Ο πρώην πρωθυπουργός αναφερόμενος στα διαχρονικά προβλήματα που αντιμετωπίζει ο αγροτικός κόσμος είπε μεταξύ άλλων ότι σε αυτά προστέθηκαν και άλλα όπως οι καθυστερήσεις στην καταβολή αποζημιώσεων και η  «αδιαφανής, ενίοτε σκανδαλώδης και πελατειακής αντίληψης διαχείριση των κοινοτικών ενισχύσεων».

Μίλησε επίσης για «κοντόφθαλμες λογικές στην προτεραιοποίηση των αναγκών και, συνεπώς, μη παραγωγική κατανομή και χαμηλή αποδοτικότητα των ευρωπαϊκών πόρων».

«Όλα αυτά ήρθαν να σωρευτούν πάνω σε διαρθρωτικά προβλήματα και παθογένειες που δεν αντιμετωπίστηκαν επιτυχώς και με την πάροδο των ετών κακοφορμίζουν και εξελίσσονται σε σοβαρές απειλές για τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα και την προοπτική της περιφέρειας» σημείωσε επίσης ο πρώην πρωθυπουργός ο οποίος αναφέρθηκε επίσης και στις δομικές αδυναμίες του πρωτογενούς τομέα όπως ο μικρός κλήρος, η γήρανση  του αγροτικού πληθυσμού, το χαμηλό επίπεδο κατάρτισης των αγροτών και το αυξημένο κόστος παραγωγής . 

Το παρών στην εκδήλωση του ΚΕΟΣΟΕ έδωσαν μεταξύ άλλων ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Μαργαρίτης Σχοινάς , ο υφυπουργός Γιάννης Ανδριανός, ο πρώην υπουργός Μάκης Βορίδης, οι βουλευτές της ΝΔ Γιώργος Βλάχος, Στέλιος Πέτσας, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ Κώστας Σκανδαλίδης, η Διαμάντω Μανωλάκου από το ΚΚΕ και ο Πέτρος Κόκκαλης.

Αναλυτικά η ομιλία του

Κυρίες και Κύριοι,

Θέλω να ευχαριστήσω θερμά τον Πρόεδρο κ. Χρήστο Μάρκου και τα μέλη του Δ.Σ της Κεντρικής Συνεταιριστικής Ένωσης Αμπελοοινικών Προϊόντων για την τιμητική πρόσκλησή τους.

Χαίρομαι όταν, όπως σήμερα, μοιράζομαι σκέψεις και προβληματισμούς με ανθρώπους της παραγωγής, της δημιουργίας, της προκοπής. Ιδιαίτερα με ανθρώπους που υπηρετούν τον πρωτογενή τομέα.

Είναι πολύ σημαντική η σημερινή εκδήλωση, για τα 75 χρόνια της ΚΕΟΣΟΕ. Της τριτοβάθμιας συνεταιριστικής οργάνωσης, της μόνης που απέμεινε να λειτουργεί, και συνεχίζει με συνέπεια, μαχητικά αλλά και υπεύθυνα, να προωθεί και να υπερασπίζεται τα συμφέροντα των συνεταιριστικών οινοποιείων και των Ελλήνων αμπελουργών. Για τη βιωσιμότητα, την αξιοπρέπεια, την δίκαιη ανταμοιβή των κόπων 160 χιλιάδων οικογενειών που δραστηριοποιούνται σήμερα στον κλάδο της αμπελοοινικής οικονομίας.

Στα 75 χρόνια λειτουργίας της η ΚΕΟΣΟΕ υπηρετεί αποτελεσματικά τους στόχους που εξαρχής έθεσε: Πρώτα απ΄όλα τη διαρκή βελτίωση της ποιότητας των ελληνικών αμπελοοινικών προϊόντων. Εστιάζοντας και επενδύοντας στην έρευνα και την καινοτομία. Και βεβαίως στην ανάδειξη της ποιοτικής υπεροχής τους, στην προβολή και την προώθησή τους στην εγχώρια και τις ξένες αγορές.

Εξ΄ ίσου σημαντική είναι και η λειτουργία της ΚΕΟΣΟΕ ως θεσμικού συνομιλητή και συμβούλου της Πολιτείας για τον σχεδιασμό, τη διαμόρφωση και την εφαρμογή της εθνικής στρατηγικής και των πολιτικών για την προστασία και στήριξη των προϊόντων στις αγορές. Για την ευόδωση αυτής της αποστολής της στην ΚΕΟΣΟΕ λειτουργεί το μοναδικό στη χώρα Παρατηρητήριο Αμπέλου και Οίνου, μέσω του οποίου σε ετήσια βάση παρακολουθούνται, καταγράφονται και αξιολογούνται τα μακροοικονομικά, διαρθρωτικά και στατιστικά μεγέθη του κλάδου. Παράδειγμα παραγωγικής συνεργασίας μεταξύ ΚΕΟΣΟΕ και πολιτείας είναι εκείνη που αναπτύχθηκε, το 2008, με τον τότε υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων Αλέκο Κοντό. Καρπός του ειλικρινούς διαλόγου, της συναντίληψης και βεβαίως της διαπραγματευτικής ικανότητας του υπουργού υπήρξε η χορήγηση, για πρώτη φορά και η έκτοτε ετήσια καταβολή, στο πλαίσιο της ΚΑΠ, αποδεσμευμένης ενιαίας ενίσχυσης στους Έλληνες αμπελουργούς.

