Αλλά και αντίστροφα, με το ίδιο αποτέλεσμα. Η πάνδημη επιτυχία της ταινίας του Γιάννη Σμαραγδή για τον Καποδίστρια σαν να κάλεσε στο προσκήνιο τους κριτικούς κινηματογράφου για να αποδοκιμάσουν το μεγάλο κοινό που δεν έλαβε υπόψιν την κακή βαθμολογία τους για την ταινία. Ίχνος χαράς για μια ταινία που γέμισε τις κινηματογραφικές αίθουσες κι ας μην προορίζεται για τον Χρυσό Λέοντα, ίχνος ικανοποίησης για ένα προϊόν της έβδομης τέχνης που έχει εμπορική επιτυχία. Είναι σαν να κακιώνουμε με την εμπορική επιτυχία των αστυνομικών του Πέτρου Μάρκαρη στο εξωτερικό, επειδή ο συγγραφέας μάλλον δεν προορίζεται για το Νομπέλ Λογοτεχνίας.

Στον αντίποδα των σημερινών πολιτικών

Την ταινία για τον Καποδίστρια πρόσεξαν και οι Ελβετοί, καθώς πριν από λίγες μέρες ολοκληρώθηκαν 250 χρόνια από τη γέννηση του Έλληνα αριστοκράτη και πρώτου κυβερνήτη της ανεξάρτητης Ελλάδας. Να τι διαβάζουμε στην ελβετική εφημερίδα Neue Zürcher Zeitung: «Η ταινία του Γιάννη Σμαραγδή παρουσιάζει τη ζωή του Καποδίστρια σαν βίο αγίου. Δεν σκηνοθετεί τον ήρωα μόνο σαν αντίποδα των πολιτικών του αντιπάλων τότε, αλλά και των πολιτικών στη σημερινή Ελλάδα.

Η ταινία αυτή ωστόσο δεν επιχειρεί να διερευνήσει την τραγική διάσταση που είχε η δράση του Ιωάννη Καποδίστρια στην Ελλάδα. Παρά το ότι ήταν προικισμένος με ταλέντα, ηθικά υπεράνω πάσης υποψίας, ανιδιοτελής και εμφορούμενος από τις καλύτερες των προθέσεων, απέτυχε λόγω των πολιτικών δεδομένων που είχαν διαμορφωθεί στην Ελλάδα κατά τη διάρκεια του αγώνα για την ανεξαρτησία. Οι αρχές του δεν του επέτρεψαν να προσαρμοστεί με ρεαλισμό στα δεδομένα αυτά.»

Διαφορετική πολιτική ιδιοσυγκρασία

Οι Ελβετοί οφείλουν χάριτες στον Καποδίστρια επειδή κατ’ εντολήν του τσάρου Αλέξανδρου ανέλαβε το 1813 διπλωματική δράση στην Ελβετία που απειλούνταν με εμφύλιο μετά τους ναπολεοντείους πολέμους και άρα θα καταντούσε εστία κρίσης στο μαλακό υπογάστριο των βορείων αυτοκρατοριών της Ευρώπης. Και ο Καποδίστριας κατάφερε τους Ελβετούς να συνάψουν το καταστατικό της νέας συνομοσπονδίας τους και να διασφαλίσουν λίγο αργότερα στο Συνέδριο της Βιέννης τη ρήτρα ουδετερότητας.

Ο Καποδίστριας όμως ήταν οπαδός της πεφωτισμένης δεσποτείας και πίστευε ότι οι συμπατριώτες του είχαν κατ’ αρχή ανάγκη να καλλιεργηθούν πνευματικά και να αποκτήσουν μια σύγχρονη πολιτική κουλτούρα. Έτσι δεν μπόρεσε να συνεννοηθεί με τους μουστακαλήδες κοτζαμπάσηδες, τους οποίους θεωρούσε ούτως ή άλλως μάλλον Τούρκους χριστιανικής πίστεως. Εκ των υστέρων μπορεί να πει κανείς ότι η εκλογή του από την Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας για να αναλάβει τις τύχες της Ελλάδας ήταν επιπόλαιη, στηρίχθηκε στη φήμη του ως διπλωμάτη αλλά δεν λάμβανε υπόψιν την πολιτική του ιδιοσυγκρασία. Και όντως ο Καποδίστριας δεν κατάφερε να εξοικειωθεί με τα πολιτικά δεδομένα μιας επαρχίας της οθωμανικής αυτοκρατορίας που μόλις αφυπνιζόταν και τελικά όπως ξέρουμε δολοφονήθηκε από τις σφαίρες των Μαυρομιχαλαίων.

