Απόστολος Χονδρόπουλος

Η συζήτηση για το νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο αποτελεί εκ των βασικών θεμάτων στην ατζέντα της συνεδρίασης, η οποία περιλαμβάνει επίσης τις  παγκόσμιες μακροοικονομικές ισορροπίες, την ευρωπαϊκή άμυνα και ασφάλεια, τη μετανάστευση, αλλά και τις τελευταίες εξελίξεις στην Ουκρανία και στην Μέση Ανατολή, εν μέσω των ελπίδων για τερματισμό των εχθροπραξιών που δημιουργεί η υπογραφή μνημονίου κατανόησης μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.

Η συζήτηση των 27 ηγετών για το νέο Δημοσιονομικό Πλαίσιο, η οποία δρομολογήθηκε στο άτυπο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο του Απριλίου στην Λευκωσία και βρίσκεται επί της ουσίας στην αφετηρία της, θα συνεχιστεί στη βάση, πλέον και του διαπραγματευτικού πλαισίου με αριθμητικά στοιχεία που παρουσίασε προ ημερών η κυπριακή Προεδρία. Με αυτό σηματοδότησε την έναρξη μίας πιο ουσιαστικής πολιτικής συζήτησης που έχει ως επιδίωξη να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για την επίτευξη της πολιτικής συμφωνίας ως το τέλος του 2027. 

Οι περικοπές που προβλέπει η κυπριακή πρόταση δεν επηρεάζουν ιδιαίτερα την πολιτική συνοχής και την ΚΑΠ, η εξίσωση που καλούνται ωστόσο να επιλύσουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες μέσα από συζητήσεις και διαπραγματεύσεις τους επόμενους μήνες είναι δύσκολη.

Και τούτο διότι αφορά στην εξεύρεση ισορροπίας μεταξύ των νέων ιδίων πόρων που απαιτούνται για να αντιστοιχηθούν οι φιλοδοξίες της ΕΕ μπροστά σε νέες προκλήσεις όπως η στρατηγική αυτονομία, η κοινή άμυνα, η κλιματική κρίση, στα αναγκαία μέσα για την υλοποίησή τους και στην δημοσιονομική υπευθυνότητα, από την άλλη πλευρά. Και αυτό μέσα σε ένα περιβάλλον όπου οι «φειδωλοί» της ΕΕ επιδιώκουν μεγαλύτερες περικοπές.

Φιλόδοξοι στόχοι, πιο φιλόδοξος ευρωπαϊκός προϋπολογισμός

Ο κ. Μητσοτάκης έχει καταστήσει σαφές πως οι φιλοδοξίες της ΕΕ αυτή την στιγμή ξεπερνούν τους πόρους που η ΕΕ είναι διατεθειμένη να διαθέσει για να μπορέσει να τις εκπληρώσει και έχει ταχθεί υπέρ μίας πιο φιλόδοξης προσέγγισης των θεμάτων του ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.

Όπως λένε χαρακτηριστικά στο Μέγαρο Μαξίμου, “οι φιλόδοξοι στόχοι της Ε.Ε. πρέπει να ευθυγραμμίζονται με ένα φιλόδοξο σε μέγεθος ευρωπαϊκό προϋπολογισμό”, τα έσοδα του οποίου-υπάρχοντες αλλά και νέοι ίδιοι πόροι- πρέπει επίσης να υπηρετούν τις αυξημένες στρατηγικές και επενδυτικές προτεραιότητες της Ε.Ε.

Κοινός ευρωπαϊκός δανεισμός για επενδύσεις στην άμυνα 

Κυβερνητικές πηγές υπογραμμίζουν ότι  με βάση την θετική εμπειρία του Ταμείου Ανάκαμψης, ο κ. Μητσοτάκης έχει επανειλημμένα υποστηρίξει την θέση για  κοινή ευρωπαϊκή χρηματοδότηση, συμπεριλαμβανομένου κοινού ευρωπαϊκού δανεισμού, για την χρηματοδότηση επενδύσεων σε κοινά ευρωπαϊκά αγαθά, όπως η ενέργεια και η άμυνα.

Οι ίδιες πηγές σημειώνουν αφενός την προτεραιότητα της προστασίας των πόρων για τη Συνοχή και την Κοινή Αγροτική Πολιτική, αφετέρου όμως και την διασφάλιση ότι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής ανταγωνιστικότητας δεν θα καταλήξει σε μεγαλύτερες αποκλίσεις ανάμεσα στα κράτη-μέλη και τις περιφέρειες της Ε.Ε. 

Η συζήτηση για την ανταγωνιστικότητα

Όσον αφορά την συζήτηση για την ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα, ο κ. Μητσοτάκης θα αναδείξει τις ελληνικές θέσεις για την αναγκαιότητα επενδύσεων και μεταρρυθμίσεων στην ευρωπαϊκή αγορά ενέργειας, για εμβάθυνση της Κοινής Αγοράς και για γρήγορη πρόοδο προς την κατεύθυνση της ολοκλήρωσης της Ένωσης Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων.

Όπως εξηγούν άλλωστε στο Μέγαρο Μαξίμου, χωρίς να υποτιμάται ο ρόλος και άλλων παραγόντων, όπως βιομηχανικές επιδοτήσεις που οδηγούν σε τεχνητά χαμηλότερες τιμές, το  βασικό πρόβλημα όσον αφορά την ανταγωνιστικότητα, είναι οι αδυναμίες της ίδιας της Ευρώπης, στις οποίες συγκαταλέγεται το μεγάλο κόστος ενέργειας, τα εμπόδια στη λειτουργία της Κοινής Αγοράς, και ο χρηματοοικονομικός κερματισμός της ευρωπαϊκής ηπείρου. 

Αναφορικά με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, η χώρα μας καλωσορίζει τις τελευταίες εξελίξεις και επιμένει, όπως έχει τονίσει ο πρωθυπουργός, στη σημασία της  επαναλειτουργίας των Στενών του Ορμούζ και  άμεσης αποκατάστασης της ελευθερίας της ναυσιπλοϊας. 

Ομιλία για την Εθνική κοινωνική συμφωνία 

Πριν την έναρξη των εργασιών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ο κ. Μητσοτάκης θα λάβει μέρος, νωρίς το απόγευμα, στην Σύνοδο των ηγετών του ΕΛΚ.  Νωρίτερα,  θα είναι κεντρικός ομιλητής σε εκδήλωση με τίτλο  «Η Εθνική κοινωνική συμφωνία της Ελλάδας: Ένα ευρωπαϊκό μοντέλο για τον κοινωνικό διάλογο».

Κυβερνητικά στελέχη σημειώνουν πως η συγκεκριμένη εκδήλωση αναδεικνύει το ελληνικό παράδειγμα ως παράδειγμα προς μίμηση και ως πρότυπο κοινωνικού διαλόγου σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Στην εκδήλωση θα μιλήσουν επίσης η υπουργός Εργασίας, Ν. Κεραμέως, η εκτελεστική αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ρ. Μινζάτου, αρμόδια για ζητήματα Κοινωνικών Δικαιωμάτων και Δεξιοτήτων, Ποιοτικών Θέσεων Εργασίας και Ετοιμότητας και ο Σ. Μπόλαντ, Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής.

Όπως ανέφερε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων πρόκειται για την αποτελεσματική αναδιοργάνωση του συστήματος πληρωμών, τον σχεδιασμό της νέας Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) 2028-2034 και την αντιμετώπιση των επιζωοτιών στη χώρα μας.

Σχετικά με την αναδιοργάνωση του συστήματος πληρωμών σημείωσε ότι «θα πρέπει να ξεπεράσουμε τον ΟΠΕΚΕΠΕ και να περάσουμε στο νέο σύστημα πληρωμών μέσω της ΑΑΔΕ. Είναι μια δύσκολη μετάβαση που πρέπει να γίνει εν κινήσει», για να προσθέσει πως «έχουμε δεσμευθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι δεν θα αποκλίνουμε από τις δεσμεύσεις που έχουμε αναλάβει» και «αποτελεί δέσμευση της ελληνικής κυβέρνησης η ολοκλήρωση αυτής της διαδικασίας».

Για τη νέα ΚΑΠ τόνισε ότι ακόμη δεν έχει διαμορφωθεί το τελικό πλαίσιο, ωστόσο οι μέχρι τώρα προτάσεις «είναι προς τη σωστή κατεύθυνση γιατί μας επιτρέπουν να καλύψουμε όλο το εύρος των παραγωγών, μικρών, μεσαίων και μεγάλων».

Σε ό,τι έχει να κάνει με την αντιμετώπιση των επιζωοτιών, ο κ. Σχοινάς επεσήμανε πως ο αφθώδης πυρετός είναι ό,τι ήταν ο «covid επί 10», υπογραμμίζοντας πως «αν δεν ελεγχθεί μπορεί να καταστρέψει την κτηνοτροφία της χώρας».