Κυρίες και Κύριοι,

Τα τελευταία χρόνια, τόσο στην Ευρώπη όσο και -μάλιστα με ιδιαίτερη ένταση- στη χώρα μας, ο αγροτικός κόσμος βιώνει μια εξαιρετικά δύσκολη, θα έλεγα ανυπόφορη πραγματικότητα. Την διαμορφώνει η ταυτόχρονη εκδήλωση έκτακτων συνθηκών και η όξυνση χρόνιων προβλημάτων. Σταχυολογώ:

• H πανδημία Covid 19. Το κλείδωμα των οικονομιών, η κρίση στην εφοδιαστική αλυσίδα, η αργή και επίπονη επανεκκίνηση μετά το lock down, το πρώτο κύμα πληθωριστικών πιέσεων.
• Ο πόλεμος στην Ουκρανία. Έντονες αναταράξεις στις αγορές λιπασμάτων και ζωοτροφών. Εκτόξευση του ενεργειακού κόστους. Πρόβλημα που επιδεινώθηκε και κινδυνεύει να οδηγηθεί εκτός ελέγχου από την παράταση της σύγκρουσης Ιράν-ΗΠΑ-Ισραήλ και την πιθανή επανέναρξη των εχθροπραξιών, μετά τη λήξη της άγονης έως αυτή την ώρα, εκεχειρίας. Πέραν της γεωπολιτική διάστασης, η διαφαινόμενη έλλειψη καυσίμων και η περαιτέρω άνοδος της τιμής τους θα επιδεινώσουν μια ήδη προβληματική κατάσταση, προκαλώντας συνέπειες.
• Υπέρογκη οικονομική επιβάρυνση, ειδικά για τους μικρομεσαίους αγρότες, από την εφαρμογή των βεβιασμένων, απερίσκεπτων και άκαιρων αποφάσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την ενεργειακή μετάβαση.

Στη χώρα μας, πάνω σε αυτά τα προβλήματα ήρθαν να κουμπώσουν:

• Η ραγδαία αύξηση του κόστους παραγωγής.
• Η μείωση των τιμών παραγωγού και η υποχώρηση του αγροτικού εισοδήματος.
• Εκτεταμένες ζημιές σε υποδομές, σε φυτικό και ζωικό κεφάλαιο. από φυσικές καταστροφές, ασθένειες και ζωονόσους.
• Καθυστερήσεις στην καταβολή των σχετικών αποζημιώσεων.
• Αδιαφανή, ενίοτε σκανδαλώδη και πελατειακής αντίληψης διαχείριση των κοινοτικών ενισχύσεων.
• Κοντόφθαλμες λογικές στην προτεραιοποίηση των αναγκών και, συνεπώς, μη παραγωγική κατανομή και χαμηλή αποδοτικότητα των ευρωπαϊκών πόρων.

Όλα αυτά ήρθαν να σωρευτούν πάνω σε διαρθρωτικά προβλήματα και παθογένειες που δεν αντιμετωπίστηκαν επιτυχώς και με την πάροδο των ετών κακοφορμίζουν και εξελίσσονται σε σοβαρές απειλές για τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα και την προοπτική της περιφέρειας.
Σήμερα όλοι τα αναγνωρίζουμε και τα αξιολογούμε ως μείζονες προκλήσεις. Το ερώτημα είνα τί θα κάνουμε πριν είναι αργά, για να τα αντιμετωπίσουμε.

Οι μεγάλες δομικές αδυναμίες, οι οποίες ναρκοθετούν την παραγωγικότητα και υποσκάπτουν την ανταγωνιστικότητα του πρωτογενούς τομέα είναι:

• O μικρός και κατακερματισμένος κλήρος. Στην Ελλάδα το 75% των εκμεταλλεύσεων χρησιμοποιούν εκτάσεις μέχρι 50 στρέμματα. Είναι τόσο μικρές που δεν μπορούν να επιτύχουν οικονομίες κλίμακας. Μόνο το 3% των εκμεταλλεύσεων ξεπερνά τα 300 στρέμματα, όταν ο ατίστοιχος ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 11%. Την ίδια στιγμή ο κατακερματισμός της γης σε πολλές μικρές και συνήθως όχι όμορες εκτάσεις, απαιτεί επενδύσεις σε μέσα και εξοπλισμό. Επενδύσεις όμως που δεν οδηγούν σε αύξηση παραγωγικότητας.

Αυτή η πραγματικότητα αναπόδραστα μας οδηγεί στον μονόδρομο της ενθάρρυνσης  και ουσιαστικής ενίσχυσης  συλλογικών    σχημάτων, σύγχρονων δηλαδή συνεταιρισμών νέου τύπου, που λειτουργούν ως επιχειρηματικές οντότητες. Που επενδύουν στην έρευνα και την καινοτομία. Στην τυποποίηση και την ποιότητα. Στην ανταγωνιστικότητα και την εξωστρέφεια. Συνεταιρισμοί με επαγγελματικές διοικήσεις, που υιοθετούν βιομηχανικά  πρότυπα παραγωγής. Που διαπραγματεύονται και συνάπτουν απευθείας συμβάσεις με κέντρα λιανικής που ακολουθούν σύγχρονες πρακτικές οι οποίες διασφαλίζουν υψηλές τιμές παραγωγού και αξιοπρεπές εισόδημα.

