Στον χαιρετισμό της η Λίνα Μενδώνη ανέφερε: «Τα Καβάφεια, ήδη από το 1983, είχαν την ουσιαστική -υλική και ηθική- υποστήριξη από το Υπουργείο Πολιτισμού. Ο Κωστής Μοσκώφ, ο τόσο ιδιότυπος και επιδραστικός διανοούμενος, ως Μορφωτικός Σύμβουλος της Ελληνικής Πρεσβείας, στο Κάιρο, συνέβαλε τα μέγιστα στη διεύρυνση των Καβαφείων και στην εδραίωσή τους, ως σημείου πολιτιστικής αναφοράς.

Τα Καβάφεια αναβιώνουν σήμερα, μετά από επτά χρόνια αδράνειας, χάρη στις σύντονες προσπάθειες της Ελληνικής Πρεσβείας. Ο θεσμός επέστρεψε δυναμικά, με τη φιλοδοξία να αναζωογονήσει τους ελληνοαιγυπτιακούς πολιτιστικούς δεσμούς. Οι κυβερνήσεις μας εργάζονται συστηματικά για την περαιτέρω ενίσχυση των διμερών σχέσεών μας, σε όλα τα πεδία. Στον πολιτισμό, ιδιαίτερα, οι δεσμοί μας είναι εξαιρετικά ισχυροί και ερείδονται τόσο στη μακραίωνη κοινή μας κληρονομιά όσο και στη σύγχρονη δημιουργία».

Στην απονομή των φετινών βραβείων από την Υπουργό Πολιτισμού, τιμήθηκαν η ποιήτρια Ιμάμ Μερσάλ και ο πεζογράφος Αντέλ Εσμάτ από την Αίγυπτο, ο ποιητής και πανεπιστημιακός Νάσος Βαγενάς και ο πεζογράφος Αλέξης Πανσέληνος, από την Ελλάδα. Ο καθηγητής Δημήτρης Δασκαλόπουλος έλαβε το ειδικό βραβείο για τη σημαντική συμβολή του στις καβαφικές σπουδές, και για τη συνεχή συνεισφορά του στη διοργάνωση των Καβαφείων, από το 1984 έως σήμερα.

Η τελετή πραγματοποιήθηκε στην Όπερα του Καΐρου, παρουσία του Αρχιεπισκόπου Σιναίου κ.κ. Συμεών, του Πρέσβη της Ελλάδας στο Κάιρο Νικολάου Παπαγεωργίου, της Πρέσβεως της Κυπριακής Δημοκρατίας Πόλυς Ιωάννου, λογοτεχνών, ακαδημαϊκών και μελών της ελληνικής κοινότητας.

Τα «Καβάφεια 2026» ξεκίνησαν με τα αποκαλυπτήρια της προτομής του Κωνσταντίνου Καβάφη από τη Λίνα Μενδώνη, στον κήπο της πρεσβευτικής κατοικίας. Είναι έργο του Αιγύπτιου γλύπτη Nathan Doss και δωρεά του Αιγυπτιώτη Αντωνίου Καζαμία, Προέδρου του Ελληνικού Κέντρου Καΐρου.

Όπως τόνισε η Υπουργός, «τα αποκαλυπτήρια της προτομής του μεγάλου Αλεξανδρινού ποιητή αποτελούν πράξη υψηλού συμβολισμού και ουσιαστικής πολιτιστικής σημασίας. Ο Καβάφης, Έλληνας της Αιγύπτου και ταυτόχρονα οικουμενική μορφή των γραμμάτων, συνέδεσε με τον βίο και το έργο του τις δύο του πατρίδες, αναδεικνύοντας τη δημιουργική όσμωση των πολιτισμών μας. Η γενναιόδωρη δωρεά του Αντώνη Καζαμία αποτελεί έμπρακτη απόδειξη της διαχρονικής παρουσίας και προσφοράς της ελληνικής κοινότητας της Αιγύπτου, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διατήρηση και προβολή της πολιτιστικής μας κληρονομιάς. Η παρουσία της προτομής στην Πρεσβεία τιμά τη μνήμη του ποιητή και υπενθυμίζει τους ισχυρούς πολιτιστικούς δεσμούς και τη διαχρονική φιλία μεταξύ των δύο χωρών».

Εθνικό Μουσείο Αιγυπτιακού Πολιτισμού

Στο Εθνικό Μουσείο Αιγυπτιακού Πολιτισμού στο Κάιρο, η Υπουργός ξεναγήθηκε από τον Διευθύνοντα Σύμβουλο El Tayeb Abbas. Το Μουσείο παρουσιάζει, με σύγχρονη μουσειολογική προσέγγιση, την ιστορία του αιγυπτιακού πολιτισμού από τα προϊστορικά χρόνια έως τη σύγχρονη εποχή, αναδεικνύοντας τη συνέχεια και την πολυμορφία του, μέσα από σπάνια μνημεία και τεκμήρια μεγάλης ιστορικής αξίας. Κύριο έκθεμα είναι οι 22 μούμιες των Φαραώ, οι οποίες παρουσιάζονται σ΄ ένα ψηφιακό περιβάλλον. Κατά τη διάρκεια της συνάντησης συζητήθηκαν και οι πολλαπλές δυνατότητες πραγματοποίησης αμοιβαίων εκθέσεων με τα ελληνικά μουσεία.

Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου, στο Παλαιό Κάιρο

Η Λίνα Μενδώνη επισκέφθηκε την Ιερά Μονή Αγίου Γεωργίου στο Παλαιό Κάιρο, η οποία ανήκει στο Πατριαρχείο Αλεξανδρείας και ξεναγήθηκε από τον πανοσιολογιώτατο π. Κωνσταντίνο. Οι αγιογραφίες, στο καθολικό του ναού, είναι έργα του Κωνσταντίνου Παρθένη. Ο χώρος της ιστορικής Μονής υπήρξε αρχικά ρωμαϊκό φρούριο, όπου μαρτύρησε και αποκεφαλίστηκε ο Άγιος Γεώργιος, το 303 μ.Χ. Ο σημερινός ναός οικοδομήθηκε, στις αρχές του 20ού αιώνα, ως ροτόντα, καθότι εδράζεται σε εντυπωσιακά διατηρημένο τριώροφο ρωμαϊκό πύργο κυκλικής κάτοψης του 1ου αιώνα μ.Χ., καθιστώντας το μνημείο μοναδικό, συνδυάζοντας τη ρωμαϊκή και τη νεότερη εκκλησιαστική αρχιτεκτονική. Η πρώτη εκκλησία που κτίστηκε στον χώρο του ρωμαϊκού φρουρίου χρονολογείται τον 10ο αιώνα.

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη καθ’ όλη τη διάρκεια της διήμερης επίσημης επίσκεψής της, στο Κάιρο, συνοδευόταν από τον Πρέσβη της Ελλάδας κ. Νικόλαο Παπαγεωργίου, τη Γενική Διευθύντρια Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς Ολυμπία Βικάτου και υπηρεσιακά στελέχη του ΥΠΠΟ.

Στη συνάντηση εργασίας της Υπουργού Πολιτισμού με τον Υπουργό Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου Sherif Fathy, επιβεβαιώθηκε το εξαιρετικό επίπεδο των διμερών σχέσεων και συμφωνήθηκε η περαιτέρω ενίσχυση της συνεργασίας στους τομείς της προστασίας και ανάδειξης της πολιτιστικής κληρονομιάς. Ο Sherif Fathy τόνισε τη σημασία των αποτελεσμάτων της Υπουργικής Συνόδου του Φόρουμ Αρχαίων Πολιτισμών, τον περασμένο Δεκέμβριο στην Αθήνα, σημειώνοντας ότι υπερθεματίζει την αναβάθμιση και διεύρυνση του συγκεκριμένου οργανισμού, την Προεδρία του οποίου θα ασκήσει η Αίγυπτος το 2027. Οι δύο Υπουργοί συμφώνησαν ότι το Φόρουμ δύναται να αποτελέσει πολύτιμη πλατφόρμα ανταλλαγής τεχνογνωσίας και συντονισμού μεταξύ χωρών με παρεμφερείς προκλήσεις και συναφείς στόχους. Συμφώνησαν, επίσης, στη σύσταση διεπιστημονικής ομάδας με πεδίο συνεργασίας τους τομείς της συντήρησης, προστασίας και ανάδειξης μνημείων μέσω της ανταλλαγής τεχνογνωσίας και της αξιοποίησης σύγχρονων τεχνολογιών, και με απώτερο στόχο την πραγματοποίηση κοινών ανασκαφικών ερευνών σε Ελλάδα και Αίγυπτο.

Κοινή υπήρξε η βούληση για την ενίσχυση του συντονισμού των δράσεων για την αποτροπή της παράνομης διακίνησης πολιτιστικών αγαθών, για την οποία δρομολογείται εξάλλου η υπογραφή σχετικής συμφωνίας. Η Λίνα Μενδώνη ευχαρίστησε τον ομόλογό της για την ξεκάθαρη στήριξή του στο αίτημα της επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Αθήνα, εκφράζοντας παράλληλα τη στήριξή της για την επιστροφή στην Αίγυπτο της Στήλης της Ροζέττας. Ενημέρωσε τον ομόλογό της ότι η Ελλάδα έχει ολοκληρώσει τις διαδικασίες και είναι έτοιμη να προχωρήσει στην επιστροφή έξι αιγυπτιακών ειδωλίων, τα οποία είχαν κατασχεθεί στην Αθήνα και φυλάσσονται, προσωρινά, στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο. Η τελετή παράδοσης θα πραγματοποιηθεί το προσεχές διάστημα στην Αθήνα.

Τέλος, οι δύο Υπουργοί τόνισαν την πρόθεση τους να συνεργαστούν στο πλαίσιο της UNESCO. Η Λίνα Μενδώνη ενημέρωσε τον ομόλογό της για το συνέδριο που διοργανώνει το Υπουργείο Πολιτισμού από κοινού με την UNESCO, με θέμα την άυλη πολιτιστική κληρονομιά τον προσεχή Σεπτέμβριο στην Αθήνα, προσβλέποντας στην αιγυπτιακή συμμετοχή και επιστημονική συνεισφορά. Σημειώνεται ότι τον Khaled El Enany, τέως Υπουργό Τουρισμού και Αρχαιοτήτων της Αιγύπτου, διαδέχθηκε ο Sherif Fathy. Ο Khaled El Enany, είναι σήμερα ο Γενικός Διευθυντής της UNESCO.