Ανέφερε ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν αποκλείει τον εμβολιασμό των ζώων για τον αφθώδη πυρετό, σημειώνοντας, όμως, πως «δεν είμαστε ακόμη στη φάση που επιδημιολογικά ο εμβολιασμός θα ήταν η λύση». Ξεκαθάρισε ότι το εμβόλιο δεν αντικαθιστά την απώλεια των ζώων και τόνισε πως το ΥΠΑΑΤ βρίσκεται σε καθημερινή επαφή με τους κτηνιάτρους και «θα κάνουμε ό,τι επιβάλει η επιστημονική κοινότητα». Επιπλέον, δεσμεύθηκε για την απελευθέρωση των αποστολών ώριμων τυριών από τη Λέσβο, εφόσον γίνουν οι απαραίτητοι έλεγχοι από τους κτηνιάτρους.

Μιλώντας για τον ΟΠΕΚΕΠΕ, ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης δήλωσε ότι η μετάβαση εν κινήσει είναι μία δύσκολη κατάσταση και όποιος λέει το αντίθετο «δεν έχει εικόνα της κατάστασης», υποστηρίζοντας πως το σύνολο των δεσμεύσεων της χώρας προς την ΕΕ υλοποιούνται μαζί με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, Κωστή Χατζηδάκη, και τον διοικητή της ΑΑΔΕ, Γιώργο Πιτσιλή.

Για τη συμφωνία με τις χώρες της Mercosur είπε ότι τα ελληνικά προϊόντα είναι ποιοτικά «και δεν έχουν να φοβηθούν τίποτα. Αντιθέτως, θα μεγαλώσουν την αγορά τους».

Ο κ. Σχοινάς τόνισε, μεταξύ άλλων, ότι η ελληνική γεωργία μπορεί να διορθώσει τις ελλείψεις και τις παθογένειές της, αρκεί να ξεφύγει από το στενό πλαίσιο μίας πολιτικής που στηρίζεται αποκλειστικά στις πληρωμές. Το ζητούμενο, όπως είπε, είναι να διασφαλιστεί ότι το μέλλον του κλάδου δεν θα περιορίζεται σε ενισχύσεις, αλλά θα πυροδοτεί ένα σύγχρονο μοντέλο αγροτικής ανάπτυξης, αντίστοιχο με εκείνα που ήδη εφαρμόζονται σε χώρες όπως η Ιταλία, η Ισπανία και η Πορτογαλία.

Σύμφωνα με τον ίδιο, σε αυτό το νέο αυτό, δύο βασικοί στόχοι καλούνται να συνυπάρξουν: Η ανταγωνιστικότητα και η συνοχή. Αν και συχνά παρουσιάζονται ως αντικρουόμενες έννοιες, η πραγματικότητα δείχνει ότι μπορούν να επιτευχθούν ταυτόχρονα. Η ενίσχυση της παραγωγικότητας δεν σημαίνει απαραίτητα κοινωνικές ανισότητες, ούτε η διασφάλιση εισοδήματος συνεπάγεται υστέρηση στην ανταγωνιστικότητα.

Καθοριστικό ρόλο αναμένεται να διαδραματίσει η νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική στο πλαίσιο του πολυετούς δημοσιονομικού σχεδιασμού της ΕΕ, όπως τόνισε ο υπουργός, ο οποίος πρόσθεσε ότι για πρώτη φορά η γεωργία εντάσσεται σε ένα ευρύτερο «Σχέδιο Εταιρικής Σχέσης», που συνδέει πόρους από διαφορετικά ταμεία συνοχής, περιφερειακής ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας.

Την ενίσχυση της χρηματοδότησης της ευρωπαϊκής γεωργίας και της αγροδιατροφικής αλυσίδας ανέδειξε, από την πλευρά της, η αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων (ΕΤΕπ), Gelsomina Vigliotti, επισημαίνοντας τον κρίσιμο ρόλο του χρηματοπιστωτικού τομέα στη στήριξη του πρωτογενούς τομέα.

Όπως υπογράμμισε, η γεωργία και η βιοοικονομία αποτελούν πλέον μία από τις βασικές προτεραιότητες της ΕΤΕπ, με τη χρηματοδότηση να φτάνει τα 8 δισ. ευρώ το 2025 για ολόκληρη την αλυσίδα τροφίμων. Το μεγαλύτερο μέρος των πόρων κατευθύνεται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αξιοποιώντας συνδυαστικά ευρωπαϊκά και εθνικά κεφάλαια, με στόχο τη βελτίωση των όρων δανεισμού για τους παραγωγούς.

Κεντρικό ζήτημα, σύμφωνα με την ίδια, παραμένει το χρηματοδοτικό κενό, το οποίο διαφοροποιείται ανάλογα με το προφίλ των δικαιούχων, από μικρούς παραγωγούς έως καινοτόμες νεοφυείς επιχειρήσεις. Για αυτόν τον λόγο, όπως είπε, απαιτείται ανάπτυξη εξειδικευμένων χρηματοδοτικών εργαλείων που να καλύπτουν όλο το φάσμα της αγροτικής δραστηριότητας.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους νέους αγρότες και στις γυναίκες, καθώς η υψηλή μέση ηλικία στον κλάδο καθιστά επιτακτική την ανάγκη ανανέωσης. Ωστόσο, βασικό εμπόδιο αποτελεί η έλλειψη εγγυήσεων, γεγονός που περιορίζει την πρόσβαση σε δανεισμό. Σε αυτό το πλαίσιο, όπως ανέφερε η κ. Vigliotti, η ΕΤΕπ προωθεί μηχανισμούς εγγυήσεων και συνεργασίες με εθνικές τράπεζες, ώστε να εξασφαλίζονται χαμηλότερα επιτόκια και μεγαλύτερες περίοδοι αποπληρωμής.

Παράλληλα, εξετάζονται λύσεις για την ενίσχυση της ασφάλισης απέναντι σε φυσικές καταστροφές, με στόχο τη δημιουργία ενός πιο ανθεκτικού συστήματος διαχείρισης κινδύνου για τους παραγωγούς.

Σύμφωνα με την ίδια, σημαντικός είναι και ο ρόλος της καινοτομίας, με επενδύσεις σε έρευνα και ανάπτυξη, αλλά και στήριξη νεοφυών επιχειρήσεων μέσω εξειδικευμένων χρηματοδοτικών εργαλείων. Ενδεικτικά, έργα εκατοντάδων εκατομμυρίων κατευθύνονται σε αγροτική έρευνα, απαιτώντας σημαντικούς πόρους και μακροπρόθεσμη στήριξη.

Τέλος, υπογράμμισε τη σημασία της ενημέρωσης και της τεχνικής υποστήριξης των αγροτών, καθώς και του ψηφιακού μετασχηματισμού, ώστε να αξιοποιηθούν αποτελεσματικά τα διαθέσιμα ευρωπαϊκά εργαλεία. Όπως τόνισε, η πρόκληση είναι σύνθετη, αλλά η καλύτερη αξιοποίηση των περιορισμένων πόρων αποτελεί το «κλειδί» για τη βιώσιμη ανάπτυξη του αγροτικού τομέα.

Σημειώνεται ότι μετά τη λήξη της ενότητας υπεγράφη μία δανειακή σύμβαση, μεταξύ της Εθνικής Τράπεζας και της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, ύψους 100 εκατ. ευρώ, που θα κατευθυνθεί προς τον αγροτικό τομέα της Ελλάδας.

«Η κυβέρνηση της Ν.Δ. έχει κηρύξει ανοιχτό πόλεμο στον πρωτογενή τομέα και στους ανθρώπους, που κρατούν όρθια την ελληνική ύπαιθρο. Με πολιτικές επιλογές που εξυπηρετούν τα καρτέλ, τις μεγάλες αγροτοβιομηχανίες και τους μεσάζοντες, οδηγεί συνειδητά τους μικρομεσαίους αγρότες και κτηνοτρόφους στην οικονομική ασφυξία και τον αφανισμό» αναφέρει η Κουμουνδούρου σε ανακοίνωσή της.

Όπως τονίζει, «οι αγρότες βρίσκονται και πάλι στους δρόμους, γιατί η κυβέρνηση Μητσοτάκη:

• τους αφήνει να πληρώνουν πανάκριβο ρεύμα και πετρέλαιο,
• τους υποχρεώνει να παράγουν με δυσβάσταχτο κόστος,
• τους εξαναγκάζει να πουλούν σε εξευτελιστικές τιμές και
• την ίδια στιγμή επιτρέπει σε λίγους να θησαυρίζουν “από το χωράφι μέχρι το ράφι”».