Πηγή: DW

Η ανάρτηση του ρωσικού υπουργείου συνοδευόταν και από την ειδική  αναφορά στον Καποδίστρια,  της εκπροσώπου του υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσίας, Μαρία Ζαχάροβα.

Συγκεκριμένα, στο μήνυμά της η Μαρία Ζαχάροβα κάνει λόγο για «ρώσο πολιτικό και διπλωμάτη», υπογραμμίζοντας ότι «το αποκορύφωμα της εθνικής και πατριωτικής του προσφοράς» ήταν όταν εκείνος αναδείχθηκε κυβερνήτης της Ελλάδας, τον Απρίλιο του 1827

Η ανάρτηση

«Στις 11 Φεβρουαρίου, γιορτάσαμε την 250ή επέτειο του ρώσου πολιτικού και διπλωμάτη Ιβάν Καποδίστρια.

Το αποκορύφωμα της εθνικής και πατριωτικής του προσφοράς ήταν η εκλογή του, τον Απρίλιο του 1827, ως Προέδρου (Κυβερνήτη) του αναδυόμενου ελληνικού κράτους».

#Zakharova: On February 11, we marked the 250th anniversary of of Russian statesman & diplomat Ivan #Kapodistrias.

The culmination of his national & patriotic service was his election in April 1827 as President (Governor) of the emerging Greek state. pic.twitter.com/JepwTM7Urs

— MFA Russia 🇷🇺 (@mfa_russia) February 12, 2026

Στην ρωσική ανάρτηση στο Τelegram αναφέρεται αναλυτικότερα το εξής:

«Κατά τη διάρκεια της ηγεσίας του Ιβάν Καποδίστρια στην πατρίδα μας, η χώρα μας ενίσχυσε σημαντικά τη θέση της στα Βαλκάνια και συνέβαλε ουσιαστικά στην απόκτηση της εθνικής ανεξαρτησίας του ελληνικού λαού από την οθωμανική κυριαρχία».

«Με την υπογραφή του Ιβάν Αντωνόβιτς, η Ρωσία επικύρωσε τη Συνθήκη των Παρισίων του 1815, η οποία κατοχύρωσε νομικά τη θριαμβευτική νίκη της πατρίδας μας επί της Γαλλίας και έθεσε τα θεμέλια για τη Συνθήκη της Βιέννης -το status quo, που εξασφάλισε για μεγάλο χρονικό διάστημα τη σταθερότητα στις ευρωπαϊκές υποθέσεις μετά την καταστροφική επεκτατική πολιτική του Ναπολέοντα».

«Ο Ιβάν Καποδίστριας έγραψε το όνομά του στην ιστορία ως λαμπρός διπλωμάτης και εξέχων πολιτικός. Ήταν ειλικρινά πεπεισμένος ότι οι λαοί της Ρωσίας και της Ελλάδας συνδέονται με μια ισχυρή, ιστορικά προκαθορισμένη πολιτιστική, πολιτισμική και πνευματική εγγύτητα, και κατανοούσε ότι ο μόνος σύμμαχος των Ελλήνων στον αγώνα για την ελευθερία και την ανεξαρτησία από τον οθωμανικό ζυγό ήταν ακριβώς η χώρα μας», αναφέρεται μεταξύ άλλων στην ανάρτηση.
Συνεχίζει: «Ο Καποδίστριας προερχόταν από παλιά αριστοκρατική οικογένεια, ήταν χαρισματικός, ταλαντούχος, πολυδιάστατος άνθρωπος και θεωρούνταν ένας από τους πιο μορφωμένους ανθρώπους της εποχής του».