• H γήρανση και η μη βιώσιμη ανανέωση του αγροτικού πληθυσμού. Ο αγροτικός τομέας στηρίζεται, χρόνο με τον χρόνο όλο και περισσότερο, σε μεγαλύτερες ηλικίες. Σύμφωνα με πρόσφατη μελέτη της «ΔιαΝΕΟσις», από το 2008 έως το 2020 οι άνω των 55 ετών αγρότες αυξήθηκαν από το 33% στο 38% του συνόλου. Ο πρωτογενής τομέας χάνει νέους ανθρώπους, οι οποίοι απομακρύνονται από το επάγγελμα, αποξενώνονται από τη γη τους, εγκαταλείπουν την Περιφέρεια. Είναι μια έκφανση της δημογραφικής κρίσης, που αν δεν αξιολογηθεί ως εθνική πρόκληση και δεν αντιμετωπισθεί έγκαιρα ως τέτοια θα οδηγήσει στην εγκατάλειψη του αγροτικού τομέα, στον μαρασμό της Περιφέρειας. Αυτό πρέπει πάση θυσία να το αποτρέψουμε. Στην ύπαιθρο χτυπά η καρδιά της Ελλάδας. Ισχυρή Ελλάδα δεν μπορεί να υπάρξει χωρίς οικονομικά ευημερούσα παραγωγικά ακμαία και σφύζουσα από ζωή Περιφέρεια.

• Το χαμηλό επίπεδο κατάρτισης των αγροτών. Οι Έλληνες αγρότες, δυστυχώς, ας το ομολογήσουμε με παρρησία, είναι από τους λιγότερο καταρτισμένους στην ΕΕ. Σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ το 2023 μόλις το 6% είχε πλήρη ή έστω βασική κατάρτιση.

• Η αύξηση του κόστους παραγωγής. Πολλοί οι λόγοι γι΄ αυτό. Καθώς οφείλεται κυρίως στην τιμή του πετρελαίου να επισημάνω ότι για την ανάπτυξη και τη βιωσιμότητα του πρωτογενούς τομέα είναι αναγκαία προϋπόθεση η δραστική μείωση του ενεργειακού κόστους. Η ενίσχυση της ενεργειακής αυτονομίας, μέσω μικρών φωτοβολταϊκών μονάδων, μπορεί να προσφέρει σταθερότητα στο κόστος παραγωγής, μηδενίζοντας ουσιαστικά το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας. Ας δούμε τί γίνεται σε άλλες χώρες . Για παράδειγμα, στη Γερμανία όπου οι αγρότες κατέχοντας το 16% του συνόλου των φωτοβολταϊκών της χώρας μηδένισαν το κόστος ηλεκτρικής ενέργειας για την παραγωγή τους. Στην Ελλάδα, 450 χιλιάδες αγρότες, δηλαδή το 13% του εργατικού δυναμικού, κατέχει μόλις το 2% των φωτοβολταϊκών μονάδων.

Φίλες και φίλοι,
Αυτή είναι η πραγματικότητα. Ας την κοιτάξουμε κατάματα, ας την αποδεχθούμε χωρίς εξωραϊσμούς και υπεκφυγές. Η σημασία του πρωτογενούς τομέα για την για την οικονομία, την επισιτιστική ασφάλεια, την περιφερειακή ανάπτυξη, την απασχόληση και την κοινωνική συνοχή, είναι αυταπόδεικτη.
Τώρα λοιπόν, πριν χαθεί οριστικά κάθε δυνατότητα παρέμβασης, με αίσθημα εθνικής και κοινωνικής ευθύνης, σε πνεύμα συνεννόησης και με την ευρύτερη δυνατή συναίνεση απαιτείται η εκπόνηση, η επαρκής χρηματοδότηση και η έγκαιρη υλοποίηση ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για τη στήριξη του αγροτικού κόσμου και την βιώσιμη ανάπτυξη της ελληνικής περιφέρειας.
Με έμφαση στη δημιουργία ενός πιο φιλικού, βιώσιμου και ασφαλούς περιβάλλοντος μέσα στο οποίο να μπορούν να ζήσουν, να εργαστούν με αξιοπρέπεια και να παράξουν με όρους ανταγωνιστικότητας οι νέες και οι νέοι της περιφέρειας. Με επένδυση στην εκπαίδευση, την επιμόρφωση, τη διαρκή επιστημονική στήριξη των νέων αγροτών. Με την επανένταξη στην παραγωγική διαδικασία των σχολαζουσών εκτάσεων, περίπου 6 εκατ. στρέμματα. Με χαμηλότοκα δάνεια προς νέους αγρότες, χωρίς αυστηρές εγγυήσεις.
Κυρίες και κύριοι,
Οι προκλήσεις είναι μπροστά μας. Και μας υπαγορεύουν να ανταποκριθούμε στο πατριωτικό μας χρέος. Με τις σκέψεις αυτές εύχομαι μια ακόμη πιο δημιουργική και παραγωγική συνέχεια στο έργο σας.

Η Τζενίσα Λάτα, αδερφή της Κλαούντιας, και ο Χρήστος Χούπας, πατέρας της Ελπίδας συνοδευόμενοι από τον δικηγόρο τους Μανώλη Βονικάκη, μετέβησαν σήμερα Τετάρτη 06/05 στον Άρειο Πάγο και μετέφεραν στον αρμόδιο αεροπαγίτη ανακριτή το αίτημά τους ο κ. Καραμανλής να διωχθεί και για διατάραξη των συγκοινωνιών.

