοποίηση ότι τα ιδιαίτερα συμφέροντα του καθενός εξυπηρετούνται καλύτερα όταν ολόκληρο το οικοδόμημα είναι ισχυρό. Ενώ η υπεράσπιση των μικροσυμφερόντων των μεμονωμένων κρατών μελών έχει επικρατήσει έναντι της υπεράσπισης του συνολικού συμφέροντος».

Επιμένοντας στα της Ευρώπης, ο Κώστας Καραμανλής επισήμανε πως «προκειμένου, όμως, η αμυντική ικανότητα της ΕΕ να είναι αποτελεσματική θα πρέπει να αποφύγει κάθε είδους εξαρτήσεις. Είναι απολύτως απαραίτητο η ΕΕ να αποκτήσει αυτόνομη αμυντική ικανότητα που δεν θα εξαρτάται από τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ. Το ίδιο ισχύει και για τυχόν εξαρτήσεις από τους λεγόμενους ομοϊδεάτες εκτός ΕΕ εταίρους. Δηλαδή, η συζήτηση που γίνεται για αμυντική συνεργασία με τη Βρετανία, την Ουκρανία ή την Τουρκία δείχνει την, ακόμη και τώρα, πεισματική άρνηση και αδυναμία της ΕΕ να στηριχτεί στις δικές της δυνάμεις».

Ο Κώστας Καραμανλής στην ομιλία του αναφέρθηκε εκτενώς στην Ελλάδα σημειώνοντας πως «σε ό,τι αφορά στην Ελλάδα ειδικά, είναι κραυγαλέες οι αντιφάσεις της ΕΕ στο θέμα της ενιαίας ασφάλειας και άμυνας. Τη στιγμή που η Τουρκία έχει αναθεωρητικούς στόχους απέναντι σε ένα κράτος μέλος, την Ελλάδα, μας απειλεί συνεχώς με πόλεμο και συχνά καταφεύγει στη βία για να υποστηρίξει τις φιλοδοξίες της, η Άγκυρα θεωρείται πολύτιμος εταίρος και σύμμαχος από τα περισσότερα άλλα κράτη μέλη. Ειδικά όσον αφορά την Κύπρο, ένα ακόμη κράτος μέλος της ΕΕ, υπάρχει μια προκλητική αντίφαση στη στάση των περισσότερων συμμάχων και εταίρων. Δηλαδή, ενώ η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία καταδικάζεται, επιβάλλονται κυρώσεις και ενισχύεται με κάθε τρόπο ο αμυνόμενος, τα αντίστοιχα βάσανα της Κύπρου, που συνεχίζονται εδώ και σχεδόν μισό αιώνα, δεν αντιμετωπίζονται. Ακόμα χειρότερα, καταβάλλονται προσπάθειες για την εξεύρεση λύσεων που θέτουν τον επιτιθέμενο και το θύμα σε ισότιμη βάση ή που νομιμοποιούν την παράνομη κατοχή και θέτουν την Κύπρο σε κατάσταση ομηρίας απέναντι στην Τουρκία, σε πλήρη ασυμφωνία με το ευρωπαϊκό κεκτημένο. Αυτή η αναντιστοιχία εκθέτει σοβαρά όσους ισχυρίζονται ότι αγωνίζονται για αξίες και αρχές και εγείρει την υποψία ότι η υποστήριξη προς την Ουκρανία δεν υπαγορεύεται από αρχές αλλά από γεωπολιτικές επιδιώξεις. Στην πραγματικότητα, αποδυναμώνει την πολιτική, νομική και ηθική ανωτερότητα του δυτικού αφηγήματος».

»Μέσα στην νέα αυτή πραγματικότητα, η Ελλάδα οφείλει να διαβάσει σωστά τις εξελίξεις και να χαράξει την πορεία εκείνη που θα μεγιστοποιήσει τα οφέλη της, θα τη θέσει σε πλεονεκτική θέση στο γεωπολιτικό χάρτη και θα την προστατεύσει από τις βλέψεις άλλων. Το πολυπολικό σύστημα που αναδεικνύεται υπαγορεύει μια πιο περίπλοκη και πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική απαλλαγμένη από τις αυστηρές διαχωριστικές γραμμές του παρελθόντος. Ασφαλώς και η Ελλάδα είναι ταγμένη με τη Δύση, αλλά η ίδια η Δύση πλέον μεταλλάσσεται ή και διχάζεται και μέρος αυτής συνομιλεί με τη Ρωσία και την Κίνα. Όχι μόνο οι ΗΠΑ. Πρόσφατα ακούστηκαν φωνές και εντός της ΕΕ που προτρέπουν σε συνομιλίες με τη Ρωσία.

