Επιδίωξη της κυβέρνησης είναι βρει τρόπους ώστε να περιορίσει τις επιπτώσεις της ακρίβειας που συνεχίζει να σαρώνει και να μειώνει το διαθέσιμο εισόδημα των πολιτών, κυρίως των ασθενέστερων οικονομικά τάξεως.

Χθες μάλιστα ο νέος υπουργός Ανάπτυξης Κώστας Σκρέκας αποκάλυψε ότι αύριο στο πρώτο υπουργικό συμβούλιο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης θα προβεί σε ανακοινώσεις, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες για το περιεχόμενο αυτών.

Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι παρεμβάσεις αυτές θα είναι στοχευμένες και θα αφορούν εκείνους που πραγματικά πλήττονται από την συνεχιζόμενη ακρίβεια, κυρίως στα ήδη διατροφής.

Ένα από τα μέτρα που θα υλοποιηθούν θα είναι η επέκταση του market pass έως το τέλος του έτους, πιθανόν ελαφρώς διαφοροποιημένο, είτε ως τα ποσά που θα δοθούν είτε ως προς τους δικαιούχους, είτε ένας συνδυασμός αυτών.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προεκλογικά είχε αναφέρει πως είναι πιθανό αυτό να συμβεί, εφόσον η ακρίβεια συνεχίζεται και υπάρχει ο απαραίτητος δημοσιονομικός χώρος. 

Να σημειωθεί ότι μέσα στην επόμενη εβδομάδα θα πληρωθεί η τελευταία δόση για το market pass και θα αφορά όλους εκείνους που είχαν επιλέξει να πληρωθούν το επίδομα, μέσα από άυλη ψηφιακή κάρτα. Οι υπόλοιποι που είχαν ζητήσει κατάθεση στην τραπεζικό τους λογαριασμό ήδη έχουν εξοφληθεί.

Οι ψηφιακές χρεωστικές κάρτες λήγουν αυτομάτως στις 31 Αυγούστου 2023 και δεν θα είναι δυνατή η πραγματοποίηση συναλλαγών με αυτές μετά την ημερομηνία αυτή. Βέβαια στην περίπτωση που παραταθεί το μέτρο είναι πιθανό να αλλάξει η ημερομηνία.

Με βάση το προηγούμενο πλαίσιο, δικαιούχοι του Market Pass ήταν φυσικά πρόσωπα, άγαμα, έγγαμα, μέλη συμφώνου συμβίωσης, εν διαστάσει, διαζευγμένα ή σε κατάσταση χηρείας, τα οποία είναι φορολογικοί κάτοικοι Ελλάδας και πληρούν τα κριτήρια εισοδήματος και αξίας ακίνητης περιουσίας που προβλέπει ο νόμος.

Η άυλη ψηφιακή κάρτα του Market Pass χρησιμοποιείται σε POS που διαθέτουν τα Super Market, παντοπωλεία, κρεοπωλεία, ζαχαροπλαστεία, καταστήματα γαλακτοκομικών προϊόντων, αρτοποιεία και διάφορα καταστήματα τροφίμων.

Το ύψος της ενίσχυσης ανά νοικοκυριό ανέρχεται σε ποσοστό 10% επί του μηνιαίου ύψους αγορών, που καθορίζεται σε 220 ευρώ για το μονομελές νοικοκυριό, προσαυξανόμενο κατά 100 ευρώ για κάθε επιπλέον μέλος του νοικοκυριού με ανώτατο όριο 1.000 ευρώ αγορών.

Τα μηνιαία ποσά της ενίσχυσης ανέρχονται σε:

• 22 ευρώ για ένα μονομελές νοικοκυριό
• 32 ευρώ για ένα ζευγάρι χωρίς τέκνα
• 32 ευρώ για μια μονογονεϊκή οικογένεια με ένα εξαρτώμενο τέκνο
• 42 ευρώ για μια μονογονεϊκή οικογένεια με δύο εξαρτώμενα τέκνα
• 42 ευρώ για ένα ζευγάρι με ένα εξαρτώμενο τέκνο
• 52 ευρώ για ένα ζευγάρι με δύο εξαρτώμενα τέκνα
• 62 ευρώ για ένα ζευγάρι με τρία εξαρτώμενα τέκνα
• 72 ευρώ για ένα ζευγάρι με τέσσερα εξαρτώμενα τέκνα

Αυτό αναφέρει ανακοίνωση του υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων και ειδικότερα, από το σύνολο 1134 προϊόντων στο «Καλάθι του Νοικοκυριού» που είναι απολύτως συγκρίσιμα:

• στα 55, ποσοστό 4,85%, η τιμή μειώθηκε,
• στα 1009, ποσοστό 88,98%, η τιμή παρέμεινε σταθερή
• και σε 70, ποσοστό 6,17%, η τιμή αυξήθηκε.

O πίνακας με το κόστος του «Καλαθιού του Νοικοκυριού» ανά σούπερ μάρκετ και η μεταβολή του από την 26η στην 27η εβδομάδα:

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Αυτό αναφέρει σε ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Αδωνις Γεωργιάδης.

“24η εβδομάδα εφαρμογής του “Καλαθιού του Νοικοκυριού”, είχαμε μεγάλες μειώσεις συνολικά, -2,5% στη μεσοσταθμική του αξία σε σχέση με την περασμένη εβδομάδα. Είναι η 4η συνεχόμενη εβδομάδα με μεσοσταθμική μείωση. Συγκεκριμένα από 1134 προϊόντα 57 (5.03%) παρουσίασαν μικρή αύξηση, 44 (3.88%) παρουσίασαν μεγάλη μείωση και 1.033 (91.09%) παρέμειναν σταθερά! Η προσπάθεια για την αντιμετώπιση της ακρίβειας συνεχίζεται”, σημείωσε συγκεκριμένα ο υπουργός.