Όπως εξήγησε ο δικηγόρος τους, Μανώλης Βονικάκης, οι δύο συγγενείς κλήθηκαν «να καταθέσουν υποστηρίζοντας την κατηγορία της παράβασης καθήκοντος, έτσι όπως αποδόθηκε με το κατηγορητήριο της κοινοβουλευτικής πλειοψηφίας κατά του Κώστα Καραμανλή».

«Διατράνωσαν αμφότεροι τη στέρεη πεποίθησή μας ότι η ποινική ευθύνη του κυρίου Καραμανλή δεν μπορεί να περιοριστεί στα στενά όρια της παράβασης καθήκοντος», σημείωσε ο κ. Βονικάκης. Σύμφωνα με τον ίδιο, η πλευρά των οικογενειών επιμένει πως ο πρώην υπουργός «έχει τεράστια ποινική ευθύνη για το βασικό κακούργημα αυτής της υπόθεσης, που είναι η διατάραξη των συγκοινωνιών, το άρθρο 291 και όχι το άρθρο 259, δηλαδή η παράβαση καθήκοντος για την οποία κληθήκαμε σήμερα να καταθέσουμε», πρόσθεσε.

Να γίνει νέα εξεταστική

Ο Μανώλης Βονικάκης υπογράμμισε πως αναμένουν από το Κοινοβούλιο «τους τριάντα αυτούς βουλευτές, τους οποίους απαιτεί ο νόμος προκειμένου να ενεργοποιηθεί η μήνυση του κυρίου Χούπα, η οποία ασκείται ήδη από το Μάιο του 2025 για το αδίκημα της κακουργηματικής διατάραξης των συγκοινωνιών κατά του Κώστα Καραμανλή. Να έρθουν στο πλευρό μας και επιτέλους να ενεργοποιήσουν τη διαδικασία εντός του Κοινοβουλίου με τη σύσταση νέας Εξεταστικής Επιτροπής».

Επιπλέον, ζήτησε η διαδικασία αυτή να πατήσει πάνω στη «στέρεη νομική σκέψη της μήνυσής μας και όχι στα έωλα κατηγορητήρια, τα οποία εξυπηρετώντας πολιτικές σκοπιμότητες καταρτίστηκαν τον περασμένο Μάιο και οδήγησαν στον τραγέλαφο η Εξεταστική Επιτροπή ουσιαστικά να απαλλάξει τον κύριο Καραμανλή».

Επέμεινε δε ότι υπάρχει τεκμηρίωση όχι μόνο ενδείξεων ενοχής, αλλά και του ενδεχόμενου δόλου του πρώην υπουργού. «Όταν κουνάς το δάχτυλο μέσα στη Βουλή δεκαπέντε μέρες πριν, σημαίνει ότι ξέρεις και μας εμπαίζεις. Μας κοροϊδεύεις. Αποδέχεσαι ότι μπορεί να επέλθει και παραπλανάς αυτούς τους ανθρώπους».

Επαναλαμβάνοντας τα λόγια του Κώστα Αχ. Καραμανλή προς τους βουλευτές που έθεταν ζητήματα ασφάλειας, αναρωτήθηκε: «Ποιος πρέπει να ντρέπεται τώρα; Ποιος πρέπει να πάει να κρυφτεί; Και να ζητήσει στη μέση της πλατείας εξιλέωση και να πει “ναι, είμαι δολοφόνος”. Μόνο τότε θα βρουν την κάθαρση και θα βρουν γιατρειά αυτές οι ψυχές. Στη μέση της πλατείας να βγει και να πει “είμαι δολοφόνος”».

Η επιλογή της βουλευτού Χανίων δεν είναι τυχαία, καθώς διατηρεί άριστες σχέσεις μαζί του, ενώ υπήρξε και υπουργός Εξωτερικών στην κυβέρνηση Καραμανλή.

Η απάντηση του πρώην Πρωθυπουργού, σύμφωνα με πληροφορίες, ήταν αρνητική.

Συνομιλητές του πρώην πρωθυπουργού χαρακτηρίζουν μονόδρομο τη στάση του, αφού αν πήγαινε θα όφειλε να ανέβει στο βήμα και να εκφράσει τις απόψεις του, οι οποίες, σε πολλά ζητήματα είναι έντονα επικριτικές για την κυβέρνηση.

Μόνο που η Ευρωπαϊκή εισαγγελία (και εν γένει η Δικαιοσύνη) δεν πρέπει να λειτουργεί με βάση τα “έθιμα” και τα πολιτικά ήθη κάθε χώρας αλλά με βάση το νόμο. Γι’ αυτό υπάρχουν πλημελλήματα και κακουργήματα. Κάποια θα καταπέσουν στην προβλεπόμενη δικαστική έρευνα, άλλα όχι. Ως εκ τούτου, αυτόκλητοι υπερασπιστές και κατήγοροι ας κάνουν υπομονή.

Όμως, οι νόμιμες επισυνδέσεις και οι ογκώδεις φάκελλοι των δικογραφιών “βγάζουν λαυράκια”. H Παπακώστα των Τρικάλων, για παράδειγμα, πιέζει εν γνώση της παρανομίας να δοθούν επιδοτήσεις σε κτηνοτρόφο που έχει δηλώσει πολύ λιγότερα βοσκοτόπια από τα προβλεπόμενα και παροτρύνει σε πλαστογράφηση των στοιχείων. Κάτι που φαίνεται ότι έκανε, με τον δικό του τρόπο, και ο συντοπίτης της βουλευτής και πρώην γραμματέας του κόμματος.

