Σε τομείς όπως η ανανεώσιμη ενέργεια, η απομάκρυνση άνθρακα, η βιώσιμη παραγωγή τροφίμων και η περιβαλλοντική αποκατάσταση, αρκετές τεχνολογίες έχουν ήδη φτάσει σε λειτουργική ωριμότητα. Μεταξύ 2025 και 2026, επτά καινοτομίες προχώρησαν από τη θεωρία σε πιλοτικά προγράμματα και πρώιμη εμπορική εφαρμογή.

Αυτές δεν είναι υποθετικές προτάσεις: πρόκειται για τεχνολογίες που χρηματοδοτούνται ενεργά, υποστηρίζονται από κυβερνήσεις και υλοποιούνται από τη βιομηχανία, αποτελώντας κρίσιμο μέρος των παγκόσμιων προσπαθειών για αποανθρακοποίηση. Αυτές είναι οι επτά καινοτομίες που αλλάζουν το τοπίο της δράσης για το κλίμα.

Συστήματα άμεσης δέσμευσης του αέρα (Direct Air Capture – DAC)

Τα συστήματα DAC αφαιρούν διοξείδιο του άνθρακα απευθείας από τον ατμοσφαιρικό αέρα και είτε το αποθηκεύουν υπόγεια είτε το μετατρέπουν σε χρήσιμα προϊόντα. Το 2025, ερευνητές του Πανεπιστημίου του Χιούστον ανέπτυξαν μια ηλεκτροχημική διαδικασία χωρίς μεμβράνες, ικανή να αιχμαλωτίσει CO₂ με κόστος περίπου 70 δολάρια ανά τόνο, καθιστώντας το DAC οικονομικά ανταγωνιστικό.

Η αγορά αυτή αναπτύχθηκε ραγδαία, από 121,88 εκατ. δολάρια το 2024 σε προβλεπόμενα 260,96 δισ. δολάρια έως το 2026. Πολιτικές τιμολόγησης άνθρακα, στόχοι μηδενισμού των ρύπων και κίνητρα επενδύσεων είναι μερικοι παράγοντες που έχουν συμβάλει σε αυτή την ανάπτυξη. Περισσότερες από 130 εγκαταστάσεις DAC σχεδιάζονται, σηματοδοτώντας τη μετάβαση από πειραματική σε εμπορική εφαρμογή.

Ηλιακά κύτταρα από περοβσκίτη

Η τεχνολογία ηλιακών πάνελ πυριτίου έχει φτάσει σε ένα όριο απόδοσης κοντά στο 27%. Τα ηλιακά κύτταρα περοβσκίτη προσφέρουν υψηλότερη απόδοση και χαμηλότερο κόστος παραγωγής. Τον Ιανουάριο του 2026, ερευνητές του Πανεπιστημίου του Μάντσεστερ κατάφεραν να δημιουργήσουν κύτταρα περοβσκίτη με απόδοση 25,4%, διατηρώντας παράλληλα πάνω από το 95% της απόδοσής τους μετά από 1.100 ώρες λειτουργίας.

Η στοίβαξη στρωμάτων περοβσκίτη πάνω σε πυρίτιο αύξησε την εργαστηριακή απόδοση στο 34,6%. Τα πάνελ είναι ελαφρύτερα και πιο ευέλικτα από τα συμβατικά και μπορούν να ενσωματωθούν σε κτίρια και φορητά συστήματα. Το κόστος παραγωγής εκτιμάται 30–40% χαμηλότερο από τα παραδοσιακά πάνελ πυριτίου.

Παθητική συσκευή παραγωγής νερού από την ατμόσφαιρα

Μηχανικοί του MIT ανέπτυξαν μια επαναστατική παθητική συσκευή που συλλέγει πόσιμο νερό από τον αέρα της ερήμου. Το πάνελ, που έχει το μέγεθος ενός παραθύρου, χρησιμοποιεί ένα συνδυασμό υδρογέλης και ξηραντικού που απορροφά υδρατμούς τη νύχτα και τους απελευθερώνει μέσω συμπύκνωσης που προκαλείται από το φως του ήλιου – χωρίς να χρειάζονται μπαταρίες, ανεμιστήρες ή ηλεκτρική ενέργεια.

Today, @CopernicusECMWF published data showing that global annual surface air temperatures are increasing, & that the last three years have been the warmest years ever recorded.

The impacts are clear, bringing more droughts, floods, and wildfires. pic.twitter.com/04XB23qtcI

— EU EnvironmentAgency (@EUEnvironment) January 14, 2026

Οι ερευνητές το δοκίμασαν στην Κοιλάδα του Θανάτου και διαπίστωσαν ότι η συσκευή μπορεί να παράγει νερό σε ευρύ φάσμα υγρασίας- ακόμα και κάτω από 35% RH- χωρίς να μολύνεται από άλατα. Η συσκευή αυτή θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί σε περιοχές που πλήττονται από ξηρασία και σε κοινότητες εκτός δικτύου- παρέχοντας ασφαλές πόσιμο νερό οπουδήποτε υπάρχει αέρας.

Αερομεταφερόμενες ανεμογεννήτριες (Airborne wind turbines)

Οι ταχύτητες του ανέμου σε υψόμετρα περίπου 1.500 μέτρων είναι σημαντικά ισχυρότερες από αυτές κοντά στο έδαφος. Αυτό επιτρέπει τη συλλογή πολύ μεγαλύτερης ενέργειας. Η αερομεταφερόμενη ανεμογεννήτρια S1500 της Κίνας χρησιμοποιεί ένα αερόστατο γεμάτο ήλιο, εξοπλισμένο με μικρογεννήτριες από ανθρακονήματα, που παράγει έως και 30 φορές περισσότερη ενέργεια από τα προηγούμενα αερομεταφερόμενα συστήματα.