24η εβδομάδα εφαρμογής του «Καλαθιού του Νοικοκυριού», είχαμε μεγάλες μειώσεις συνολικά, -2,5% στη μεσοσταθμική του αξία σε σχέση με την περασμένη εβδομάδα. Είναι η 4η συνεχόμενη εβδομάδα με μεσοσταθμική μείωση. Συγκεκριμένα από 1134 προϊόντα 57 (5.03%) παρουσίασαν μικρή αύξηση,… pic.twitter.com/T1HwcSe47Z

— Άδωνις Γεωργιάδης (@AdonisGeorgiadi) April 19, 2023

«Το καλάθι του νοικοκυριού που ιδιαιτέρως πολεμήθηκε, έως και διακωμωδήθηκε από τους πολιτικούς μας αντιπάλους, παρουσιάζει από χθες μια μεγάλη επιτυχία. Δηλαδή, τη διατήρηση στο καλάθι, των περσινών τιμών, όσον αφορά τις τιμές για το αρνί και το κατσίκι, για τις πασχαλινές γιορτές», είπε ο κ. Γεωργιάδης και σημείωσε πως όλη η αγορά προεξοφλούσε 30% αύξηση των τιμών, για το πασχαλινό τραπέζι για το 2023, όμως «θα έχουμε ακριβώς τις ίδιες τιμές με πέρυσι και προσδοκούμε σε μια ελαφρά μείωση την προσεχή εβδομάδα».

«Αποδεικνύουμε ότι ο μηχανισμός δουλεύει», είπε ο υπουργός Ανάπτυξης και πρόσθεσε ότι η Ένωση Καταναλωτών Βελγίου έκανε συνέντευξη Τύπου και ζήτησε επισήμως, από τη Βελγική κυβέρνηση, να καθιερώσουν και στο Βέλγιο το «Καλάθι του Νοικοκυριού», θεωρώντας το ως ένα «εξαιρετικά επιτυχημένο παράδειγμα αντιμετώπισης του πληθωρισμού», για τους ευάλωτους πολίτες και ρητώς ανέφεραν ότι η πρόταση προέρχεται από την Ελλάδα.

«Ουδείς προφήτης στον τόπο του. Εδώ οι καταναλωτικές οργανώσεις ζητούν την κατάργηση του καλαθιού και η καταναλωτική ένωση στο Βέλγιο, ζητάει την εφαρμογή του καλαθιού στο Βέλγιο», είπε ο Άδωνις Γεωργιάδης.

Στη συζήτηση παρενέβη, πάντως, ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της ΝΔ Χρήστος Μπουκώρος που υπογράμμισε πως οι παραγωγοί κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου για την ένταξη των αμνοεριφίων στο καλάθι του νοικοκυριού.

«Θέλω να σας συγχαρώ κύριε υπουργέ για το καλάθι του νοικοκυριού. Αποδίδει και δίνει διέξοδο και όσο επεκτείνεται θα δίνει μεγαλύτερη διέξοδο. Εγώ θέλω να επιστήσω την προσοχή, στο ζήτημα της ένταξης του οβελία, των αμνοεριφίων στο καλάθι του Πάσχα. Εσείς βεβαίως είστε υπουργός Ανάπτυξης και ενδιαφέρεστε για τις τιμές του καταναλωτή και καλά κάνετε και προσπαθείτε να δώσετε καλύτερες τιμές στον καταναλωτή», είπε ο κ. Μπουκώρος που όμως πρόσθεσε: «δεν είναι κανένα τεράστιο έξοδο ο πασχαλινός οβελίας. Αν μια 4μελής οικογένεια, πάρει 8 κιλά κρέας και 2 ευρώ να είναι ακριβότερο, είναι 16 ευρώ. Στον πασχαλινό προϋπολογισμό, αντιλαμβάνεστε, ότι μιλάμε για ένα μηδαμινό ποσό. Όμως καλώς ή κακώς και για λόγους που εδράζονται στην ενεργειακή κρίση, οι παραγωγοί μας φέτος, πλήρωσαν μεγάλο κόστος ζωοτροφών. Ήρθε η κυβέρνηση και κάλυψε ένα μέρος. Ωστόσο οι τιμές ήταν 2,5 φορές πάνω από τις περσινές. Πρόβλημα που δεν θα υπάρχει την επόμενη σεζόν. Φέτος κινδυνεύουν οι παραγωγοί μας. Και να σας πω και κάτι άλλο κύριε υπουργέ; Οι αλυσίδες μάρκετ, δεν χρειάζεται να κερδίσουν και από τον οβελία. Κέρδισαν στον κορονοϊό, κερδίζουν συνεχώς, κάνετε τεράστιο αγώνα να τους πιέσετε να ρίξουν τις τιμές. Ας μην κερδίσουν και από τον οβελία. Μην χάσει όμως ο παραγωγός. Να μην δημιουργήσουμε πρόβλημα σε μια επαγγελματική τάξη που η κυβέρνηση ήρθε να στηρίξει με συγκεκριμένα μέτρα πολλών εκατομμυρίων ευρώ, είναι δώρο άδωρο να χάσουν από την παραγωγή τους, πιεζόμενοι στις τιμές, σε ένα εποχικό προϊόν, που είναι για 5 ημέρες. Μπορεί να έχουν πρόβλημα σε όλη τη σεζόν».