Σε άλλο σημείο αφού αναφέρει την πορεία του στον κόσμο της διπλωματίας, το ρωσικό ΥΠΕΞ επισημαίνει: «Η τύχη του Καποδίστρια ήταν άρρηκτα συνδεδεμένη με την ελληνική εθνικοαπελευθερωτική επανάσταση. Το 1827 εκλέχθηκε πρώτος πρόεδρος της Ελλάδας, όπου στη νέα υψηλή θέση του ο Ιβάν Αντόνοβιτς Καποδίστριας αξιοποίησε με αξιοπρέπεια τα ταλέντα και την εργατικότητά του στην οικοδόμηση του κράτους».

«Σε λίγες μέρες, σε λίγες εβδομάδες, θα αρχίσει μια συζήτηση για τη συνταγματική αναθεώρηση» είπε ο υπουργός και συνέχισε: «Ποιος από εμάς μπορεί, παραδείγματος χάρη, στο πλαίσιο αυτής της αναθεώρησης να συνεχίζει να υπερασπίζει τη λογική ότι η ηγεσία της Δικαιοσύνης πρέπει να επιλέγεται από την εκάστοτε κυβέρνηση; Ποιος από εμάς δεν βλέπει την κρίση αξιοπιστίας των θεσμών στην ελληνική κοινωνία;»

«Πρέπει να ξανακοιτάξουμε την ιστορία μας διότι ιδίως η νέα γενιά έχει αφήσει κομμάτια πίσω της. Ίσως ξέρει τις αδρές γραμμές και μερικές φορές ούτε καν αυτές. Η Ελλάδα δεν απελευθερώθηκε από το Ναυαρίνο. Χρειάστηκαν δυο χρόνια σκληρών αγώνων όταν πια Κυβερνήτης της Ελλάδας ήταν ο Ιωάννης Καποδίστριας. Και επίσης, δεν ήταν εύκολο ακόμα και τα τότε σύνορα της μικρής Ελλάδας να φτάσουν εκεί που ήταν χωρίς την παρουσία του Ιωάννη Καποδίστρια στην ηγεσία τότε της πατρίδας μας» ξεκαθάρισε ο κ. Δένδιας.

«Ο Καποδίστριας προσπάθησε να δημιουργήσει ελληνικό κράτος. Και πέθανε σε αυτή την προσπάθεια. Δεν ήταν εύκολο. Αυτό απεδείχθη στην πορεία να δημιουργήσει ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος. Τα κατάφερε στην Ελβετία φτιάχνοντας το ελβετικό Σύνταγμα. Στην Ελλάδα απλώς δολοφονήθηκε έξω από τον ‘Αγιο Σπυρίδωνα, στο Ναύπλιο, όταν πήγαινε να εκκλησιαστεί» ανέφερε ο κ. Δένδιας που χαρακτήρισε τον Ιωάννη Καποδίστρια «μέγιστο εκ των πολιτικών της Νεότερης Ιστορίας μας» ενώ πρόσθεσε ότι «δεν έχει πάρει την θέση που του αξίζει στην κοινή μας συνείδηση».

Για τις Ένοπλες Δυνάμεις

Αναφερόμενος στις Ένοπλες Δυνάμεις υπογράμμισε ότι «όλοι τις τιμάμε και αναγνωρίζουμε την προσφορά τους. Όμως, όλοι επίσης καταλαβαίνουμε ότι και εκεί πρέπει να υπάρξει μια μεγάλη προσπάθεια».

Υπενθύμισε, δε, ότι η Σχολή Ευελπίδων «δημιουργήθηκε από τον Ιωάννη Καποδίστρια» ενώ συνέχισε λέγοντας: «Οι Ένοπλες Δυνάμεις που είναι ακρογωνιαίος λίθος της ύπαρξης της Ελλάδας – καθώς η Ελλάδα αντιμετωπίζει όπως και τότε και τώρα ζώσα απειλή, σημαντική απειλή, υπαρξιακή απειλή – κινδύνευσαν να διολισθήσουν, εν μέρει τουλάχιστον, σε καθεστώς ΔΕΚΟ της δεκαετίας του ‘80. Και χρειάστηκε και χρειάζεται τεράστια προσπάθεια».