Αυτές οι τουρμπίνες λειτουργούν αποτελεσματικά σε περιοχές που δεν είναι κατάλληλες για συμβατικά αιολικά πάρκα, όπως ορεινές και απομακρυσμένες παράκτιες περιοχές. Σε σχέση με τις παραδοσιακές εγκαταστάσεις, παρέχουν ταχύτερη υλοποίηση και εκτιμάται ότι μειώνουν το κόστος κατά 30%, με την εμπορική τους εφαρμογή να προβλέπεται έως το 2026.

While the answer may seem obvious, in an era of misinformation, it may be hard to find the facts & science.

Climate change refers to long-term temperature & weather shifts, which can occur naturally but have been mainly driven by human activity since the 1800s:… pic.twitter.com/6lpYkPXQra

— UN Environment Programme (@UNEP) January 2, 2026

Απομάκρυνση πλαστικών από τους ωκεανούς

Υπολογίζεται ότι 100 εκατομμύρια κιλά πλαστικού κυκλοφορούν στον Μεγάλο Σκουπιδότοπο του Ειρηνικού. Το System 03 του Ocean Cleanup, το μεγαλύτερο σύστημα καθαρισμού ωκεανών, μπορεί να συλλέξει από μικροπλαστικά έως μεγάλα δίχτυα αλιείας. Το σύστημα συνδυάζει μαζική συλλογή με εντοπισμό σημείων υψηλής συγκέντρωσης πλαστικού μέσω τεχνητής νοημοσύνης, αυξάνοντας έτσι την αποτελεσματικότητα του καθαρισμού. Η πρωτοβουλία στοχεύει στη μείωση των πλαστικών που επιπλέουν στους ωκεανούς κατά 90% έως το 2040.

Κάθετη γεωργία (Vertical farming)

Η συμβατική γεωργία αντιμετωπίζει αυξανόμενη πίεση από την κλιματική αστάθεια, την έλλειψη νερού και τις εκπομπές από τις μεταφορές. Η κάθετη γεωργία αντιμετωπίζει αυτές τις προκλήσεις καλλιεργώντας φυτά σε εσωτερικά περιβάλλοντα που έχουν βελτιστοποιηθεί μέσω ελέγχου του κλίματος με τεχνητή νοημοσύνη.

Οι κάθετες γεωργικές εκμεταλλεύσεις μειώνουν τις αποστάσεις μεταφοράς τροφίμων κατά 90%, χρησιμοποιούν 90% λιγότερο νερό από τα συστήματα κλειστού κύκλου και επιτυγχάνουν αποδόσεις έως και 390 φορές υψηλότερες ανά τετραγωνικό μέτρο από την παραδοσιακή γεωργία.

Η αγορά έφτασε τα 9,5 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025 και αυξάνεται κατά 23% ετησίως, με την Κίνα να πρωτοστατεί στην ανάπτυξη της κάθετης γεωργίας.Ενισχυμένα γεωθερμικά συστήματα

Η γεωθερμική ενέργεια παρέχει συνεχή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, ανεξάρτητα από τις καιρικές συνθήκες. Τα γεωθερμικά εργοστάσια λειτουργούν με ποσοστά αξιοποίησης της παραγωγικής ικανότητας άνω του 80%, απαιτούν ελάχιστη έκταση γης και βασίζονται όλο και περισσότερο στη μηχανική μάθηση για την προληπτική συντήρηση και τη βελτιστοποίηση των αποθεμάτων. Ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας προβλέπει ότι η γεωθερμική ενέργεια θα μπορούσε να καλύψει έως και το 15% της παγκόσμιας ηλεκτρικής ενέργειας έως το 2050.

Το τεχνολογικό θεμέλιο για ευρεία αποανθρακοποίηση είναι πλέον έτοιμο. Τα κόστη μειώνονται, οι χρόνοι ανάπτυξης συντομεύονται και τα ρυθμιστικά πλαίσια γίνονται πιο σαφή. Η πρόκληση δεν είναι πλέον η καινοτομία, αλλά η εκτέλεση σε μεγάλη κλίμακα. Η επόμενη δεκαετία θα καθορίσει εάν αυτή η ευκαιρία θα αξιοποιηθεί πλήρως.

«Πριν μπω στη πολιτική πίστευα στη δύναμη της επιχειρηματικότητας και ειδικά της νεανικής επιχειρηματικότητας. Και χαίρομαι γιατί μετά την κρίση υπάρχει τεράστια άνθηση στο οικοσύστημα της επιχειρηματικότητας», ανέφερε ο πρωθυπουργός.

Παράλληλα σημείωσε πως δεν μπορεί παρά να είναι εντυπωσιασμένος κανείς από τον αριθμό των νέων εταιρειών, από τον όγκο των κεφαλαίων, από τις εταιρείες που έχουν καταφέρει να επεκταθούν εκτός Ελλάδας, από τις εξαγορές και από την ενέργεια στα πανεπιστήμιά μας.

«Έχει αλλάξει η αίσθηση του πώς βλέπουμε την επιχειρηματικότητα. Υπάρχουν οι προϋποθέσεις για να στηριχθεί περισσότερο αυτό το οικοσύστημα, να δώσει περισσότερες και καλύτερα αμειβόμενες δουλειές και να δώσει ελπίδα στα νέα παιδιά πως μπορούν να πετύχουν καθώς και αισιοδοξία. Χρειαζόμαστε πρότυπα, παραδείγματα από όλους τους χώρους που να δείξουν ότι έχουμε το ταλέντο και τη δυνατότητα να δώσουμε στους νέους μας άλλες ευκαιρίες να διακριθούν», συνέχισε ο κ. Μητσοτάκης.

