Ρούλα Σκουρογιάννη

Περισσότεροι από 130 εκπρόσωποι από την Πολιτεία, την επιστημονική κοινότητα και τις οργανώσεις ασθενών συναντήθηκαν για να χαρτογραφήσουν το μέλλον της πρόσβασης στις θεραπείες, σε ένα φόρουμ που τείνει να γίνει ο σημαντικότερος θεσμός διαλόγου μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων φορέων.

Πολιτική βούληση και το στοίχημα του Ταμείου Καινοτομίας

Ο Υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, άνοιξε τις εργασίες του συνεδρίου αναγνωρίζοντας το παράδοξο της εποχής μας: ενώ διαθέτουμε περισσότερα και καλύτερα φάρμακα, το κόστος τους απειλεί τη βιωσιμότητα των συστημάτων. Η λύση, σύμφωνα με τον Υπουργό, βρίσκεται στη διαφάνεια και τη δόμηση νέων εργαλείων, όπως το Ταμείο Μεταβατικής Αποζημίωσης (Ταμείο Καινοτομίας), το οποίο θα λειτουργήσει ως κίνητρο για την ένταξη νέων θεραπειών στη θετική λίστα με ευνοϊκότερους όρους clawback.

Ο Πρόεδρος του ΣΦΕΕ, Ολύμπιος Παπαδημητρίου, έθεσε τη στρατηγική διάσταση της διοργάνωσης, υπογραμμίζοντας ότι η συμπερίληψη των ασθενών στη διαμόρφωση της πολιτικής υγείας δεν είναι απλώς μια ηθική υποχρέωση, αλλά ο δρόμος για τη βελτίωση των εκβάσεων υγείας για όλη την κοινωνία.

Βασιλική-Ραφαέλα Βακουφτσή: Μια κατάθεση που θύμισε την ουσία της υγείας

Η πιο δυνατή στιγμή του Summit ήταν η παρέμβαση της Βασιλικής-Ραφαέλας Βακουφτσή (Πρόεδρος του Συλλόγου Ατόμων με Νόσο του Crohn και Ελκώδη Κολίτιδα Ελλάδας, Β΄ Αντιπρόεδρος της Ένωσης Ασθενών Ελλάδας και μέλος Δ.Σ. της IAPO). Με λόγο βαθιά ανθρώπινο και ειλικρινή, μετέτρεψε τους τεχνικούς όρους της «πρόσβασης» σε ζήτημα ζωής και θανάτου.

«Η θεραπεία που μου έσωσε τη ζωή… μπορεί να μη φτάσει ποτέ στον επόμενο. Και αυτό δεν είναι σχήμα λόγου», ανέφερε χαρακτηριστικά. Η κ. Βακουφτσή μοιράστηκε το βίωμα των επινεφριδιακών κρίσεων και των συνεχών νοσηλειών, μέχρι τη στιγμή που η καινοτομία τής έδωσε πίσω τη ζωή της.

«Κατάλαβα κάτι που κανένα policy paper δεν μπορεί να περιγράψει: η διαφορά ανάμεσα στο “υπάρχω” και στο “ζω”… είναι μία απόφαση πρόσβασης. Σήμερα μίλησα ως ασθενής που τα κατάφερε. Αλλά και ως κάποια που ξέρει ότι ο επόμενος μπορεί να μην τα καταφέρει. Γιατί η “γέφυρα” προς τη θεραπεία στενεύει διαρκώς. Περισσότερα φίλτρα. Περισσότερες καθυστερήσεις. Λιγότερος χρόνος για ανθρώπους που δεν έχουν χρόνο. Η καινοτομία υπάρχει. Το ερώτημα είναι αν θα φτάσει εγκαίρως σε εκείνον που την περιμένει. Γιατί αν δεν φτάσει… κάποιος δεν θα έχει δεύτερη ευκαιρία. Και αυτό είναι κάτι που δεν μπορούμε -και δεν πρέπει- να αποδεχτούμε».