»Ασφαλώς και η Ελλάδα είναι κατά της βίας και του αναθεωρητισμού, αλλά θα πρέπει αυτό το δόγμα να έχει καθολική εφαρμογή. Δεν μπορεί εμείς να τασσόμαστε με όλες μας τις δυνάμεις στο πλευρό του αμυνόμενου και η υπόλοιπη Ευρώπη, αλλά – προσέξτε – ακόμα ακόμα και αυτός ο αμυνόμενος, να μην τάσσεται στο δικό μας πλευρό όταν απειλούμαστε! Θα πρέπει, λοιπόν, να γίνει κατανοητό ότι Ελλάδα και Κύπρος φυλάμε τα νοτιοανατολικά σύνορα της Ευρώπης από κινδύνους υπαρκτούς και υπαρξιακούς που απειλούν την εδαφική ακεραιότητα της ΕΕ. Μάλιστα, εκτός από την τουρκική επεκτατικότητα, πρόσφατα έγινε κατανοητό ότι το τόξο Ελλάδας – Κύπρου αποτελεί τον προμαχώνα της ΕΕ στα νοτιοανατολικά της σύνορα απέναντι σε απειλές που προέρχονται και πέρα από την Ανατολική Μεσόγειο.

»Και εδώ θα ήθελα να πω δυο λόγια για ένα θέμα που θεωρώ πολύ σοβαρό. Ο νόμος που ετοιμάζει η Τουρκία, σύμφωνα με πρόσφατες διαρροές, είναι εξωφρενικός. Το αδιανόητο «Δόγμα της Γαλάζιας Πατρίδας» που πολλοί θεωρούν ότι προορίζεται για εσωτερική κατανάλωση, αφού πλέον διδάσκεται στα σχολεία και γαλουχεί, παραπλανά και φανατίζει τις νέες γενιές, τώρα παίρνει την πλέον επίσημη μορφή και γίνεται νόμος του κράτους, προκειμένου να δεσμεύει και όλες τις επόμενες κυβερνήσεις. Να δεσμεύει το ίδιο το κράτος. Φυσικά και δεν έχει καμία νομική αξία για την επιβολή τετελεσμένων, αλλά δεν αφήνει πλέον καμία αμφιβολία για τις απαράδεκτες αξιώσεις της Τουρκίας στο μισό Αιγαίο και δεσμεύει το κράτος της Τουρκίας για επιβολή του νόμου αυτού στο πεδίο. Και πάντως αποτελεί αδιαμφισβήτητη απόδειξη ότι η Τουρκία, μεθοδικά και συστηματικά, προωθεί την αναθεωρητική ατζέντα της και επιχειρεί να μεθοδεύσει σταδιακά τη διαμόρφωση ευνοϊκών γι’ αυτήν συνθηκών. Με αυτά τα δεδομένα, πρέπει να μας προβληματίσει η αποτελεσματικότητα της πολιτικής των «ήρεμων νερών».

Κλείνοντας την ομιλία του ο Κώστας Καραμανλής εξήγησε πως »όσο κατανοητή και αν είναι η προσπάθεια αποφυγής εντάσεων, εφ’ όσον η συμπεριφορά αυτή παρερμηνεύεται ως υποχωρητικότητα στην άσκηση και του παραμικρού δικαιώματός μας, ακόμα και στην καρδιά του Αιγαίου, ή απαλλάσσει την Τουρκία από το βάρος της επιθετικής της συμπεριφοράς στα μάτια των τρίτων – υποκριτικά βέβαια, γιατί τους βολεύει – το κόστος καθίσταται δυσανάλογα μεγαλύτερο από το επιδιωκόμενο υποτιθέμενο όφελος. Σωστά, λοιπόν, ενισχύεται η αμυντική και αποτρεπτική ικανότητα της χώρας, πιστεύω όμως ότι ήρθε η ώρα να καταδειχθεί πλέον σε εταίρους και συμμάχους, ακόμα και με μια διαρκή εκστρατεία δημόσιας διπλωματίας και με τρόπο επίμονο και σαφή, το αδιανόητο των τουρκικών βλέψεων και το μέγεθος της τουρκικής επεκτατικότητας και επιθετικότητας. Και προς την Τουρκία, καθαρά και ξάστερα το μήνυμα ότι κανείς στην Ελλάδα δεν προσφέρεται για εκπτώσεις σε ζητήματα διεθνώς κατοχυρωμένων Δικαίων και δικαιωμάτων της χώρας. Καλοτάξιδο το βιβλίο!».