Ο πρωθυπουργός επισήμανε πως η εκμάθηση της επιχειρηματικότητας πρέπει να ξεκινήσει από τα σχολεία, και πως αρχίζουμε να αποκτούμε αυτή τη λογική και στα προγράμματα σπουδών και στις δραστηριότητες.

«Στο επόμενο στάδιο είναι σημαντικό να δώσουμε δυνατότητα στα πανεπιστήμιά μας να έχουν πραγματικές συνεργασίες με την αγορά. Διευκολύνουμε τις εταιρείες start up. Οι εταιρίες μπορούν να δώσουν δικαιώματα μετοχών στους εργαζόμενους ώστε να ευνοηθεί η κουλτούρα της συμμετοχής», είπε, σημειώνοντας πως όλο το φορολογικό πλαίσιο για την επιχειρηματικότητα αφορά και τη νεανική επιχειρηματικότητα.

«Δίνουμε έμφαση στη μείωση των φόρων εισοδήματος, στη μείωση των εργοδοτικών εισφορών και στις αμοιβές που μπορεί να προσφέρει μια εταιρεία για να προσελκύσει καλύτερα αμειβόμενους εργαζόμενους».

«Αν είσαι κάτω από 25 ετών, από 1.1.2026 δεν θα πληρώνεις καθόλου φόρο εισοδήματος, και αν είσαι από 25 μέχρι 30 ετών θα πληρώνεις φόρο 9%. Στέλνουμε μήνυμα στα νέα παιδιά να μπουν πιο γρήγορα στην αγορά εργασίας», συμπλήρωσε.

Προς νέο υπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης

Είπε επίσης ότι έχει συσταθεί επιτροπή που επεξεργάζεται το σχέδιο ώστε να δημιουργηθεί ένα νέο υπουργείο Έρευνας, Καινοτομίας και Τριτοβάθμιας Εκπαίδευσης.

«Πρέπει να ενοποιήσουμε τον χώρο της έρευνας στην Ελλάδα. Νομίζω ότι θα έχουμε έτοιμη μια πρόταση. Αυτό για εμάς είναι σχέδιο 3ης τετραετίας, εφόσον ο ελληνικός λαός μας εμπιστευτεί. Είμαστε σε διαβούλευση με την επιστημονική κοινότητα ώστε να δημιουργήσουμε ένα υπουργείο που θα ανταποκρίνεται στις ανάγκες της σύγχρονης εποχής. Και από εκεί και πέρα να μπορούμε να υποστηρίξουμε τις εταιρείες που κινούνται στον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης, να δώσουμε υποδομές όπως υπολογιστική δύναμη», τόνισε.

Ο πρωθυπουργός ανέφερε πως η κυβέρνηση έχει συνεκτικό σχέδιο αλλά επισήμανε πως τίποτα δεν είναι πιο ισχυρό από τη δύναμη του παραδείγματος.

«Είναι ένας δύσκολος δρόμος… η επιχειρηματικότητα είναι 10% έμπνευση και 90% ιδρώτας… Δεν είναι εγγυημένη η επιτυχία. Στην Αμερική μια επιχειρηματική αποτυχία μπορεί να θεωρηθεί και εύσημο στο βιογραφικό».

Τόνισε επίσης πως η Ευρώπη υπολείπεται των ΗΠΑ σε παραγωγικότητα και επιχειρηματικότητα.

«Ένας από τους λόγους είναι ότι υποτίθεται πως έχουμε ενιαία αγορά αλλά δεν είναι πραγματικά ενιαία. Η πρωτοβουλία για ένα ενιαίο νομικό καθεστώς που θα επιτρέπει στις εταιρείες να κινούνται σε όλες τις χώρες της ΕΕ χωρίς γραφειοκρατία είναι σημαντική».

«Κάτι αλλάζει στην Ελλάδα και έχουμε κάθε λόγο να το υποστηρίξουμε», σημείωσε, προσθέτοντας πως δεν έχουμε χάσει το τρένο στην Ευρώπη γιατί «έχουμε το ταλέντο».

Στήριξη γυναικείας επιχειρηματικότητας – Τεχνητή νοημοσύνη

Για τη γυναικεία επιχειρηματικότητα τόνισε πως πρέπει να ξεπεράσουμε στερεότυπα ότι η επιχειρηματικότητα είναι ανδρικό προνόμιο.

«Θα έχουμε ειδικά προγράμματα στήριξης γυναικείας επιχειρηματικότητας, αλλά πιστεύω πολύ στη δύναμη του παραδείγματος».

Αναφερόμενος στην τεχνητή νοημοσύνη, δήλωσε πως έχει μεγάλες φιλοδοξίες για τον ρόλο της Ελλάδας.

«Έχουμε πολύ ταλέντο, έχουμε πολλούς επιστήμονες, επιτυχημένα start ups, νέους τομείς όπως η άμυνα, και μια κυβέρνηση που έχει επίγνωση του τι σημαίνει τεχνητή νοημοσύνη».

«Με το gov.gr κάναμε πραγματική επανάσταση στη χώρα».

«Η τεχνητή νοημοσύνη έχει και μεγάλες προκλήσεις: τι σημαίνει για την αγορά εργασίας, για τα fake news, τα fake bots… Στις εκλογές του 2027 θα χρειαστεί να υψώσουμε άμυνα απέναντι σε τσουνάμι παραπληροφόρησης που μπορεί να παράγει η τεχνητή νοημοσύνη», ανέφερε.