Οι φωνές των ασθενών: Ανισότητες και θεσμικά κενά

Το συνέδριο λειτούργησε ως βήμα για να ακουστούν οι ανησυχίες διαφορετικών ομάδων:

• Ο κ. Ιωάννης Βαρδακαστάνης (ΕΣΑμεΑ) έδωσε έμφαση στην ανάγκη για αντικειμενικά κριτήρια στη θεσμική εκπροσώπηση των ατόμων με αναπηρία.
• Η κα Μέμη Τσεκούρα (Ένωση Ασθενών Ελλάδας) τόνισε ότι ο σχεδιασμός πολιτικών πρέπει να έχει μοναδικό κριτήριο την αποτελεσματική πρόσβαση.
• Ο κ. Γιώργος Καπετανάκης (Ελληνική Ομοσπονδία Καρκίνου) έθεσε το ζήτημα του κόστους και της συμμετοχής των ασθενών στις επιτροπές λήψης αποφάσεων.
• Ο κ. Δημήτρης Αθανασίου (Ένωση Σπανίων Ασθενών) έκρουσε τον κώδωνα του κινδύνου για το νέο θεσμικό πλαίσιο, επισημαίνοντας ότι στα σπάνια νοσήματα η πρόσβαση παραμένει μια εξαιρετικά δύσκολη εξίσωση.

Εστιάζοντας στην καθημερινότητα: Χρηματοδότηση και ασφάλεια

Μέσα από τρία εξειδικευμένα πάνελ, τα οποία συντόνισαν ο Καθηγητής Κυριάκος Σουλιώτης και ο κ. Λευτέρης Θηραίος, συζητήθηκαν τα «αγκάθια» της καθημερινότητας:

1. Συμμετοχή και Κόστος: Η επιβάρυνση των ασθενών για φάρμακα και εξετάσεις, η πρόσβαση των ανασφάλιστων και οι παθογένειες του συστήματος (παράνομες πληρωμές).
2. Χρηματοδότηση: Η χρόνια υποχρηματοδότηση, οι καθυστερήσεις μέσω ΣΗΠ και ΙΦΕΤ, και η κρίσιμη σημασία των βιοδεικτών.
3. Εφοδιαστική Αλυσίδα: Η ασφάλεια στη διακίνηση Φαρμάκων Υψηλού Κόστους (ΦΥΚ), η διανομή κατ’ οίκον και η ανάγκη για προσήλωση των ασθενών στις θεραπείες τους.

Το 2ο ΣΦΕΕ Patient Think Tank Summit έκλεισε με την υπόσχεση για ανανέωση του διαλόγου το επόμενο έτος, αφήνοντας όμως μια σαφή παρακαταθήκη: Η υγεία απαιτεί συνεργασία, ταχύτητα και πάνω από όλα, ανθρωπιά στη λήψη των αποφάσεων.

Ο ίδιος πρόσθεσε ότι: «Τα δεδομένα δείχνουν μια εντυπωσιακή δυναμική: οι εταιρείες που ενσωματώνουν την ΤΝ βλέπουν τετραπλάσια αύξηση παραγωγικότητας σε σχέση με τους ανταγωνιστές τους. Στην Ελλάδα, περισσότερες από 400.000 επιχειρήσεις αξιοποιούν ήδη λύσεις AI, με το 34% να τη χρησιμοποιεί συστηματικά. Καταγράφουμε αύξηση 55% σε ένα έτος, τη δεύτερη υψηλότερη στην Ευρώπη ενώ το 89% των επιχειρήσεων που υιοθέτησαν AI αναφέρει αύξηση εσόδων κατά μέσο όρο 18%. Παρά την ικανοποίηση, έχουμε ακόμη δρόμο και εργαζόμαστε εντατικά με το οικοσύστημα καινοτομίας».