Λίγο αργότερα και η εισηγήτρια του ΣΥΡΙΖΑ Σουλτάνα Ελευθεριάδου σχολίασε ότι ο κ. Μπουκώρος το είπε ευγενικά ότι δηλαδή, αθέτησε ο υπουργός την υπόσχεσή του στους κτηνοτρόφους, γιατί ενδιαφέρεται για τα ευάλωτα νοικοκυριά, όμως στην πραγματικότητα, αυτό που ήθελε να ωφελήσει ο κ. Γεωργιάδης ήταν τα σούπερ μάρκετ και τα υπερκέρδη αυτών, και γι΄αυτό έκανε την «κωλοτούμπα».

Οι αναφορές αυτές προκάλεσαν την οργισμένη αντίδραση του υπουργού Ανάπτυξης που είπε: «Έκανα μια μεγάλη προσπάθεια να δω αν μπορούσε η αγορά, στο σύνολό της, να κρατήσει τις τιμές χαμηλά, χωρίς να χρειαστεί να τις βάλουμε στο καλάθι. Γιατί το πρώτο μέλημα είναι ο φτωχός συμπολίτης μου. Για μια τετραμελή οικογένεια, δεν συμφωνώ, ότι είναι αμελητέο το κόστος. Όταν παίρνει 600 ευρώ το μήνα, τα 16 ευρώ για το πασχαλινό τραπέζι είναι πολλά λεφτά. Υπάρχουν πολίτες που και τα 5 ευρώ τους πονάνε. Εγώ είμαι εδώ για να βοηθάω αυτόν τον συμπολίτη μου που δεν βγάζει το μήνα. Και αυτόν τον συμπολίτη μου, εγώ δεν θα τον αφήσω μόνο του πίσω. Θα ξέρει ότι θα έχει την κυβέρνησή του και τον υπουργό του, μαζί του, για να βγάλει το Πάσχα. Δυστυχώς, τόσο από τη συνάντησή μου με τους κρεοπώλες όσο και από τη συνάντησή μου και από τη Βαρβάκειο, τέτοιου είδους διάθεση να κρατήσουν τις τιμές χαμηλά δεν υπήρξε».

Ο κ. Γεωργιάδης είπε ότι στην υπουργική απόφαση έχει προβλεφθεί η υποχρέωση των σούπερ μάρκετ να αναγράφουν την προέλευση του κρέατος. «Υπήρξε πλήρης ανακοίνωση στην Ομοσπονδία κρεοπωλών, πριν την έκδοση της υπουργικής απόφασης, τους εξήγησα και για ποιο λόγο. Αν έβλεπα ότι θα κρατούσαν τις τιμές χαμηλά, η πρόθεσή μου ήταν να μην το βάλω υποχρεωτικά στο καλάθι. Μπαίνει στο καλάθι γιατί προτεραιότητα της κυβέρνησης είναι ο φτωχός συμπολίτης μας και ο αδύναμος. Τώρα ξαφνικά εσείς αφού πετύχαμε τιμές σαν τις περσινές, έρχεστε και τι λέτε; Ότι θέλετε να είναι ακριβότερες οι τιμές; Πείτε το! Πείτε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ μάχεται γιατί δεν θέλει να πουληθεί το αρνί και το κατσίκι 9,90 και 9,80 αλλά θέλετε να πωλείται 14. Πείτε το! Να ξέρει ο κόσμος ποιος εκπροσωπεί εκείνον που θέλει να το παίρνει 9,50 και 9,90 και ποιος εκπροσωπεί εκείνο που θέλει να το παίρνει 14! Για να καταλάβουμε και ποιος είναι με τον φτωχό και ποιος όχι, σε αυτή την αίθουσα».

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ

Όπως επισημαίνει, από τα 1.134 προϊόντα  τα 60 (5.29%) παρουσίασαν αύξηση, τα 68 (6.00%) παρουσίασαν μείωση και τα 1.006 (88.71%) παρέμειναν σταθερά.

Αναλυτικά στην ανάρτησή του αναφέρει: «21η εβδομάδα εφαρμογής του «Καλαθιού του Νοικοκυριού» και οι τιμές όπως παρουσιάζονται στον http://e-katanalotis.gov.gr διαμορφώνονται ως εξής: Από 1134 προϊόντα 60 (5.29%) παρουσίασαν αύξηση, 68 (6.00%) παρουσίασαν μείωση και 1006 (88.71%) παρέμειναν σταθερά! Το σημαντικότερο είναι ότι για 3η συνεχόμενη εβδομάδα έχουμε μείωση στην συνολική μέση αξία του «Καλαθιού» και συγκεκριμένα 15_03_2023 συνολική μέση αξία «Καλαθιού» 110.68 22_03_2023 108.28 διαφορά -2.1%».

21η εβδομάδα εφαρμογής του «Καλαθιού του Νοικοκυριού» και οι τιμές όπως παρουσιάζονται στον https://t.co/n1SQywT8ur διαμορφώνονται ως εξής: Από 1134 προϊόντα 60 (5.29%) παρουσίασαν αύξηση, 68 (6.00%) παρουσίασαν μείωση και 1006 (88.71%) παρέμειναν σταθερά! Το σημαντικότερο είναι… pic.twitter.com/cXg6NOsFWX

— Άδωνις Γεωργιάδης (@AdonisGeorgiadi) March 22, 2023

Τη σημαντική ανταπόκριση που έχει βρει το «καλάθι του νοικοκυριού» στην καθημερινότητα των καταναλωτών επιβεβαίωσε πρόσφατα ο υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων ‘Αδωνις Γεωργιάδης δηλώνοντας ότι κατά την 20η εβδομάδα εφαρμογής του, από 1.134 προϊόντα 62 (5,47%) παρουσίασαν αύξηση, 72 (6,35%) παρουσίασαν μείωση και 1.000 (88,18%) παρέμειναν σταθερά.