Όπως σημείωσε ωστόσο, η εθνική προσπάθεια δεν αρκεί όχι μόνο για την Ελλάδα αλλά για κανένα ευρωπαϊκό κράτος. “Χρειάζονται συντονισμένες ενέργειες και πρωτοβουλίες και σε επίπεδο ΕΕ, για την εμβάθυνση της Κοινής Αγοράς, την τόνωση της καινοτομικής ικανότητας και ανταγωνιστικότητας, την άμβλυνση των στρατηγικών εξαρτήσεων”, τόνισε.

Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης ανέφερε ότι οι δύο εκθέσεις που ανακοινώθηκαν πέρυσι συμπίπτουν σε τρεις προβληματισμούς ως προς τη θέση της καινοτομίας στην Ευρώπη σήμερα, και τη σύνδεση με την ανταγωνιστικότητα. Αυτοί είναι:

– Η υστέρηση της Ευρώπης έναντι των ΗΠΑ και της Κίνας στην καινοτομία και την παραγωγική αξιοποίηση της έρευνας. Γι’ αυτό προτείνεται η δημιουργία μιας Ένωσης Έρευνας και Καινοτομίας, με μια ενιαία στρατηγική ώστε η καινοτομία να λειτουργήσει ως πραγματικός μοχλός ανάπτυξης και ανταγωνιστικότητας.

– Η έλλειψη μεγάλης κλίμακας, συντονισμένης χρηματοδότησης για την ισόρροπη ανάπτυξη της καινοτομίας στην ΕΕ. “Γι’ αυτό χρειάζεται να προωθηθεί η ένωση κεφαλαιαγορών – ώστε να μην χρειάζονται οι ευρωπαϊκές καινοτόμες επιχειρήσεις να μεταφέρουν την έδρα τους στις ΗΠΑ επειδή δυσκολεύονται να βρουν χρηματοδότηση – και να ολοκληρωθεί η Τραπεζική Ένωση”.

– Η ανάγκη ανασχεδιασμού του ρυθμιστικού περιβάλλοντος, ώστε οι επιχειρήσεις να μπορούν να μεγαλώνουν και να καινοτομούν.

Όπως ανέφερε ο κ. Χατζηδάκης, ενώπιον αυτών των προκλήσεων η κυβέρνηση έχει ήδη προωθήσει μια σειρά από πολιτικές υποστήριξης της επιχειρηματικότητας και της καινοτομίας και συνεχίζει με πέντε προτεραιότητες που είναι:

1. Το νέο πλαίσιο για την επιχειρηματική καινοτομία και τους μετασχηματισμούς επιχειρήσεων. “‘Ένα από τα πλέον σύγχρονα στην Ε.Ε. και προωθημένα πλαίσια κινήτρων για την ενίσχυση της έρευνας και της καινοτομίας στις επιχειρήσεις, και για τους εταιρικούς μετασχηματισμούς. Με κίνητρα όπως οι υπερεκπτώσεις έως και 315% για τις δαπάνες επιστημονικής και τεχνολογικής έρευνας, η μειωμένη φορολογία για επιχειρήσεις που εκμεταλλεύονται εμπορικά ευρεσιτεχνίες, τα φορολογικά κίνητρα για τους επιχειρηματικούς αγγέλους που επενδύουν σε startups. Κίνητρα που αντιμετωπίζουν τα προβλήματα ‘’μικρής κλίμακας’’ και υψηλού ρίσκου των δραστηριοτήτων εταιρικού R&D. Αυτά δεν είναι θεωρίες και υποσχέσεις, είναι ψηφισμένος νόμος που ισχύει εδώ και έξι μήνες”, σημείωσε.

2. Ένα σύγχρονο οικοσύστημα χρηματοδότησης για την επιχειρηματικότητα και την καινοτομία. Με ενίσχυση του ανταγωνισμού στο τραπεζικό σύστημα και αναβάθμιση της λειτουργίας του Χρηματιστηρίου και της Κεφαλαιαγοράς. Με περαιτέρω ανάπτυξη του οικοσυστήματος των κεφαλαίων επιχειρηματικών συμμετοχών και των επιχειρηματικών αγγέλων. Με τη στροφή του ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης στην καινοτομία, με το νέο Αναπτυξιακό Νόμο και τα εργαλεία του, σε συνδυασμό με την Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα και το νεοσυσταθέν Ελληνικό Επενδυτικό Ταμείο Υποδομών και Καινοτομίας που θα ξεκινήσει σύντομα να λειτουργεί στο πλαίσιο του Υπερταμείου. Ο κ. Χατζηδάκης υπενθύμισε επίσης το νόμο για την Κεφαλαιαγορά που ψηφίστηκε πρόσφατα και την προσφορά της Euronext για το ελληνικό Χρηματιστήριο, που είναι σε εξέλιξη.

3. Η σύνδεση της έρευνας και καινοτομίας με την επιχειρηματικότητα σε κρίσιμους τομείς. “Τα κίνητρα για στήριξη της αξιοποίησης ερευνητικών αποτελεσμάτων για ανάπτυξη καινοτόμων προϊόντων και υπηρεσιών, τα εξειδικευμένα χρηματοδοτικά εργαλεία, αλλά και εμβληματικές παρεμβάσεις όπως η λειτουργία στη χώρα μας των πρώτων μη κρατικών πανεπιστημίων, διαμορφώνουν σημαντικό δυναμικό γνώσης και καινοτομίας. Στην κατεύθυνση αυτή θέλουμε να αναπτυχθούν περαιτέρω κλάδοι έντασης γνώσης, αξιοποιώντας το υψηλής ποιότητας επιστημονικό δυναμικό μας. Όπως η τεχνητή νοημοσύνη, μέσα από την ανάπτυξη ενός πλήρους ρυθμιστικού πλαισίου για αξιοποίηση της και σε επίπεδο επιχειρηματικό, με παράλληλη προστασία των δικαιωμάτων και των ελευθεριών”, ανέφερε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης.