Ο ΣΥΡΙΖΑ σημειώνει πως «μετά από εβδομάδες κινητοποιήσεων, η κυβέρνηση απαντά με εμπαιγμό, επικοινωνιακά πυροτεχνήματα και μέτρα-κοροϊδία, αποδεικνύοντας ότι δεν έχει ούτε τη βούληση ούτε τη στρατηγική να στηρίξει τον πρωτογενή τομέα.». «Η εφαρμογή της τρέχουσας ΚΑΠ γίνεται χωρίς σχέδιο, χωρίς κοινωνικό έλεγχο και με πλήρη αδιαφορία για τη βιωσιμότητα της αγροτικής παραγωγής, ενώ η συμφωνία Ε.Ε. – Mercosur, ανοίγει διάπλατα την πόρτα σε μαζικές εισαγωγές αγροτικών προϊόντων χαμηλού κόστους και αμφίβολων προδιαγραφών, σε βάρος της ελληνικής παραγωγής. Και όταν η ΚΑΠ μετά το 2027, όπως αυτή την στιγμή σχεδιάζεται στις Βρυξέλλες, θα αποτελέσει το “κύκνειο άσμα” του πρωτογενή τομέα» προσθέτει.

Το κόμμα κατηγορεί τη Ν.Δ. ότι «θέλει έναν πρωτογενή τομέα χωρίς αγρότες» και «συγκέντρωση γης και παραγωγής σε λίγα χέρια, εγκατάλειψη της υπαίθρου και πλήρη εξάρτηση της χώρας από εισαγωγές».

Καλεί τέλος τα μέλη και τους φίλους του ΣΥΡΙΖΑ, «αλλά και κάθε πολίτη που αρνείται να δει την ύπαιθρο να ερημώνει, να δώσουν μαζικό “παρών” στις 13 Φεβρουαρίου, στο συλλαλητήριο στο Σύνταγμα».

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Οργάνωσης, η νέα μελέτη “Who CAPtures the cash?” (σε ελεύθερη ερμηνεία, “Ποιος ΚΑΠηλεύεται τα χρήματα της ΚΑΠ;”) από το ευρωπαϊκό γραφείο της Greenpeace διαπιστώνει ότι ορισμένοι από τους πλουσιότερους ανθρώπους στην Ευρώπη λαμβάνουν τεράστια ποσά από τις εισφορές των φορολογουμένων σε έξι χώρες της ΕΕ: Τσεχία, Δανία, Γερμανία, Ιταλία, Ολλανδία και Ισπανία.

Σύμφωνα πάντα με τα στοιχεία που έδωσε στη δημοσιότητα η περιβαλλοντική οργάνωση, η Ολλανδία παρουσιάζει την πιο ακραία συγκέντρωση μεταξύ των χωρών που αναλύθηκαν, με μόλις το 1% των δικαιούχων να λαμβάνει το 40% των επιδοτήσεων της ΚΑΠ. Στο σύνολο των έξι χωρών, το 10% λαμβάνει κατά μέσο όρο τα δύο τρίτα των επιδοτήσεων, ενώ το 20% λαμβάνει περίπου τα τέσσερα πέμπτα.

Η Μυρτώ Πισπίνη, υπεύθυνη προγραμμάτων στο ελληνικό γραφείο της Greenpeace, δήλωσε: «Λόγω των στρεβλώσεων της ΚΑΠ, οι επιδοτήσεις καταλήγουν στους πλούσιους, ενώ δεν φτάνει επαρκής στήριξη σε όσους την έχουν πραγματικά ανάγκη: στους αγρότες που βρίσκονται στα πρόθυρα της χρεοκοπίας, στις μικρές αγροοικολογικές εκμεταλλεύσεις και σε όλους εκείνους που θέλουν να μεταβούν σε πιο βιώσιμες πρακτικές.

Δεν υπάρχει καμία αξία και λογική στην τροφοδότηση των ανισοτήτων, την καταστροφή της φύσης και την υπονόμευση της μακροπρόθεσμης βιωσιμότητας της ίδιας της παραγωγής τροφίμων. Η επόμενη ΚΑΠ χρειάζεται επειγόντως μεταρρυθμίσεις που θα υπηρετούν το δημόσιο συμφέρον, αντί να γεμίζουν απλώς τις τσέπες των πλούσιων γαιοκτημόνων».

Η Greenpeace καταλήγοντας στην ανακοίνωσή της, καλεί την ελληνική κυβέρνηση να στηρίξει μια νέα ΚΑΠ που θα:

● αποκαταστήσει τη βαθιά αδικία στην καρδιά του σημερινού συστήματος επιδοτήσεων

● διασφαλίσει ότι η στήριξη φτάνει σε αυτούς που την έχουν πραγματικά ανάγκη: τους μικρούς αγρότες σε επισφαλή οικονομική κατάσταση και σε αυτούς που είτε ήδη εφαρμόζουν είτε σκοπεύουν να εφαρμόσουν αγρο-οικολογικές βιώσιμες πρακτικές.

Καθώς και:

● να χαράξει το σχέδιο που θα αναγεννήσει και θωρακίσει πραγματικά την αγροτική παραγωγή στην Ελλάδα μέσα από ένα αγροτικό μοντέλο βιώσιμο, δίκαιο και ανθεκτικό στη νέα κλιματική πραγματικότητα.

Η κυβέρνηση δια του αντιπροέδρου Κωστή Χατζηδάκη πήρε τελικά το πράσινο φως για το Action plan2 , ώστε να μπορέσουν να γίνουν και οι πληρωμές για τη βασική ενίσχυση των παραγωγών. Όμως, ο κίνδυνος μείωσης των κονδυλίων στην επόμενη προγραμματική περίοδο για την Κοινή Αγροτική Πολιτική, που οικοδομείται αυτή τη στιγμή παραμένει ανοιχτός.

Έτσι, παρά τις προσπάθειες και τις πιέσεις των ευρωβουλευτών από άλλες χώρες και την έντονη αντιπαράθεσή τους με την πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν, ελάχιστες βελτιώσεις έγιναν. Ιδιαίτερη ανησυχία έχει προκαλέσει η τρομακτική μείωση του προϋπολογισμού και για τη νέα ΚΑΠ και για τη νέα Κοινή Αλιευτική Πολιτική, για τη χώρα μας.

Σύμφωνα με όσα ανέφερε στην εκπομπή της Άννας Στεργίου στο Parosvoice.com η βουλευτής Β’ Πειραιά και Νήσων του ΚΚΕ, Διαμάντω Μανωλάκου η μείωση των κονδυλίων προς τη χώρα μας, αν δεν αλλάξει κάτι, θα είναι εξοντωτική πρώτα απ΄ όλα για τους ψαράδες καθώς ανέρχεται κοντά στο 67%.

Η κ. Μανωλάκου έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου και για τη μείωση κονδυλίων στη Νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική μετά το 2027, για την οποία ήδη οι διαπραγματεύσεις έχουν προχωρήσει τονίζοντας ότι με τα μέχρι στιγμής δεδομένα η μείωση αγγίζει γύρω στο 25%, δηλαδή περίπου 4,75 δις ευρώ.

Η κατάσταση, όπως εξήγησε, είναι ιδιαίτερα ανησυχητική και, αν και δεν έχουν οριστικοποιηθεί ακόμη τα κονδύλια, λόγω του πολεμικής οικονομίας και με τα μέχρι στιγμής δεδομένα, εξαιτίας και του σκανδάλου του ΟΠΕΚΕΠΕ, θα υπάρξουν σημαντικές περικοπές στα κονδύλια και της Νέας ΚΑΠ και της νέας ΚΑλΠ για τη χώρα μας.

Το νέο δημοσιονομικό πλαίσιο στη Κοινότητα δεν έχει ψηφιστεί ακόμη αλλά είναι σε στάδιο συζήτησης. Όμως, η κ. Μανωλάκου σημείωσε πως κατά την επίσκεψή της στις Βρυξέλλες, ως μέλος της Επιτροπής Ευρωπαϊκών Υποθέσεων σε συνάντηση που είχαν με τον αρμόδιο Επίτροπο, πληροφορήθηκαν πως το ψαλίδι θα είναι κοντά στο 67% από το Ταμείο Αλιείας.

Το γεγονός αυτό, όπως εξήγησε, «θα έχει δυσμενέστατες συνέπειες στην παράκτια αλιεία» ενώ αναμένεται να χτυπηθεί ο Έλληνας ψαράς, ακόμη περισσότερο υπέρ των μεγάλων ιχθυοκαλλιεργητών.

Για την ΚΑΠ μετά το 2027, ο Έλληνας υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αναφερόμενος στις προτάσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, αναγνώρισε ως θετικές τη στήριξη των πρωτεϊνούχων καλλιεργειών, την καλύτερη οργάνωση των τομεακών παρεμβάσεων και το πρόγραμμα της Ένωσης για τα σχολεία, που συνδέει την υγιεινή διατροφή με την ενίσχυση μικρών παραγωγών.

Ωστόσο, ξεκαθάρισε ότι η Ελλάδα απορρίπτει κατηγορηματικά κάθε σενάριο υποχρεωτικής εθνικής συγχρηματοδότησης: «Μια τέτοια επιλογή θα οδηγούσε σε σοβαρές ανισότητες μεταξύ κρατών μελών και θα υπονόμευε την ενιαία φύση της ΚΑΠ».

