«Η δράση αυτή είναι ιδιαιτέρως σημαντική λόγω της σημασίας που έχει για τη Δημόσια Υγεία ο έλεγχος και ο περιορισμός της κατανάλωσης όλων των προϊόντων καπνού. Είναι δε σύμφωνη με τα όσα επιτάσσει η Συνθήκη Πλαίσιο για τον Έλεγχο του Καπνίσματος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, που αποτελεί την πρώτη διεθνή συνθήκη που έχει συναφθεί στον τομέα της υγείας. Παράλληλα, ευθυγραμμίζεται με τις προβλέψεις του Εθνικού Σχεδίου Δράσης κατά του Καπνίσματος, σημαντική προτεραιότητα του οποίου αποτελεί η υποστήριξη των καπνιστών στη διακοπή καπνίσματος», αναφέρει ο ΕΟΔΥ.

Προσθέτει ότι η χρήση καπνικών προϊόντων αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα Δημόσιας Υγείας. Σχεδόν το 20% του ενήλικου παγκόσμιου πληθυσμού είναι καπνιστές συμβατικών τσιγάρων. Υπολογίζεται ότι περίπου 8 εκατομμύρια άνθρωποι, μεταξύ των οποίων 1,3 εκατομμύρια μη καπνιστές που εκτίθενται στο παθητικό κάπνισμα, χάνουν τη ζωή τους ετησίως από το κάπνισμα.

Παρά τη μείωση του καπνίσματος συμβατικών τσιγάρων τα τελευταία χρόνια, η Ελλάδα εξακολουθεί να καταγράφει έναν από τους υψηλοτέρους επιπολασμούς μεταξύ των χωρών του ΟΑΣΑ.

Παράλληλα, η πρόθεση για τη διακοπή του καπνίσματος έχει αυξηθεί σημαντικά. Σύμφωνα με τα ερευνητικά δεδομένα της μελέτης του ΕΟΔΥ (2024), το 38% των ενήλικων Ελλήνων κάνει χρήση καπνικών προϊόντων. Αξίζει να σημειωθεί πως περισσότεροι από τους μισούς δηλώνουν πρόθυμοι να διακόψουν στο μέλλον. Ωστόσο, μόλις 3 στους 10 περιστασιακούς ή καθημερινούς καπνιστές συμβατικών τσιγάρων έχουν κάνει απόπειρα διακοπής το τελευταίο 12μηνο.

«Η ισότιμη πρόσβαση όλων των καπνιστών, ανεξαρτήτως κοινωνικοοικονομικής θέσης, σε υπηρεσίες υποστήριξης για τη διακοπή του καπνίσματος αποτελεί βασικό βήμα προς τη μείωση της χρήσης καπνικών προϊόντων και τη βελτίωση της υγείας του πληθυσμού», υπογραμμίζει ο ΕΟΔΥ.

Με τη λειτουργία της γραμμής 1135, ο ΕΟΔΥ συμβάλλει ουσιαστικά στη δημιουργία του αναγκαίου υποστηρικτικού πλαισίου, που δίνει σε κάθε καπνιστή την ευκαιρία να κάνει ένα πρώτο, καθοριστικό βήμα προς ένα μέλλον χωρίς καπνό.

Για άλλη μια φορά οι αρχές κάλεσαν τους καπνιστές να κόψουν το κάπνισμα το 2025, καθώς αυτή η νέα μελέτη αποκαλύπτει ότι οι βλάβες από το κάπνισμα είναι ακόμα πιο επικίνδυνες απ’ ό,τι πίστευαν οι ειδικοί.

Ερευνητές του University College London (UCL, Πανεπιστημιακό Κολέγιο Λονδίνου) βρήκαν ότι κάθε τσιγάρο κλέβει κατά μέσο όρο περίπου 20 λεπτά από τη ζωή των καπνιστών, πράγμα που σημαίνει ότι ένα συνηθισμένο πακέτο 20 τσιγάρων συντομεύει κατά σχεδόν επτά ώρες τη ζωή ενός ανθρώπου.

Η απαγόρευση του καπνίσματος θα αφορά δρόμους, εσωτερικές αυλές, ανοικτούς χώρους εστιατορίων και καφέ.

Μόνη εξαίρεση, απομονωμένες περιοχές στις οποίες ο κάθε καπνιστής θα πρέπει να έχει εξασφαλίσει «ελεύθερο χώρο», χωρίς άλλους πολίτες, σε ακτίνα τουλάχιστον δέκα μέτρων.

Τα πρόστιμα, για όποιον δεν σέβεται τη νέα απαγόρευση, θα ξεκινούν από 40 και θα φτάνουν τα 250 ευρώ.

Συγκεκριμένα, το νομοσχέδιο ψηφίστηκε στο βρετανικό κοινοβούλιο με 383 υπέρ και 67 κατά, που σημαίνει ότι θα προχωρήσει στο επόμενο στάδιο του κοινοβουλίου, όπου μπορεί να υποβληθεί σε τροπολογία.