4. Η βελτίωση του επιχειρηματικού  περιβάλλοντος για ενθάρρυνση των επενδύσεων, σε συνέχεια προσπαθειών που έχουν ξεκινήσει από το 2019. “Προχωρούμε στην ολοκλήρωση του Εθνικού Κτηματολογίου έως το τέλος του έτους, στην εκπόνηση Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων. Στην επιτάχυνση της απονομής της δικαιοσύνης, που αρχίζει ήδη να γίνεται ορατή. Και στη συντονισμένη προσπάθεια για περαιτέρω μείωση του διοικητικού βάρους για τις επιχειρήσεις και τις επενδύσεις κατά 25%. Και παράλληλα, με τον εκσυγχρονισμό της φορολογικής και εργατικής νομοθεσίας, και τη μείωση φόρων και εισφορών”.

5. Η ενίσχυση των εξαγωγών και της εξωστρέφειας των ελληνικών επιχειρήσεων. “Με μια ολοκληρωμένη στρατηγική για τις εξαγωγές, που θα παρουσιαστεί σύντομα. Με υλοποίηση στοχευμένων χρηματοδοτικών εργαλείων για εξαγωγικές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις που συμμετέχουν σε διεθνείς εμπορικές εκθέσεις. Με δράσεις απλοποίησης και ψηφιοποίησης των τελωνειακών διαδικασιών, καθώς και διερεύνηση της δυνατότητας για φορολογικά κίνητρα στοχευμένα σε τομείς και προϊόντα με υψηλή ζήτηση στις διεθνείς αγορές”.

“Τα πέντε αυτά πεδία προτεραιότητας και ο σχεδιασμός της Κυβέρνησης απαντούν στους τρεις κοινούς προβληματισμούς των εκθέσεων Ντράγκι και Λέτα”, τόνισε ο κ. Χατζηδάκης.

Αναφερόμενος ειδικότερα στον ρόλο της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων, χαιρέτισε την πρωτοβουλία TechEU που σχεδιάζει, ώστε να παρέχει χρηματοδότηση σε καινοτόμες επιχειρήσεις και σε επενδυτικά project υψηλού ρίσκου σε κρίσιμους τομείς. “Πρωτοβουλία από την οποία περιμένουμε πολλά”, σημείωσε. Υπογράμμισε επίσης τη διαχρονική στήριξη της ΕΤΕπ προς την Ελλάδα, η οποία την τελευταία πενταετία έχει διαθέσει στη χώρα μας 14,5 δισ. ευρώ κυρίως για χρηματοδότηση καινοτόμων μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ενεργειακών υποδομών και έργων πολιτικής προστασίας.

“Γνωρίζουμε”, κατέληξε ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, “πως η καινοτομία και η ανταγωνιστικότητα είναι θεμελιώδεις προϋποθέσεις για μια ισχυρή οικονομία. Η Κυβέρνηση επενδύει στην πράξη σε αυτούς τους δύο άξονες, με επίκεντρο έναν δυναμικό ιδιωτικό τομέα που καινοτομεί και ανοίγεται διεθνώς”.

“Γνωρίζουμε ότι για την Ελλάδα είναι στρατηγικό πλεονέκτημα η ναυτιλία και ο τουρισμός, αλλά πιστεύουμε βαθύτατα ότι η καινοτομία, οι νέες τεχνολογίες, οι νέοι ταλαντούχοι μηχανικοί, η startup community στην Ελλάδα μπορεί να αποτελέσουν ένα σημαντικό στρατηγικό πλεονέκτημα και γι’ αυτό επιχειρούμε, τόσο στο θεσμικό επίπεδο όσο και στο επίπεδο της χρηματοδότησης να είμαστε όχι μόνο παρόντες αλλά με προωθημένες πολιτικές γιατί πιστεύουμε ότι στηρίζοντας την καινοτομία, στηρίζουμε τη νέα γενιά, στηρίζουμε την οικονομία στηρίζουμε τις προοπτικές της χώρας”.

Κατά τη διάρκεια της συνάντησης έγινε ανασκόπηση της ισχυρής υφιστάμενης συνεργασίας μεταξύ των δύο χωρών και εξετάστηκαν οι προοπτικές περαιτέρω διεύρυνσής της.

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ

Θεόκριτος Αργυριάδης

Το βρετανικό δίκτυο BBC απευθύνθηκε σε κατοίκους και ταξιδιώτες μερικών εκ των κορυφαίων χωρών, ώστε να μας εξηγήσουν πώς η καινοτομία ωφελεί την καθημερινή ζωή τους. Οι άνθρωποι αυτοί μοιράστηκαν τις εμπειρίες τους για το πώς να βιώσετε καλύτερα την καρδιά του τεχνολογικού οικοσυστήματος και τους τρόπους με τους οποίους έχει βελτιώσει η τεχνολογία τη ποιότητα ζωής τους.

Κατάταξη Παγκόσμιου Δείκτη Καινοτομίας 2024:

• 1. Ελβετία
• 2. Σουηδία
• 3. Ηνωμένες Πολιτείες
• 4. Σιγκαπούρη
• 5. Ηνωμένο Βασίλειο
• 6. Νότια Κορέα
• 7. Φινλανδία
• 8. Ολλανδία
• 9. Γερμανία
• 10. Δανία

Ελβετία

Αυτή η μικρή ευρωπαϊκή χώρα είχε μια αξιοσημείωτη χρονιά, με υψηλές τοποθετήσεις στον δείκτη έξυπνων πόλεων και στον παγκόσμιο δείκτη βιωσιμότητας. Επομένως, ίσως δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι η χώρα βρέθηκε στην πρώτη θέση για την καινοτομία φέτος. Στην πραγματικότητα, το 2024 σηματοδοτεί τη 14η συνεχή χρονιά που η Ελβετία διατηρεί την πρώτη θέση.