Αν και πολλοί εκτιμούν ότι ο Κώστας Καραμανλής δεν πρόκειται ποτέ να λειτουργήσει ως παράγοντας μετακίνησης ψηφοφόρων εκτός Νέας Δημοκρατίας, δεν είναι λίγοι εκείνοι που βλέπουν σαφείς πολιτικές συγκλίσεις στην κριτική που ασκεί με εκείνη του Αντώνη Σαμαρά.

Μια ταύτιση γραμμής που, σύμφωνα με κομματικά στελέχη, εκπέμπει μήνυμα προς τη δυσαρεστημένη βάση αλλά και προς τον σκληρό κομματικό πυρήνα που διατηρεί αναφορές στις περιόδους διακυβέρνησης των δύο πρώην πρωθυπουργών.

Οι ίδιες εκτιμήσεις ενισχύονται τόσο από την κοινή απουσία των δύο πρώην πρωθυπουργών από το βίντεο του 16ου Συνεδρίου της Νέας Δημοκρατίας όσο και από τις συχνές κοινές παρουσίες τους σε δημόσιες εκδηλώσεις.

Η αποψινή τοποθέτηση Καραμανλή αποκτά ξεχωριστή σημασία, καθώς πρόκειται για την πρώτη δημόσια παρέμβασή του μετά την ηχηρή απουσία του – για πρώτη φορά – από Συνέδριο της Νέας Δημοκρατίας.

Η κριτική για Ε.Ε. και ΗΠΑ

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο πρώην Πρωθυπουργός θα αφιερώσει μεγάλο μέρος της ομιλίας του στις γεωπολιτικές ανακατατάξεις, στη σύγκρουση διεθνών συμφερόντων και στην υποχώρηση του Διεθνούς Δικαίου απέναντι στη λογική του ισχυρού.

Παράλληλα, αναμένεται να ασκήσει εκ νέου κριτική προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, σημειώνοντας πως εμφανίζεται αμήχανη απέναντι στις διεθνείς εξελίξεις και αναζητά ακόμη τον νέο της ρόλο στο παγκόσμιο περιβάλλον.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η αναφορά που αναμένεται να κάνει για τις Ηνωμένες Πολιτείες, εκφράζοντας προβληματισμό για το κατά πόσο μια αλλαγή ηγεσίας στον Λευκό Οίκο θα μπορούσε να επαναφέρει την παραδοσιακή αμερικανική στρατηγική προστασίας της Ευρώπης ή αν αυτή η περίοδος έχει οριστικά παρέλθει.

Αιχμές για Τουρκία και θεσμούς

Αιχμηρή αναμένεται να είναι και η αναφορά του στην Τουρκία, με αφορμή το νομοθέτημα περί «Γαλάζιας Πατρίδας».

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, θα επισημάνει ότι η Αθήνα οφείλει να αποφεύγει την αποστολή λανθασμένων μηνυμάτων προς την Άγκυρα, υπογραμμίζοντας πως, παρά τη σωστή ενίσχυση της αμυντικής θωράκισης της χώρας, οι «συμφωνίες ειρήνης» συχνά εκλαμβάνονται ως ενδείξεις υποχωρητικότητας.

Στο κλείσιμο της ομιλίας του, ο πρώην Πρωθυπουργός αναμένεται να κάνει σύντομη αλλά σαφή αναφορά σε ζητήματα θεσμών και Δικαιοσύνης, σημειώνοντας πως υιοθετούνται πρακτικές που πριν από λίγα χρόνια θα θεωρούνταν εκτός ευρωπαϊκού πλαισίου.

Ο πρώην πρωθυπουργός αναφερόμενος στα διαχρονικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο αγροτικός κόσμος είπε μεταξύ άλλων ότι σε αυτά προστέθηκαν και άλλα όπως οι καθυστερήσεις στην καταβολή αποζημιώσεων και η  «αδιαφανής, ενίοτε σκανδαλώδης και πελατειακής αντίληψης διαχείριση των κοινοτικών ενισχύσεων».

Μίλησε επίσης για «κοντόφθαλμες λογικές στην προτεραιοποίηση των αναγκών και, συνεπώς, μη παραγωγική κατανομή και χαμηλή αποδοτικότητα των ευρωπαϊκών πόρων».

«Όλα αυτά ήρθαν να σωρευτούν πάνω σε διαρθρωτικά προβλήματα και παθογένειες που δεν αντιμετωπίστηκαν επιτυχώς και με την πάροδο των ετών κακοφορμίζουν και εξελίσσονται σε σοβαρές απειλές για τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα και την προοπτική της περιφέρειας» σημείωσε επίσης ο πρώην πρωθυπουργός ο οποίος αναφέρθηκε επίσης και στις δομικές αδυναμίες του πρωτογενούς τομέα όπως ο μικρός κλήρος, η γήρανση  του αγροτικού πληθυσμού, το χαμηλό επίπεδο κατάρτισης των αγροτών και το αυξημένο κόστος παραγωγής . 