«Πρέπει η πατρίδα μας να μιμηθεί παραδείγματα. Πρέπει να μιμηθεί παραδείγματα προηγμένων χωρών, αλλά κυρίως πρέπει να εμπνευστεί από παραδείγματα φωτισμένων ανθρώπων. Ο Ιωάννης Καποδίστριας είναι κορυφαίος ανάμεσα σε αυτούς. Και εξέφρασε και εκφράζει ένα ρεύμα σκέψης, μια αντίληψη ζωής, η οποία πράγματι αποκρυσταλλώθηκε στα Επτάνησα, στα τέλη του 17ου αιώνα και μετά, ιδίως τον 18ο αιώνα πήρε ορμή, αναφέρομαι στον επτανησιακό ριζοσπαστισμό» ανέφερε ο κ. Δένδιας.

«Κρίμα γιατί αυτοί οι άνθρωποι που μπαίνουν -γιατί φαίνεται ότι μπήκαν μέσα για να πουν αρνητικά- αυτοί οι άνθρωποι χάνουν την ευκαιρία να πάρουν τη χαρά που παίρνουν αυτοί που μπαίνουν για να πάρουν χαρά και αγάπη» είπε ο κ. Σμαραγδής, μιλώντας στον ΣΚΑΪ.

Ερωτηθείς για το τι θα έκανε αν συναντούσε τους κριτικούς κινηματογράφους στον δρόμο, είπε: «Θα τους καλημέριζα σαν να έχουν κάνει κάτι καλό στη ζωή τους… Μήπως και γίνουν καλύτεροι άνθρωποι».

Σύμφωνα με τον ίδιο, «oι άνθρωποι διαλέγουν αν θα πάνε με την πλευρά του καλού ή του κακού. Είναι δικό τους θέμα, δεν είναι δικό μου. Η ταινία είτε γράψουν έτσι είτε δεν γράψουν, είτε βάλουν τετράγωνα είτε βάλουν αστεράκια είναι η ίδια. Η ταινία δεν επηρεάζεται από αυτά. Αυτοί οι άνθρωποι χάνουν, που δεν μπαίνουν στη διαδικασία να επικοινωνήσουν με την αγάπη της ταινίας. Αυτοί χάνουν!».

Ο κ. Σμαραγδής δεν έκρυψε τον ενθουσιασμό του για την υποδοχή που έχει η ταινία του στο μεγάλο κοινό. «Ο κόσμος, όπως μου λένε, χειροκροτεί στο τέλος. Πολύς κόσμος είναι δακρυσμένος, πάρα πολλοί άνθρωποι πηγαίνουν με τα παιδιά τους, οικογενειακώς για να δουν την ταινία. Εγώ είχα μια σιγουριά ότι αυτή η ταινία θα ολοκληρωθεί και θα αγαπηθεί. Και ξέρετε γιατί; Γιατί όλοι οι άνθρωποι την κάναμε την ταινία βάζοντας ψυχή.

Όταν, λοιπόν, πολλές ψυχές συνευρεθούν σε ένα έργο τέχνης είναι σίγουρο ότι θα βρουν άλλες ψυχές να επικοινωνήσουν με τις δικές τους. Το θέμα πάντα είναι να βάζεις την αγάπη σου. Η αγάπη είναι Θεός».

Θα επαναληφθούν το 1951 αλλά με έμμεση εκλογή δημάρχου από τους δημοτικούς συμβούλους, σύστημα που εφαρμόστηκε, με εξαίρεση τις εκλογές του 1954, μέχρι και τις τελευταίες του 1964. Μετά ήρθε η στρατιωτική χούντα και ο διορισμός των τοπικών αρχόντων. Το 1994, πρώτη φορά εκλέγονται απευθείας από τους πολίτες και οι νομάρχες.