Το σχέδιο του κ. Σουνάκ να επιβάλει μερικούς από τους αυστηρότερους αντικαπνιστικούς κανόνες στον κόσμο έχει εξοργίσει ορισμένα μέλη του κυβερνώντος Συντηρητικού Κόμματός του, συμπεριλαμβανομένων των πρώην πρωθυπουργών Λιζ Τρας και Μπόρις Τζόνσον, που υποστηρίζουν πως το κράτος δεν πρέπει να παρεμβαίνει στον τρόπο ζωής των ανθρώπων.

Στους νομοθέτες, δόθηκε η λεγόμενη ελεύθερη ψηφοφορία για το νομοσχέδιο, που σημαίνει ότι δεν έπρεπε να ψηφίσουν σύμφωνα με τις κομματικές γραμμές. Ένας παρόμοιος νόμος στη Νέα Ζηλανδία καταργήθηκε φέτος από τη νέα κυβέρνηση συνασπισμού, πριν τεθεί σε ισχύ η νομοθεσία.

Ωστόσο, 57 Συντηρητικοί, συμπεριλαμβανομένης της υπουργού Επιχειρήσεων, Ενέργειας και Βιομηχανικής Στρατηγικής του Ηνωμένου Βασιλείου, Kemi Badenoch, καταψήφισαν το σχέδιο και η αντίδρασή τους ήταν άλλο ένα πλήγμα για τον Σουνάκ, ο οποίος έχει ήδη αντιμετωπίσει κριτική στο κόμμα του για θέματα που κυμαίνονται από την κλιματική αλλαγή μέχρι την αμυντική πολιτική.

Η νομοθεσία είναι μία από τις εμβληματικές πολιτικές του Σουνάκ πριν από τις επερχόμενες εκλογές,  τις οποίες οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι θα κερδίσει το αντιπολιτευόμενο Εργατικό Κόμμα.

Το νομοσχέδιο “Tobacco and Vapes Bill” στοχεύει -αντί να ποινικοποιεί την καπνιστική συνήθεια- να εμποδίσει τα παιδιά που γεννήθηκαν από το 2009 να μπορούν ποτέ να αγοράζουν νόμιμα καπνό. Ο κ. Sunak έχει δηλώσει ότι θα αντιμετωπίσει «τη σημαντικότερη αιτία βλάβης της υγείας, αναπηρίας και θανάτου που μπορεί να προληφθεί».

Ποιοι στηρίζουν το αντικαπνιστικό σχέδιο νόμου του Βρετανού πρωθυπουργού

Περίπου 6,4 εκατομμύρια άνθρωποι ήταν καπνιστές στο Ηνωμένο Βασίλειο το 2022, σύμφωνα με την Εθνική Στατιστική Υπηρεσία, δηλαδή περίπου το 13% του ενήλικου πληθυσμού.

Αυτό το ποσοστό είναι πολύ χαμηλότερο από άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ιταλία, η Γερμανία και η Γαλλία, όπου μεταξύ 18%-23% των ενηλίκων καπνίζουν, σύμφωνα με στοιχεία του ΟΟΣΑ.

Υπάρχει ισχυρή υποστήριξη για την απαγόρευση από ειδικούς ιατρούς, πνευμονολόγους και υγειονομικούς αλλά και φιλανθρωπικές οργανώσεις, οι οποίοι επισημαίνουν ότι το κάπνισμα προκαλεί 80.000 θανάτους κάθε χρόνο και πολλές περισσότερες ασθένειες που σχετίζονται με το κάπνισμα.

Η δημοσκόπηση από το YouGov, δείχνει επίσης ότι η απαγόρευση του καπνίσματος είναι δημοφιλής:

·         το ένα τρίτο των ψηφοφόρων να υποστηρίζει τη σταδιακή προσέγγιση,

·         το 30% να υποστηρίζει την απαγόρευση για όλους ταυτόχρονα και μόνο

·         το ένα τέταρτο να λέει ότι δεν πρέπει να υπάρχει απαγόρευση.

Το υπό ψήφιση νομοσχέδιο έχει επηρεάσει την τιμή της μετοχής εταιρειών, όπως η εταιρεία παραγωγής τσιγάρων L&B Imperial Brands (IMB.L), η οποία έχει αναδείξει το Ηνωμένο Βασίλειο ως μία από τις βασικές αγορές της.

Η ίδια και άλλες καπνοβιομηχανίες όπως η Dunhill British American Tobacco (BATS.L), επέκριναν την προτεινόμενη απαγόρευση, λέγοντας ότι θα μπορούσε να τροφοδοτήσει το εμπόριο στη μαύρη αγορά και θα είναι δύσκολο να επιβληθεί.

Η υπουργός Επιχειρήσεων, Ενέργειας και Βιομηχανικής Στρατηγικής του Ηνωμένου Βασιλείου, Kemi Badenoch δήλωσε ότι δεν είναι η ίδια καπνίστρια και συμφωνεί με τις προθέσεις του κ. Sunak, αλλά πρόσθεσε ότι αντιτίθεται στο νομοσχέδιο, καθώς ανησυχεί για τον αντίκτυπό του στα δικαιώματα των ανθρώπων και τη δυσκολία επιβολής της συγκεκριμένης αντικαπνιστικής πολιτικής.