Το παρών στην εκδήλωση του ΚΕΟΣΟΕ έδωσαν μεταξύ άλλων ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτης Σχοινάς , ο υφυπουργός Γιάννης Ανδριανός, ο πρώην υπουργός Μάκης Βορίδης, οι βουλευτές της ΝΔ Γιώργος Βλάχος, Στέλιος Πέτσας, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Κώστας Σκανδαλίδης, η Διαμάντω Μανωλάκου από το ΚΚΕ και ο Πέτρος Κόκκαλης.

Αναλυτικά η ομιλία του

Κυρίες και Κύριοι,

Θέλω να ευχαριστήσω θερμά τον Πρόεδρο κ. Χρήστο Μάρκου και τα μέλη του Δ.Σ της Κεντρικής Συνεταιριστικής Ένωσης Αμπελοοινικών Προϊόντων για την τιμητική πρόσκλησή τους.

Χαίρομαι όταν, όπως σήμερα, μοιράζομαι σκέψεις και προβληματισμούς με ανθρώπους της παραγωγής, της δημιουργίας, της προκοπής. Ιδιαίτερα με ανθρώπους που υπηρετούν τον πρωτογενή τομέα.

Είναι πολύ σημαντική η σημερινή εκδήλωση, για τα 75 χρόνια της ΚΕΟΣΟΕ. Της τριτοβάθμιας συνεταιριστικής οργάνωσης, της μόνης που απέμεινε να λειτουργεί, και συνεχίζει με συνέπεια, μαχητικά αλλά και υπεύθυνα, να προωθεί και να υπερασπίζεται τα συμφέροντα των συνεταιριστικών οινοποιείων και των Ελλήνων αμπελουργών. Για τη βιωσιμότητα, την αξιοπρέπεια, την δίκαιη ανταμοιβή των κόπων 160 χιλιάδων οικογενειών που δραστηριοποιούνται σήμερα στον κλάδο της αμπελοοινικής οικονομίας.

Στα 75 χρόνια λειτουργίας της η ΚΕΟΣΟΕ υπηρετεί αποτελεσματικά τους στόχους που εξαρχής έθεσε: Πρώτα απ΄όλα τη διαρκή βελτίωση της ποιότητας των ελληνικών αμπελοοινικών προϊόντων. Εστιάζοντας και επενδύοντας στην έρευνα και την καινοτομία. Και βεβαίως στην ανάδειξη της ποιοτικής υπεροχής τους, στην προβολή και την προώθησή τους στην εγχώρια και τις ξένες αγορές.

Εξ΄ ίσου σημαντική είναι και η λειτουργία της ΚΕΟΣΟΕ ως θεσμικού συνομιλητή και συμβούλου της Πολιτείας για τον σχεδιασμό, τη διαμόρφωση και την εφαρμογή της εθνικής στρατηγικής και των πολιτικών για την προστασία και στήριξη των προϊόντων στις αγορές. Για την ευόδωση αυτής της αποστολής της στην ΚΕΟΣΟΕ λειτουργεί το μοναδικό στη χώρα Παρατηρητήριο Αμπέλου και Οίνου, μέσω του οποίου σε ετήσια βάση παρακολουθούνται, καταγράφονται και αξιολογούνται τα μακροοικονομικά, διαρθρωτικά και στατιστικά μεγέθη του κλάδου. Παράδειγμα παραγωγικής συνεργασίας μεταξύ ΚΕΟΣΟΕ και πολιτείας είναι εκείνη που αναπτύχθηκε, το 2008, με τον τότε υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Αλέκο Κοντό. Καρπός του ειλικρινούς διαλόγου, της συναντίληψης και βεβαίως της διαπραγματευτικής ικανότητας του υπουργού υπήρξε η χορήγηση, για πρώτη φορά και η έκτοτε ετήσια καταβολή, στο πλαίσιο της ΚΑΠ, αποδεσμευμένης ενιαίας ενίσχυσης στους Έλληνες αμπελουργούς.