Τα Τρίκαλα συναγωνίζονται, αλλά χάνουν στο νήμα, από τις Σέρρες όπου και οι τρεις βουλευτές της Ν.Δ είδαν τα ονόματά τους να φιγουράρουν στις δικογραφίες. Δύο εξ αυτών αντιμετωπίζουν κατηγορίες σε βάθμό κακουργήματος. Ίσως η πιό κραυγαλέα περίπτωση είναι αυτή του πρώην υπουργού (της τραγωδίας των Τεμπών), κι αυτό διότι αποτελεί μνημείο η εντολή του προέδρου του ΟΠΕΚΕΠΕ στους συνεργάτες τους, όπως αναφέρεται στην δικογραφία: “…αφού το είπε ο Καραμανλής, θα το κάνουμε”!

Σωστά, αφού το είπε ο Καραμανλής, φέρων το βαρύτατο επώνυμο του ιδρυτή του κόμματος και πρωτοξάδελφος του πρώην πρωθυπουργού… Μόνο που ούτε ο μακαρίτης το γνώριζε, ούτε, φυσικά, ο ανηψιός του. Το επώνυμο, όμως, αποτελεί “blue chip” (μετοχή εταιρείας με τεράστια κεφαλαιοποίηση κατά τον χρηματιστηριακό όρο) και ο κάτοχός του βλέπει τις πόρτες να ανοίγουν στο πέρασμά του.

Για να επιστρέψουμε στην δήλωση του Άδωνι: όντως κάποιες περιπτώσεις, παρότι νομικά βάσιμες, θα αποδειχτούν λογικά ανυπόστατες και εν τέλει μάλλον δεν θα τεκμηριωθούν. Και γι αυτό, έχει δίκιο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος όταν λέει πώς όλα θα εξεταστούν ανά περίπτωση.

Μόνο που η πολιτική ζημιά και η αίσθηση του πλιάτσικου στους ενωσιακούς και εθνικούς όρους δεν αντέχει στην λογική των ποσοστώσεων. Δηλαδή, αν από τους περίπου 25 βουλευτές που εμπλέκονται λιγότερο ή περισσότερο στο ανάγνωσμα των δικογραφιών αποδειχτεί ότι οι μισοί αποτελούν σοβαρές περιπτώσεις (κάποιες βαριά πλημελλήματα, ορισμένες κακουργήματα) και οι άλλες μισές “γελοίες”, οι αρνητικές εντυπώσεις δεν θα μειωθούν κατά 50%.

Διότι, τελικά, εάν δεν στηλιτευτεί το φαινόμενο και επιχειρηθεί η συρρίκνωσή του σε “μεμονωμένες περιπτώσεις”, καταλήγουμε σε αυτό που έλεγε ο Εμανουήλ Ροϊδης: “Όταν έχει κανείς το δικαίωμα να λαθεύει απεριόριστα, είναι βέβαιος πως κάποτε θα πετύχει.”

Κάθε φορά ύστερα από τις Ευρωεκλογές του 2024 που εφάπτονται οι τροχιές Καραμανλή – Σαμαρά με κοινές παρουσίες και απουσίες δημιουργούνται στιγμιότυπα ειδικής βαρύτητας για τον κεντροδεξιό και δεξιότερο χώρο. Το ίδιο αναμένεται σε μία συγκυρία που η κυβέρνηση Μητσοτάκη λειτουργεί υπό πιέσεις, επιδιώκοντας επαναπροσεγγίσεις με απογοητευμένους ψηφοφόρους του 2023.

Σύμφωνα με το δημοσίευμα, υπάρχουν πληροφορίες που λένε ότι από την Καλαμάτα θα υπάρξουν δηλώσεις των πρώην, κατά την πρώτη για φέτος κοινή δημόσια εμφάνιση- σημειωτέον στο περιθώριο των περσινών αντίστοιχων εκδηλώσεων, ο Αντώνης Σαμαράς «κατακεραύνωνε» την «υποκρισία» και τα «ψέματα» που οδηγούν σε «πολιτική κατρακύλα», περιγράφοντας μια «βαριά ατμόσφαιρα στην κοινωνία και την Πολιτεία».

Τελευταία φορά που Καραμανλής και Σαμαράς κινήθηκαν σε ενιαία γραμμή ήταν προ μηνός, όταν ο Καραμανλής επαναλάμβανε παρατηρήσεις που κάνει συχνά περί θεσμικής κρίσης, εξειδικεύοντας λίγο τις μομφές του προς το Μαξίμου, ενόσω ο Σαμαράς άφηνε αιχμές για τους κυβερνητικούς χειρισμούς στο Αγροτικό.

Παρότι το Μαξίμου αποφεύγει σχόλια για την κινητικότητα Καραμανλή – Σαμαρά, εφόσον γίνει το ραντεβού της 2ας Φεβρουαρίου δεν θα χωρούν παρερμηνείες ως προς την εγγύτητά τους, αν και αυτό δεν σημαίνει πλήρη ταύτιση.