«Δεν πρέπει να αντιμετωπίζουμε τους νομικά ικανούς ενήλικες με διαφορετικά κριτήρια και με αυτόν τον τρόπο, όπου οι άτομα που γεννιούνται με διαφορά μίας ημέρας θα έχουν μόνιμα διαφορετικά δικαιώματα», τόνισε στην πλατφόρμα κοινωνικής δικτύωσης X.

Ο υπουργός Υγείας Ορελιέν Ρουσό παρουσίασε σήμερα το πρόγραμμα της γαλλικής κυβέρνησης για την καταπολέμηση του καπνίσματος, προβλέποντας γενική άνοδο των τιμών του καπνού και των τσιγάρων καθώς και περιοριστικά μέτρα σε σχέση με το πού επιτρέπεται και πού απαγορεύεται το κάπνισμα.

Ειδικότερα, προβλέπεται ότι το 2024 η μέση τιμή ενός πακέτου τσιγάρων θα φτάσει στα 12 ευρώ.

Προβλέπεται επίσης απαγόρευση του καπνίσματος στα δημόσια πάρκα, στις παραλίες, στα δάση και σε περιοχές πέριξ δημοσίων κτιρίων, αρχής γενομένης από τα σχολεία. Θα απαγορεύεται επίσης η είσοδος των ανήλικων τα καταστήματα που πουλούν τσιγάρα και είδη καπνού.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Σοβαρές κινήσεις προς την κατεύθυνση της εξάλειψης της καπνιστικής συνήθειας για τις επόμενες γενιές κάνει η βρετανική κυβέρνηση, που πρότεινε πρόσφατα να απαγορευτεί σε νεότερης ηλικίας άτομα να αγοράζουν τσιγάρα, μια απόφαση που, αν εφαρμοστεί, θα αποτελεί έναν από τους πιο αυστηρούς αντικαπνιστικούς νόμους στον κόσμο και θα ζημιώσει τις πωλήσεις μεγάλων βιομηχανιών καπνού.

Ειδικότερα, εάν η πρόταση ψηφιστεί ως νόμος του κράτους, το επιτρεπόμενο ηλικιακό όριο καπνίσματος θα αυξάνεται κατά έναν χρόνο, κάθε χρόνο, και δυνητικά θα καταργήσει σταδιακά το κάπνισμα στους νέους σχεδόν εντελώς, μόλις το 2040, ανέφερε επίσημη ενημέρωση της βρετανικής κυβέρνησης.

«Σε έναν 14χρονο σήμερα δεν θα πουληθεί ποτέ νόμιμα ένα τσιγάρο», είπε ο πρωθυπουργός Ρίσι Σουνάκ, στη διάσκεψη του Συντηρητικού Κόμματος, όπου ανακοίνωσε το σχέδιο.

Το κάπνισμα κοστίζει στις υπηρεσίες υγείας της Βρετανίας 17 δισεκατομμύρια λίρες (20,6 δισεκατομμύρια δολάρια) ετησίως, είπε ο Ρίσι Σουνάκ, προσθέτοντας ότι η κυβέρνηση πρέπει επίσης να σχεδιάσει δράσεις και έναντι του ατμίσματος για τα νεότερης ηλικίας άτομα.

Θα συζητηθεί ο περιορισμός των γεύσεων και θα εξεταστούν αλλαγές στη συσκευασία και την παρουσίαση των προϊόντων ατμίσματος, σύμφωνα με το ενημερωτικό έγγραφο.

Η ομάδα εκστρατειών Action on Smoking and Health χαιρέτισε τα σχέδια του πρωθυπουργού Ρίσι Σουνάκ, προσθέτοντας ότι θα μπορούσαν να επισπεύσουν την ημέρα που το κάπνισμα θα είναι πια ξεπερασμένο.

Όπως ήταν αναμενόμενο, η καπνοβιομηχανία επέκρινε τις προτάσεις. Η Ένωση Κατασκευαστών Καπνού (The Tobacco Manufacturers Association) δήλωσε ότι ήταν μια «δυσανάλογη επίθεση» στα δικαιώματα των ενηλίκων και θα τροφοδοτούσε το εμπόριο στη μαύρη αγορά.

«Η απαγόρευση των νόμιμων προϊόντων έχει πάντα επικίνδυνες παρενέργειες και ανοίγει την πόρτα σε εγκληματικές συμμορίες να πουλήσουν παράνομα προϊόντα», ανέφερε.

Η Imperial Brands, η οποία κατασκευάζει τα τσιγάρα Winston και τον καπνό Golden Virginia, προειδοποίησε επίσης ότι η απαγόρευση απειλεί με «απροσδόκητες συνέπειες». Η British American Tobacco –κατασκευάστρια των Lucky Strike και Dunhill) δήλωσε ότι οι προτάσεις του πρωθυπουργού θα είναι δύσκολο να εφαρμοστούν.

Οι αντιδράσεις για τις επιπτώσεις της απόφασης

Οι αλλαγές στην πολιτική για το κάπνισμα θα πρέπει να περάσουν από ελεύθερη ψηφοφορία στο βρετανικό κοινοβούλιο. Αυτό σημαίνει ότι οι νομοθέτες μπορούν να ψηφίσουν όπως θέλουν και όχι σύμφωνα με τις πολιτικές του κόμματος.