Στη συνέχεια, η Λίνα Μενδώνη συναντήθηκε με την Υπουργό Πολιτισμού της Αιγύπτου Gihane Zaki, με την οποία συζήτησε τρόπους εφαρμογής του πρόσφατα υπογραφέντος Μνημονίου Κατανόησης για την Πολιτιστική Συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών. Οι δύο Υπουργοί τόνισαν τους μακραίωνους και στενούς δεσμούς Ελλάδας και Αιγύπτου, δύο χωρών που ενώνει η Μεσόγειος – «μια θάλασσα μνήμης και πολιτισμού» – σημειώνοντας την πολιτική τους βούληση για εμβάθυνση της συνεργασίας τους. Στο πλαίσιο αυτό, εξετάστηκαν δυνατότητες συνεργασίας, μέσω πολυμερών σχημάτων και οργανισμών, όπως το Σύμφωνο για τη Μεσόγειο της ΕΕ, ο κατάλογος της Παγκόσμιας Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της UNESCO και οι πολιτιστικές διαδρομές του Συμβουλίου της Ευρώπης, με στόχο την ανάδειξη κοινών στοιχείων των παραδόσεων, όπως το ελαιόλαδο, η μεσογειακή διατροφή και η χειροτεχνία.

Οι δύο Υπουργοί συμφώνησαν στην, από κοινού, παραγωγή όπερας, η οποία να παρουσιαστεί σε εμβληματικά μνημεία των δύο χωρών. Η Λίνα Μενδώνη σημείωσε ότι ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, Γιώργος Κουμεντάκης, θα παρουσιάσει στην ΕΛΣ το έργο του με θέμα τον Κωνσταντίνο Καβάφη, μια σύγχρονη προσωπικότητα, η οποία, ιδανικά, συμβολίζει τη συνάντηση του ελληνο-αιγυπτιακού πνεύματος. Άλλες προτάσεις συνεργασίας, όπως η ανταλλαγή καλλιτεχνών, διοργάνωση πολιτιστικών φεστιβάλ, θα τύχουν περαιτέρω επεξεργασίας από κοινή ομάδα εργασίας, στο προσεχές διάστημα.

Grand Egyptian Museum

Η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη ξεναγήθηκε στο Grand Egyptian Museum, το οποίο εγκαινιάσθηκε τον περασμένο Νοέμβριο, αποτελώντας ένα από τα μεγαλύτερα και πλέον σύγχρονα αρχαιολογικά μουσεία στον κόσμο. Φιλοξενεί περισσότερα από 75.000 αρχαία αντικείμενα, αναδεικνύοντας, με εξαιρετικό τρόπο, τη μοναδική συνεισφορά του αρχαίου αιγυπτιακού πολιτισμού. Κατά τη διάρκεια της ξενάγησης, ενημερώθηκε για τις προηγμένες εκθεσιακές υποδομές, τα σύγχρονα εργαστήρια συντήρησης και τις καινοτόμες τεχνολογίες που εφαρμόζονται όχι μόνο για την προστασία και ανάδειξη των αρχαιοτήτων, αλλά και για το ρόλο Grand Egyptian Museum, ως διεθνούς κέντρου έρευνας, εκπαίδευσης και πολιτιστικής συνεργασίας.

Μεταξύ των θεμάτων που συζήτησαν οι δύο πρόεδροι ήταν και εκείνο των εξελίξεων στη Λιβύη. Όπως είπε ο Τούρκος πρόεδρος, κατά τις συνομιλίες δόθηκε έμφαση στη Λιβύη. «Η διατήρηση της ενότητας και της ακεραιότητας της Λιβύης, με στόχο την επίτευξη μόνιμης σταθερότητας στη χώρα, παραμένει κοινός στόχος μας με την Αίγυπτο. Είμαστε σύμφωνοι ως προς την υποστήριξη των διαδικασιών που θα διεξαχθούν υπό την ηγεσία και την ευθύνη των Λίβυων», δήλωσε μεταξύ άλλων ο Ταγίπ Ερντογάν, στις από κοινού δηλώσεις των δύο προέδρων μετά τη συνάντηση.

Ο Τούρκος πρόεδρος ανέφερε επίσης ότι οι δύο χώρες θέτουν ως στόχο για τον ετήσιο όγκο των εμπορικών συναλλαγών τα 15 δισ. ευρώ, τονίζοντας ότι η Αίγυπτος είναι ο μεγαλύτερος εμπορικός εταίρος της Τουρκίας στη αφρικανική ήπειρο. Εξέφρασε δε την επιθυμία του για την από κοινού ανάπτυξη με την Αίγυπτο έργων στους τομείς της ενέργειας και των μεταφορών.