Η εθνική θέση, όπως είπε, είναι σαφής: «Θέλουμε μια ΚΑΠ ισχυρή, με επαρκή προϋπολογισμό, χωρίς επανεθνικοποίηση, που θα κρατά ζωντανή την ύπαιθρο και θα εγγυάται επισιτιστική ασφάλεια για όλους».

Για την απλούστευση του κανονισμού αλιείας ο κ. Τσιάρας τόνισε ότι η απλούστευση της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής αποτελεί προϋπόθεση για να γίνει πιο λειτουργική και κοντά στις πραγματικές ανάγκες του κλάδου.

Σημείωσε ότι η Ελλάδα εφαρμόζει ήδη ψηφιακά εργαλεία στην αδειοδότηση και την ηλεκτρονική καταγραφή αλιευμάτων, ωστόσο προειδοποίησε ότι μέτρα όπως η δορυφορική παρακολούθηση πολύ μικρών σκαφών δημιουργούν δυσανάλογο κόστος χωρίς ουσιαστικό όφελος.

Ζήτησε, επίσης, τα πολυετή σχέδια να βασίζονται σε αξιόπιστα επιστημονικά δεδομένα και να προσαρμόζονται στις πραγματικότητες της μικρής παράκτιας αλιείας, «ραχοκοκαλιά του ελληνικού στόλου και στήριγμα των νησιωτικών κοινοτήτων». Ιδιαίτερη, δε, αναφορά έκανε στην υπεραλίευση αλιέων από τρίτες χώρες και τις ελληνικές προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές.

Για την αφρικανική πανώλη των χοίρων ο κ. Τσιάρας εξέφρασε την αλληλεγγύη της Ελλάδας προς την Εσθονία και τα κράτη μέλη που πλήττονται από την αφρικανική πανώλη των χοίρων, υπογραμμίζοντας τις σοβαρές επιπτώσεις της νόσου στην παραγωγή χοιρινού κρέατος, την επισιτιστική ασφάλεια και την αγροδιατροφική αλυσίδα.

Συνδέοντας την εμπειρία της Ελλάδας με την επιζωοτία της ευλογιάς στα αιγοπρόβατα, ανέδειξε το βάρος που επωμίζονται οι παραγωγοί και οι τοπικές κοινωνίες. Τάχθηκε υπέρ της ενίσχυσης της βιοασφάλειας, της βιώσιμης μείωσης του πληθυσμού αγριόχοιρων και της σταθερής ευρωπαϊκής χρηματοδότησης και ερευνητικής στήριξης.

Τέλος, για τον κανόνα αποδέσμευσης στα Στρατηγικά Σχέδια της ΚΑΠ, ο υπουργός υπογράμμισε ότι οι επενδύσεις στην αγροτική ανάπτυξη είναι μακροπρόθεσμες και απαιτούν περισσότερο χρόνο, ειδικά σε μια περίοδο που οι αγρότες δοκιμάζονται από τον πόλεμο στην Ουκρανία, την ενεργειακή κρίση και τις φυσικές καταστροφές.

Στηρίζοντας την πρόταση για επιστροφή στον κανόνα αποδέσμευσης N+3 (αντί για N+2), επισήμανε ότι μια τέτοια αλλαγή «θα δώσει την απαραίτητη ευελιξία στα κράτη μέλη, θα επιτρέψει την καλύτερη αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων και θα ενισχύσει την αποτελεσματικότητα των Στρατηγικών Σχεδίων της ΚΑΠ».

Νωρίτερα, ο Κώστας Τσιάρας προέδρευσε από κοινού με την Φινλανδή Υπουργό Σάρι Εσσάγια στην προπαρασκευαστική σύνοδο του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (EPP), η οποία διεξήχθη παρουσία του Επίτροπου Γεωργίας και Τροφίμων, Κρίστοφερ Χάνσεν.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρέθηκε το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο (MFF), με τους Υπουργούς να επαναβεβαιώνουν τη θεμελιώδη σημασία της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής (ΚΑΠ) για την ασφάλεια των τροφίμων, την οικονομική ανθεκτικότητα και ανταγωνιστικότητα, την τήρηση υψηλών προτύπων, την περιβαλλοντική βιωσιμότητα και τη προστασία του κοινωνικού ιστού της υπαίθρου.

Τόνισαν, παράλληλα, ότι η επαρκής χρηματοδότηση, θεμελιωμένη σε μια ισχυρή ευρωπαϊκή πολιτική, είναι κρίσιμη για τη διασφάλιση των στρατηγικών συμφερόντων της ΕΕ στην παραγωγή τροφίμων. Υπογράμμισαν, επίσης, την ανάγκη προστασίας των εισοδημάτων των αγροτών, με τις άμεσες ενισχύσεις να παραμένουν ο ακρογωνιαίος λίθος σταθερότητας του κλάδου, ενώ αναγνώρισαν ότι η μείωση της γραφειοκρατίας για τους παραγωγούς αποτελεί επιτακτική προτεραιότητα.

Η έκθεση, για το θέμα της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής πήρε έγκριση με 393 ψήφους υπέρ, 145 κατά και 123 αποχές. Οι ευρωβουλευτές ζήτησαν μεγαλύτερο και αυτόνομο γεωργικό προϋπολογισμό για την περίοδο μετά το 2027, λιγότερη γραφειοκρατία και κίνητρα για την επίτευξη περιβαλλοντικών και κοινωνικών στόχων.

Στο πλαίσιο της διαπραγματευτικής του θέσης για το μέλλον της Κοινής Γεωργικής Πολιτικής (ΚΓΠ), το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δήλωσε πως ο προϋπολογισμός της δεν πρέπει να ενσωματωθεί σε άλλους τομείς χρηματοδότησης, ούτε να αποτελέσει μέρος ευρύτερης χρηματοδότησης που χρησιμοποιείται από τα κράτη μέλη για σκοπούς άλλους από τη γεωργία.

Οι ευρωβουλευτές τόνισαν ότι η άμεση εισοδηματική στήριξη θα πρέπει να καταβάλλεται σε όλους τους ενεργούς, επαγγελματίες γεωργούς σύμφωνα με ένα μοντέλο με βάση την έκταση, καθώς και ότι η αγροτική ανάπτυξη πρέπει να υποστηρίζεται ανεξάρτητα από τις πολιτικές συνοχής.

Ειδικότερα, αναφέρθηκε πως η μείωση του διοικητικού φόρτου για τους γεωργούς πρέπει να αποτελεί μία από τις κατευθυντήριες αρχές της ΚΓΠ. Οι ευρωβουλευτές επιθυμούν ένα σύστημα βάσει κινήτρων για την ενθάρρυνση των γεωργών να επιτύχουν περιβαλλοντικούς και κοινωνικούς στόχους, ενώ τα οικολογικά προγράμματα θα πρέπει να παραμείνουν προαιρετικά και να συνοδεύονται από αποζημίωση.

Οι ευρωβουλευτές υποστήριξαν επίσης ότι πρέπει να λαμβάνονται υπόψη οι υφιστάμενες γεωργικές πρακτικές όταν οι γεωργοί υποχρεούνται να συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις για τη διατήρηση της γης σε καλή γεωργική και περιβαλλοντική κατάσταση.

Σε ό, τι αφορά στη δορυφορική γεωργία και στις νέες τεχνολογίες, τονίστηκε πως όλοι οι γεωργοί πρέπει να έχουν πρόσβαση σε καινοτόμες και ψηφιακές λύσεις που στηρίζουν τη βιώσιμη γεωργία, ενισχύουν το εισόδημά τους και μειώνουν τον διοικητικό τους φόρτο.
Για να ελαχιστοποιηθούν οι αγχωτικές διαδικασίες επιθεώρησης των γεωργικών εκμεταλλεύσεων, οι ευρωβουλευτές τόνισαν ότι η παρακολούθηση της χρήσης των κονδυλίων της ΚΓΠ θα πρέπει να βασίζεται σε δορυφορικές εικόνες και αυτοπιστοποίηση, σε ένα κεντρικό, ηλεκτρονικό σύστημα αναφοράς.
Κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης τέθηκε και το ζήτημα της διαχείρισης των υδάτων και της κυκλικής οικονομίας στη γεωργία. Για να εξασφαλιστεί επαρκής και καλής ποιότητας παραγωγή τροφίμων, το Κοινοβούλιο υποστήριξε πως χρειάζονται επενδύσεις στον εκσυγχρονισμό και την ανάπτυξη υποδομών συγκράτησης, διανομής και αποθήκευσης νερού, καθώς και στον καθαρισμό και την επεξεργασία λυμάτων. Και τονίστηκε πως θα πρέπει επίσης να παρέχονται κίνητρα στους γεωργούς για την ανάκτηση βιομάζας, γεωργικών αποβλήτων και παραπροϊόντων.