Ερωτώμενος σχετικά με τον τρόπο που οι ελληνικές επιχειρήσεις μπορούν να χρησιμοποιήσουν την Τεχνητή Νοημοσύνη σε ένα ανταγωνιστικό περιβάλλον ο υφυπουργός υπογράμμισε ότι: «Η λέξη κλειδί είναι η εξειδίκευση» εξηγώντας ότι: «Το 75% των εργοδοτών στην Ευρώπη δυσκολεύεται να καλύψει θέσεις εργασίας σχετικές με την ΤΝ, ενώ στην Ελλάδα το 41% των εργαζομένων αναγνωρίζει την ανάγκη για περαιτέρω ανάπτυξη γνώσεων».

«Αυτό το εμπόδιο, τόνισε ο κ. Καλαφάτης, το μετατρέπουμε σε ευκαιρία μέσω του Εθνικού Σχεδίου για την Τεχνητή Νοημοσύνη. Η Ελλάδα είναι από τις πρώτες χώρες με συνεκτική στρατηγική εναρμονισμένη με τον ευρωπαϊκό κανονισμό AI Act» και υπενθύμισε ότι: «H Ελλάδα -σύμφωνα με τη Eurostat- βρίσκεται στην πρώτη θέση στην Ε.Ε. στη χρήση εργαλείων ΤΝ από νέους, με ποσοστό 83,5%”. Όπως σημείωσε: «Επενδύουμε στην εκπαίδευση σε όλα τα επίπεδα, από το δημοτικό μέχρι τα προγράμματα επαγγελματικής κατάρτισης. Πολύτιμες είναι οι συνεργασίες μας με κολοσσούς όπως η OpenAI, η Google και η Mistral AI. Μέσω του “Greek AI Startup Accelerator” της OpenAI, νεοφυείς επιχειρήσεις αποκτούν δωρεάν πρόσβαση σε κορυφαία μοντέλα για την ανάπτυξη AI-native λύσεων. Επίσης, τρέχουμε πιλοτικά προγράμματα εισαγωγής της ΤΝ στα σχολεία και τη δημόσια διοίκηση».

Αναφερόμενος, ειδικότερα, σε ενέργειες μέσω των οποίων η κυβέρνηση στηρίζει την ενσωμάτωση της ΤΝ ως αναπτυξιακό εργαλείο των επιχειρήσεων ο υφυπουργός Ανάπτυξης, αφού υπενθυμίζει ότι: «Το 2025 η Ελλάδα πέτυχε τον υψηλότερο ρυθμό αύξησης επενδύσεων VC στην Ευρώπη (+722%), με την ΤΝ να ηγείται» και συνέχισε: «Αυτό είναι προϊόν πολιτικής σε τρία επίπεδα: Σε θεσμικό επίπεδο: Μέσω του Elevate Greece στηρίξαμε 1.044 startups με 8.500 εργαζομένους υψηλής εξειδίκευσης. Σε χρηματοδοτικό επίπεδο: Μέσω του EquiFund επενδύθηκαν πάνω από 500 εκατ. ευρώ και μέσω της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας 362 εκατ. ευρώ. Ο νέος Αναπτυξιακός Νόμος ενσωματώνει ειδικά καθεστώτα για “Σύγχρονες Τεχνολογίες” και “Ψηφιακό Μετασχηματισμό”. Και σε μεταρρυθμιστικό επίπεδο: Θεσπίσαμε υπερέκπτωση δαπανών R&D έως 315%, δίνοντας κίνητρα 50% στους Επενδυτικούς Αγγέλους. Παράλληλα, η νέα Golden Visa για startups προσελκύει διεθνή κεφάλαια».