Μεταξύ άλλων γιατί ο Μεσσήνιος φέρεται ακόμα να σταθμίζει την προοπτική δημιουργίας κόμματος, με δεδομένη τη ρήξη χωρίς επιστροφή με τη σημερινή ηγεσία της ΝΔ. Στιγμιότυπα και δηλώσεις από την Καλαμάτα προφανώς αναμένουν και στο κυβερνητικό στρατόπεδο, σε μια φάση στην οποία είναι ζητούμενο η εσωτερική νηνεμία στη ΝΔ. Ενδεικτικές είναι, σύμφωνα με τους καλά γνωρίζοντες, οι δηλώσεις του Άδωνι Γεωργιάδη που εμμέσως «κάρφωσε» άφαντους στα δύσκολα γαλάζιους, με την αποστροφή ότι αν ο Μητσοτάκης διώξει υπουργούς που δεν βγαίνουν μπροστά, «θα μείνουμε πέντε στο Υπουργικό Συμβούλιο».

Η αρχή έγινε με τον Κώστα Καραμανλή ο οποίος πέρασε το κατώφλι του προεδρικού Μεγάρου και συζητήσαν θέματα εσωτερικής και διεθνούς επικαιρότητας. Το ενδιαφέρον πάντως εστιάζεται στο πώς προέκυψε η συνάντηση αυτή αλλά και στη συνέχεια.

Ο Κ. Τασούλας ήθελε εξαρχής να γίνουν συναντήσεις με τους πρώην πρωθυπουργούς. Την ιδέα του τη συζήτησε με τον Κυριάκο Μητσοτάκη ο οποίος σύμφωνα με πληροφορίες ανταποκρίθηκε θετικά άμεσα. Τέτοιες πρωτοβουλίες στέλνουν μηνύματα ενότητας διαλόγου, ομοψυχίας, συνεννόησης.

Άμεσα ανταποκρίθηκε και ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής όταν ο Κώστας Τασούλας του τηλεφώνησε πριν από περίπου δύο εβδομάδες. Έτσι η συνάντηση πραγματοποιήθηκε μόλις ο Κώστας Καραμανλής επέστρεψε από τη Θράκη.

Μετά τη συνάντηση ο Κώστας Τασούλας βρέθηκε σε τραπέζι στον Μπαϊρακτάρη, επ’ αφορμής κοινής πρόσκλησης τριών προϊσταμένων του γραφείου της Προεδρίας.

Και έπεται συνέχεια με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Διότι τις επόμενες ημέρες ο Κώστας Τασούλας αναμένεται να κάνει δεκτό τον Γιώργο Παπανδρέου, ενώ θετικός εμφανίστηκε στο ραντεβού και ο Αντώνης Σαμαράς.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας έχει τελευταία συχνή τηλεφωνική επικοινωνία και με τον Αλέξη Τσίπρα ο οποίος απέστειλε το βιβλίο του Ιθάκη στον Κώστα Τασούλα.

Προς το παρόν πάντως πρόσκληση στον Αλέξη Τσίπρα δεν έχει γίνει.

Για τον Αλέξη Τσίπρα τα πράγματα είναι προφανή. Με την “Ιθάκη” και την ομιλία του στο Παλλάς έχει προετοιμάσει το έδαφος της επιστροφής του, με νέο κόμμα και στόχευση την δεύτερη θέση στις επόμενες εκλογές ώστε να δράσει ως καταλύτης των πολιτικών διεργασιών και, γιατί όχι, υπό προϋποθέσεις και σε δεύτερο χρόνο, να διεκδικήσει τη διακυβέρνηση.

Σχετικά ευδιάκριτες είναι και οι προθέσεις του Αντώνη Σαμαρά. Οι τελευταίες παρεμβάσεις του για τη στάση της κυβέρνησης ως προς τις αγροτικές κινητοποιήσεις δείχνουν ότι είναι αρκετά κοντά στην απόφαση να προχωρήσει κι αυτός στην ίδρυση κόμματος. Σκοπός του να περιορίσει τις δυνατότητες του πρωθυπουργού να κατακτήσει την αυτοδυναμία.

Η απόφαση, όμως, του Κώστα Καραμανλή να ανεβάσει τους τόνους αμφισβήτησης του Κυριάκου Μητσοτάκη, και μάλιστα σε θέματα όπως το κράτος δικαίου, η διαφθορά και οι υποκλοπές, και οι σαφείς αιχμές του δεύτερου για το “όλα τα κιλά, όλα τα λεφτά“, δείχνουν ότι η σχέση τους έχει διαρραγεί σε τέτοιο βαθμό που πρέπει να προεξοφλείται ότι ο πρώην πρωθυπουργός δεν θα είναι αρωγός στην εκλογική καμπάνια της Ν.Δ, όπως έκανε, έστω και με βαριά καρδιά, στο παρελθόν.

Εφόσον δεν υπάρξουν ανατροπές (συμφιλίωσης), η Ν.Δ θα πορευτεί προς τις επόμενες κάλπες χωρίς τους δύο πρώην πρωθυπουργούς της παράταξης. Εάν, μάλιστα, ο ένας ιδρύσει κόμμα, και ο άλλος τον υποστηρίξει σιωπηρά (…), τα πράγματα δυσκολεύουν. “Μόνος μου και όλοι σας”, έλεγε παλαιότερα, σε μία κρίση …αυτοπεποίθησης, ο Παύλος Πολάκης, και ίσως σύντομα να δούμε να το επαναλαμβάνει, για διαφορετικούς λόγους ο πρωθυπουργός.