Η εισηγήτρια Κάρμεν Κρέσπο Ντίαζ (ΕΛΚ, Ισπανία) δήλωσε: «Αγωνιζόμαστε για το δίκαιο μέλλον που αξίζει ο γεωργικός τομέας της Ευρώπης. Αυτό σημαίνει μία πραγματικά κοινή ΚΓΠ που ενισχύει την αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων, στηρίζει δυναμικές αγροτικές κοινότητες και ενδυναμώνει τους γεωργούς μέσω της καινοτομίας, της ανανέωσης των γενεών και των δίκαιων συνθηκών της αγοράς. Δεν μπορούμε να υποστηρίξουμε περικοπές, ούτε προσπάθειες εθνικοποίησης της ΚΓΠ ή συγχώνευσης της χρηματοδότησής της με άλλα μέσα της ΕΕ. Πάνω απ’ όλα, πρέπει να διασφαλίσουμε και να εγγυηθούμε τις άμεσες ενισχύσεις στους γεωργούς· αυτές αποτελούν τη ραχοκοκαλιά του εισοδήματός τους και το πιο αποτελεσματικό εργαλείο για τη διασφάλιση της επισιτιστικής ασφάλειας και της περιφερειακής ισορροπίας σε ολόκληρη την Ευρώπη».

Μάλιστα με αφορμή περιπτώσεις που εντοπίσθηκαν χθες στη Λάρισα και στην Κόρινθο με ελληνοποιήσεις αμνοεριφίων, τόνισε ότι «όποιος θέλει να τηρήσει τους κανόνες θα είμαστε σύμμαχοι, όποιος δεν τους τηρεί θα είναι απέναντί μας».

Ο ΥπΑΑΤ σημείωσε ότι οι έκτακτοι έλεγχοι από τα μικτά κλιμάκια του ΥΠΑΑΤ στα οποία μετέχουν οι διευθύνσεις Τροφίμων και Κρέατος του υπουργείου, ο ΕΛΓΟ- ΔΗΜΗΤΡΑ, ο ΕΦΕΤ, τα κατά τόπους κλιμάκια των ΔΑΟΚ και εφόσον απαιτείται υπάρχει συνδρομή δικαστικών, λιμενικών και αστυνομικών αρχών, έχουν αποδώσει σημαντικά αποτελέσματα. 

Θύμισε ότι οι έκτακτοι έλεγχοι των μικτών κλιμακίων ξεκίνησαν από τις 18 Ιανουαρίου, όταν με απόφασή του ενοποιήθηκαν αρμοδιότητες που ήταν κατακερματισμένες σε διάφορες υπηρεσίες του ΥΠΑΑΤ και ενδεικτικά ανέφερε σε ό,τι αφορά στο γάλα, ενώ υπήρχαν εισαγωγές περίπου 30 βυτίων την ημέρα, μετά τους ελέγχους οι εισαγωγές γάλακτος και υποπροϊόντων γάλακτος μειώθηκαν στα 5-6 βυτία, με αποτέλεσμα να ανέβει και η τιμή στον παραγωγό.

Τα πρόστιμα που έχουν επιβληθεί, σημείωσε, ξεπερνούν τα 2 εκατ. ευρώ και τόνισε ότι οι έλεγχοι στην αγορά θα συνεχισθούν.

Πετύχαμε κοινό βηματισμό για τις αλλαγές στην ΚΑΠ

Όσον αφορά στην ΚΑΠ, αναφέρθηκε στις συντονισμένες κινήσεις της χώρας μας στο εσωτερικό της ΕΕ σημειώνοντας ότι με πρωτοβουλία της Ελλάδας, ενεργοποιήθηκε για θέματα Γεωργίας και Αλιείας η συμμαχία των εννέα μεσογειακών χωρών της ΕΕ, γνωστή ως EUMED9, η οποία συνεδρίαζε συνήθως για ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και οικονομίας και ήδη έχει συνεδριάσει πέντε φορές. .  «Αποτέλεσμα ήταν να αποκτήσουμεκοινό βηματισμό και στα ζητήματα του πρωτογενούς τομέα», τόνισε ο υπουργός.

Παράλληλα οι 19 προτάσεις που κατέθεσε η Ελλάδα για αλλαγές στην ΚΑΠ, καθώς είχε έγκαιρα αντιληφθεί τις δυσκολίες στην εφαρμογή της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, υιοθετήθηκαν πλήρως από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα

Ο ΥπΑΑΤ σημείωσε τον καθοριστικό ρόλο που έχουν οι αποφάσεις των Βρυξελλών στην καθημερινότητα των Ευρωπαίων πολιτών και, φυσικά και των Ελλήνων και κάλεσε τα υπόλοιπα κόμματα της Ελλάδας να κινητοποιήσουν τις ευρωομάδες στις οποίες ανήκουν να συμβάλλουν στην προσπάθεια που έχει ξεκινήσει για αλλαγές στην ΚΑΠ με στόχο την απλοποίησή της. 

Δεν χρειαζόμαστε μια ΚΑΠ εχθρική απέναντι στον αγρότη, είπε ο Λευτέρης Αυγενάκης, επισημαίνοντας ότι ο παραγωγός πρέπει να βρίσκεται στο χωράφι και να παράγει και όχι να χάνει τον χρόνο του στα γρανάζια της γραφειοκρατίας. Σημείωσε δε ότι προστασία του περιβάλλοντος και αγροτική ανάπτυξη δεν είναι έννοιες ασύμβατες και πρέπει και μπορούν να βρίσκονται σε αρμονία.

Στην εισήγησή του ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων παράλληλα με την κατάσταση στη Θεσσαλία αναφέρθηκε και στην πολιτική που ασκείται στα ζητήματα που αφορούν στις αλλαγές στην ΚΑΠ. Σημειώνεται ότι δεν έχει υπάρξει ποτέ μέχρι σήμερα αλλαγή της ΚΑΠ σε δομικά της σημεία ενόσω βρίσκεται σε εφαρμογή.

Μέτρα

Ο κ. Αυγενάκης αναφέρθηκε σε μια σειρά αποφάσεων που έχουν ήδη ληφθεί και τα μέτρα βρίσκονται σε εξέλιξη:

1. Τη Δευτέρα, ανοίγει η πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων για ένταξη στο Μέτρο που αφορά τους πληγέντες κτηνοτρόφους και μελισσοκόμους της Θεσσαλίας, της Βόρειας Φθιώτιδας και του Έβρου. Πρόκειται για μέτρο ύψους 45 εκατ. ευρώ και αφορά δωρεάν αντικατάσταση ζωικού κεφαλαίου και ανακατασκευή σταύλων, σε όσους επλήγησαν από τον βιβλικό τυφώνα Ντάνιελ. Ενισχύεται επίσης και η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών με στόχο τη μείωση του ενεργειακού κόστους παραγωγής.
2. Παρακάρλιες περιοχές: Η μελέτη αφορά την κάλυψη του απολεσθέντος εισοδήματος στις παρακάρλιες περιοχές και για όσους, γενικά, αδυνατούν να καλλιεργήσουν, λόγω της καταστροφής, τη γη τους. 120.000 στρέμματα καλλιεργήσιμης γης βρίσκονται ακόμα καλυμμένα με νερό. . Αναμένεται – από μέρα σε μέρα- η έγκριση του αιτήματος από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να ενεργοποιηθεί το μέτρο ύψους άνω των 40 εκατ. και αναμένεται να καλύψει τους παραγωγούς της περιοχής για τουλάχιστον δύο χρόνια.
3. Αμεσες αποζημιώσεις ύψους 1,5 εκατ. ευρώ μέσω του χρηματοδοτικού εργαλείου De minimis, για τους 427 αλιείς που δραστηριοποιούνται εντός του Παγασητικού και στα παράλια Νομού Λαρίσης. Άμεσα επίσης αναμένεται, η ενίσχυση με επί πλέον 1 εκατ. ευρώ των αλιέων της Β. Εύβοιας και Βόρειας Φθιώτιδας.
4. Καταβλήθηκαν, στο τέλος Ιανουαρίου, από το Γεωργικό Αποθεματικό 2023, αποζημιώσεις 15,8 εκατ ευρώ σε μη υπόχρεους να ασφαλιστούν στον ΕΛΓΑ (πτηνοτρόφοι, χοιροτρόφοι, θερμοκηπιακές καλλιέργειες, καλλωπιστικά φυτά, φυτωριούχοι, κ.α).
5. Αντίστοιχες ενισχύσεις για τους μελισσοκόμους, δηλαδή 15 ευρώ ανά κυψέλη, δίνονται και στους μελισσοκόμους των πληγεισών περιοχών της Βορείου Φθιώτιδας, Βόρειας Εύβοιας και της Ρόδου.
6. Απονιτροποίηση: «Τρέχουν» δύο προγράμματα ύψους 150 εκατ. ευρώ. Το ένα με νέα πρόσκληση για τις περιοχές της Θεσσαλίας, Β. Φθιώτιδας και Έβρου, ύψους 100 εκατ. ευρώ και το άλλο με παράταση της υφιστάμενης πρόσκλησης, με εφαρμογή σε όλη τη χώρα, ύψους 50 εκατ. ευρώ. Η νέα πρόσκληση αναμένεται να δημοσιευθεί εντός του Απριλίου.
7. Σχέδια Βελτίωσης για όλους τους επιλαχόντες της Θεσσαλίας (κάλυψη επί πλέον 322 δικαιούχους με 17.497.655 ευρώ) και του Έβρου (καλυψη επί πλέον 87 δικαιούχους με 6.100.000 ευρώ. Επίσης εντάχθηκαν όλοι οι επιλαχόντες στις πληγείσες περιοχές της Ρόδου, Βόρειας Εύβοιας και της Βόρειας Φθιώτιδας:
   Ρόδος: Κλαλυψη επιπλέον 27 περιπτώσεων με 1.600.000 ευρώ.
   Βόρεια Εύβοια: Κάλυψη επιπλέον 78 δικαιούχων με 3.220.000.
   Βόρεια Φθιώτιδα (περιοχή Δομοκού: κάλυψη επί πλέον 78 δικαιούχων με 3.250.000 ευρώ.