«Επιπλέον», όπως αναφέρει ο κ. Καλαφάτης, «μέσω της Ενιαίας Δράσης Κρατικών Ενισχύσεων «Ερευνώ – Καινοτομώ» της τρέχουσας Προγραμματικής Περιόδου (2021-2027), της εξειδίκευσης του Ειδικού Στόχου 1.4 του Ευρωπαϊκού Ταμείου Περιφερειακής Ανάπτυξης με δράσεις Δημόσιας Δαπάνης 140 εκατ. ευρώ, μέσω του Ε.Π. «Ανταγωνιστικότητα» (ΕΣΠΑ 2021-2027), με τα προγράμματα «Ορίζων Ευρώπη» και «Ψηφιακή Ευρώπη», που προβλέπουν επενδύσεις στην ΤΝ, στηρίζουμε τις επιχειρήσεις στην ψηφιακή μετάβαση και την καινοτομία. Η χώρα μας θα φιλοξενήσει το AI Factory “AI Pharos” στο Λαύριο (προϋπολογισμού 30 εκατ. ευρώ) και τον υπερ-υπολογιστή “Δαίδαλο” (60 εκατ. ευρώ), ενώ προετοιμάζουμε ήδη και δεύτερο εργοστάσιο ΤΝ στην Κοζάνη. Παρακολουθούμε επίσης στενά τη θεσμοθέτηση του “EU Inc.” για τη διευκόλυνση των τεχνολογικών εταιρειών», επισημαίνει ο υφυπουργός.

Αναφερόμενος στο ρόλο της Βόρειας Ελλάδας ο Σταύρος Καλαφάτης υπογράμμισε ότι: «πρωταγωνιστεί πλέον στην πράξη». Όπως είπε: «Με επίκεντρο το νέο ερευνητικό κέντρο AI Nucleus του ΕΚΕΤΑ 2.0, το οποίο εγκαινίασα πρόσφατα, η Θεσσαλονίκη εξελίσσεται σε τεχνολογική πρωτεύουσα της ΝΑ Ευρώπης. Η πόλη μεταμορφώνεται σε διεθνή κόμβο καινοτομίας και δεν είναι τυχαίο ότι παγκόσμιοι κολοσσοί την επιλέγουν για τα κέντρα τους. Με τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά και Ερευνητικά της Ιδρύματα και το εξαιρετικό ανθρώπινο δυναμικό, η πόλη δεν έχει τίποτα να ζηλέψει από τα μεγάλα τεχνολογικά κέντρα της Ευρώπης».

«Χαρακτηριστικό παράδειγμα, είπε ο κ. Καλαφάτης, είναι η πρόσφατη επίσκεψη του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, στο ΙΜΕΤ/ΕΚΕΤΑ. Εκεί ενημερώθηκε για το σύστημα ΤΝ που προβλέπει την κίνηση με ακρίβεια 93% και μειώνει την κυκλοφορία κατά 10-15%. Πρόκειται για μια υποδειγματική σύμπραξη δημόσιου και ιδιωτικού τομέα που βελτιώνει την καθημερινότητα 600.000 πολιτών ετησίως. Η Βόρεια Ελλάδα δεν αναζητά πλέον τον ρόλο της. Τον βρήκε, δίνοντας βιώσιμες λύσεις στα πραγματικά προβλήματα των πολιτών» τονίζει ο υφυπουργός Ανάπτυξης.

Από την Πάντειο στη βιοκαλλιέργεια  

Μπορεί να σπούδασε στην Πάντειο, ωστόσο αποφάσισε να κάνει στροφή 180 μοιρών και να ασχοληθεί με τη γεωργία. Ο λόγος για την Άννα Μπιτζιλή, βιοκαλλιεργητή της αρώνιας Biogalaxy, που διαθέτει πιστοποιημένο εργαστήριο παραγωγής και μεταποίησης βιολογικών προϊόντων. Η κα. Μπιτζιλη καλλιεργεί για πάνω από μια δεκαετία βιολογικά στην Κριθιά Θεσσαλονίκης, το super food αρώνια ένα μαύρο μαύρο, με ευεργετικές ιδιότητες καθώς περιέχει βιταμίνη C με πολύ υψηλές συγκεντρώσεις, με αποτέλεσμα η κατανάλωση του να ενισχύει το ανοσοποιητικό μας  σύστημα.  

Η εμπειρία της από την προηγούμενη επαγγελματική της εμπειρία την ώθησαν, όπως λέει, στο συμπέρασμα πως πέρα από την καλλιέργεια και την παραγωγή του καρπού θα έπρεπε να περάσει στη μεταποίηση, την τυποποίηση και συσκευασία του προκειμένου να προσδώσει προστιθέμενη αξία στο τελικό προϊόν και να προσπαθήσει να το κάνει αναγνωρίσιμο στο καταναλωτικό κοινό.  