«Είμαστε δύο γειτονικές χώρες με τις μεγαλύτερες ακτογραμμές στην Ανατολική Μεσόγειο. Θέλουμε να ενισχύσουμε τη συνεργασία μας στους τομείς του διμερούς θαλάσσιου εμπορίου και μεταφορών, της ελευθερίας ναυσιπλοΐας και της ασφάλειας στη θάλασσα. Πιστεύουμε ότι τα από κοινού βήματα που θα γίνουν θα συμβάλουν σημαντικά τόσο στην ειρήνη στην περιοχή όσο και στα οικονομικά και στρατηγικά συμφέροντα των δύο χωρών» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν σημείωσε επίσης ότι το κύριο θέμα στην ατζέντα των δύο προέδρων ήταν το Παλαιστινιακό, λέγοντας: «Συνεργαζόμαστε με την Αίγυπτο σε πρωτοβουλίες που θα καταστήσουν εφικτή την ειρήνη στη Γάζα και, ελπίζουμε, θα συνεχίσουμε να το κάνουμε. Θα προσφέρουμε επίσης κάθε δυνατή βοήθεια για την ανοικοδόμηση της Γάζας, η οποία έχει καταστραφεί από τις ισραηλινές επιθέσεις».

Για τις εξελίξεις στη Συρία, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν δήλωσε ότι η Τουρκία στηρίζει τη «μεγάλη μεταμόρφωση» της χώρας και χαρακτήρισε σωστή τη θέση της Αιγύπτου υπέρ της πολιτικής ενότητας της Συρίας.

Από την πλευρά του ο Αιγύπτιος πρόεδρος Αμπντέλ Φατάχ αλ Σίσι, έκανε λόγο για μία παραγωγική συνάντηση και εποικοδομητικές συνομιλίες.

«Η περιοχή μας είναι γεμάτη κρίσεις, πρέπει να συνεργαστούμε για να επιτύχουμε το συντομότερο δυνατό βιώσιμες πολιτικές λύσεις», ανέφερε μεταξύ άλλων ο Αλ Σίσι και υποστήριξε ότι τη λύση των δύο κρατών στο Παλαιστινιακό.

Πριν από την επίσημη επίσκεψή του στην Αίγυπτο, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν μετέβη χτες στη Σαουδική Αραβία.

«Με εντολή του πρωθυπουργού Νετανιάχου, μια αντιπροσωπεία μετέβη σήμερα το πρωί στο Κάιρο και διεξήγαγε συνομιλίες με τους μεσολαβητές με στόχο να διασφαλίσει την άμεση επιστροφή του τελευταίου ομήρου, του αείμνηστου αρχιλοχία Ραν Γκβίλι», τονίζεται στην ανακοίνωση.

«Στο τέλος της συνάντησης, συμφωνήθηκε να εντατικοποιηθούν οι προσπάθειες (προς την κατεύθυνση) άμεσα», προστίθεται στην ανακοίνωση που διευκρινίζει ότι η αντιπροσωπεία περιλάμβανε κυρίως εκπροσώπους του στρατού, της Σιν Μπετ (της υπηρεσίας εσωτερικής ασφάλειας) και της Μοσάντ (της υπηρεσίας πληροφοριών εξωτερικού).

Οι συνομιλίες προσέκρουσαν σε δύο σημεία, σύμφωνα με αυτούς:

• από τη μία «οι δυτικές χώρες ζητούσαν μια ξεκάθαρη καταδίκη της Χαμάς», η επίθεση της οποίας στις 7 Οκτωβρίου εναντίον του Ισραήλ προκάλεσε το ξέσπασμα του πολέμου.
• Από την άλλη ζητούσαν να διατυπωθεί «έκκληση για την απελευθέρωση των ομήρων», των περίπου 200 ανθρώπων που απήγαγε η παλαιστινιακή οργάνωση στη διάρκεια της επίθεσής της.

Οι αραβικές χώρες αρνήθηκαν να περιλάβουν τα σημεία αυτά στην τελική ανακοίνωση και η σύνοδος ολοκληρώθηκε με ανακοίνωση της αιγυπτιακής προεδρίας, στην οποία το Κάιρο κατήγγειλε «τη διεθνή σκηνή η οποία αυτές τις τελευταίες δεκαετίες απέδειξε την ανικανότητά της να βρει μια δίκαιη και βιώσιμη λύση στο παλαιστινιακό ζήτημα».

Το ισραηλινό υπουργείο Εξωτερικών χαρακτήρισε «λυπηρό το γεγονός ότι, ακόμη και μπροστά σε αυτές τις φρικαλεότητες, κάποιοι δυσκολεύονται να καταδικάσουν την τρομοκρατία». «Το Ισραήλ θα κάνει αυτό που πρέπει και αναμένει από τη διεθνή κοινότητα να αναγνωρίσει το δίκαιο του αγώνα του», πρόσθεσε.

Έπειτα από δύο εβδομάδες πολέμου «πρέπει να δράσουμε τώρα για να τερματίσουμε τον εφιάλτη», τόνισε κατά την έναρξη της συνόδου ο Γκουτέρες, την ώρα που σχεδόν 4.400 Παλαιστίνιοι έχουν σκοτωθεί από τους συνεχείς βομβαρδισμούς εναντίον της Λωρίδας της Γάζας, με βάσει τα στοιχεία του παλαιστινιακού υπουργείου Υγείας.