Μήνυμα Σκρέκα

Ο υπουργός Ανάπτυξης Κώστας Σκρέκας στο μήνυμά του ανέφερε:

«Στο Υπαν σχεδιάζουμε σε συνεργασία με ΥΠΑΑΝ και ΥΠΟΙΚ (Παπαθανάσης) αναπτυξιακό καθεστώς που θα είναι επιλέξιμες οι πληγείσες επιχειρήσεις για επενδύσεις εκσυγχρονισμού αλλά και μέτρων προστασίας και προσαρμογής από συνέπειες Κλιματικής Κρίσης»

Ο Περιφερειάρχης Δημήτρης Κουρέτας

Ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας τόνισε ότι από την ημέρα που ανέλαβε μέχρι σήμερα έχουν επταπλασιασθεί τα αιτήματα και οι αντίστοιχοι φάκελοι που έχουν καταθέσει οι πληγέντες

Όπως είπε, γίνεται ένας τιτάνιος αγώνας. Δεκαπλασιάσαμε την ταχύτητα με την οποία δουλεύουμε. Αυτό το έργο που προσπαθούμε να φέρουμε εις πέρας με τις πληρωμές των αποζημιώσεων δεν γίνεται να ολοκληρωθεί σε μια εβδομάδα, τόνισε ο Περιφερειάρχης Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας και πρόσθεσε ότι περίπου μέχρι τις 13 Μαρτίου θα έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία.

Στη συνάντηση μετέχουν επίσης οι Περιφερειάρχες Θεσσαλίας Δημήτρης Κουρέτας και Στερεάς Ελλάδας Φάνης Σπανός (με τηλεδιάσκεψη) ο αντιπεριφερειάρχης πρωτογενούς τομέα της Περιφέρειας Θεσσαλίας, Δήμαρχοι των περιοχών που έχουν πληγεί εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης από τις Παρακάρλιες περιοχές εκπρόσωποι των ΤΟΕΒ, κτηνοτροφικών, γεωργικών, μελισσοκομικών οργανώσεων και γενικά παραγωγικών, εκπρόσωποι Επιμελητηρίων κα Διεπαγγελματικών, καθώς και γενικότερα εκπρόσωποι θεσμικών φορέων της περιοχής, όπως επίσης και οι Θεσσαλοί – μέλη του Συντονιστικού της Πανελλαδικής των Μπλόκων.

Μετείχαν επίσης οι ΓΓ του ΥΠΑΑΤ, και οι ηγεσίες των εποπτευόμενων οργανισμών.

Οι αλλαγές στην ΚΑΠ – Βασικοί στόχοι των ελληνικών προτάσεων

• Απλοποίηση, διευκόλυνση και επιτάχυνση των διαδικασιών των ελέγχων
• Περιορισμός του αριθμού των ελέγχων ανά δικαιούχο
• Εξαίρεση ελέγχων από την εφαρμογή των περιβαλλοντικών προτύπων μέχρι 100 στρέμματα (Εξαίρεση για την τρέχουσα χρονιά των ελέγχων από τον ΟΠΕΚΕΠΕ για την τήρηση των περιβαλλοντικών προτύπων π.χ. αγρανάπαυση, αμειψισπορά κ.α. για εκμεταλλεύσεις κάτω των 100 στρεμμάτων)
• Επιτάχυνση των διαδικασιών τροποποίησης του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ (Μειώνεται ο χρόνος αναμονής μεταξύ αιτήματος και έγκρισης των αιτήσεων τροποποίησης του ΣΣ ΚΑΠ γεγονός που οδηγεί σε μικρότερο διοικητικό κόστος)
• Ευελιξία εφαρμογής των λεγόμενων οικολογικών σχημάτων και ευελιξία παρεκκλίσεων στην εφαρμογή τους στις περιπτώσεις που απαιτείται (να μπορούν να ληφθούν υπόψη οι τοπικές κλιματολογικές συνθήκες καθώς και αυτές της παραγωγής των αγροτικών προϊόντων ούτως ώστε οι απαιτήσεις των οικολογικών σχημάτων και οι παρεκκλίσεις να μπορούν δοθούν λαμβάνοντας υπόψη τις ανωτέρω ειδικές συνθήκες και όχι οριζόντια για όλη την ΕΕ όπως ισχύει σήμερα)
• Άμεση διαδικασία ανακατανομής αχρησιμοποίητων κονδυλίων (άμεση και ευέλικτη μεταφορά των αδιάθετων κονδυλίων μεταξύ μέτρων)
• Απλούστευση των διαδικασιών για αντιμετώπιση των επιπτώσεων σε περιπτώσεις ακραίων καιρικών φαινομένων και πυρκαγιών, με τη δημιουργία μόνιμου μηχανισμού και αξιοποίηση του 2% της ΚΑΠ κάθε χώρας.
• Συμπεριληπτικός ορισμός του όρου «ανωτέρα βία», ώστε να είναι πιο διακριτές οι περιπτώσεις που εντάσσονται σε αυτό το πλαίσιο (καλύτερη και πληρέστερη ερμηνεία των περιπτώσεων που μπορούν να υπαχθούν στον όρο “ανωτέρα βία” με αποτέλεσμα την πληρωμή των δικαιούχων χωρίς γκρίζες ζώνες υπαγωγής ή μη στον όρο αυτό)