Η βαθμολογία αυτή τροφοδοτείται από τις κορυφαίες παγκοσμίως εκροές καινοτομίας της τόσο στη γνώση όσο και στην τεχνολογία (μετρούμενες με στοιχεία διπλώματα ευρεσιτεχνίας, αποτίμηση εταιρειών τεχνολογίας και εξαγωγές υψηλής τεχνολογίας) και δημιουργικά αποτελέσματα (μετρούμενα με στοιχεία όπως εθνικές ταινίες μεγάλου μήκους, δημιουργία εφαρμογών για κινητά και εμπορικά σήματα). Έχει επίσης υψηλές βαθμολογίες σε πανεπιστημιακές και βιομηχανικές ερευνητικές και αναπτυξιακές συνεργασίες και διπλώματα ευρεσιτεχνίας.

«Η Ελβετία είναι πολύ επικεντρωμένη στην καινοτομία και προωθεί μια κουλτούρα υποστήριξης και δημιουργικότητας», δήλωσε η Rosamund Tagel, κάτοικος της Ζυρίχης, ιδρύτρια του Glow Concierge. «Υπάρχει μια εργασιακή ηθική που επικεντρώνεται στις λύσεις που είναι ριζωμένη στα παιδιά από νεαρή ηλικία, η οποία οδηγεί τους ανθρώπους να εργάζονται για να λύσουν κοινά προβλήματα και να βοηθήσουν τον πληθυσμό ως σύνολο». Ως ένα παράδειγμα, επισημαίνει την ελβετική εταιρεία Climeworks που είναι σε θέση να απομακρύνει το υπερβολικό διοξείδιο του άνθρακα από τον αέρα.

Ως επιχειρηματίας η ίδια, διαπιστώνει ότι η Ελβετία δεν έχει επίσης έλλειψη επιχειρηματικών ευκαιριών και διαθέσιμων πόρων. «Όταν ξεκινούσα την επιχείρησή μου, υπήρχαν πολλές διαθέσιμες πηγές χρηματοδότησης, καθώς και “επιταχυντές” και “θερμοκοιτίδες” νεοφυών επιχειρήσεων», είπε. Η κυβέρνηση προσφέρει συμβουλές και πόρους βήμα προς βήμα σε όσους επιθυμούν να ξεκινήσουν μια επιχείρηση εδώ, με συγκεκριμένες συμβουλές που απευθύνονται σε ξένους υπηκόους.

Στους συχνούς ταξιδιώτες αρέσει επίσης το πώς η καινοτομία διευκολύνει τη ζωή εδώ. Η ταξιδιωτική δημοσιογράφος Simone Harvin ταξίδεψε πρόσφατα σε όλη την Ελβετία και βρήκε την ευκολία της τεχνολογίας των μέσων μαζικής μεταφοράς μία από τις καλύτερες στον κόσμο. «Η εφαρμογή SBB [ελβετικοί εθνικοί σιδηρόδρομοι] μου επέτρεψε να συνδεθώ με τους διάφορους τρόπους μεταφοράς της χώρας – τρένα, λεωφορεία, τελεφερίκ – και να προγραμματίσω εύκολα τα ταξίδια μου από τη μια πόλη στην άλλη», είπε.

«Μου άρεσε να μπορώ να βλέπω ποια τρένα περίμεναν περισσότερους επιβάτες από άλλα και ποια βαγόνια προσφέρουν ανέσεις όπως ήσυχες ζώνες και εστιατόρια».

Επωφελήθηκε επίσης από την υπηρεσία αποσκευών από πόρτα σε πόρτα της SBB. «Το να μπορείτε να αφήσετε τα υπάρχοντά σας κατά το check-out σε μια πόλη και να κάνετε check-in στη νέα σας πόλη εκείνο το βράδυ με μια μέρα περιήγησης χωρίς τσάντες κάτω από τη ζώνη σας είναι ο καλύτερος τρόπος για να αξιοποιήσετε στο έπακρο τις συναρπαστικές βόλτες με το τρένο στην Ελβετία. “είπε εκείνη.

Σουηδία

Καταλαμβάνοντας τη δεύτερη θέση στον δείκτη, η Σουηδία έχει γίνει ηγέτης της τεχνολογίας, ιδιαίτερα στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης και της αυτοκινητοβιομηχανίας. Οι υψηλότερες βαθμολογίες προέρχονται από την υποδομή και την επιχειρηματική πολυπλοκότητα, ακολουθούμενες από τη γνώση και την τεχνολογία.

Η Στοκχόλμη, η πρωτεύουσα της Σουηδίας, μερικές φορές αναφέρεται ως “Εργοστάσιο Μονόκερων” για την επιτυχία της στην καλλιέργεια νεοφυών επιχειρήσεων τεχνολογίας όπως το Spotify και η Klarna, δήλωσε ο Daniel Langkilde, ιδρυτής της εταιρείας AI Kognic. Αλλά συνιστά επίσης να επισκεφθείτε το Γκέτεμποργκ, τη δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, για να εκτιμήσετε πραγματικά το πνεύμα της νέας τεχνολογίας. 

“Ζώντας εδώ, εμπνέομαι συνεχώς από το πνεύμα της καινοτομίας που μας περιβάλλει. Το καινοτόμο οικοσύστημα της Σουηδίας παίζει τεράστιο ρόλο στη διαμόρφωση της καθημερινότητάς μου”, είπε, σημειώνοντας ότι η πόλη φιλοξενεί εταιρείες όπως η Volvo και Κόμβοι έρευνας AI, που οδηγεί σε πνεύμα δημιουργικότητας και συνεργασίας. 