Από την ισραηλινή πλευρά περίπου 1.400 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους.

Η Γάζα «έχει ανάγκη την παροχή μαζικής βοήθειας», πρόσθεσε ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ, καθώς μόνο 20 φορτηγά με βοήθεια κατάφεραν να εισέλθουν χθες από το πέρασμα της Ράφα στον παλαιστινιακό θύλακα. Ο ΟΗΕ εκτιμά ότι για τους 2,4 εκατ. κατοίκους της Γάζας, που στερούνται τα πάντα, χρειάζονται τουλάχιστον 100 φορτηγά.

• Αξιωματούχοι του Αραβικού Συνδέσμου, της Αφρικανικής Ένωσης και της ΕΕ συμμετείχαν στη σύνοδο, στην οποία πήραν μέρος εκπρόσωποι της Ρωσίας, της Κίνας, της Ιαπωνίας, του Καναδά και των ΗΠΑ.

Ο βασιλιάς Αμπντάλα Β’ της Ιορδανίας ζήτησε «άμεση κατάπαυση του πυρός», ενώ ο Αιγύπτιος πρόεδρος Άμπντελ Φάταχ αλ Σίσι δήλωσε ότι «η μοναδική λύση στο παλαιστινιακό ζήτημα είναι η δικαιοσύνη», υπογραμμίζοντας «το δικαίωμα» των Παλαιστινίων «να ιδρύσουν δικό τους κράτος».

Ο Γκουτέρες επανήλθε στο «ευρύτερο πλαίσιο», κάνοντας λόγο για «56 χρόνια (ισραηλινής) κατοχής, χωρίς κάποιο τέλος εν όψει». «Αλλά τίποτε δεν μπορεί να δικαιολογήσει την καταδικαστέα επίθεση της Χαμάς», η οποία «θα πρέπει να αφήσει αμέσως ελεύθερους και χωρίς όρους» τους ομήρους που κρατά.

Ο Παλαιστίνιος πρόεδρος Μαχμούντ Αμπάς τόνισε ότι πρέπει «να τερματιστεί η κατοχή των παλαιστινιακών εδαφών από το Ισραήλ» και να εφαρμοστεί «η λύση των δύο κρατών».

Ο Αμερικανός πρόεδρος Τζο Μπάιντεν είχε δηλώσει την Τετάρτη από το Τελ Αβίβ ότι αυτός ο πόλεμος ενισχύει «την αποφασιστικότητά του» για την εφαρμογή της λύσης των δύο κρατών.

«Δεν θα φύγουμε», επανέλαβε τρεις φορές ο Αμπάς, ενώ η Αίγυπτος και η Ιορδανία έχουν εξοργιστεί από την ισραηλινή εντολή προς τους Παλαιστίνιους να εκκενώσουν το βόρειο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας και να κατευθυνθούν προς τον νότο.

• Οι δύο χώρες θεωρούν ότι αυτό είναι ένα βήμα προς «τη βίαιη μετακίνηση» των Παλαιστινίων προς το αιγυπτιακό Σινά, κάτι που, σύμφωνα με τον Αμπάς, θα ισοδυναμούσε «με δεύτερη Νάκμπα» (η καταστροφή στα αραβικά), μια αναφορά στον εκτοπισμό 760.000 Παλαιστινίων μετά την ίδρυση του κράτους του Ισραήλ το 1948 .

«Ο κόσμος παραμένει σιωπηλός», εξεγέρθηκε ο Αμπντάλα και «αυτό είναι ένα πολύ επικίνδυνο μήνυμα». «Ο αραβικός κόσμος το ακούει ξεκάθαρα: οι παλαιστινιακές ζωές αξίζουν λιγότερο από τις ισραηλινές. Τα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν όρια: σταματούν στα σύνορα, στη φυλή και στη θρησκεία».

Ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Χακάν Φιντάν κατήγγειλε «την άνευ όρων στρατιωτική βοήθεια προς το Ισραήλ που δεν χρησιμεύει παρά στη διατήρηση της κατοχής» των παλαιστινιακών εδαφών.

Η Αίγυπτος, που είχε την πρωτοβουλία για τη διεξαγωγή της συνόδου, βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των διπλωματικών προσπαθειών για την επίλυση του μεσανατολικού.

Αυτή η αραβική χώρα, η πρώτη που υπέγραψε ειρηνευτική συμφωνία με το Ισραήλ το 1979, είναι παραδοσιακός μεσολαβητής μεταξύ του Ισραήλ και των Παλαιστινίων και ελέγχει το πέρασμα της Ράφα, το μοναδικό προς τη Λωρίδα της Γάζας που δεν ελέγχεται από το Ισραήλ.

Ο Μόνιμος Αντιπρόσωπος της Ελλάδας στον ΟΗΕ απέστειλε στις 24.04.2023 επιστολή στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ με την οποία απορρίπτει τους λιβυκούς ισχυρισμούς όσον αφορά τα ανατολικά θαλάσσια σύνορα της Λιβύης, στον βαθμό που αυτά θίγουν τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα.