Οι 15 προτάσεις για διοικητικές αλλαγές

1. Διευκόλυνση της χρήσης δορυφορικών εικόνων καλής ποιότητας για την αποφυγή της ανάγκης επιτόπιων ελέγχων ή για την επανεξέταση των διαδικασιών ποιοτικών ελέγχων των συστημάτων ελέγχου μας για την αποφυγή της ανάγκης πολλαπλών επιτόπιων ελέγχων. (Απλοποίηση διαδικασιών ελέγχου, μικρότερο διοικητικό κόστος, συντόμευση του ελέγχου (αφορά δικαιούχους)
2. Απλοποίηση των ελέγχων – Μείωση των απαραίτητων επιθεωρήσεων σε μία επίσκεψη ανά αγρόκτημα ετησίως. (Απλοποίηση διαδικασιών ελέγχου, μικρότερο διοικητικό κόστος, συντόμευση του ελέγχου (αφορά δικαιούχους)
3. Εναρμόνιση των διατάξεων σχετικά με την έναρξη ισχύος των προτάσεων τροποποίησης, για τις παρεμβάσεις του Πυλώνα Ι (ΕΓΤΕ) με τις ισχύουσες διατάξεις για τον Πυλώνα ΙΙ (ΕΓΤΑΑ). Η ισχύς των τροποποιήσεων από την ημερομηνία της επίσημης υποβολής τους στις υπηρεσίες της ΕΕ να εφαρμοστεί και για τον Πυλώνα Ι (μεγαλύτερη απορρόφηση) / Αφορά Διαχειριστική Αρχή και τους δικαιούχους
4. Δυνατότητα τροποποίησης στοιχείων του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ, μόνο με κοινοποίηση στην ΕΕ για ορισμένα θέματα για τα οποία θα υπάρξει προηγούμενη συμφωνία. Επιπλέον, θα πρέπει να υπάρχει η δυνατότητα υποβολής τροποποίησης στο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ, χωρίς περιορισμούς ως προς τον αριθμό ανά έτος για την αντιμετώπιση τυχόν αναγκών που προκύπτουν κατά την εφαρμογή του. Επιπλέον, να εφαρμόζεται αναδρομικότητα για ορισμένες τροποποιήσεις ανάλογα με τη φύση των σχετικών παρεμβάσεων. Ευελιξία διορθώσεων-τροποποιήσεων – μεγαλύτερη απορρόφηση. Αφορά τον ΟΠΕΚΕΠΕ και Διαχειριστική Αρχή και τους δικαιούχους
5. Περιορισμός των απαιτούμενων πληροφοριών στο προγραμματικό κείμενο του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ στα απολύτως απαραίτητα, λαμβάνοντας υπόψη ότι πρόκειται για κείμενο στρατηγικής και όχι για επιχειρησιακό.
   (Απλούστευση διαδικασιών reporting και εγκρίσεων, μικρότερο διοικητικό κόστος με άμεσες εγκρίσεις. Αφορά ΟΠΕΚΕΠΕ και Διαχειριστική Αρχή)
6. Επανεξέταση της απαίτησης για υποχρεωτική συνοχή των παρεμβάσεων των Συνδεδεμένων Ενισχύσεων Εισοδήματος με την Οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα όσον αφορά την απλούστευση. (Αλλαγή στην συνδεδεμένη ενίσχυση του αραβοσίτου ώστε να καταστούν όλοι δικαιούχοι ενίσχυσης. Αφορά ΟΠΕΚΕΠΕ, Διαχειριστική Αρχή και δικαιούχους)
7. Τροποποίηση των διατάξεων της διετούς ανασκόπησης επιδόσεων, προκειμένου να καλύψει το οικονομικό έτος 2026. Η ανοχή απόκλισης θα πρέπει να αυξηθεί από 25 σε 40%. (Απλοποίηση διαδικασιών ελέγχου, μικρότερο διοικητικό κόστος, συντόμευση των ελέγχων. Αφορά ΟΠΕΚΕΠΕ και Διαχειριστική Αρχή)
8. Επιτάχυνση της διαπραγμάτευσης των τροποποιήσεων του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ, με τη σημαντική μείωση του χρόνου διαβούλευσης μεταξύ των επιτροπών και των επίσημων υπογραφών. (Ευελιξία διορθώσεων – τροποποιήσεων που θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη απορρόφηση των πόρων. Αφορά τη Διαχειριστική Αρχή)
9. Παρέκκλιση 12 μηνών από τα ακόλουθα Πρότυπα για την Καλή Γεωργική και Περιβαλλοντική Κατάσταση (ΚΓΠΚ): ΚΓΠΚ 5, ΚΓΠΚ 6, ΚΓΠΚ 7, ΚΓΠΚ 8. (Απλοποίηση διαδικασιών ελέγχου, μικρότερο διοικητικό κόστος, συντόμευση του ελέγχου, θα αποφευχθούν τα πρόστιμα σε αυτούς που δεν εναρμονίζονται με τις ανωτέρων ΚΓΠΚ δίνοντάς τους μεγαλύτερο χρόνο προσαρμογής. Αφορά δικαιούχους)
10. Ετήσια έκθεση – παράταση του χρόνου επεξεργασίας της ετήσιας έκθεσης, λαμβάνοντας υπόψη την απαραίτητη ανταλλαγή δεδομένων από διάφορους φορείς (διαχειριστική αρχή, οργανισμός πληρωμών, επιτροπή παρακολούθησης και φορέας πιστοποίησης) και την τεχνική και διοικητική πολυπλοκότητα του συστήματος. (Ευελιξία διορθώσεων – τροποποιήσεων που θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη απορρόφηση. Αφορά ΟΠΕΚΕΠΕ και Διαχειριστική Αρχή)
11. Επιλογές απλοποιημένου κόστους – στην πολιτική συνοχής, έργα κάτω από ένα συγκεκριμένο ποσό υποχρεούνται να χρησιμοποιούν επιλογές απλοποιημένου κόστους. Για μέτρα εκτός ΟΣΔΕ, αυτή θα μπορούσε να είναι η επιλογή για την απλούστευση της εφαρμογής της πολιτικής. (Ευελιξία διορθώσεων – τροποποιήσεων που θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη απορρόφηση. Αφορά ΟΠΕΚΕΠΕ και Διαχειριστική Αρχή)
12. Αποσαφήνιση των προϋποθέσεων για την εφαρμογή της αρχής της αναλογικότητας για να διασφαλιστεί η αναλογία κόστους/αποτελεσματικότητας προσαρμοσμένης στις προκλήσεις. Πρόβλεψη για έλεγχο εγγράφων όταν προσφέρει επαρκή βαθμό βεβαιότητας ή ακόμη και περιορισμός του ελέγχου του αριθμού των ζώων μόνο σε βοήθεια σε συνδυασμό με την παραγωγή ζώων. (Απλοποίηση διαδικασιών ελέγχου, μικρότερο διοικητικό κόστος, συντόμευση του ελέγχου, πιο γρήγορη καταβολή ενισχύσεων. Αφορά ΟΠΕΚΕΠΕ, Διαχειριστική Αρχή και τους δικαιούχους)
13. Μείωση των περιπτώσεων που απαιτείται μεμονωμένο αίτημα για ανωτέρα βία, όταν οι φορείς ελέγχου διαθέτουν επίσημα στοιχεία, που αποδεικνύουν την εκδήλωση γεγονότος σε προσδιορισμένη γεωγραφική περιοχή. Για παράδειγμα ακραία καιρικά φαινόμενα ή πυρκαγιές. (καλύτερη και πληρέστερη ερμηνεία των περιπτώσεων που μπορούν να υπαχθούν στον όρο “ανωτέρα βία” με αποτέλεσμα την πληρωμή των δικαιούχων χωρίς γκρίζες ζώνες υπαγωγής ή μη στον όρο αυτό. Αφορά δικαιούχους)
14. Ευελιξία για ανακατανομή αχρησιμοποίητων κονδυλίων, μεταξύ παρεμβάσεων με σωστή αιτιολόγηση. (Ευελιξία διορθώσεων – τροποποιήσεων που θα οδηγήσει σε μεγαλύτερη απορρόφηση. Αφορά τη Διαχειριστική Αρχή)
15. Ορισμός του εύρους θερμοκρασίας που αντιστοιχεί στη θερμοκρασία του λιώσιμου πάγου για τη διευκόλυνση του εμπορίου μεταξύ των κρατών μελών για αλιευτικά προϊόντα. (Απλοποίηση διαδικασιών ελέγχου, μικρότερο διοικητικό κόστος, συντόμευση του ελέγχου / αφορά ΟΠΕΚΕΠΕ και Διαχειριστική Αρχή)

Συνεδρίαση EUMED 9 στις Βρυξέλλες

Συνεδρίαση για πρώτη φορά, ύστερα από ελληνική πρωτοβουλία, η συμμαχία 9 χωρών του Ευρωπαικού Νότου, στις Βρυξέλλες τις 24/01/2024.

Συμμετέχουσες χώρες ήταν Ελλάδα, Ιταλία, Γαλλία, Ισπανία, Πορτογαλία, Κροατία, Μάλτα, Σλοβενία, Κύπρος. Τα θέματα που συζητήθηκαν είναι τα εξής:

• Απλοποίηση διαδικασιών ΚΑΠ- το τονίσαμε ήδη από την 1η συνεδρίαση και πριν καν ανοίξει η κουβέντα για αναθεώρηση της ΚΑΠ στο Συμβούλιο Υπουργών Γεωργίας και Αλιείας τον Φεβρουάριο
• Ανάγκη δημιουργίας μόνιμου μηχανισμού επιπτώσεων κλιματικής κρίσης
• Ακαρπία και περονόσπορος
• Ξενικά είδη στη Μεσόγειο, λαγοκέφαλος, λεοντόψαρο και μπλε κάβουρας.

Σε αυτή συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θεόδωρος Σκυλακάκης, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου, ο υφυπουργός Κλιματικής Αλλαγής και Πολιτικής Προστασίας, Χρήστος Τριαντόπουλος, ο υφυπουργός Υποδομών, Νίκος Ταχιάος, ο υφυπουργός Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς, ο υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Σταύρος Κελέτσης, ο γγ του ΥΠΑΑΤ, Γιώργος Στρατάκος, ο πρόεδρος του ΕΛΓΑ, Ανδρέας Λυκουρέντζος, ο πρόεδρος του ΟΠΕΚΕΠΕ, Κυριάκος Μπαμπασίδης κά, ενώ μήνυμα απέστειλε ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Κώστας Σκρέκας.

   Επίσης, μετείχαν ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας και Στερεάς Ελλάδας, Φάνης Σπανός (μέσω τηλεδιάσκεψης), ο δήμαρχος Βόλου, Αχιλλέας Μπέος, ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Λάρισας, Ρίζος Μαρούδας, ο πρόεδρος της Ενωτικής Ομοσπονδίας Αγροτικών Συλλόγων Καρδίτσας, Κώστας Τζέλλας, εκπρόσωποι της Αυτοδιοίκησης από τις παρακάρλιες περιοχές και δήμων που έχουν πληγεί και εκπρόσωποι των ΤΟΕΒ, κτηνοτροφικών, γεωργικών, μελισσοκομικών οργανώσεων και γενικά παραγωγικών και θεσμικών φορέων της περιοχής, όπως επίσης και οι Θεσσαλοί-μέλη του Συντονιστικού της Πανελλαδικής των Μπλόκων.