Η ιστορία της τοπικής αυτοδιοίκησης

Ο θεσμός της τοπικής αυτοδιοίκησης, δηλαδή της διοίκησης των τοπικών υποθέσεων από όργανα ανεξάρτητα από την κρατική εξουσία, εισήχθη στη χώρα μας από τη βαυαρική αντιβασιλεία, με το Βασιλικό Διάταγμα της 27ης Δεκεμβρίου του 1833. Η μικρή τότε Ελλάδα διαιρέθηκε σε δήμους, επαρχίες και νομούς. Μέχρι τότε τις τοπικές υποθέσεις διαχειρίζονταν οι δημογεροντίες, τις οποίες είχε αναγνωρίσει η Α’ Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου (1822) και τις κατάργησε για μικρό διάστημα ο Ιωάννης Καποδίστριας (1 Ιανουαρίου 1830).

Οι πρώτες δημοτικές εκλογές διεξάχθηκαν το 1834 στο νομό Αργολιδοκορινθίας, με την εκλογή του δημάρχου να γίνεται με έμμεσο τρόπο. Οι πολίτες (μόνο άνδρες και με εισοδηματικά κριτήρια) ψήφιζαν για την εκλογή δημοτικών συμβούλων και η κυβέρνηση διόριζε ίσο αριθμό δημοτικών συμβούλων. Από τους τρεις πρώτους πλειοψηφήσαντες, η κεντρική διοίκηση επέλεγε έναν, ο οποίος αναλάμβανε καθήκοντα δημάρχου. Είναι φανερό ότι η τοπική αυτοδιοίκηση μόνο ανεξάρτητη δεν ήταν από την κεντρική εξουσία, μία κατάσταση που συνεχίζεται με παραλλαγές έως σήμερα.

Στην Αθήνα οι πρώτες δημοτικές έγιναν από τις 15 έως τις 20 Μαρτίου του 1835 και δήμαρχος αναδείχθηκε ο φιλοκυβερνητικός Ανάργυρος Πετράκης, γόνος οικογένειας γαιοκτημόνων από την Αρκαδία. Στον Πειραιά οι εκλογές έγιναν αργότερα (14 Δεκεμβρίου 1835) και δήμαρχος αναδείχθηκε ο Υδραίος αγωνιστής του ’21 και έμπορος Κυριάκος Σερφιώτης. Όσον αφορά στους επάρχους και τους νομάρχες, αυτοί διορίζονταν από την κεντρική εξουσία. Μετά την έξωση του Όθωνα το 1862, ψηφίστηκε νέος νόμος (19 Νοεμβρίου 1864), με τον οποίο καθιερώθηκε η άμεση εκλογή του δημάρχου από τους πολίτες (άνδρες).

Φωτό: Παναγής Τσαλδάρης(στο κέντρο), ο δήμαρχος Αθηναίων Σπύρος Πάτσης (άκρη δεξιά)
και Aθηναίοι ψηφοφόροι, στις ιστορικές δημοτικές εκλογές του 1934.

Το 1912 ο Ελευθέριος Βενιζέλος επιχείρησε να αναμορφώσει το αυτοδιοικητικό σύστημα της χώρας. Με τον νόμο ΔΝΖ’ «Περί συστάσεως Δήμων και Κοινοτήτων» κατακερματίστηκαν οι δήμοι και δημιουργήθηκαν χιλιάδες κοινότητες σε ολόκληρη την επικράτεια. Οι κοινότητες αυτές, μικρές και χωρίς πόρους, κατέληξαν να λειτουργούν ως τοπικά παραρτήματα της κρατικής γραφειοκρατίας (έκδοση πιστοποιητικών και ληξιαρχικών πράξεων) αντί να αποτελούν ζωντανά κύτταρα οικονομικής και πολιτιστικής ανάπτυξης και προόδου.

Δεκατρία χρόνια μετά την ενσωμάτωσή της στον εθνικό κορμό, η Θεσσαλονίκη ψήφισε πρώτη φορά για δήμαρχο. Στις εκλογές της 25ης Οκτωβρίου του 1925 εξελέγη ο πρόσφυγας δικηγόρος Μηνάς Πατρίκιος. Οι δημοτικές εκλογές της 11ης Φεβρουαρίου 1934 έμειναν στην ιστορία, διότι για πρώτη φορά ψήφισαν οι γυναίκες και για πρώτη φορά εξελέγησαν κομμουνιστές δήμαρχοι (Μήτσος Παρτσαλίδης στην Καβάλα και Διονύσης Μενύχτας στις Σέρρες). Οι εκλογές αυτές ήταν και οι τελευταίες μέχρι το 1951, εξαιτίας της μεσολάβησης της δικτατορίας Μεταξά, της Κατοχής και του Εμφυλίου Πολέμου.