Μεσοσταθμικά, τις τελευταίες τρεις εβδομάδες, η συνολική αξία του καλαθιού έχει πέσει πάνω από 3%. «Είχα πει ότι από τον Μάρτιο αναμένουμε να αρχίσει η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού να φαίνεται και στο ράφι και πράγματι, θέλω να ευχαριστήσω τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ γιατί στο καλάθι είναι εμφανής η διαφορά πια τις τελευταίες τρεις εβδομάδες. Όσοι δηλαδή ψωνίζουν τακτικά από το καλάθι θα δουν να είναι λίγο χαμηλότερες οι τιμές σε ορισμένα προϊόντα και αρκετά χαμηλότερες σε κάποια άλλα προϊόντα απ’ ότι πριν από μερικές εβδομάδες» ανέφερε ο κ. Γεωργιάδης και συμπλήρωσε ότι «σε γενικές γραμμές έχουμε αντιστροφή της ροής των τιμών. Από εκεί που πηγαίναμε προς τα πάνω, τώρα πηγαίνουμε σταθερά προς τα κάτω».

Σημειώνεται ότι ο υπουργός έχει προαναγγείλει τρίμηνη παράταση του «καλαθιού του νοικοκυριού» το οποίο, σύμφωνα με την ισχύουσα νομοθεσία και με βάση την έγκριση που είχε δώσει η Επιτροπή Ανταγωνισμού, διαρκεί έως τις 31 Μαρτίου 2023. Επίσης, έχουν ξεκινήσει οι επαφές για συγκράτηση τιμών στην πασχαλινή αγορά, συμπεριλαμβανομένου του κρέατος, σύμφωνα με την ηγεσία του υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων. «Είμαστε ήδη σε συζητήσεις με την αγορά του κρέατος για να δούμε που θα κυμανθεί φέτος το κατσικάκι και το αρνάκι του Πάσχα. Και εκεί πιστεύω ότι θα μπορέσουμε με τα μέτρα που λαμβάνουμε να συγκρατήσουμε τις τιμές και να βοηθήσουμε τον κόσμο να αγοράσει για το πασχαλινό τραπέζι όσο γίνεται καλύτερα» ανέφερε σε δηλώσεις του ο κ. Γεωργιάδης. Προανήγγειλε, μάλιστα προσφορά στον μπακαλιάρο για την 25η Μαρτίου, που είναι το παραδοσιακό έδεσμα αυτής της ημέρας.

Παράλληλα σχεδιάζεται η δημιουργία δύο «καλαθιών» για το Πάσχα και στο πλαίσιο αυτό τις επόμενες μέρες αναμένεται να υπάρξει η σχετική νομοθέτηση ώστε το μέτρο να παραταθεί και στη συνέχεια ενόψει της πασχαλινής περιόδου να δημιουργηθούν το «πασχαλινό καλάθι» στα σούπερ μάρκετ αλλά και το «καλάθι του νονού/ας» στα καταστήματα παιχνιδιών. Το «πασχαλινό καλάθι» ουσιαστικά θα πάρει τη θέση του «καλαθιού της Σαρακοστής», λίγες μέρες πριν από το Πάσχα και θα δημιουργηθεί για να καλύψει τις ανάγκες των καταναλωτών στις αγορές τροφίμων για το πασχαλινό τους τραπέζι. Σε αυτό το νέο «καλάθι» αναμένεται να μπουν επιπλέον είδη στην κατηγορία του κρέατος, το αρνί και το κατσικάκι, επίσης το τσουρέκι καθώς και τα σοκολατένια αβγά. Όσον αφορά στο «καλάθι του νονού/ας», θα λειτουργήσει αντίστοιχα με εκείνο που εφαρμόστηκε την περίοδο των Χριστουγέννων, στα καταστήματα παιχνιδιών. Οι κατηγορίες παιχνιδιών που θα περιλαμβάνει αναμένεται μάλιστα είναι παρόμοιες με εκείνες στο «καλάθι του ‘Αη Βασίλη». Παράλληλα θα προστεθούν επίσης οι λαμπάδες για τις αγορές των νονών στα βαφτιστήρια τους. Υπενθυμίζεται ότι οι κατηγορίες στο «καλάθι του ‘Αη Βασίλη» ήταν: Επιτραπέζια / Παζλ, Παιχνίδια με κούκλες, κουκλόσπιτα και άλλα αξεσουάρ (παιχνίδια μίμησης), βρεφικά παιχνίδια, φιγούρες δράσης, παιχνίδια κατασκευών και δημιουργίας (π.χ. παιχνίδια με τουβλάκια), οχήματα – τηλεκατευθυνόμενα, ηλεκτρονικά παιχνίδια, αθλητικά παιχνίδια (π.χ. μπάλες, παιδικές μπασκέτες και τέρματα), λούτρινα, μουσικά παιχνίδια.