Εάν ψηφιστεί, η Βρετανία θα γίνει η πρώτη χώρα στην Ευρώπη που θα ακολουθήσει την πολιτική της Νέας Ζηλανδίας, η οποία ανακοίνωσε ένα παρόμοιο σχέδιο πέρυσι, για την απαγόρευση του καπνίσματος για τις μελλοντικές γενιές.

Οι ακαδημαϊκοί ωστόσο υποστηρίζουν ότι η αύξηση στο επιτρεπόμενο ηλικιακό όριο καπνίσματος έχει μειώσει επιτυχώς τα ποσοστά καπνίσματος μεταξύ των νέων σε όλο τον κόσμο.

Αναλυτές εκτιμούν ότι η αλλαγή στη νομοθεσία θα μπορούσε να βλάψει εταιρείες που βασίζουν σχετικά μεγάλο μέρος των κερδών τους στις πωλήσεις καπνού στη Βρετανία, όπως η Japan Tobacco, κατασκευάστρια των Camel and Benson & Hedges και η Imperial Brands.

Ενώ οι βραχυπρόθεσμες επιπτώσεις ήταν πιθανώς ελάχιστες, με την πάροδο του χρόνου ο αντίκτυπος της απαγόρευσης «θα μπορούσε σταδιακά να γίνει ουσιαστικός», είπε ο Owen Bennett, αναλυτής στο Jefferies, προσθέτοντας ότι τα άτομα ηλικίας 18-25 ετών αποτελούν περίπου το 10% των σημερινών ενηλίκων καπνιστών στη Βρετανία.

Οι μετοχές της Imperial Brands υποχώρησαν 3,2% στο χαμηλότερο επίπεδο από τον Μάρτιο του 2022, ενώ οι μετοχές της BAT, η οποία έχει χαμηλότερη έκθεση στη βρετανική αγορά τσιγάρων, υποχώρησαν 1,2%.

Ένας ορατός κίνδυνος για όλες τις εταιρείες είναι να ακολουθήσουν και άλλα έθνη (το παράδειγμα της Βρετανίας), σημείωσε ο Bennett. Η Δανία εξετάζει ήδη μια παρόμοια κίνηση και ορισμένα έθνη έχουν επίσης στόχους να μειώσουν το κάπνισμα σε ελάχιστα επίπεδα στο εγγύς μέλλον.

Ρούλα Σκουρογιάννη

Η προτεινόμενη διαδικασία Προσυμπτωματικού Ελέγχου του Καρκίνου του Πνεύμονα, η οποία θα υποβληθεί προς αξιολόγηση στο υπουργείο Υγείας, είναι το αποτέλεσμα της 19μηνης διεπιστημονικής συνεργασίας της Ελληνικής Ομάδας Εργασίας για τον ΠΕΚΠ. Η ομάδα των 55 ειδικών επιστημόνων υγείας από όλη την Ελλάδα, αφού έλαβε υπόψη της τα σχετικά δημοσιευμένα επιστημονικά δεδομένα, τη διάρθρωση και λειτουργία του Εθνικού Συστήματος Υγείας, του Ιδιωτικού Τομέα Υγείας και της παρούσας Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας κατήρτισε τις Κατευθυντήριες Οδηγίες και την προτεινόμενη διαδικασία ΠΕΚΠ για τη χώρα μας.

Οι δικαιούχοι δωρεάν προληπτικού ελέγχου για τον καρκίνο του πνεύμονα

Στο δωρεάν πρόγραμμα ΠΕΚΠ αναμένεται να ενταχθούν άτομα από 50 έως 80 ετών υψηλού κινδύνου (άτομαπου καπνίζουν τουλάχιστον ένα πακέτο την ημέρα τα τελευταία 20 χρόνια ή έχουν διακόψει το κάπνισμα όχι περισσότερα από 15 χρόνια).

Οι δικαιούχοι θα υποβληθούν σε αξονική τομογραφία χαμηλής δόσης ακτινοβολίας.

«Είναι η πρώτη φορά που ολοκληρώνεται στη χώρα μας μια συντονισμένη διεπιστημονική προσπάθεια που καθορίζει, με βάση τα ελληνικά δεδομένα, ποιοι υποψήφιοι και με ποιο τρόπο θα συμμετέχουν στον ΠΕΚΠ», επεσήμανε η Γεωργία Χαρδαβέλλα, Πνευμονολόγος-Φυματιολόγος, επιμελήτρια Α΄στο Νοσοκομείο «Σωτηρία», υπεύθυνη της Ομάδας Εργασίας Καρκίνου του Πνεύμονα της ΕΠΕ και πρόεδρος της Ομάδας Καρκίνου Πνεύμονα της Ευρωπαϊκής Πνευμονολογικής Εταιρείας (ERS), παρουσιάζοντας τους βασικούς άξονες του ΠΕΚΠ.

«Η προτεινόμενη διαδικασία ΠΕΚΠ καθορίζει τον τρόπο προσέγγισης του κοινού, την πρόσβασή τους στον ΠΕΚΠ, τις προϋποθέσεις και τον τρόπο παροχής της υπηρεσίας από τους συνεργαζόμενους παρόχους, τις προδιαγραφές των ακτινολογικών εργαστηρίων και το μονοπάτι των συμμετεχόντων. Παράλληλα, προτείνουμε κριτήρια ποιότητας καθώς και διαδικασία ελέγχου ποιότητας και συντονισμού του ΠΕΚΠ».  