Κυρίες και Κύριοι,

Τα τελευταία χρόνια, τόσο στην Ευρώπη όσο και -μάλιστα με ιδιαίτερη ένταση- στη χώρα μας, ο αγροτικός κόσμος βιώνει μια εξαιρετικά δύσκολη, θα έλεγα ανυπόφορη πραγματικότητα. Την διαμορφώνει η ταυτόχρονη εκδήλωση έκτακτων συνθηκών και η όξυνση χρόνιων προβλημάτων. Σταχυολογώ:

• H πανδημία Covid 19. Το κλείδωμα των οικονομιών, η κρίση στην εφοδιαστική αλυσίδα, η αργή και επίπονη επανεκκίνηση μετά το lock down, το πρώτο κύμα πληθωριστικών πιέσεων.
• Ο πόλεμος στην Ουκρανία. Έντονες αναταράξεις στις αγορές λιπασμάτων και ζωοτροφών. Εκτόξευση του ενεργειακού κόστους. Πρόβλημα που επιδεινώθηκε και κινδυνεύει να οδηγηθεί εκτός ελέγχου από την παράταση της σύγκρουσης Ιράν-ΗΠΑ-Ισραήλ και την πιθανή επανέναρξη των εχθροπραξιών, μετά τη λήξη της άγονης έως αυτή την ώρα, εκεχειρίας. Πέραν της γεωπολιτική διάστασης, η διαφαινόμενη έλλειψη καυσίμων και η περαιτέρω άνοδος της τιμής τους θα επιδεινώσουν μια ήδη προβληματική κατάσταση, προκαλώντας συνέπειες.
• Υπέρογκη οικονομική επιβάρυνση, ειδικά για τους μικρομεσαίους αγρότες, από την εφαρμογή των βεβιασμένων, απερίσκεπτων και άκαιρων αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενεργειακή μετάβαση.

Στη χώρα μας, πάνω σε αυτά τα προβλήματα ήρθαν να κουμπώσουν:

• Η ραγδαία αύξηση του κόστους παραγωγής.
• Η μείωση των τιμών παραγωγού και η υποχώρηση του αγροτικού εισοδήματος.
• Εκτεταμένες ζημιές σε υποδομές, σε φυτικό και ζωικό κεφάλαιο. από φυσικές καταστροφές, ασθένειες και ζωονόσους.
• Καθυστερήσεις στην καταβολή των σχετικών αποζημιώσεων.
• Αδιαφανή, ενίοτε σκανδαλώδη και πελατειακής αντίληψης διαχείριση των κοινοτικών ενισχύσεων.
• Κοντόφθαλμες λογικές στην προτεραιοποίηση των αναγκών και, συνεπώς, μη παραγωγική κατανομή και χαμηλή αποδοτικότητα των ευρωπαϊκών πόρων.

Όλα αυτά ήρθαν να σωρευτούν πάνω σε διαρθρωτικά προβλήματα και παθογένειες που δεν αντιμετωπίστηκαν επιτυχώς και με την πάροδο των ετών κακοφορμίζουν και εξελίσσονται σε σοβαρές απειλές για τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα και την προοπτική της περιφέρειας.
Σήμερα όλοι τα αναγνωρίζουμε και τα αξιολογούμε ως μείζονες προκλήσεις. Το ερώτημα είνα τί θα κάνουμε πριν είναι αργά, για να τα αντιμετωπίσουμε.

Οι μεγάλες δομικές αδυναμίες, οι οποίες ναρκοθετούν την παραγωγικότητα και υποσκάπτουν την ανταγωνιστικότητα του πρωτογενούς τομέα είναι:

• O μικρός και κατακερματισμένος κλήρος. Στην Ελλάδα το 75% των εκμεταλλεύσεων χρησιμοποιούν εκτάσεις μέχρι 50 στρέμματα. Είναι τόσο μικρές που δεν μπορούν να επιτύχουν οικονομίες κλίμακας. Μόνο το 3% των εκμεταλλεύσεων ξεπερνά τα 300 στρέμματα, όταν ο ατίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 11%. Την ίδια στιγμή ο κατακερματισμός της γης σε πολλές μικρές και συνήθως όχι όμορες εκτάσεις, απαιτεί επενδύσεις σε μέσα και εξοπλισμό. Επενδύσεις όμως που δεν οδηγούν σε αύξηση παραγωγικότητας.

Αυτή η πραγματικότητα αναπόδραστα μας οδηγεί στον μονόδρομο της ενθάρρυνσης  και ουσιαστικής ενίσχυσης  συλλογικών    σχημάτων, σύγχρονων δηλαδή συνεταιρισμών νέου τύπου, που λειτουργούν ως επιχειρηματικές οντότητες. Που επενδύουν στην έρευνα και την καινοτομία. Στην τυποποίηση και την ποιότητα. Στην ανταγωνιστικότητα και την εξωστρέφεια. Συνεταιρισμοί με επαγγελματικές διοικήσεις, που υιοθετούν βιομηχανικά  πρότυπα παραγωγής. Που διαπραγματεύονται και συνάπτουν απευθείας συμβάσεις με κέντρα λιανικής που ακολουθούν σύγχρονες πρακτικές οι οποίες διασφαλίζουν υψηλές τιμές παραγωγού και αξιοπρεπές εισόδημα.