Έξι στους δέκα αγοράζουν από το «καλάθι του νοικοκυριού»

Το «καλάθι του νοικοκυριού» γίνεται ολοένα και πιο δημοφιλές με τους καταναλωτές να αλλάζουν ακόμη και αλυσίδα σούπερ μάρκετ προκειμένου να επωφεληθούν από τις καλύτερες προσφορές. Όπως αποδεικνύεται από έρευνα που πραγματοποίησε το Ινστιτούτο Έρευνας Λιανεμπορίου Καταναλωτικών Αγαθών (ΙΕΛΚΑ) τον Ιανουάριο σε δείγμα 1.000 καταναλωτών, το πρώτο 3μηνο της λειτουργίας αυτής της πρωτοβουλίας, το 64% του κοινού δηλώνει ότι αγοράζει προϊόντα από το καλάθι. Το ποσοστό αυτό είναι σχεδόν διπλάσιο σε σχέση με την προηγούμενη μέτρηση μετά την πρώτη εβδομάδα της πρωτοβουλίας, οπότε και το ποσοστό του κοινού που αγόραζε από το καλάθι ανερχόταν στο 39%. Μεσοσταθμικά το κοινό το οποίο αγοράζει προϊόντα από το καλάθι δηλώνει ότι το 16,3% των αγορών του προέρχονται από προϊόντα του καλαθιού (περίπου 1 ευρώ ανά 7 ευρώ αγορών). Η πλειοψηφία του κοινού 39% πραγματοποιεί έως 10% από το καλάθι, το 11% από 11 έως 20% και το υπόλοιπο 24% πάνω από 20% των αγορών.

Όπως προκύπτει από την έρευνα, 17% των ερωτηθέντων επισκέπτεται σουπερμάρκετ διαφορετικό από το συνηθισμένο του προκειμένου να βρει προϊόντα από το «καλάθι του νοικοκυριού». «Το στοιχείο αυτό είναι υγιές για τον ανταγωνισμό στον κλάδο, δείχνει ότι υπάρχουν επιπλέον κίνητρα για τον ανταγωνισμό στην αγορά και ότι η κινητικότητα του καταναλωτικού κοινού το επόμενο διάστημα αναμένεται να ενταθεί» υποστηρίζει το ΙΕΛΚΑ.

Το 23% αξιολογεί θετικά την πρωτοβουλία (το ποσοστό αυτό αυξάνεται σε 35% όσων αγοράζουν από το καλάθι, το 53% αναγνωρίζει τη χρησιμότητα των πρωτοβουλιών όπως το καλάθι και δηλώνει ότι οι επιχειρήσεις θα πρέπει να κάνουν κι άλλες τέτοιες δράσεις. Το 54% δηλώνει ότι απαιτείται πολύς χρόνος προκειμένου να κάνει τις αγορές του, κάτι το οποίο είναι μία πραγματικότητα που ήδη καταγραφόταν στο παρελθόν για τους καταναλωτές που ακολουθούν τις προσφορές στις αγορές τους στο λιανεμπόριο τροφίμων. Το 85% υποστηρίζει ότι δεν επαρκεί για την αντιμετώπιση της ακρίβειας, κάτι που είναι αναμενόμενο, καθώς το πρόβλημα της ακρίβειας είναι πολυπαραγοντικό και διεθνές.

Στη συντριπτική τους πλειονότητα (ποσοστό 84%) οι καταναλωτές δηλώνουν ότι θα προτιμούσαν να μειωθεί ο ΦΠΑ στα τρόφιμα παρά το «καλάθι του νοικοκυριού». Επίσης, ένα 70% δηλώνει ότι θα προτιμούσε περισσότερες προσφορές και εκπτώσεις στα σούπερ μάρκετ παρά το καλάθι. Το 47% θα επιθυμούσε να ενταχθούν και άλλοι κλάδοι στο καλάθι, όπως κρεοπωλεία και αρτοποιεία ενώ το 60% δεν είναι ικανοποιημένο με τον αριθμό των προϊόντων και επομένως θα προτιμούσε περισσότερα προϊόντα στο καλάθι. Τέλος, μόλις το 35% θα προτιμούσε να στραφεί το καλάθι σε μόνο επώνυμα προϊόντα, που δείχνει τη διείσδυση που έχουν αποκτήσει τα προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας το τελευταίο διάστημα.

Ο κ. Γεωργιάδης ανέφερε ακόμη ότι έχουν ήδη ξεκινήσει επαφές με παράγοντες της αγοράς με στόχο τη συγκράτηση των τιμών στην Πασχαλινή αγορά.

«Μεσοσταθμικά, τις τελευταίες τρεις εβδομάδες, η συνολική αξία του Καλαθιού έχει πέσει πάνω από 3%. Αν θυμάστε σας είχα πει ότι από τον Μάρτιο αναμένουμε να αρχίσει η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού να φαίνεται και στο ράφι και πράγματι, θέλω να ευχαριστήσω τις αλυσίδες γιατί στο Καλάθι είναι εμφανής η διαφορά πια τις τελευταίες τρεις εβδομάδες. Όσοι δηλαδή ψωνίζουν τακτικά από το Καλάθι θα δουν να είναι λίγο χαμηλότερες οι τιμές σε ορισμένα προϊόντα και αρκετά χαμηλότερες σε κάποια άλλα προϊόντα απ’ ότι πριν από μερικές εβδομάδες. Χαρακτηριστικά μπαίνοντας είδαμε με τον κύριο Παπαθανάση, αλεύρι 0,87. Το αλεύρι αν θυμάστε στις πρώτες μας εξορμήσεις στα σούπερ μάρκετ ήταν σταθερά πάνω από 1 ευρώ. Άρα, το 0,87 είναι μεγάλη διαφορά. Το ίδιο βλέπουμε στα μακαρόνια. Το ίδιο βλέπουμε στα όσπρια, όπου πέσαμε κάτω από το 1 ευρώ στις φακές που για ένα διάστημα ήταν αρκετά πιο ψηλά. Κοιτάμε και τα άλλα προϊόντα και εδώ στον «Μασούτη» και στις άλλες αλυσίδες που θα πάμε. Θα πάμε στο «My Market», στον «Σκλαβενίτη», και στον «Α-Β» για να δούμε όλες τις αλυσίδες πως διαμορφώνουν τις τιμές τους. Πάντως σε γενικές γραμμές να ξέρετε έχουμε αντιστροφή της ροής των τιμών. Από εκεί που πηγαίναμε προς τα πάνω, τώρα πηγαίνουμε σταθερά προς τα κάτω».