Γιατί είναι απαραίτητος ο ΠΕΚΠ

Στη χώρα μας διαγιγνώσκονται κάθε χρόνο περίπου 8.000 με 9.000 περιστατικά καρκίνου πνεύμονα, όπως ανέφεραν οι επιστήμονες. Ποσοστό περίπου 75% είναι σε προχωρημένο στάδιο της νόσου. Το γεγονός ότι, σε αρκετές περιπτώσεις μπορεί να μην υπάρχουν έντονα ή χαρακτηριστικά ύποπτα συμπτώματα, καθιστά απολύτως αναγκαίο τον προσυμπτωματικό έλεγχο, διότι όσο νωρίτερα διαγνωστεί η νόσος, τόσο μεγαλύτερες είναι οι πιθανότητες θεραπείας.

Οι καπνιστικές συνήθειες στην Ελλάδα συγκριτικά με την Ευρώπη

Σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο του 2020:
•          το 42% των Ελλήνων κάνει χρήση καπνικών προϊόντων έναντι 22% των Ευρωπαίων

•          το 17% είναι πρώην καπνιστές, έναντι 27% των Ευρωπαίων

Ιδιαίτερα δημοφιλή φαίνεται να είναι και τα νεότερα καπνικά προϊόντα -ηλεκτρονικό και θερμαινόμενο τσιγάρο- που σύμφωνα με την ίδια πηγή με 17% και 9% να τα έχουν δοκιμάσει, ποσοστό που πιθανότατα να έχει αυξηθεί τα τελευταία 3 έτη.

Περίπου 40% των καπνιστών που διαγιγνώσκονται με καρκίνο πνεύμονα καπνίζουν ακόμη τη στιγμή της διάγνωσης.

Επιπρόσθετα, κάποιοι πρώην καπνιστές υπό το άγχος της διάγνωσης υποτροπιάζουν και καπνίζουν.

Αν και το 44% των διαγνώσεων των ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα γίνεται σε πρώιμα στάδια, μόνο 14–58% διακόπτουν το κάπνισμα μετά τη διάγνωση της κακοήθειας.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να θέτουν τον εαυτό τους σε αυξημένο μετεγχειρητικό κίνδυνο, μειωμένη ανταπόκριση στη χημειοθεραπεία και την ακτινοβολία και αυξημένο κίνδυνο υποτροπής ή καινούργιο πρωτοπαθή καρκίνο.

Στα ιατρεία διακοπής του καπνίσματος, οι καπνιστές διακόπτουν σε ποσοστό 35-65% χρησιμοποιώντας συνδυαστική θεραπεία υποκατάστασης της νικοτίνης και βουπροπιόνη μαζί με συμπεριφορική θεραπεία.

Σημαντική η διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα σε πρώιμα στάδια

Εκ μέρους της ΕΕΧΘΚΑ, ο Χριστόφορος Ν. Φορούλης, καθηγητής Θωρακοχειρουργικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, δήλωσε ότι «η διάγνωση του καρκίνου του πνεύμονα σε πρώιμα στάδια θα επιτρέπει τη ριζική εκτομή της νόσου, η οποία ακολουθείται ως γνωστόν από πολύ υψηλά ποσοστά πενταετούς επιβίωσης. Επιπλέον, η εκτομή των μικρού μεγέθους νεοπλασμάτων θα γίνεται στο μεγαλύτερο ποσοστό με τις ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές, με τα αντίστοιχα πολλαπλά οφέλη για τους ασθενείς».

Η κατανάλωση καπνού είναι η πρώτη αιτία καρκίνου που μπορεί να προληφθεί  

«Το 27% των καρκίνων να αποδίδονται στο κάπνισμα και 16 τύποι καρκίνων να σχετίζονται με το κάπνισμα με κορυφαίο τον καρκίνο του πνεύμονα (80–90% των καρκίνων του πνεύμονα σχετίζονται άμεσα με τη χρήση του καπνού) και άλλους καρκίνους (ουροδόχου κύστεως, παγκρέατος, ωοθηκών). Ακόμα και κακοήθειες στα παιδιά σχετίζονται με την έκθεσή τους σε παθητικό κάπνισμα τόσο κατά την εγκυμοσύνη όσο και μετά τη γέννησή τους», ανέφερε η αναπληρώτρια καθηγήτρια Πνευμονολογίας στην Ιατρική Σχολή ΕΚΠΑ, Παρασκευή Κατσαούνου, υπεύθυνη της Μονάδας Πνευμονολογίας και Αναπνευστικής Ανεπάρκειας Α΄ΚΕΘ του Νοσοκομείου «Ευαγγελισμός». Η ίδια πρόσθεσε, ωστόσο, ότι «σε καμία περίπτωση τα παραπάνω δεν πρέπει να αποτελούν στίγμα για τους καπνιστές, οι οποίοι ως εξαρτημένοι από τη νικοτίνη αποτελούν θύματα. Οφείλουμε να τους προσφέρουμε την ασφαλή και αποτελεσματική τρίμηνη θεραπεία (φαρμακευτική και συμπεριφορική) για τη χρόνια νόσο της εξάρτησης από τη νικοτίνη».