   «Η Θεσσαλία παραμένει πρώτη προτεραιότητα για την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη και με βάση την επιλογή μας αυτή προχωρούμε με ταχύτητα στην ανασυγκρότηση της Θεσσαλίας» είπε μεταξύ άλλων ο κ. Αυγενάκης.

   Σύμφωνα με τον κ. Αυγενάκη, οι αποζημιώσεις από τον ΕΛΓΑ, οι οποίες προέρχονται από τον κρατικό προϋπολογισμό, αναμένεται να ξεπεράσουν το αρχικώς υπολογισθέν ποσό των 260 εκατ. ευρώ.

   Όπως τόνισε, την ερχόμενη Δευτέρα θα ανοίξει η πλατφόρμα για την υποβολή αιτήσεων για ένταξη στο Μέτρο που αφορά τους πληγέντες κτηνοτρόφους και μελισσοκόμους της Θεσσαλίας, της Βόρειας Φθιώτιδας και του Έβρου, ύψους 45 εκατ. ευρώ, για την δωρεάν αντικατάσταση ζωικού κεφαλαίου και ανακατασκευή στάβλων.

   Επίσης, ανέφερε ότι εντάχθηκαν στα Σχέδια Βελτίωσης, όλοι οι επιλαχόντες στις πληγείσες περιοχές της Ρόδου, Βόρειας Εύβοιας και της Βόρειας Φθιώτιδας.

   Όπως σημείωσε ο κ. Αυγενάκης, εντός Απριλίου θα δημοσιευθεί η νέα πρόσκληση για την «Απονιτροποίηση», τονίζοντας ότι οι περιοχές εφαρμογής του μέτρου είναι αυτές που είναι χαρακτηρισμένες ως ευαίσθητες στα νιτρικά, σύμφωνα με τους χάρτες του υπουργείου Περιβάλλοντος.

   Σχετικά με τις παρακάρλιες περιοχές, ο κ. Αυγενάκης είπε ότι μέσα σε σύντομο διάστημα αναμένεται να εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή το αίτημα για την ενεργοποίηση του Μέτρου και αμέσως μετά θα εκδοθεί η απαιτούμενη Υπουργική Απόφαση και η σχετική πρόσκληση, το αργότερο έως 31 Μαρτίου με 15 Απριλίου 2024. Το εν λόγω μέτρο είναι ύψους άνω των 40 εκατ. ευρώ για καθένα από τα δύο χρόνια εφαρμογής του.

   Ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων παρουσίασε επίσης τους βασικούς στόχους των ελληνικών προτάσεων αναφορικά με τις αλλαγές στην ΚΑΠ. Μεταξύ αυτών βρίσκεται η απλοποίηση, διευκόλυνση και επιτάχυνση των διαδικασιών των ελέγχων, αλλά και η ευελιξία εφαρμογής των λεγόμενων οικολογικών σχημάτων.

   Αναφέρθηκε στους ελέγχους που γίνονται για την αντιμετώπιση των ελληνοποιήσεων σε γάλα και στα ΠΟΠ προϊόντα, στις ετικέτες των προϊόντων, αλλά και στο αν η σήμανση που έχουν πληροί την εθνική και ενωσιακή νομοθεσία κά.

   Μέσα στις επόμενες ημέρες θα δημοσιευθεί η Υπουργική Απόφαση για τις ρυθμίσεις για το αγροτικό ρεύμα, όπως ανέφερε στην τοποθέτησή του ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Θεόδωρος Σκυλακάκης.

   Σχετικά με το Οργανισμό Διαχείρισης Υδάτων Θεσσαλίας (ΟΔΥΘ), το πολυνομοσχέδιο βρίσκεται για παρατηρήσεις στα υπουργεία και θα τεθεί σε δημόσια διαβούλευση μέσα στις επόμενες μέρες.

   Μεταξύ άλλων ο κ. Σκυλακάκης στάθηκε στο πρόγραμμα «ΑΠΟΛΛΩΝ» υπογραμμίζοντας ότι θα «δίνει φθηνότερο ρεύμα στους δήμους, στις ΔΕΥΑ, στους ΓΟΕΒ και στους ΤΟΕΒ, στην περίπτωση της Θεσσαλίας στον ΟΔΥΘ, καθώς και στα ευάλωτα νοικοκυριά».

   «Σχεδιάζουμε σε συνεργασία με ΥΠΑΑΝ και ΥΠΟΙΚ αναπτυξιακό καθεστώς που θα είναι επιλέξιμες οι πληγείσες επιχειρήσεις για επενδύσεις εκσυγχρονισμού, αλλά και μέτρων προστασίας και προσαρμογής από συνέπειες Κλιματικής Κρίσης» ανέφερε στο μήνυμά του ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Κώστας Σκρέκας.

   Ο υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών, Θάνος Πετραλιάς ανέφερε ότι τη Δευτέρα, 1 Απριλίου θα καταβληθεί η προκαταβολή των 41 εκατ. ευρώ για τον ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο, βάσει δηλώσεων ΟΣΔΕ.

   Σημείωσε ότι από το 2025 η καταβολή της επιστροφής του ΕΦΚ στο αγροτικό πετρέλαιο θα γίνει μόνιμη και θα ακολουθηθεί νέα μέθοδος όπου το 50% θα δίνεται οριζόντια και το υπόλοιπο ποσό θα συνδέεται με το ποσοστό κατανάλωσης κάθε αγρότη.

   Τόνισε ότι η καταστροφή που προκλήθηκε από τις θεομηνίες «Daniel» και «Elias» εκτιμώνται πάνω από 3 δισ. ευρώ, εκ των οποίων πάνω από 2 δισ. αφορούν τις υποδομές και πάνω από ένα δισ. φτάνουν οι αποζημιώσεις.

   Στα 43 εκατ. ευρώ ανέρχονται μέχρι στιγμής τα χρήματα που έχουν διατεθεί από την πρώτη αρωγή και αφορά περίπου 20.000 αγρότες και κτηνοτρόφους, επισήμανε στην τοποθέτησή του ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Χρήστος Τριαντόπουλος.

   «Αυτές τις μέρες ολοκληρώνεται η καταβολή του 50% για τους κτηνοτρόφους που έχουν χάσει τις εγκαταστάσεις τους από τις πυρκαγιές του καλοκαιριού στη Μαγνησία» είπε και προανήγγειλε ότι την επόμενη περίοδο θα ξεκινήσει η καταβολή της προκαταβολής για το φυτικό κεφάλαιο και δη για τις δενδρώδεις καλλιέργειες.

   Τη διάθεση 900.000.000 ευρώ για οδικά έργα και 450.000.000 ευρώ για σιδηροδρομικά έργα, από το Ταμείο Ανάκαμψης και το ΕΣΠΑ, ανακοίνωσε ο υφυπουργός Υποδομών Νίκος Ταχιάος, επισημαίνοντας ότι είναι σε εξέλιξη η διαδικασία για τον αριθμό των συμβάσεων που θα προχωρήσουν.

   Τόνισε, επίσης, ότι μέχρι 18 Μαΐου θα εκδοθεί η Συλλογική Απόφαση Ένταξης (ΣΑΕ) μέσα από την οποία θα γίνει η δέσμευση των πιστώσεων, διαδικασία που είναι απαραίτητη καθώς το 50% των χρημάτων προέρχονται από τον Κρατικό Προϋπολογισμό.

   Είπε, ακόμη, ότι στο τέλος της επόμενης εβδομάδας θα επισκεφθεί όλες τις πληγείσες περιοχές της Θεσσαλίας, όπου ξεχωριστά σε κάθε δήμο θα εξεταστούν οι παρεμβάσεις που πρέπει να γίνουν και δήλωσε ότι όπου χρειαστεί θα υπάρξουν διορθώσεις.

   Από την πλευρά του ο περιφερειάρχης Θεσσαλίας, Δημήτρης Κουρέτας, τόνισε ότι από την ημέρα που ανέλαβε μέχρι σήμερα έχουν επταπλασιασθεί τα αιτήματα και οι αντίστοιχοι φάκελοι που έχουν καταθέσει οι πληγέντες.

   Σύμφωνα με έγγραφο που κατέθεσε, σημείωσε ότι μέχρι στιγμής στην περιφέρεια έχουν υλοποιηθεί έργα προσωρινών αποκαταστάσεων συνολικού ύψους 61.550.000 ευρώ και για τη συνέχισή τους ζήτησε επιπλέον 15.000.000 ευρώ.

   Τέλος, σε ό,τι αφορά τις μόνιμες αποκαταστάσεις των αναχωμάτων και τους καθαρισμούς των κοιτών των ποταμών, είπε ότι «έχουμε ήδη γνωστοποιήσει την ανάγκη χρηματοδότησης ύψους 533.150.000 ευρώ. Το ποσό αυτό απαιτείται για την επαναφορά των ποταμών, ώστε να περιέλθουν στην προτέρα τους κατάσταση», είπε σχετικά.