Σε ερώτηση για τις τιμές των σαρακοστιανών ο υπουργός τόνισε: «Στα Σαρακοστιανά είχαμε μείωση αν θυμάστε στην αρχή σε σχέση με πέρσι. Δεν έχουν πέσει περαιτέρω απ’ ότι την πρώτη εβδομάδα των Σαρακοστιανών. Όμως, ετοιμάζουμε να ανακοινώσουμε -ίσως και αυτήν την εβδομάδα- την προσφορά που θα γίνει ειδικά στον μπακαλιάρο για την 25η Μαρτίου, που είναι το παραδοσιακό έδεσμα αυτής της ημέρας και δεν σας κρύβω ότι είμαστε ήδη σε συζητήσεις με την αγορά του κρέατος για να δούμε που θα κυμανθεί φέτος το κατσικάκι και το αρνάκι του Πάσχα. Και εκεί πιστεύω ότι θα μπορέσουμε με τα μέτρα που λαμβάνουμε να συγκρατήσουμε τις τιμές και να βοηθήσουμε τον κόσμο να αγοράσει για το Πασχαλινό τραπέζι όσο γίνεται καλύτερα. Γενικά πάντως είμαστε ευχαριστημένοι. Έχει αρχίσει η αντίστροφη πορεία».

Από την πλευρά του ο Νίκος Παπαθανάσης ανέφερε: «Πράγματι, και αυτήν την εβδομάδα το 95% των προϊόντων έχει την ίδια ή χαμηλότερη τιμή. Προφανώς αυτή η αποκλιμάκωση πλέον αρχίζει και παίρνει σάρκα και οστά. Παρατηρούμε ότι έχουμε μειωμένες τιμές και αυτό φαίνεται και στα Σαρακοστιανά. Αναμένουμε τώρα το «Καλάθι του Νονού», κάτι το οποίο θα ανακοινωθεί σύντομα με τα προϊόντα που θα περιλαμβάνει και βεβαίως, παρακολουθούμε πολύ στενά την αγορά για το Πάσχα. Θέλουμε να έχουμε καλύτερες τιμές για τα προϊόντα που συνήθως οι καταναλωτές αγοράζουν το Πάσχα».

Ο κ. Γεωργιάδης ανέφερε ακόμη ότι την επόμενη εβδομάδα θα παρουσιαστεί σε συνέντευξη Τύπου μελέτη για την πορεία των τιμών των προϊόντων που περιλαμβάνονται στο Καλάθι και πώς επηρέασαν τα υπόλοιπα προϊόντα.

Ο κ. Παπαθανάσης δήλωσε ότι μεταξύ των νέων κατηγορικών θα είναι και το μοσχάρι ενώ ο υπουργός σημείωσε: «Θα είναι όλα αυτά που θέλετε. Το καλάθι λειτουργεί και θα δώσουμε στον κόσμο την ευκαιρία και αυτά που δεν έβρισκε, να τα βρίσκει στο καλάθι. Αυτός είναι ο σκοπός του υπουργείου Ανάπτυξης και Επενδύσεων: να μεγαλώσουμε την ασπίδα και να δώσουμε στον κόσμο περισσότερα ποιοτικά και φτηνά προϊόντα».

Για τις αυξήσεις τιμών σε προϊόντα εντός του καλαθιού ο υπουργός ανέφερε: «Στο καλάθι έχουμε και αυξήσεις και μειώσεις στο γάλα. Υπάρχει, για παράδειγμα, γάλα σήμερα στο καλάθι με 1,09. Την πρώτη εβδομάδα το γάλα είχε 1,25. Φυσικά υπάρχουν και αυξήσεις, δεν απαγορεύεται η αύξηση. Όπως υπάρχουν και καλύτερες τιμές έξω από το καλάθι. Να ξέρουμε ότι για να ενταχθεί ένα προϊόν στο καλάθι, δεν φτάνει να έχει την καλύτερη τιμή. Πρέπει η αλυσίδα που το βάζει να μπορεί να έχει την επαρκή ποσότητα για να καλύψει μία εβδομάδα την κατανάλωση αυτού του προϊόντος. Είναι πιθανόν μία αλυσίδα σε ένα προϊόν να έχει μικρότερη ποσότητα και να μπορεί και να κάνει προσφορά και να πάει χαμηλότερα η τιμή. Εμείς αυτό που θέλουμε είναι να πιέζουμε τις τιμές προς τα κάτω. Δεν μας ενδιαφέρει να πουλάμε μόνο καλάθι. Αν λοιπόν καταφέρνουμε, επειδή στο καλάθι μπήκε ένα γάλα στο 1,20, και κάνουν προσφορά γάλα με 1,12 ευρώ, αυτό είναι καλό, δεν είναι κακό. Μπορεί κάποιος καταναλωτής να πάρει και το 1,12». Επιπλέον για τις αυξήσεις στα όσπρια ο υπουργός ανέφερε ότι έχουν πράγματι μια μικρή αύξηση, αλλά στο καλάθι, έχουν σταθερή τιμή.