Σε συνεργασία με τα συναρμόδια υπουργεία θα προχωρήσει στην επικαιροποίηση του νόμου για την απαγόρευση του καπνίσματος σε δύο βασικές κατευθύνσεις:

την ακριβέστερη περιγραφή των χώρων όπου απαγορεύεται το κάπνισμα, με ενδεχόμενη διεύρυνσή τους, καθώς και
τον επαναπροσδιορισμό των καπνικών προϊόντων των οποίων η χρήση απαγορεύεται σε κλειστούς δημόσιους χώρους, λαμβάνοντας υπόψη όλα τα νέα προϊόντα που κυκλοφορούν. Ηδη το υπουργείο έχει ξεκινήσει την επεξεργασία των σχετικών διατάξεων με στόχο να είναι έτοιμο το νέο θεσμικό πλαίσιο το πρώτο τρίμηνο του 2023. Την ίδια στιγμή σχεδιάζονται και δράσεις πρόληψης της καπνιστικής συνήθειας από τις πολύ μικρές ηλικίες. Ο στόχος είναι τα παιδιά που θα γεννηθούν στην Ελλάδα το 2025 να είναι η πρώτη γενιά που δεν θα καπνίζει και δεν θα εκτίθεται στον καπνό.

Οπως ανέφερε στην «Κ» η γενική γραμματέας Δημόσιας Υγείας Ειρήνη Αγαπηδάκη, «επεξεργαζόμαστε με τα συναρμόδια υπουργεία μια σειρά από διατάξεις οι οποίες θα κλείσουν κενά που έχουμε εντοπίσει στο θεσμικό πλαίσιο». Σύμφωνα με την κ. Αγαπηδάκη, τα κενά έχουν να κάνουν κυρίως με τον προσδιορισμό των χώρων όπου απαγορεύεται το κάπνισμα και κυρίως ποιοι θεωρούνται υπαίθριοι χώροι των καταστημάτων εστίασης (καφέ, μπαρ, εστιατόρια), ειδικά όταν «κλείνονται» με σκέπαστρα, πλεξιγκλάς και άλλα προστατευτικά. Σύμφωνα με τον προηγούμενο νόμο, το κάπνισμα επιτρέπεται σε εξωτερικούς χώρους καταστημάτων μόνο όταν είναι περιμετρικά ανοικτοί σε δύο πλευρές τουλάχιστον και δεν είναι στεγασμένοι. Αν και έχει γίνει προσπάθεια με υπουργικές αποφάσεις και εγκυκλίους να γίνει πιο λεπτομερής περιγραφή του υπαίθριου χώρου (π.χ. το ύψος που μπορεί να έχουν τα προστατευτικά), οι διαφορές είναι συχνά δυσδιάκριτες και δυσχεραίνουν το έργο των ελεγκτών.

Ενα από τα σημεία που εξετάζονται στο πλαίσιο της επικαιροποίησης του θεσμικού πλαισίου είναι και ο προσδιορισμός αυτών των προϊόντων. Οπως σημειώνει η κ. Αγαπηδάκη, λαμβάνοντας υπόψη ότι από τον τελευταίο νόμο έως και σήμερα έχουν βγει πολλά νέα καπνικά προϊόντα θα πρέπει να προσδιοριστεί ακριβώς τι ισχύει για καθένα από αυτά.

Τα κενά αυτά δυσκολεύουν τους ελέγχους και θολώνουν και την εφαρμογή του νόμου. «Οταν είναι σαφές το θεσμικό πλαίσιο και γνωρίζεις πού απαγορεύεται και πού επιτρέπεται, είναι πιο εύκολο να ακολουθήσεις τους κανόνες», επισημαίνει η κ. Αγαπηδάκη, η οποία προσθέτει ότι θα πρέπει να εξετασθεί συνολικά και το επιχειρησιακό μέρος των ελέγχων ώστε αυτοί να γίνονται πιο συντονισμένα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Ελληνική Αστυνομία, τον περασμένο Δεκέμβριο διενήργησε σε όλη την επικράτεια περισσότερους από 25.000 ελέγχους σε καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος για την αντικαπνιστική νομοθεσία βεβαιώνοντας πάνω από 1.300 παραβάσεις, σε καπνίζοντες και υπευθύνους των επιχειρήσεων. Επίσης, την εβδομάδα 31 Δεκεμβρίου 2022 έως 8 Ιανουαρίου 2023 η ΕΛ.ΑΣ. πραγματοποίησε 9.100 ελέγχους, κατά τη διάρκεια των οποίων καταγράφηκαν 815 παραβάσεις της αντικαπνιστικής νομοθεσίας. Πολύ λιγότερους ελέγχους, σε αναλογία και του αριθμού των στελεχών τους, διενεργούν οι άλλες Αρχές. Οι ελεγκτές των Περιφερειών πραγματοποίησαν πέρυσι 11.270 ελέγχους, βεβαιώνοντας 247 παραβάσεις και καταλογίζοντας πρόστιμα 119.800 ευρώ, και το 2021 38.000 ελέγχους (328 πρόστιμα και 34.800 ευρώ). Οι ελεγκτές της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας πέρυσι (έως και το τέλος Νοεμβρίου) διενήργησαν 3.334 ελέγχους, βεβαιώνοντας πρόστιμα ύψους 151.000 ευρώ. Τους περισσότερους ελέγχους διενήργησαν το 2021: 7.900 έλεγχοι και 265.000 ευρώ πρόστιμα.