Ειδικότερα, το τμήμα του ανατολικού θαλασσίου συνόρου που παρουσιάζει η κυβέρνηση της Τρίπολης στην εν λόγω επιστολή παραβιάζει την ΑΟΖ της Ελλάδας σύμφωνα με τη διμερή Συμφωνία Ελλάδας – Αιγύπτου για την οριοθέτηση των ΑΟΖ των δύο χωρών η οποία συνήφθη με βάση το διεθνές δίκαιο (υπεγράφη στις 06.08.2020).

Σημειώνουν ότι τμήμα των διεκδικούμενων από την κυβέρνηση της Τρίπολης ανατολικών θαλάσσιων σύνορων βασίζεται σε οριοθέτηση του τουρκο-λιβυκού μνημονίου του 2019 (μη επικυρωμένου από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης), το οποίο είναι άκυρο και δεν μπορεί να παράξει οποιαδήποτε έννομα αποτελέσματα δεδομένου ότι παραβιάζει κατάφωρα θεμελιώδεις κανόνες του Δικαίου της Θάλασσας, όπως το δικαίωμα των νησιών να έχουν θαλάσσιες ζώνες, και δεν λαμβάνει υπόψη τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.

Οι εν λόγω λιβυκοί ισχυρισμοί που παραβιάζουν κατάφωρα το διεθνές δίκαιο συνιστούν επίσης απειλή για την ειρήνη και τη σταθερότητα στη Μεσόγειο Θάλασσα, επισημαίνουν.

Τέλος, σημειώνουν ότι στην επιστολή του ΜΑ της Ελλάδας στον ΟΗΕ επαναλαμβάνεται η δέσμευση της χώρας μας για επίλυση οποιασδήποτε διαφοράς οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με γειτονικές χώρες με ειρηνικά μέσα, καλή τη πίστει και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο της θάλασσας, όπως το έχει πράξει ήδη με την Ιταλία και την Αίγυπτο.

Μετά την υπογραφή αναμένεται να λάβουν χώρα σύντομες κοινές δηλώσεις των Ελλήνων και Αιγυπτίων υπουργών Εξωτερικών και Άμυνας στον Τύπο, περί ώρα 14:15. Κατόπιν θα λάβει χώρα κοινό γεύμα εργασίας.

Στη συνέχεια ο Νίκος Δένδιας και ο Νίκος Παναγιωτόπουλος θα ακολουθήσουν χωριστά προγράμματα συναντήσεων με τους ομολόγους τους, Σάμεχ Σούκρι και Μοχάμεντ Ζάκι, αντίστοιχα.

• Σε ό,τι αφορά το πρόγραμμα του υπουργού Εξωτερικών, θα έχει κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, ενώ θα διεξαχθούν και διευρυμένες συνομιλίες μεταξύ των αντιπροσωπειών των δύο ΥΠΕΞ.

Μετά το πέρας των διευρυμένων συνομιλιών, ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών, Μιλτιάδης Βαρβιτσιώτης, θα υπογράψει με τον Αιγύπτιο βοηθό υπουργό Εξωτερικών, πρέσβη Ιχάμπ Νάσρ, συμφωνία για την Απασχόληση Εποχικών Εργαζομένων στον Γεωργικό Τομέα.

Θα ακολουθήσουν κοινές δηλώσεις στον Τύπο, των δύο υπουργών Εξωτερικών, περί ώρα 17:00.

Οι ανωτέρω συναντήσεις εντάσσονται στο πλαίσιο των στρατηγικών διμερών σχέσεων Ελλάδας-Αιγύπτου και των τακτικών επαφών μεταξύ των ανώτατων αξιωματούχων των δύο χωρών.

Τι είναι το νέο μνημόνιο

Με την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας τίθεται σε εφαρμογή ένα νέο επιχειρησιακό σχέδιο για την οριοθετημένη περιοχή μεταξύ της Ελλάδας και της Αιγύπτου, η οποία ακυρώνει στην πράξη το παράνομο τουρκολιβυκό μνημόνιο. Οι δύο πλευρές θα συμφωνήσουν σε κοινές επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης (SAR) στην επίμαχη περιοχή, που σημαίνει ότι τα Εθνικά Κέντρα Επιχειρήσεων Αθήνας και Καΐρου θα βρίσκονται διαρκώς σε ανοιχτή γραμμή.

• Από κοινού θα εξετάζονται και οι πληροφορίες που έρχονται με όλα τα διαθέσιμα μέσα, επανδρωμένα και μη. Η ελληνική πλευρά επέμενε ιδιαίτερα στη συνεργασία σε επίπεδο πληροφοριών καθώς εκτός από τον έλεγχο των μεταναστευτικών ροών, το ενδιαφέρον της Αθήνας όλο το επόμενο διάστημα θα είναι στραμμένο στην περιοχή νοτίως και δυτικά της Κρήτης όπου λαμβάνουν χώρα οι έρευνες για τον εντοπισμό υδρογονανθράκων.