Ο κ. Παπαθανάσης επανέλαβε ότι «μία οικογένεια που αγοράζει από το καλάθι μπορεί να εξοικονομήσει έως και 80 ευρώ το μήνα. Το μέτρο θα συμπληρωθεί και από το Market Pass, την κάρτα αγορών που έρχεται μέχρι τις 15 του μηνός. Μόλις γίνουν οι αιτήσεις, τα χρήματα θα πιστωθούν άμεσα στο λογαριασμό των δικαιούχων, έως τις 3 Μαρτίου. Για όσους επιλέξουν την άυλη κάρτα θα μπορούν να την χρησιμοποιήσουν παντού, σε σούπερ μάρκετ, κρεοπωλεία, οπωροπωλεία ακόμα και στις λαϊκές αγορές, όπου υπάρχει δυνατότητα πληρωμής με POS. Όσοι επιλέξουν την κατάθεση των χρημάτων σε τραπεζικό λογαριασμό, θα πληρωθούν σε τρεις μήνες και το ποσό θα είναι μειωμένο κατά 20%». Στο μεταξύ επισημάνθηκε ότι αυξάνονται και τα επώνυμα προϊόντα στο καλάθι. «Αυτό μπορεί να έχει κάποια επίπτωση στην τιμή διότι το επώνυμο προϊόν είναι αναγκαστικά πιο ακριβό από της ιδιωτικής ετικέτας, αλλά ικανοποιεί και πάλι με καλές τιμές την ανάγκη των καταναλωτών» είπε ο υπουργός.

Ο κ. Παπαθανάσης σημείωσε ότι το καλάθι απέδειξε πως μπορεί και συγκρατεί τις τιμές καθώς βρισκόμαστε στην 14η εβδομάδα και παρατηρείται σταθερότητα τιμών και σε αρκετά είδη μείωση. Συνολικά, όπως είπε, από την αρχή του μέτρου, η μείωση στο κόστος φτάνει το 16%. «Όπως έχουμε αποδείξει και με την ειδική σήμανση των προϊόντων που εντάσσονται στο καλάθι, προχωράμε σε διορθωτικές κινήσεις όταν κρίνεται αναγκαίο ώστε να διευκολύνουμε τους καταναλωτές» σημείωσε ο κ. Παπαθανάσης και πρόσθεσε πως σε αυτό το πλαίσιο «για να μπορούν πιο εύκολα οι καταναλωτές να συγκρίνουν τις τιμές των προϊόντων, θα γίνει υποχρεωτικό στη σήμανση η τιμή μονάδος να έχει την ίδια γραμματοσειρά με την τιμή τεμαχίου. Δηλαδή, πέρα από την τιμή του προϊόντος, θα υπάρχει και η τιμή μονάδος, είτε αυτό είναι λίτρο, είτε είναι κιλό, με την ίδια γραμματοσειρά και στο ίδιο μέγεθος.

Ταυτόχρονα, επειδή απεδείχθη ότι οι πωλήσεις εντός του καλαθιού αυξήθηκαν κατά 100% και ο κόσμος ψωνίζει από το καλάθι θα προχωρήσουμε και στην προσθήκη νέων προϊοντικών κατηγοριών και από τα 51 είδη που περιλαμβάνει σήμερα το καλάθι θα φτάσουμε στα 60. Επιπλέον, θα προσθέσουμε και ειδικά προϊόντα για την περίοδο της Σαρακοστής. Πρόκειται για προϊόντα που συνηθίζουν να αγοράζουν οι συμπολίτες μας αυτή την περίοδο». Ο υπουργός υπενθύμισε ότι οι τιμές είναι σε μεγάλο βαθμό σταθερές, σε ποσοστό 86% των προϊόντων, στο 6% των προϊόντων η τιμή μειώθηκε και στο 7% αυξήθηκε.

«Υπάρχει μικρή πίεση κι είναι λογικό να υπάρχει. Οι αλυσίδες αναμένουν μειώσεις τις επόμενες ημέρες και εβδομάδες. Ξεκινάμε βεβαίως και τα νέα μας μέτρα για το καλάθι της Σαρακοστής και για το καλάθι του Πάσχα, το οποίο εξετάζουμε με πολύ μεγάλη επιμέλεια» όπως είπε. Τέλος ο κ. Παπαθανάσης τόνισε ότι «δεν σταματούν οι έλεγχοι. Οι έλεγχοι γίνονται και εντός καλαθιού και εκτός καλαθιού. Έχουμε βάλει ένα πλαφόν στο ποσοστό κέρδους, ελέγχουμε και επιβάλουμε πρόστιμα. Τα πρόστιμα που επιβάλλονται είναι περίπου 6% με 8% του συνόλου των ελέγχων. Επιπλέον προχωράμε σε ελέγχους και κατόπιν καταγγελιών».

Να σημειωθεί ότι απορίες προκάλεσε η απουσία του επικεφαλής του «Συνηγόρου του Καταναλωτή», Λευτέρη Ζαγορίτη, από τη συνεδρίαση.

Υπενθυμίζεται ότι σε ανακοίνωσή του ο ΙΝΚΑ ανέφερε απευθυνόμενος  στους παραγωγούς φέτας και σκληρών τυριών, αλλά και γενικότερα στη βιομηχανία καταναλωτικών ειδών πως «εάν συνεχίσετε το ανέβασμα των τιμών στα τυριά, θα πάμε ως ΙΝΚΑ-Γενική Ομοσπονδία Καταναλωτών Ελλάδας σε μποϊκοτάζ αγοράς αυτών των προϊόντων. Δεν γίνεται, δεν πάει άλλο. Μάλλον κάθε εβδομάδα θα κάνουμε μποϊκοτάζ σε κατηγορίες προϊόντων, όπως τυροκομικά, γαλακτοκομικά, γιαούρτια, αλλαντικά, όσπρια, ζυμαρικά, μαργαρίνες, απορρυπαντικά, καθαριστικά και χαρτικά. Σε πρώτη φάση καλούμε τους πολίτες καταναλωτές να μην αγοράζουν τις μειωμένες συσκευασίες».