Το 2021 τα έσοδα από τα πρόστιμα που επιβλήθηκαν για παραβάσεις των διατάξεων για το κάπνισμα αλλά και των διατάξεων για τη διάθεση προϊόντων καπνού και αλκοολούχων ποτών σε ανηλίκους άγγιξαν το 1.920.000 ευρώ, ενώ αντίστοιχο ποσό εισπράχθηκε και το 2020 (1.907.000 ευρώ). Μικρότερα ποσά εισπράχθηκαν τα προηγούμενα έτη (1.420.000 ευρώ το 2019, 1.340.500 ευρώ το 2018 και 980.735 ευρώ το 2017), ωστόσο αξίζει να σημειωθεί ότι τον Νοέμβριο του 2019 «ξανάρχισε» με νέο θεσμικό πλαίσιο, πιο «τσουχτερά πρόστιμα» και περισσότερους ελέγχους η αντικαπνιστική νομοθεσία.

Η διασφάλιση της προστασίας από το παθητικό κάπνισμα των πολιτών εντάσσεται στο γενικότερο πλαίσιο των δράσεων δημόσιας υγείας για το κάπνισμα που σχεδιάζει το υπουργείο, με πρωταρχικό στόχο τα παιδιά που θα γεννηθούν το 2025 να είναι η πρώτη γενιά Ελλήνων που δεν θα καπνίζει και δεν θα εκτίθεται στο κάπνισμα. Οπως επισημαίνει η κ. Αγαπηδάκη, σχεδιάζονται μια σειρά από δράσεις σε συνεργασία με την επιτροπή του υπουργείου Υγείας για το κάπνισμα, την Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων για τη Δημόσια Υγεία και την Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία, που στοχεύουν σε όλα τα επίπεδα της πρόληψης.

Ο πρώτος άξονας των δράσεων είναι η ενημέρωση των παιδιών από το νηπιαγωγείο για τους κινδύνους του καπνίσματος και με τη λογική ότι το κάπνισμα είναι εκτός μόδας. «Ξέρετε, ένα μικρό παιδί στη Σκωτία είναι σε θέση με πολύ απλά λόγια να σας πει τι προκαλεί το κάπνισμα. Στο πλαίσιο αυτό θέλουμε να αξιοποιήσουμε τις καλύτερες πρακτικές που έχουν εφαρμοστεί σε άλλες χώρες για την πρόληψη του καπνίσματος από τις πολύ μικρές ηλικίες. Θέλουμε η γενιά που θα γεννηθεί το 2025 να μην καπνίσει και να μην εκτεθεί στον καπνό. Να είναι η πρώτη free smoking generation στην Ελλάδα», τονίζει. Σημειώνεται ότι τα τελευταία χρόνια είναι σε εξέλιξη σχετικό πρόγραμμα για παιδιά και εφήβους του Ιδρύματος Μπεχράκη με πολύ καλά αποτελέσματα. Η προσπάθεια πλέον είναι η ενημέρωση να γίνεται από μικρότερες ηλικίες θεσμικά, συντονισμένα και σε όλη την επικράτεια, με τη συνεργασία όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Νέες υπηρεσίες

Ο δεύτερος άξονας αφορά την παροχή βοήθειας στους καπνιστές ώστε να διακόψουν το κάπνισμα (δευτερογενής πρόληψη). Η παρέμβαση θα ξεκινάει από τον προσωπικό γιατρό, ο οποίος θα αξιολογεί την υγεία και τις καπνιστικές συνήθειες του ατόμου και θα το ενημερώνει για τις φαρμακευτικές επιλογές και τις διαθέσιμες υπηρεσίες που υπάρχουν (ιατρεία διακοπής καπνίσματος), οι οποίες θα το βοηθήσουν να απαλλαγεί από αυτή τη συνήθεια. Παράλληλα θα δοθεί έμφαση στο να δημιουργηθεί ένα πλέγμα υπηρεσιών στον δημόσιο τομέα για τους καπνιστές που επιθυμούν να διακόψουν το τσιγάρο.

Τέλος, σε ό,τι αφορά την τριτογενή πρόληψη το υπουργείο Υγείας, σε συνεργασία με την Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία και την Επιτροπή Εμπειρογνωμόνων για τη Δημόσια Υγεία, επεξεργάζεται πρόγραμμα για τον προσυμπτωματικό έλεγχο του καρκίνου του πνεύμονα –η συντριπτική πλειονότητα των περιστατικών αφορά καπνιστές– σε συγκεκριμένες ομάδες πληθυσμού που εκτιμάται ότι διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για να αναπτύξουν τη νόσο. Οι δράσεις αυτές έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα Δημόσιας Υγείας Σπύρος Δοξιάδης και εκτιμάται ότι η εφαρμογή τους θα ξεκινήσει εντός του έτους.