Δημιούργησε ένα πιστοποιημένο εργαστήριο στον Εύοσμο Θεσσαλονίκης όπου παράγει διάφορα βιολογικά προϊόντα με βάση την αρώνια.

Παράλληλα δημιούργησε  ένα brand name προκειμένου ο καταναλωτής να αναζητά τα προϊόντα της. Έτσι γεννήθηκε η Biogalaxy, ο γαλαξίας των βιολογικών προϊόντων. Η μεγαλύτερη χαρά της, όπως επισημαίνει, είναι όταν ακούει θετικά σχόλια από τους καταναλωτές για τα προϊόντα της.  

Σημασία έχει η ποιότητα και όχι η…ποιότητα  

Λέει πως αυτό που επιζητά είναι η ποιότητα και όχι η ποσότητα. Ο λόγος για την βιοκαλλιεργητή, ιδιοκτήτρια του κτήματος Αϊβαζίδη, Άννα Αϊβαζίδη, η οποία εκμυστηρεύεται πως αγαπά την καλλιέργεια από μικρό παιδί. «Ήμουν κοντά στην καλλιέργεια από μικρό παιδί, θαύμαζα τον παππού μου, που ασχολούνταν με την παραγωγή» λέει η κα. Αϊβαζίδη με καταγωγή από τη Σιβηρία, η οποία μαζί με τον σύζυγό της, Νίκο, ξεκίνησαν να καλλιεργούν microgreens πριν από 8 χρόνια.  

Τη δημοφιλία τους τα microgreens την οφείλουν στο γεγονός ότι βελτιώνουν τη γεύση του φαγητού, καθώς έχουν τα ίδια χαρακτηριστικά ως προς τη γεύση και το άρωμα του λαχανικού αλλά σε πιο ήπια μορφή. Έτσι το βλαστάρι από ραπανάκι ή ρόκα είναι ελαφρά πικάντικο, ο βασιλικός ή ο άνηθος δίνει άρωμα και γεύση, το παντζάρι είναι ελαφρά γλυκό.

Τρεις φίλοι καινοτόμησαν και μονοπωλούν… το πρωινό μας

Μια σύγχρονη εταιρία, στον πυρήνα της οποίας βρίσκεται μια ομάδα ανθρώπων που ακουμπούν στην παράδοση, αγαπούν την καινοτομία, επενδύουν στην έρευνα και διαθέτουν σύγχρονες αντιλήψεις για την ποιότητα της ζωής. Αυτή είναι η εταιρεία JOICE Foods, που δημιούργησαν, όπως λέει ο CEO της, Αντώνιος Αμανιός, τρεις φίλοι έχοντας ως γνώμονα τα βιολογικά προϊόντα και την καινοτομία. Νέοι άνθρωποι και παλιοί φίλοι, όλοι τους οραματιστές και καταξιωμένοι επαγγελματίες στον χώρο τους βρήκαν το μυστικό της επιτυχίας και δημιούργησαν ένα brand προορισμένο για να μονοπωλήσει, με τον πλέον υγιεινό τρόπο, το σημαντικότερο γεύμα της ημέρας, το πρωινό με δημητριακά, κριτσίνια και σνακς. Εν αρχή ην …το μήλο Τα μήλα του Ολύμπου είχαν πάντα ιδιαίτερες ιδιότητες, αξεπέραστη γεύση και διατροφική αξία. Για ένα μήλο λέγεται πως μάλωσαν οι Θεές του Ολύμπου.

Στη Diodora, όπως αναφέρει η Θεοδώρου Λιόλιου, που δημιουργεί το μηλόξυδο Ολύμπου “Diodora” «αγαπάμε τα μήλα του Ολύμπου και τα  προσφέρουμε στους καταναλωτές με αποσταγμένες και ανέπαφες τις ευεργετικές ιδιότητες τους».