Η Αθήνα θέλει να εξασφαλίσει πως δεν περνάει τίποτα απαρατήρητο από τη συγκεκριμένη περιοχή, πολλώ δε μάλλον, κάποιο τουρκικό πλοίο που θα επιχειρήσει να παρεμποδίσει τις έρευνες ή κάποιο μεταγωγικό αεροσκάφος της Άγκυρας που θα επιδιώξει να «σπάσει» το εμπάργκο όπλων στη Λιβύη.

• Διπλωματικές πηγές, αναφέρουν ότι η διακρατική συμφωνία είναι απολύτως σύμφωνη με το διεθνές δίκαιο και το διεθνές δίκαιο της θάλασσας και αποτελεί σφραγίδα νομιμότητας σε μια περιοχή που η Τουρκία έχει βάλει στο στόχαστρο, με παράνομα και νομιμοφανή επιχειρήματα.

Μάλιστα, η συγκεκριμένη συμφωνία αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα καθώς είναι η δεύτερη που υπογράφουν οι δύο χώρες μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.

Η πρώτη ήταν η συμφωνία οριοθέτησης Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης τον Αύγουστο του 2020, η οποία κατοχύρωσε τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα που προσπαθούσε να αμφισβητήσει η Τουρκία. Τότε, η αντίδραση της Άγκυρας ήταν να στείλει το σεισμογραφικό «Ορούτς Ρέις» στην ελληνική υφαλοκρηπίδα φέρνοντας τις δύο χώρες κοντά σε θερμό επεισόδιο.

Αν οι γείτονες επιχειρήσουν να αντιδράσουν ξανά με τον ίδιο τρόπο, θα βρουν απέναντι τους όχι μόνο τις Ελληνικές και Αιγυπτιακές δυνάμεις αλλά και τη Σαουδική Αραβία και τις Ηνωμένες Πολιτείες που συμμετέχουν στην άσκηση «Μέδουσα» η οποία ξεκινά μια ημέρα μετά την υπογραφή της διακρατικής συμφωνίας και θα καλύψει ολόκληρη την περιοχή που περιλαμβάνει η ελληνοαιγυπτιακή οριοθέτηση.

• Την ίδια ώρα η Άγκυρα επιχειρεί να προσεταιριστεί το Κάιρο και μάλιστα στο ανώτατο πολιτικό επίπεδο.

Ιδιαίτερη εντύπωση προκάλεσε το γεγονός ότι η τουρκική προεδρία έδωσε στη δημοσιότητα μια φωτογραφία του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Αμπντέλ Φατάχ Αλ Σίσι, να ανταλλάσσουν χαμογελαστοί χειραψία στην έναρξη του Παγκοσμίου Κυπέλλου στο Κατάρ, ένα κράτος με το οποίο η Αίγυπτος συμφιλιώθηκε μόλις πρόσφατα.

«Οι δύο άνδρες επιβεβαίωσαν το βάθος των ιστορικών δεσμών μεταξύ των δύο χωρών και των δύο λαών και αποφάσισαν την έναρξη της ανάπτυξης των διμερών σχέσεων», δήλωσε τη Δευτέρα (21/11) ο εκπρόσωπος της αιγυπτιακής προεδρίας Μπασάμ Ράντι.

Ο Ερντογάν, μεγάλος σύμμαχος του εκλιπόντος προέδρου της Αιγύπτου Μοχάμεντ Μόρσι, μέλους της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, είχε στο παρελθόν διαβεβαιώσει ότι «δεν θα μιλήσει ποτέ σε κάποιον σαν τον Σίσι», ο οποίος ανέτρεψε τον Μόρσι σε πραξικόπημα το 2013. Ωστόσο, Άγκυρα και Κάιρο φαίνεται ότι ξεκίνησαν μια πολιτική αναθέρμανσης πρόσφατα.

• Αναμφίβολα, η τοποθέτηση του κ. Ράντι φανερώνει μια σαφή μεταστροφή της αιγυπτιακής εξωτερικής πολιτικής έναντι της Άγκυρας, δεδομένου ότι Αίγυπτος και Τουρκία είχαν, επί της ουσίας, αμελητέες διπλωματικές σχέσεις τα τελευταία δέκα χρόνια.

Ωστόσο, αυτή δεν ήταν η πρώτη «εγκάρδια» στιγμή ανάμεσα στις δύο χώρες. Την περασμένη εβδομάδα, επιστρέφοντας από τη σύνοδο κορυφής της G20 στην Ινδονησία, ο Ερντογάν δήλωσε έτοιμος για να «κάνει μια νέα αρχή με το Κάιρο».

Υπό το πρίσμα αυτό, καθίσταται σαφές ότι η Άγκυρα επιχειρεί να μπει «σφήνα» στις εξελίξεις που αφορούν στην Ανατολική Μεσόγειο, πασχίζοντας να βρει τα δικά της πατήματα στη γεωστρατηγική «σκακιέρα».