• H γήρανση και η μη βιώσιμη ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού. Ο αγροτικός τομέας στηρίζεται, χρόνο με τον χρόνο όλο και περισσότερο, σε μεγαλύτερες ηλικίες. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της «ΔιαΝΕΟσις», από το 2008 έως το 2020 οι άνω των 55 ετών αγρότες αυξήθηκαν από το 33% στο 38% του συνόλου. Ο πρωτογενής τομέας χάνει νέους ανθρώπους, οι οποίοι απομακρύνονται από το επάγγελμα, αποξενώνονται από τη γη τους, εγκαταλείπουν την Περιφέρεια. Είναι μια έκφανση της δημογραφικής κρίσης, που αν δεν αξιολογηθεί ως εθνική πρόκληση και δεν αντιμετωπισθεί έγκαιρα ως τέτοια θα οδηγήσει στην εγκατάλειψη του αγροτικού τομέα, στον μαρασμό της Περιφέρειας. Αυτό πρέπει πάση θυσία να το αποτρέψουμε. Στην ύπαιθρο χτυπά η καρδιά της Ελλάδας. Ισχυρή Ελλάδα δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς οικονομικά ευημερούσα παραγωγικά ακμαία και σφύζουσα από ζωή Περιφέρεια.

• Το χαμηλό επίπεδο κατάρτισης των αγροτών. Οι Έλληνες αγρότες, δυστυχώς, ας το ομολογήσουμε με παρρησία, είναι από τους λιγότερο καταρτισμένους στην ΕΕ. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ το 2023 μόλις το 6% είχε πλήρη ή έστω βασική κατάρτιση.

• Η αύξηση του κόστους παραγωγής. Πολλοί οι λόγοι γι΄ αυτό. Καθώς οφείλεται κυρίως στην τιμή του πετρελαίου να επισημάνω ότι για την ανάπτυξη και τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα είναι αναγκαία προϋπόθεση η δραστική μείωση του ενεργειακού κόστους. Η ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας, μέσω μικρών φωτοβολταϊκών μονάδων, μπορεί να προσφέρει σταθερότητα στο κόστος παραγωγής, μηδενίζοντας ουσιαστικά το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας. Ας δούμε τί γίνεται σε άλλες χώρες . Για παράδειγμα, στη Γερμανία όπου οι αγρότες κατέχοντας το 16% του συνόλου των φωτοβολταϊκών της χώρας μηδένισαν το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για την παραγωγή τους. Στην Ελλάδα, 450 χιλιάδες αγρότες, δηλαδή το 13% του εργατικού δυναμικού, κατέχει μόλις το 2% των φωτοβολταϊκών μονάδων.

Φίλες και φίλοι,
Αυτή είναι η πραγματικότητα. Ας την κοιτάξουμε κατάματα, ας την αποδεχθούμε χωρίς εξωραϊσμούς και υπεκφυγές. Η σημασία του πρωτογενούς τομέα για την για την οικονομία, την επισιτιστική ασφάλεια, την περιφερειακή ανάπτυξη, την απασχόληση και την κοινωνική συνοχή, είναι αυταπόδεικτη.
Τώρα λοιπόν, πριν χαθεί οριστικά κάθε δυνατότητα παρέμβασης, με αίσθημα εθνικής και κοινωνικής ευθύνης, σε πνεύμα συνεννόησης και με την ευρύτερη δυνατή συναίνεση απαιτείται η εκπόνηση, η επαρκής χρηματοδότηση και η έγκαιρη υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για τη στήριξη του αγροτικού κόσμου και την βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής περιφέρειας.
Με έμφαση στη δημιουργία ενός πιο φιλικού, βιώσιμου και ασφαλούς περιβάλλοντος μέσα στο οποίο να μπορούν να ζήσουν, να εργαστούν με αξιοπρέπεια και να παράξουν με όρους ανταγωνιστικότητας οι νέες και οι νέοι της περιφέρειας. Με επένδυση στην εκπαίδευση, την επιμόρφωση, τη διαρκή επιστημονική στήριξη των νέων αγροτών. Με την επανένταξη στην παραγωγική διαδικασία των σχολαζουσών εκτάσεων, περίπου 6 εκατ. στρέμματα. Με χαμηλότοκα δάνεια προς νέους αγρότες, χωρίς αυστηρές εγγυήσεις.
Κυρίες και κύριοι,
Οι προκλήσεις είναι μπροστά μας. Και μας υπαγορεύουν να ανταποκριθούμε στο πατριωτικό μας χρέος. Με τις σκέψεις αυτές εύχομαι μια ακόμη πιο δημιουργική και παραγωγική συνέχεια στο έργο σας.