Σύμφωνα με έρευνα της Ένωσης Καταναλωτών Ποιότητα Ζωής (ΕΚΠΟΙΖΩ), το καλάθι του νοικοκυριού δεν ανταποκρίθηκε στις προσδοκίες των καταναλωτών για την αντιμετώπιση της ακρίβειας στα βασικά αγαθά.

Επίσης από τα ευρήματα της έρευνας προκύπτει ότι το 79% των συμμετεχόντων δηλώνει πως έχει αναγκαστεί να μειώσει τα έξοδά του στα βασικά αγαθά.

Τι δείχνει η έρευνα

Αναλυτικότερα τα ευρήματα της έρευνας έχουν ως εξής:

Το 54,3% των συμμετεχόντων δήλωσε ότι δεν αγοράζει προϊόντα που ανήκουν στο καλάθι, ενώ όσοι δήλωσαν ότι αγοράζουν από αυτό, το 67,7% απάντησε ότι λιγότερα από τα μισά προϊόντα που αγοράζει συνολικά ανήκουν στο καλάθι.

Το 58,7% αυτών που δεν αγοράζουν από το καλάθι δήλωσε ότι επιλέγει προϊόντα που βρίσκονται σε προσφορές, το 39% απάντησε ότι βρίσκει πιο φθηνά προϊόντα από αυτά που περιλαμβάνονται σε αυτό, το 34% αγοράζει προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας που δεν περιλαμβάνονται στο καλάθι, ενώ το 19,5% θεωρεί ότι δεν είναι ποιοτικά τα προϊόντα που περιέχονται σε αυτό.

Η ένωση σημειώνει ότι η απογοήτευση των καταναλωτών γενικά για το μέτρο του καλαθιού συμπυκνώνεται και στην απάντηση που έδωσαν σχετικά με το πόσο ευχαριστημένοι είναι από τη χρήση του καλαθιού. Το 40,2% δήλωσε καθόλου, το 37% λίγο, ενώ πολύ ή πάρα πολύ δηλώνει μόλις το 12,7%.

Επιπλέον, χαρακτηρίζει αξιοσημείωτο ότι, την περίοδο των εορτών, η συντριπτική πλειοψηφία των ερωτηθέντων της έρευνας (83,2%) δήλωσε πως δεν έκανε χρήση κανενός από τα εορταστικά καλάθια (καλάθι του ‘Αι- Βασίλη και εορταστικό).

Πώς κάνουν έρευνα αγοράς οι καταναλωτές

Στην ερώτηση για τον τρόπο που οι καταναλωτές κάνουν έρευνα αγοράς, το 44,4% δήλωσαν ότι κάνουν έρευνα αγοράς κατά την επίσκεψη στο σούπερ μάρκετ. Το 34% μέσω των ενημερωτικών φυλλαδίων, newsletter, ιστοσελίδα σούπερ μάρκετ, διαφημίσεις. Το 19, 8% δεν κάνει έρευνα αγοράς, ενώ μόλις το 1,5% ελέγχει μέσω της πλατφόρμας e-katanalotis.gov.gr.

Αυξήσεις έως και άνω του 50% στις τιμές βλέπουν οι καταναλωτές

Αναφορικά με το πρόβλημα της ακρίβειας στα καταναλωτικά αγαθά, όπως σημειώνεται, ενδεικτική είναι η απάντηση των συμμετεχόντων στην ερώτηση «σε τι ποσοστό εκτιμάτε ότι έχουν αυξηθεί οι τιμές στα βασικά αγαθά (τρόφιμα και άλλα είδη σούπερ μάρκετ) συγκριτικά με πέρυσι», με το 74,5% να εκτιμά ότι αυτές έχουν αυξηθεί από 20 έως και πάνω από 50%.

Επιπλέον, ένα μεγάλο ποσοστό της τάξης του 79% των συμμετεχόντων απάντησε ότι έχει αναγκαστεί να μειώσει τα έξοδά του στα βασικά αγαθά, γεγονός που επιβεβαιώνει την πτώση του βιοτικού επιπέδου και τη φτωχοποίηση μεγάλου μέρους του πληθυσμού, ως αποτέλεσμα της ακρίβειας και της γενικότερης οικονομικής ασφυξίας που επικρατεί στη χώρα.

Σημαντικό επίσης εύρημα της έρευνας, όπως αναφέρει η ΕΚΠΟΙΖΩ, αποτελεί το γεγονός ότι, το 33,2% ανήκει σε κάποια από τις ευάλωτες ομάδες του πληθυσμού (άνεργοι, μακροχρόνια άνεργοι, μονογονεϊκές οικογένειες, οικονομικά ασθενείς, άτομα με αναπηρία (ΑMEA), πολυμελείς οικογένειες, χρόνια ασθενείς, ανασφάλιστοι, ηλικιωμένοι, φοιτητές), με το 21,6% να δηλώνει μηνιαίο οικογενειακό εισόδημα έως 700 ευρώ.

Η έρευνα έγινε σε τυχαίο δείγμα 1.034 ατόμων, μέσω της ιστοσελίδας της και των μέσων κοινωνικής της δικτύωσης, το διάστημα από 14 Δεκεμβρίου 2022 έως και 22 Ιανουαρίου 2023.