Πηγή: Η Καθημερινή

Ο παρουσιαστής του πρωινού του Ant1 έκανε λόγο για υποκρισία και έγινε έξαλλος με τον υπουργό Υγείας Θάνο Πλεύρη αλλά και με τη διοίκηση του νυχτερινού μαγαζιού με την ανακοίνωση που εξέδωσε.

Λιάγκας κατά Πλεύρη για το πρόστιμο στον Μπισμπίκη

«Πάμε να ανοίξουμε ένα θέμα απόλυτα υποκριτικό. Ξαφνικά ανακαλύψαμε στη χώρα της υποκρισίας ότι στα νυχτερινά μαγαζιά-μπουζούκια επιτρέπεται το κάπνισμα. Το ανακαλύψαμε τώρα, επειδή ο Μπισμπίκης που είναι ερωτευμένος, πάει κάθε βράδυ στη Βανδή, τη φιλάει. Μπράβο οι άνθρωποι, είναι το πιο ερωτευμένο ζευγάρι της Ελλάδας. Εγώ τους χαίρομαι. Μακάρι να τύχαινε και σε εμένα να ερωτευτώ.

Κάπνιζε, όπως καπνίζουν όλοι στα μπουζούκια. Ξαφνικά τώρα τον βγάλαμε στη σέντρα. Ο απαράδεκτος Μπισμπίκης. Έβγαλε ανακοίνωση ο Πλεύρης, έβγαλε ανακοίνωση το Έναστρον. Μιλάμε για την απόλυτη υποκρισία. Ντροπή μας! Εγώ θα περίμενα τον κ. Πλεύρη να βγει και να πει ως νέος άνθρωπος, που τον στήριξα όταν ο πατέρας του βγήκε και χαιρέτησε χιτλερικά, είναι υγεία ο έρωτας. Το τσιγάρο δεν είναι υγεία, αλλά έλεος τώρα.

Κ. Πλεύρη, καλημέρα, χρόνια πολλά και καλώς ήρθατε στην Ελλάδα. Προσγειωθήκατε με ένα αεροπλάνο στην Ελλάδα και δεν ξέρετε τι γίνεται, είστε και χαζός. Ευφυέστατος είστε, ειρωνικό ήταν το χαζός. Μάθατε από τον Μπισμπίκη ότι το κάπνισμα επιτρέπεται στην Ελλάδα.

Η άλλη υποκρισία είναι του Έναστρον, που έβγαλε μια ανακοίνωση και τρολάρει τον Πλεύρη και λέει μπράβο στον Πλεύρη που θέλει να μας κόψει το κάπνισμα. Δεν ελέγχει και κανένας, για να είμαστε ειλικρινείς» είπε, μεταξύ άλλων, ο Γιώργος Λιάγκας.

Το κάπνισμα είναι η μεγαλύτερη επιδημία όλων των εποχών και η πρώτη αιτία νοσηρότητας που μπορεί να προληφθεί σε παγκόσμιο επίπεδο. Σήμερα πεθαίνουν παγκοσμίως πάνω από 6 εκατομμύρια άνθρωποι τον χρόνο από το κάπνισμα, δηλαδή 1 άνθρωπος ανά 8 δευτερόλεπτα! Μέχρι σήμερα δυστυχώς υπολογίζεται πως έχουν χάσει την ζωή τους από το κάπνισμα περισσότεροι από 80 εκ. άνθρωποι, ενώ 600.000 θάνατοι είναι αποτέλεσμα του παθητικού καπνίσματος. Αν η καπνιστική συνήθεια συνεχιστεί με τους ίδιους ρυθμούς μέχρι το 2030, το κάπνισμα θα κοστίζει 8 εκατομμύρια ανθρώπινες ζωές τον χρόνο. 

Το κάπνισμα, όχι μόνο μειώνει το προσδόκιμο επιβίωσης, αλλά οδηγεί σε παθήσεις που προκαλούν σημαντικές αναπηρίες. Οι σημαντικότερες εξ αυτών είναι η ανάπτυξη καρκίνου και χρόνιας αποφρακτικής πνευμονοπάθειας, ενώ το κάπνισμα προκαλεί βλάβες σχεδόν σε όλα τα συστήματα του οργανισμού, όπως δέρμα, οστά, ουροποιητικό, και είναι παράγοντας κινδύνου για εμφράγματα και εγκεφαλικά. 

Επιπρόσθετα, το κάπνισμα διαταράσσει την ποιότητα του ύπνου, οδηγώντας σε κατακερματισμό του ύπνου και χρόνια αϋπνία με συνέπεια την αύξηση της ημερησίας υπνηλίας. Συγκεκριμένα 1 στους 6 καπνιστές δυσκολεύεται να κοιμηθεί και κοιμάται λιγότερο από 6 ώρες την ημέρα, ενώ 1 στους 3 καπνιστές δεν κοιμάται καλά, υποφέροντας από ροχαλητό και αποφρακτική άπνοια του ύπνου. 

Μένουμε μακριά από το τσιγάρο, μένουμε υγιείς, προστατεύουμε και θωρακίζουμε τον οργανισμό μας!