Η Τζενίσα Λάτα, αδερφή της Κλαούντιας, και ο Χρήστος Χούπας, πατέρας της Ελπίδας συνοδευόμενοι από τον δικηγόρο τους Μανώλη Βονικάκη, μετέβησαν σήμερα Τετάρτη 06/05 στον Άρειο Πάγο και μετέφεραν στον αρμόδιο αεροπαγίτη ανακριτή το αίτημά τους ο κ. Καραμανλής να διωχθεί και για διατάραξη των συγκοινωνιών.

Όπως εξήγησε ο δικηγόρος τους, Μανώλης Βονικάκης, οι δύο συγγενείς κλήθηκαν «να καταθέσουν υποστηρίζοντας την κατηγορία της παράβασης καθήκοντος, έτσι όπως αποδόθηκε με το κατηγορητήριο της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας κατά του Κώστα Καραμανλή».

«Διατράνωσαν αμφότεροι τη στέρεη πεποίθησή μας ότι η ποινική ευθύνη του κυρίου Καραμανλή δεν μπορεί να περιοριστεί στα στενά όρια της παράβασης καθήκοντος», σημείωσε ο κ. Βονικάκης. Σύμφωνα με τον ίδιο, η πλευρά των οικογενειών επιμένει πως ο πρώην υπουργός «έχει τεράστια ποινική ευθύνη για το βασικό κακούργημα αυτής της υπόθεσης, που είναι η διατάραξη των συγκοινωνιών, το άρθρο 291 και όχι το άρθρο 259, δηλαδή η παράβαση καθήκοντος για την οποία κληθήκαμε σήμερα να καταθέσουμε», πρόσθεσε.

Να γίνει νέα εξεταστική

Ο Μανώλης Βονικάκης υπογράμμισε πως αναμένουν από το Κοινοβούλιο «τους τριάντα αυτούς βουλευτές, τους οποίους απαιτεί ο νόμος προκειμένου να ενεργοποιηθεί η μήνυση του κυρίου Χούπα, η οποία ασκείται ήδη από το Μάιο του 2025 για το αδίκημα της κακουργηματικής διατάραξης των συγκοινωνιών κατά του Κώστα Καραμανλή. Να έρθουν στο πλευρό μας και επιτέλους να ενεργοποιήσουν τη διαδικασία εντός του Κοινοβουλίου με τη σύσταση νέας Εξεταστικής Επιτροπής».

Επιπλέον, ζήτησε η διαδικασία αυτή να πατήσει πάνω στη «στέρεη νομική σκέψη της μήνυσής μας και όχι στα έωλα κατηγορητήρια, τα οποία εξυπηρετώντας πολιτικές σκοπιμότητες καταρτίστηκαν τον περασμένο Μάιο και οδήγησαν στον τραγέλαφο η Εξεταστική Επιτροπή ουσιαστικά να απαλλάξει τον κύριο Καραμανλή».

Επέμεινε δε ότι υπάρχει τεκμηρίωση όχι μόνο ενδείξεων ενοχής, αλλά και του ενδεχόμενου δόλου του πρώην υπουργού. «Όταν κουνάς το δάχτυλο μέσα στη Βουλή δεκαπέντε μέρες πριν, σημαίνει ότι ξέρεις και μας εμπαίζεις. Μας κοροϊδεύεις. Αποδέχεσαι ότι μπορεί να επέλθει και παραπλανάς αυτούς τους ανθρώπους».

Επαναλαμβάνοντας τα λόγια του Κώστα Αχ. Καραμανλή προς τους βουλευτές που έθεταν ζητήματα ασφάλειας, αναρωτήθηκε: «Ποιος πρέπει να ντρέπεται τώρα; Ποιος πρέπει να πάει να κρυφτεί; Και να ζητήσει στη μέση της πλατείας εξιλέωση και να πει “ναι, είμαι δολοφόνος”. Μόνο τότε θα βρουν την κάθαρση και θα βρουν γιατρειά αυτές οι ψυχές. Στη μέση της πλατείας να βγει και να πει “είμαι δολοφόνος”».

Η επιλογή της βουλευτού Χανίων δεν είναι τυχαία, καθώς διατηρεί άριστες σχέσεις μαζί του, ενώ υπήρξε και υπουργός Εξωτερικών στην κυβέρνηση Καραμανλή.