“Σφήνα” στους δύο πρώην πρωθυπουργούς της Ν.Δ μπήκε και ο πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Σαμαρά, Ευάγγελος Βενιζέλος. Δίπλα, μάλιστα, στον Καραμανλή (με τον οποίο τον χώριζε πολιτική άβυσσος εδώ και περίπου δύο δεκαετίες), και ακόμα περισσότερο με αρκετά σημεία ταύτισης ως προς τις ομιλίες τους στην εκδήλωση της εφημερίδας “Δημοκρατία”. Ο (και) πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ εστίασε μάλιστα στο τέλος εποχής των μονοκομματικών κυβερνήσεων, κι αυτό, πέρα από μία πολιτική και δημοσκοπική διαπίστωση, έχει μεγάλη σημασία και εφάπτεται με σενάρια και κυοφορούμενες διεργασίες.

Η πολιτική, ωστόσο, δεν κινείται γραμμικά, οι ανατροπές και η επίδραση της εκάστοτε συγκυρίας αποτελούν συστατικά της στοιχεία. Επί του παρόντος, ο Κυριάκος Μητσοτάκης διαθέτει και αντοχές και το όπλο των πρωτοβουλιών, πιθανότατα και στήριξη εντός και εκτός χώρας…

Σε τέτοιο βαθμό, μάλιστα, που αρκετοί υποψιάστηκαν πώς είχε υπάρξει επικοινωνία και …προσυνεννόηση των δύο πριν την εκδήλωση, ενώ ο πρώην πρωθυπουργός και ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Σαμαρά αντήλλαξαν φιλοφρονήσεις και εγκωμιαστικούς χαρακτηρισμούς ο ένας για τον άλλον. Οι εποχές της σφοδρής πολιτικής αντιπαράθεσης των δύο ανδρών που έλκουν την καταγωγή τους από τη Θεσσαλονίκη έχουν παρέλθει. Μόνο;- θα αναρωτηθούν αρκετοί.

Δύσκολο να απαντηθεί, όμως εάν κρίνει κανείς ότι τους ένωσε η κριτική στην κυβέρνηση Μητσοτάκη, ότι στην πρώτη σειρά βρέθηκε ο Αντώνης Σαμαράς που κινείται στο ίδιο μήκος κλίματος ως προς το περιεχόμενο -όχι και το ύφος…- αυτής της κριτικής, και πώς ο Ευ. Βενιζέλος επέμεινε πώς έχει παρέλθει η εποχή των μονοκομματικών κυβερνήσεων και …υπέδειξε συνεργασίες, τότε μπορεί να σκεφτεί …περισσότερα.

Κάτι που προσέλκυσε το ενδιαφέρον των φωτογράφων ήταν και η συνύπαρξη στην πρώτη σειρά του πρώην πρωθυπουργού – που, σημειωτέον, έχει διαγραφεί από τη Ν.Δ- με τον υπουργό Άμυνας Νίκο Δένδια. Οι σχέσεις τους είναι πολύ καλές, μαθαίνω, παρά την διαγραφή, το γεγονός, δε, ότι ο κορυφαίος υπουργός βρέθηκε στην εκδήλωση της εφημερίδας που ασκεί δριμεία, ενίοτε και επιθετική, κριτική στην κυβέρνηση, δεν πέρασε απαρατήρητο.

Στην εκδήλωση που διοργάνωσε η εφημερίδα «Δημοκρατία» με θέμα «Κρίση της Δημοκρατίας σήμερα» παρέστη επίσης ο πρώην πρωθυπουργός, Αντώνης Σαμαράς, ο οποίος κατά την είσοδο στο Δημόσιο Καπνεργοστάσιο επέλεξε να αναφερθεί στις κινητοποιήσεις των αγροτών λέγοντας ότι «το σίγουρο είναι πως αυτοί που βρίσκονται στα μπλόκα δεν κερδίζουν το τζόκερ κάθε τόσο». Στην ίδια εκδήλωση που συντόνισε ο διευθυντής της εφημερίδας «Εστία» Μανώλης Κοττάκης και τιμήθηκε ο διεθνώς αναγνωρισμένος σκηνοθέτης Γιάννης Σμαραγδής για το έργο του, ήταν παρόντες οι: Νίκος Δένδιας, Κώστας Λαλιώτης, Προκόπης Παυλόπουλος, Βασιλική Θάνου, Νικήτας Κακλαμάνης, Λάκης Λαζόπουλος, Μάριος Σαλμάς, Φανή Πετραλιά, Γιώργος Λιάνης, Νίκος Σαλάτας (πρώην πρόεδρος Οπεκεπε), Βύρων Πολύδωρας, Απόστολος Κακλαμάνης, Δώρα Αυγέρη, Βασίλης Κόκκαλης, Γιώργος Βλάχος, Έλενα Κουντουρά, Ευάγγελος Αντώναρος, Νίνα Κασιμάτη, Κώστας Ζαχαριάδης, Γιώργος Μουρούτης, Άρης Σπηλιωτόπουλος, Πάνος Καμμένος, Χρήστος Σπίρτζης κ.α.

Ο πρώην πρωθυπουργός Κώστας Καραμανλής έκανε την ακόλουθη δήλωση:
«Με συγκίνηση αποχαιρετώ τον Δημήτρη Σταμάτη. Τον πολιτικό της ευθύνης και του μέτρου. Τον ακέραιο άνθρωπο. Τον συναγωνιστή, από τα πρώτα μας βήματα, στη Θεσσαλονίκη. Στην οικογένειά του εκφράζω τα ειλικρινή συλλυπητήριά μου».