Οι πρώτες μεταπολεμικές εκλογές έγιναν στις 15 Απριλίου του 1951, με το σύστημα της έμμεσης εκλογής του δημάρχου από τους δημοτικούς συμβούλους. Το σύστημα αυτό εφαρμόστηκε μέχρι και τις δημοτικές εκλογές του 1964, με εξαίρεση αυτές του 1954, οπότε οι δήμαρχοι εξελέγησαν άμεσα από τον λαό. Κατά τη διάρκεια της επτάχρονης δικτατορίας των συνταγματαρχών (1967-1974), οι δήμαρχοι διορίζονταν από τη χούντα, ενώ μετά την μεταπολίτευση του 1974 επιστρέψαμε στην άμεση εκλογή του δημάρχου από τον λαό με το σύστημα των δύο γύρων. Το 1994 αποτελεί τομή στην εκλογική ιστορία της τοπικής αυτοδιοίκησης, καθώς για πρώτη φορά οι νομάρχες εξελέγησαν απευθείας από τον λαό (16 και 23 Νοεμβρίου), με πρωτοβουλία της κυβέρνησης του Ανδρέα Παπανδρέου.

Το 1997 με το σχέδιο «Καποδίστριας» (Νόμος 2539/97) πραγματοποιήθηκε η μεγαλύτερη αυτοδιοικητική μεταρρύθμιση από την εποχή του Ελευθερίου Βενιζέλου. Η χώρα διαιρέθηκε σε 13 περιφέρειες, 51 νομούς, 910 δήμους και 124 κοινότητες. Σύμφωνα με τις εξαγγελίες της κυβέρνησης του Κώστα Σημίτη, που είχε τη νομοθετική πρωτοβουλία, η συνένωση κοινοτήτων σε μεγαλύτερους δήμους έγινε με σκοπό τη βελτιστοποίηση της δημόσιας διοίκησης στο επίπεδο της τοπικής αυτοδιοίκησης. Νομάρχες, κοινοτάρχες και δήμαρχοι ήσαν αιρετοί, ενώ οι περιφερειάρχες διορισμένοι από την κυβέρνηση.

Με το πρόγραμμα «Καλλικράτης» (νόμος 3852/2010) επιχειρήθηκε η νέα και πιο πρόσφατη αυτοδιοικητική μεταρρύθμιση στη χώρα μας από την κυβέρνηση του Γιώργου Παπανδρέου. Η Ελλάδα αποτελείται πλέον από 7 αποκεντρωμένες διοικήσεις, 13 περιφέρειες και 352 δήμους. Οι επικεφαλής των αποκεντρωμένων διοικήσεων είναι διορισμένοι από την κυβέρνηση, ενώ αιρετοί είναι οι περιφερειάρχες και οι δήμαρχοι. Ο «Καλλικράτης» θεωρείται συνέχεια του «Καποδίστρια», επειδή διέπεται από παρόμοια φιλοσοφία αναγκαστικής συνένωσης των υπαρχόντων μικρών δήμων και κοινοτήτων σε μεγαλύτερους δήμους.

Με το «Πρόγραμμα Κλεισθένης Ι» (νόμος 4555/2018), η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ επιχείρησε την δική της μεταρρύθμιση στο θεσμικό πλαίσιο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης με στόχο την «εμβάθυνση της δημοκρατίας, την ενίσχυση της συμμετοχής και την βελτίωση της οικονομικής και αναπτυξιακής λειτουργίας των ΟΤΑ», όπως αναφέρεται στον τίτλο του νόμου. Τα βασικά σημεία του «Κλεισθένη Ι» είναι η επαναφορά της θητείας των εκλεγμένων οργάνων των ΟΤΑ στα τέσσερα χρόνια, όπως ίσχυε παλαιότερα (από τα πέντε του «Καλλικράτη»), η υιοθέτηση της απλής αναλογικής, η επανασύσταση των κοινοτήτων στο πλαίσιο λειτουργίας του ενιαίου διευρυμένου Δήμου και η διάσπαση ορισμένων Δήμων, λόγω της μεγάλης τους έκτασης που κατέστησε τη διαχείρισή τους δύσκολη.