• Η Άγκυρα είναι μεγάλη υποστηρίκτρια της Μουσουλμανικής Αδελφότητας, τα μέλη της οποίας το Κάιρο τα θεωρεί «τρομοκράτες», και οι δύο χώρες υποστηρίζουν αντίπαλα στρατόπεδα στη Λιβύη: η Τουρκία έχει στείλει στρατιωτικούς συμβούλους και drones εναντίον του στρατάρχη Χαλίφα Χάφταρ, του ισχυρού άνδρα της ανατολικής Λιβύης που υποστηρίζεται κυρίως από την Αίγυπτο.

Σε εμπορικό επίπεδο, οι δύο χώρες έχουν ενισχύσει τις συναλλαγές τους: έχουν αυξηθεί από 4,4 δισ. δολάρια το 2007 σε 11,1 δισ. δολάρια το 2020, όπως σημειώνει το ερευνητικό κέντρο Carnegie.

Το αστυνομικό τμήμα Sheikh Zayed έλαβε αναφορά από γείτονες του νεκρού ότι υπήρχε μια δυσάρεστη μυρωδιά από το σπίτι ενός αλλοδαπού που διέμενε σε διαμέρισμα της περιοχής. Οι δυνάμεις ασφαλείας μετέβησαν από το τμήμα στο σημείο, βρήκαν τον νεκρό σώμα εντός του διαμερίσματος, με πολλά τραύματα από μαχαίρι σε διάφορα σημεία. Αμέσως μετά οι δυνάμεις ασφαλείας ενημέρωσαν την Εισαγγελία Πλημμελειοδικών που ήρθε στο σημείο της δολοφονίας.

Μετά από την εξέταση του περιεχομένου του διαμερίσματος, η εισαγγελία διαπίστωσε ότι ο νεκρός ήταν ο Νίκος Κάτσικας, είχε ελληνική υπηκοότητα και εργαζόταν ως ανταποκριτής στην Αίγυπτο και ήταν αντιπρόεδρος του ελληνικού συλλόγου.

Στη συνέχεια η Εισαγγελία κάλεσε το Τμήμα Εγκληματολογικών Ερευνών της Διεύθυνσης Ασφαλείας της Γκίζας να επισπεύσει τις έρευνες για την αποκάλυψη των συνθηκών του εγκλήματος και τη σύλληψη του δολοφόνου το συντομότερο δυνατό.

Η ομάδα ποινικής έρευνας αποκάλυψε τις λεπτομέρειες της δολοφονίας, καθώς αποδείχθηκε ότι ο δολοφόνος ήταν υπεύθυνος για παραδόσεις κατ’ οίκον, “delivery”.

Μεταξύ τους αναπτύχθηκε σχέση φιλίας μια εβδομάδα πριν από τη δολοφονία και αντάλλαξαν αριθμούς τηλεφώνου και ήταν σε επαφή μεταξύ τους, σύμφωνα με την έκθεση της εισαγγελίας που δημοσιεύει ο ιστότοπος Erem News.

Οι έρευνες της εισαγγελίας προσέθεσαν ότι την ημέρα της δολοφονίας ο δράστης πήγε στο σπίτι του νεκρού και στη συνέχεια τον μαχαίρωσε σε διάφορα σημεία του σώματος. Αφού σκότωσε τον Κάτσικα έκλεψε το περιεχόμενο του διαμερίσματος και τράπηκε σε φυγή από αυτό.

Οι Γενικές Έρευνες της Διεύθυνσης Ασφάλειας της Γκίζας στην Αίγυπτο συνέλαβαν τον δράστη αφού βρέθηκε κοντά στο σημείο, όπου μετά από ανάκριση ομολόγησε ότι διέπραξε το έγκλημα.

Με τη σειρά της, η Εισαγγελία κάλεσε εκπρόσωπο της ελληνικής πρεσβείας στο Κάιρο για να παραλάβει τη σορό, μετά τη νεκροψία-νεκροτομή από την αιγυπτιακή ιατροδικαστική υπηρεσία.

Πηγή: ieidiseis.gr

Η συζήτηση αναμένεται να επικεντρωθεί στις διμερείς σχέσεις, καθώς και στις τελευταίες περιφερειακές εξελίξεις, σύμφωνα με σχετική ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών.

“Η αίθουσα κρίσεων του κυβερνείου ενημερώθηκε στις 3 τα ξημερώματα για την κατάρρευση ενός κτιρίου που αποτελείτο από υπόγειο, ισόγειο και εννέα ορόφους” στη συνοικία Γκεσρ Σουέζ, στο ανατολικό τμήμα του Καΐρου, ανέφερε σε ανακοίνωση το κυβερνείο.

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, πέντε άνθρωποι σκοτώθηκαν και 24 τραυματίστηκαν χωρίς να διευκρινίζεται εάν πρόκειται για τον οριστικό απολογισμό των θυμάτων, τονίζεται στο ΑΠΕ ΜΠΕ.

Πολλά κτίρια έχουν καταρρεύσει τα τελευταία χρόνια στην Αίγυπτο, με αποτέλεσμα πολλοί άνθρωποι να χάσουν τη ζωή τους, λόγω της κακής τους κατάστασης και της μη τήρησης της νομοθεσίας για τη δόμηση στις πόλεις.