Σύμφωνα με όσα αναφέρθηκαν στην εκδήλωση η Άννα Ψαρούδα – Μπενάκη αποτέλεσε μία από τις πιο εμβληματικές γυναικείες μορφές της Δημοκρατίας της πατρίδας μας, που ταυτίστηκε με θεμελιώδεις αρχές για την επιστήμη, τη θητεία της στην πολιτική, αλλά και το Γυναικείο Κίνημα εν γένει από την κεντροδεξιά παράταξη. Στην εκδήλωση παρέστησαν και οι δυο πρώην πρωθυπουργοί που είχαν ένθερμη χειραψία και εναγκαλισμό.

Ο κ. Ν. Κακλαμάνης έκανε μια σύντομη αναδρομή στη μακρόχρονη και πολυσχιδή πορεία της τιμώμενης (από τις νομικές της σπουδές το 1962 σε Αθήνα και Βόννη έως την κατάκτηση της έδρας του Ποινικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών 1978, και έπειτα την εμπλοκή της με την ενεργό πολιτική το 1981, και την εκλογή της σε βουλευτή Επικρατείας στην Α’ Αθηνών το 1989) και σημείωσε ότι «αν η μέχρι τότε πορεία της ήταν εντυπωσιακή, η συνέχειά της -στις αρχές πλέον του 21ου αιώνα- θα σημάδευε το Γυναικείο Κίνημα με δύο κορυφαία ορόσημα».

«Το πρώτο», υπογράμμισε ο Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων «ήταν το 2004, όταν η Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη εξελέγη η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος του Ελληνικού Κοινοβουλίου». «Η ανάδειξή της στο αξίωμα αυτό –και κυρίως η δράση της στο πλαίσιό του» όπως σημείωσε, «την κατέστησαν σύμβολο ισότητας και ανατροπής των στερεοτύπων». «Μεθοδική, αθόρυβη και ουσιαστική, διέγραψε μια φωτεινή πορεία ως Πρόεδρος, ενισχύοντας τόσο τη διεθνή παρουσία της Βουλής στον χώρο της κοινοβουλευτικής διπλωματίας όσο και την επαφή της με την κοινωνία και τον πολιτισμό» είπε χαρακτηριστικά ο Πρόεδρος της Βουλής.

«Το δεύτερο ορόσημο», συνέχισε ο κ. Ν. Κακλαμάνης, «ήρθε λίγα χρόνια αργότερα, με την εκλογή της ως τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και, κυρίως, με την ανάληψη της Προεδρίας της, δέκα χρόνια μετά, το 2020». Για δεύτερη φορά, τόνισε, «μια γυναίκα κατακτούσε μια μέχρι τότε απάτητη κορυφή, καθώς η Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη υπήρξε η πρώτη και μοναδική γυναίκα Πρόεδρος της Ακαδημίας από την ίδρυσή της το 1926 έως σήμερα» είπε. «Με τα μάτια πάντα ανοιχτά, γεμάτα περιέργεια και δημιουργική διάθεση, η Άννα καθιερώθηκε ως σύμβολο διαρκούς και ουσιαστικής νεότητας, αλλά και γυναικείας, ήρεμης δύναμης. Η ζωή της εξακολουθεί να εμπνέει και να καθοδηγεί τα νιάτα –και ιδίως τις γυναίκες– δίνοντάς τους διέξοδο στις φιλοδοξίες και στα όνειρα που τόσο έχουν ανάγκη», κατέληξε ο Πρόεδρος της Βουλής.

Κλείνοντας τον χαιρετισμό του, ο κ. Ν. Κακλαμάνης, εξήρε τον ενωτικό ρόλο της Άννας Ψαρούδα-Μπενάκη, πέρα από πολιτικές ή ιδεολογικές γραμμές λέγοντας: «Τιμώντας την απόψε, θα διαπιστώσατε πως συνυπάρχουν πρόσωπα με διαφορετικές ιδεολογικές καταβολές, με άλλες πορείες και τροχιές. Όλοι όμως ήρθαν για εκείνη. Και αυτό δεν είναι καθόλου τυχαίο».

Ο κ. Ν. Κακλαμάνης τέλος, συνεχάρη την Παναθηναϊκή – Πανελλαδική Οργάνωση Γυναικών για την έξοχη πρωτοβουλία διοργάνωσης της τιμητικής εκδήλωσης και επισήμανε ότι η Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη, πορεύτηκε με σεμνότητα αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στη δημόσια ζωή, όχι μόνο ως πολιτικός αλλά και ως πρότυπο ήθους, συνέπειας και ισορροπίας.

Χαιρετισμό απηύθυναν ακόμη: ο πρώην πρωθυπουργός κ. Κώστας Καραμανλής, η Πρόεδρος της Παναθηναϊκής Οργανώσεως Γυναικών κ. Μαρία Γιαννίρη, ο ομότιμος καθηγητής της Νομικής σχολής του ΕΚΠΑ και πρώην βουλευτής της ΝΔ κ. Θόδωρος Φορτσάκης καθώς και η ομότιμη καθηγήτρια Ορθοδοντικής του Τμήματος Οδοντιατρικής του ΕΚΠΑ κ. Μερόπη Σπυροπούλου.

Στην εκδήλωση έδωσαν το παρόν ο εκπρόσωπος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερωνύμου Β’, υπουργοί, βουλευτές και εκπρόσωποι της ακαδημαϊκής και επιστημονικής κοινότητας της χώρας.