Πηγή: https://www.sansimera.gr/articles/772

© SanSimera.gr

Χάρη στις μεταρρυθμίσεις του η Ελλάδα στάθηκε όρθια μετά από 4 αιώνες τουρκικού ζυγού και σχεδόν μια 10ετία πολέμου και κακουχιών.

Τιμάμε στο Ναύπλιο τον αρχιτέκτονα της ανεξαρτησίας μας, πρώτο Κυβερνήτη της χώρας και θεμελιωτή του σύγχρονου ελληνικού κράτους, Ιωάννη Καποδίστρια. Χάρη στις μεταρρυθμίσεις του η Ελλάδα στάθηκε όρθια μετά από 4 αιώνες τουρκικού ζυγού και σχεδόν μια 10ετία πολέμου και κακουχιών. pic.twitter.com/sCUIPpxo0e

— President GR (@PresidencyGR) September 27, 2021

Η παρουσίαση του λευκώματος θα πραγματοποιηθεί στην Αίγινα, στις 26 Μαρτίου 2021, στις 12 το μεσημέρι, στο Κυβερνείο του Καποδίστρια, παρουσία του υπουργού Εξωτερικών Νίκου Δένδια και θα είναι η πρώτη εκδήλωση της Επιτροπής του Δήμου Αίγινας για τον εορτασμό της επετείου των 200 χρόνων από την Ελληνική Επανάσταση.

Το εν λόγω ιστορικό λεύκωμα άλλωστε αποτελεί έργο της Επιτροπής του Δήμου Αίγινας «Αίγινα 2021» και εκδόθηκε με τη στήριξη της Βουλής των Ελλήνων.

Γράφουν ο καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών Διονύσης Καλαμάκης, η φιλόλογος Προνόη Θεολογίδου και η ομότιμη καθηγήτρια του ΕΜΠ Μάρω Καρδαμίτση-Αδάμη. Την επιμέλεια έκδοσης του λευκώματος είχε ο δημοσιογράφος Γιάννης Προβής.

Το περιεχόμενό του αποτελείται από έγγραφα, φωτογραφίες, μαρτυρίες, τα οποία συλλέχθηκαν με κόπο και συμβάλλουν καθοριστικά στην αποκατάσταση μιας αδικίας, που είχε ως αποτέλεσμα την παράλειψη οποιασδήποτε αναφοράς στη συμβολή της Αίγινας κατά την ίδρυση του νεότερου ελληνικού κράτους.

Καταδεικνύουν ωστόσο παράλληλα και την μακρά Ιστορία της Αίγινας ως τόπου όπου άνθισε ο αρχαιοελληνικός πολιτισμός, όπως έχει καταγραφεί από ξένους περιηγητές.

Ξεκινώντας από το πρώτο ελληνικό και ευρωπαϊκό νόμισμα τη «Χελώνη της Αίγινας», που κόπηκε γύρω στο 631 π.Χ. και την αποτύπωση σε γκραβούρα του Ναού του Απόλλωνα στην Κολώνα το 1820, όταν στον αρχαίο ναό διασώζονταν ακόμη δύο κολώνες, συνεχίζουμε με τον χάρτη της Αίγινας, έτος 1688, τον Ναό της Αφαίας εν έτει 1819, το λιμάνι της Αίγινας όπως ήταν το 1883, αλλά και πολλά άλλα ιστορικά κτίρια, όπως το Τυπογραφείο, το Κυβερνείο, το Ορφανοτροφείο, ο Πύργος του Μάρκελλου, η οικία του Κανάρη, του Μαυροκορδάτου, καθώς και το στασίδι του Καποδίστρια στον Μητροπολιτικό Ναό του νησιού, όπου ορκίστηκε πρώτος Κυβερνήτης της Ελεύθερης Ελλάδας.