Αλλά η καινοτομία εδώ δεν είναι μόνο για χάρη της τεχνολογίας. «Αυτό που ξεχωρίζει σχετικά με την καινοτομία εδώ είναι πόσο βαθιά ενσωματώνεται με τη βιωσιμότητα, τον ακρογωνιαίο λίθο της σουηδικής κουλτούρας», είπε. «Από την προηγμένη τεχνολογία ηλεκτρικών οχημάτων έως τις λύσεις έξυπνων πόλεων [από τη διαχείριση απορριμμάτων μέχρι τον σχεδιασμό της πόλης], η Σουηδία δεν καινοτομεί απλώς για χάρη της προόδου, αλλά εστιάζει στο να κάνει τη ζωή καλύτερη και πιο βιώσιμη». 

Για να πάρετε μια γεύση από αυτό, συνιστά να επισκεφθείτε το Επιστημονικό Πάρκο Lindholmen, έναν κόμβο καινοτομίας που επικεντρώνεται στην τεχνητή νοημοσύνη, την κινητικότητα και την πράσινη τεχνολογία. Η περιοχή φιλοξενεί συχνά εκδηλώσεις, όπως τον τρόπο χρήσης της εικονικής πραγματικότητας στην εκπαίδευση, και φιλοξενεί εστιατόρια και ξενοδοχεία.

Ηνωμένες Πολιτείες

Με έδρα τη Silicon Valley, τον κόμβο της Καλιφόρνια όπου έχουν την έδρα τους εταιρείες τεχνολογίας όπως η Google, η Apple και η Meta, οι ΗΠΑ είναι σταθερά σημαντικός παίκτης στην παγκόσμια τεχνολογική καινοτομία. Λαμβάνοντας την τρίτη θέση στον δείκτη, κατατάσσεται στην υψηλότερη από όλες τις χώρες όσον αφορά την πολυπλοκότητα της αγοράς και τη δεύτερη στην πολυπλοκότητα των επιχειρήσεων. Κατατάσσεται επίσης μεταξύ των κορυφαίων τόσο για εγχώριες όσο και ξένες αιτήσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και εμπορικών σημάτων.

Αυτό δεν εκπλήσσει επιχειρηματίες όπως ο Richard Robins, ο οποίος λέει ότι ένα πνεύμα καινοτομίας έχει δημιουργηθεί στη χώρα από την ίδρυσή της. «Ο Μπέντζαμιν Φράνκλιν, ένας από τους προσωπικούς μου ιστορικούς ήρωες, αντιπροσωπεύει καλά τη στάση των ιδρυτών των Ηνωμένων Πολιτειών, των οποίων η ιδιοσυγκρασία ήταν ιδιαίτερα επικεντρωμένη στη βελτίωση της κυβέρνησης και στην ανάπτυξη τεχνολογίας που θα ωφελούσε την κοινωνία», δήλωσε ο Robins, ιδιοκτήτης του The Technology Vault. «Η ίδρυση της Αμερικής χτίστηκε πάνω στην προϋπόθεση της επίλυσης προβλημάτων με βάση την εμπειρία και τη μελλοντική σκέψη».

Ενώ η Silicon Valley παραμένει μια σημαντική πόλη-κλειδί στην καινοτομία (ειδικά λόγω της γειτνίασης της με το μεγάλο ερευνητικό πανεπιστήμιο Stanford University), άλλοι περιφερειακοί κόμβοι όπως το Silicon Alley της Νέας Υόρκης (το τεχνολογικό κέντρο κοντά στην περιοχή Flatiron στη Νέα Υόρκη) ή το Cloud City του Σιάτλ έχουν αναπτύξει αριθμούς επιτυχημένων νεοφυών επιχειρήσεων και μεγάλων εταιρειών τεχνολογίας, από την Peloton έως την Amazon.  

Μην εκπλαγείτε αν δείτε αυτοκίνητα χωρίς οδηγό να μεταφέρουν επιβάτες σε πολλές πόλεις σε όλη τη χώρα, όπως το Όστιν, το Τέξας, το Λος Άντζελες και το Σαν Φρανσίσκο. Η Waymo, μια από τις πρώτες εταιρείες αυτόνομης οδήγησης, μπορεί να γίνει αποδεκτή σε μια εφαρμογή όπως η Uber και χρησιμοποιεί εξελιγμένες κάμερες για να μεταβεί από προορισμό σε προορισμό – όλα αυτά χωρίς οδηγό.

Ηνωμένο Βασίλειο

Κατατάχθηκε πέμπτο στον δείκτη, το Ηνωμένο Βασίλειο σημείωσε υψηλή βαθμολογία στην πολυπλοκότητα της αγοράς και στα δημιουργικά αποτελέσματα και στα αποτελέσματα γνώσης και τεχνολογίας. Είναι μια χώρα όπου η καινοτομία βοήθησε να γίνει πιο εύκολη η καθημερινή ζωή, με πολλούς κατοίκους να δείχνουν το σύστημα καρτών Oyster όπου μπορείτε να χρησιμοποιήσετε την πιστωτική σας κάρτα ή μια ψηφιακή κάρτα για να πλοηγηθείτε στο σύστημα δημόσιων συγκοινωνιών του Λονδίνου, το οποίο πρόσφατα επεκτάθηκε σε περισσότερους εθνικούς σιδηροδρομικούς σταθμούς, συμπεριλαμβανομένου του πιο πρόσφατου αεροδρομίου Στάνστεντ. 