Το μηλόξυδο παράγεται με τη διαδικασία φυσικής ζύμωσης από βιολογικά μήλα επιλεγμένων ποικιλιών. Η κα. Λιόλιου στηρίχτηκε στην εφευρετικότητα, που της άνοιξε ένα καινούργιο παράθυρο δημιουργίας από ένα μικρό ερέθισμα. Από το χωριό Δολίχη, στους πρόποδες του Ολύμπου, το ερέθισμα για τη δημιουργία ενός πρωτότυπου προϊόντος ήταν τα…μη εμπορεύσιμα μήλα που χάνονται κατά τη βιολογική καλλιέργεια στην εκμετάλλευση τους.

Η απόφαση της να ασχοληθεί με τη βιολογική καλλιέργεια την ώθησε να περάσει στη μεταποίηση φτιάχνοντας το δικό της εργαστήριο και να τα καταφέρει στο υγιεινό κόσμο των ελληνικών προϊόντων καινοτομώντας.

Γιάννης Μπουτάρης: 60 χρόνια τρύγος

Αν για τις σύγχρονες επιχειρήσεις ένα δυνατό, ευγενές και φιλόδοξο όραμα αποτελεί προϋπόθεση επιτυχίας, οι οικογένειες που ασχολούνται με την αμπελουργία και την οινοποίηση ξεκινούν με πλεονέκτημα.

Το κρασί απαιτεί από μία επιχείρηση να δει το μέλλον, απλά και μόνο επειδή το αμπέλι, σε αντίθεση με άλλες καλλιέργειες είναι πολυετές ενώ τα επιτυχημένα brands ταξιδεύουν και αυτά βαθειά στο χρόνο.

Η οικογένεια Μπουτάρη της Κυρ-Γιάννη αποτελεί ένα λαμπρό παράδειγμα καθώς συμμετέχει επί δύο σχεδόν αιώνες σε όλες τις πτυχές της οινοποιίας και έχει ένα ισχυρό εταιρικό όραμα. Ο οινοποιός Γιάννης Μπουτάρης μοιράστηκε την πολυετή εμπειρία του και μίλησε με το δικό του μοναδικό τρόπο για την πορεία της Κυρ- Γιάννη αλλά και για τις δυσκολίες και τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι νέες επιχειρήσεις που μπαίνουν στο χώρο του κρασιού.

Η Κυρ-Γιάννη ιδρύθηκε το 1997 από το Γιάννη Μπουτάρη, μια από τις ξεχωριστές μορφές της ελληνικής οινοποιίας, όταν εκείνος αποχώρησε από την οικογενειακή οινοποιητική εταιρία που είχε δημιουργήσει ο παππούς του το 1879. Η εταιρεία αξιοποιεί δυναμικά τους βασικούς πυλώνες της φιλοσοφίας Κυρ-Γιάννη: καινοτομία, σεβασμός στην παράδοση και εξειδικευμένη γνώση για το κρασί, από το αμπέλι ως τον τελικό καταναλωτή.

Μετά το πέρας των παρουσιάσεων των εταιρειών που συντόνισε η δημοσιογράφος του Βεργίνα TV, Χριστίνα Τσόρμπα, ακολούθησαν οι βραβεύσεις των παραγωγών – επιχειρηματιών από τον διοργανωτή ka-business.gr  για τη συμβολή τους στην ανάπτυξη και στην καινοτομία στον αγροδιατροφικό τουρισμό.

Για την πολύχρονη επιτυχημένη πορεία του βραβεύτηκε ο Γιάννης Μπουτάρης καθώς και οι πιο νέοι, αλλά μεθοδικοί και εφευρετικοί:  Αντώνιος Αμανιός της JOICE Foods, Θόδωρος Παντελέων της Green Family καθώς και  η Ένωση Αγροτών Βιοκαλλιεργητών Βόρειου Ελλάδας. Μετά το πέρας του άκρως επιτυχημένου συνεδρίου ακολούθησε πάρτι για τα 11 χρόνια πορείας του πάντα  καινοτόμου ka-business.