Στο λεύκωμα επίσης περιλαμβάνονται σπάνιες φωτογραφίες Αγωνιστών από την Αίγινα που πρωταγωνίστησαν στην Ελληνική Επανάσταση, ντοκουμέντα από την ίδρυση του Ελληνικού Κράτους, όπως: Γενική Εφημερίς της Ελλάδος, Πολιτικόν Σύνταγμα της Ελλάδος, ΣΤ’ Ψήφισμα της Γ’ Εθνοσυνέλευσης της Τροιζήνας, εγκύκλιοι του Ιωάννη Καποδίστρια που εκδόθηκαν στην Αίγινα κ.ά., διατάγματα, σφραγίδες με τα αρχικά του πρώτου Κυβερνήτη, νομίσματα που κόπηκαν στην Αίγινα κατά την καποδιστριακή περίοδο και πολλά άλλα, τα οποία παραχωρήθηκαν ευγενώς από τη Βιβλιοθήκη της Βουλής, το Εθνικό Ιστορικό Μουσείο, το Μουσείο Μπενάκη, το Ίδρυμα Λασκαρίδη και το Νομισματικό Μουσείο.

Την έκδοση, η οποία – ας σημειωθεί – περιλαμβάνει μετάφραση όλων των κειμένων στα αγγλικά, προλογίζει ο Πρόεδρος της Βουλής κ. Κωνσταντίνος Τασούλας, τονίζοντας τη σημασία του έργου που επιτέλεσε ο Ιωάννης Καποδίστριας στην Αίγινα για την ίδρυση του Ελληνικού Κράτους. Χαρακτηριστικά αναφέρει επ’αυτού:

«Η παρούσα έκδοση περιγράφει παραστατικά αυτό το αποτύπωμα. Σχημάτισε κυβέρνηση, ίδρυσε Δικαιοσύνη, έφτιαξε ορφανοτροφείο, σχολεία, δημόσια έργα, μουσείο και τυπογραφείο, ακόμη και τράπεζα».

Χαιρετίζοντας την έκδοση του λευκώματος ο δήμαρχος Αίγινας Γιάννης Ζορμπάς, προτρέπει τον αναγνώστη…

• «Να συναισθανθεί την ιστορία του τόπου και να αποτίσει φόρο τιμής στον πρώτο κυβερνήτη, τον Ιωάννη Καποδίστρια», ενώ ο πρόεδρος της Επιτροπής 2021 του Δήμου Αίγινας Μανώλης Κοττάκης στον χαιρετισμό του κάνει λόγο για την «ιστορική μοίρα της Αίγινας» τονίζοντας: «Εάν έχει μια αξία αυτό το λεύκωμα είναι να αναδείξει τον ιστορικό πλούτο του νησιού μας, που με αφορμή τους εορτασμούς για τη συμπλήρωση διακοσίων ετών από την εθνική ανεξαρτησία, αυτός είναι ο εξής: Να πάρουμε τη θέση που μας αξίζει στην ελληνική ιστορία. Η Αίγινα είναι πρώτα τόπος ιστορικός και μετά όλα τα άλλα!»

Στο επίμετρο, ο επιμελητής της έκδοσης Γιάννης Προβής ευχαριστεί τους συντελεστές του λευκώματος, εστιάζοντας στην «προίκα» της Αίγινας, που είναι η γεωγραφική της θέση, λέγοντας:

• «Αυτή η προίκα της Αίγινας, που την έφερε στο προσκήνιο της Ιστορίας τόσες και τόσες φορές, έχει και …αποδεικτικά στοιχεία, που μαρτυρούν το αληθές των λόγων των ιστορικών. Στόχος του ιστορικού λευκώματος ήταν η καταγραφή τους, η αναβίωση των ορόσημων που παραμένουν αναλλοίωτα στη σύγχρονη εποχή, η ανάδειξη των προσώπων που πρωταγωνίστησαν στον δύσκολο αγώνα της αναγέννησης του Ελληνικού Κράτους με ορμητήριο την Αίγινα».