«Αυτό έκανε τη ζωή σε μια από τις πιο πολυσύχναστες πόλεις πολύ πιο εύκολη», είπε ο Justin Bagri, ταξιδιωτικός blogger της Julina Explores που εδρεύει στο Ηνωμένο Βασίλειο. “Λιγότερο να στέκεστε σε ουρές για να συμπληρώνετε την κάρτα, μην ανησυχείτε ότι πρέπει να αγοράσετε ένα ημερήσιο εισιτήριο (για να εξοικονομήσετε χρήματα) εάν σκοπεύετε να ταξιδέψετε πολλά σε μια μέρα, το σύστημα τα κάνει όλα για εσάς.”

Η καινοτομία εμφανίζεται επίσης εδώ με λιγότερο αναμενόμενους, αλλά όχι λιγότερο χρήσιμους τρόπους. Η Evie Graham, η οποία διευθύνει την εταιρεία διαχείρισης απορριμμάτων Waste Direct στο Λονδίνο, εφάρμοσε πρόσφατα σχεδιασμό διαδρομής με γνώμονα την τεχνητή νοημοσύνη για τη συλλογή απορριμμάτων. «Αυτή η μοναδική βρετανική προσέγγιση συνδυάζει ιστορικά δεδομένα με μοτίβα κυκλοφορίας σε πραγματικό χρόνο», είπε. «Οι επισκέπτες μπορούν να δουν αυτή την τεχνολογία σε δράση σε όλο το Λονδίνο, από έξυπνους κάδους που συμπυκνώνουν αυτόματα τα απορρίμματα έως υπόγεια συστήματα συλλογής».

Ενώ οι περισσότεροι ταξιδιώτες περνούν το χρόνο τους στο κέντρο του Λονδίνου, ένας από τους νεότερους κόμβους καινοτομίας είναι το Stratford’s Here East, που κατασκευάστηκε ειδικά για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Λονδίνου το 2012, αλλά τώρα φιλοξενεί νεοφυείς επιχειρήσεις, εταιρείες πρώιμης καινοτομίας και πανεπιστήμια. Η κοινότητα διοργανώνει μια σειρά από δωρεάν εκδηλώσεις, ανοιχτές σε όλους, από μαθήματα VR έως επιδείξεις skateboard, και η περιοχή φιλοξενεί ένα arcade bar, καφετέριες και μπυραρίες.

Νότια Κορέα

Καταλαμβάνοντας την έκτη θέση συνολικά στον δείκτη, η Νότια Κορέα ξεχωρίζει για την κορυφαία θέση της στο ανθρώπινο κεφάλαιο και την έρευνα, ακολουθούμενη από τη δεύτερη θέση της στα δημιουργικά προϊόντα. Η χώρα φιλοξενεί καινοτόμους τεχνολογίας όπως η Samsung και η LG και κορυφαίους κατασκευαστές αυτοκινήτων, όπως η Kia και η Hyundai. Η χώρα άρχισε επίσης πρόσφατα να επενδύει περισσότερα χρήματα στο οικοσύστημά της στις startup, με τις επενδύσεις επιχειρηματικών συμμετοχών να αυξάνονται σημαντικά από έτος σε έτος. Η κυβέρνηση ξεκίνησε επίσης το Startup Korea το 2023, συμπεριλαμβανομένης μιας νέας βίζας που διευκολύνει τους διεθνείς επιχειρηματίες να εγκατασταθούν στη χώρα.

Η τεχνολογία παίζει έναν αυξανόμενο ρόλο στην καθημερινή ζωή τόσο για τους ντόπιους όσο και για τους επισκέπτες. Η ερευνήτρια της τεχνητής νοημοσύνης Elle Farrell-Kingsley ταξιδεύει συνεχώς στη Νότια Κορέα για δουλειά και σημειώνει πόσο προηγμένα μπορεί να αισθάνονται ακόμη και τα ταπεινά πράγματα. «Ένα από τα αγαπημένα μου ήταν ένα ρομπότ με τη βοήθεια AI στο Εθνικό Μουσείο της Κορέας», είπε. “Το QI, ένα ρομπότ αυτόνομης οδήγησης που λειτουργεί με τεχνητή νοημοσύνη, χρησιμοποιεί τεχνολογία αναγνώρισης ομιλίας για να βοηθήσει τους επισκέπτες να περιηγηθούν στους εκθεσιακούς χώρους και τα εκθέματα. Το QI μπορούσε να με εντοπίσει και να περπατήσει δίπλα μου, να ανταποκριθεί στις φωνητικές εντολές μου και να βοηθήσει σε πολλές γλώσσες – κινέζικα, αγγλικά και Ιαπωνικά, καθώς και νοηματική γλώσσα για άτομα με προβλήματα ακοής». 

Σημείωσε επίσης την μεγάλη χρήση ρολογιών (smart watch) που λειτουργούν και ως μεταφραστές. «Οι άνθρωποι ψιθύριζαν στον καρπό τους και μεταφραζόταν μια ερώτηση, έτσι θα μπορούσαν είτε να τη χρησιμοποιήσουν για να ξέρουν τι να πουν στα αγγλικά είτε να μεταφράσουν αυτό που έλεγα», είπε.

Ενώ η πρωτεύουσα της Νότιας Κορέας, η Σεούλ, έχει μια πολύ αναπτυγμένη τεχνολογική κουλτούρα, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της χώρας, το Μπουσάν, έχει κερδίσει το παρατσούκλι “Το Σαν Φρανσίσκο της Νότιας Κορέας” για την έμφαση που δίνει στις υποδομές έξυπνων πόλεων και την τεχνολογική καινοτομία. Η πόλη δεσμεύτηκε πρόσφατα να είναι μια πόλη 15 λεπτών με επένδυση 150 δισεκατομμυρίων ₩ (84,5 εκατ. £) για τη δημιουργία πρωτοβουλιών βιώσιμης αστικής διαβίωσης έως το 2027.