Η απάντηση του πρώην Πρωθυπουργού, σύμφωνα με πληροφορίες, ήταν αρνητική.

Συνομιλητές του πρώην πρωθυπουργού χαρακτηρίζουν μονόδρομο τη στάση του, αφού αν πήγαινε θα όφειλε να ανέβει στο βήμα και να εκφράσει τις απόψεις του, οι οποίες, σε πολλά ζητήματα είναι έντονα επικριτικές για την κυβέρνηση.

Μόνο που η Ευρωπαϊκή εισαγγελία (και εν γένει η Δικαιοσύνη) δεν πρέπει να λειτουργεί με βάση τα “έθιμα” και τα πολιτικά ήθη κάθε χώρας αλλά με βάση το νόμο. Γι’ αυτό υπάρχουν πλημελλήματα και κακουργήματα. Κάποια θα καταπέσουν στην προβλεπόμενη δικαστική έρευνα, άλλα όχι. Ως εκ τούτου, αυτόκλητοι υπερασπιστές και κατήγοροι ας κάνουν υπομονή.

Όμως, οι νόμιμες επισυνδέσεις και οι ογκώδεις φάκελλοι των δικογραφιών “βγάζουν λαυράκια”. H Παπακώστα των Τρικάλων, για παράδειγμα, πιέζει εν γνώση της παρανομίας να δοθούν επιδοτήσεις σε κτηνοτρόφο που έχει δηλώσει πολύ λιγότερα βοσκοτόπια από τα προβλεπόμενα και παροτρύνει σε πλαστογράφηση των στοιχείων. Κάτι που φαίνεται ότι έκανε, με τον δικό του τρόπο, και ο συντοπίτης της βουλευτής και πρώην γραμματέας του κόμματος.

Τα Τρίκαλα συναγωνίζονται, αλλά χάνουν στο νήμα, από τις Σέρρες όπου και οι τρεις βουλευτές της Ν.Δ είδαν τα ονόματά τους να φιγουράρουν στις δικογραφίες. Δύο εξ αυτών αντιμετωπίζουν κατηγορίες σε βάθμό κακουργήματος. Ίσως η πιό κραυγαλέα περίπτωση είναι αυτή του πρώην υπουργού (της τραγωδίας των Τεμπών), κι αυτό διότι αποτελεί μνημείο η εντολή του προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ στους συνεργάτες τους, όπως αναφέρεται στην δικογραφία: “…αφού το είπε ο Καραμανλής, θα το κάνουμε”!

Σωστά, αφού το είπε ο Καραμανλής, φέρων το βαρύτατο επώνυμο του ιδρυτή του κόμματος και πρωτοξάδελφος του πρώην πρωθυπουργού… Μόνο που ούτε ο μακαρίτης το γνώριζε, ούτε, φυσικά, ο ανηψιός του. Το επώνυμο, όμως, αποτελεί “blue chip” (μετοχή εταιρείας με τεράστια κεφαλαιοποίηση κατά τον χρηματιστηριακό όρο) και ο κάτοχός του βλέπει τις πόρτες να ανοίγουν στο πέρασμά του.

Για να επιστρέψουμε στην δήλωση του Άδωνι: όντως κάποιες περιπτώσεις, παρότι νομικά βάσιμες, θα αποδειχτούν λογικά ανυπόστατες και εν τέλει μάλλον δεν θα τεκμηριωθούν. Και γι αυτό, έχει δίκιο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος όταν λέει πώς όλα θα εξεταστούν ανά περίπτωση.

Μόνο που η πολιτική ζημιά και η αίσθηση του πλιάτσικου στους ενωσιακούς και εθνικούς όρους δεν αντέχει στην λογική των ποσοστώσεων. Δηλαδή, αν από τους περίπου 25 βουλευτές που εμπλέκονται λιγότερο ή περισσότερο στο ανάγνωσμα των δικογραφιών αποδειχτεί ότι οι μισοί αποτελούν σοβαρές περιπτώσεις (κάποιες βαριά πλημελλήματα, ορισμένες κακουργήματα) και οι άλλες μισές “γελοίες”, οι αρνητικές εντυπώσεις δεν θα μειωθούν κατά 50%.

Διότι, τελικά, εάν δεν στηλιτευτεί το φαινόμενο και επιχειρηθεί η συρρίκνωσή του σε “μεμονωμένες περιπτώσεις”, καταλήγουμε σε αυτό που έλεγε ο Εμανουήλ Ροϊδης: “Όταν έχει κανείς το δικαίωμα να λαθεύει απεριόριστα, είναι βέβαιος πως κάποτε θα πετύχει.”