Η πραγματοποίηση πληρωμών με κάρτα φαίνεται να είναι ιδιαίτερα διαδεδομένη και έχει αποκτήσει περισσότερο συστηματικό χαρακτήρα στην καθημερινότητα των καταναλωτών.

Σχεδόν 7 στους 10 (65%) χρησιμοποιούν τις κάρτες σε «υψηλό» και «πολύ υψηλό» βαθμό κατά τις καθημερινές τους συναλλαγές. Οι ψηφιακές πληρωμές εμφανίζονται βαθιά ενσωματωμένες στην καθημερινή ζωή των Ελλήνων καταναλωτών καθώς σχεδόν 1 στους 2 (46%) επιλέγει να έχει μαζί του τόσο μετρητά όσο και κάρτες κάθε φορά που φεύγει από το σπίτι. Ένα αξιοσημείωτο ποσοστό στηρίζεται αποκλειστικά στις κάρτες (24%), ξεπερνώντας εκείνους που επιλέγουν αποκλειστικά μετρητά (18%). Ταυτόχρονα, το 12% επιλέγει να έχει μαζί του ψηφιακό πορτοφόλι ως το κύριο μέσο πληρωμής.

Επιπλέον, 1 στους 4 πραγματοποιεί αγορές μέσω των social media σποραδικά, στοιχείο που αποδεικνύει ότι οι Έλληνες υιοθετούν τις νέες τάσεις, ενώ ψηφιακά πληρώνουν κυρίως σε σούπερ μάρκετ, εμπορικά καταστήματα, πρατήρια καυσίμων, παρόχους τηλεπικοινωνιών και στην εστίαση.

Όσον αφορά τη χρήση της κάρτας, το φύλο δεν φαίνεται να αποτελεί σημαντικό παράγοντα διαφοροποίησης – σε αντίθεση με τα ηλικιακά γκρουπ που εμφανίζουν σημαντικές διαφορές.

Μειώνεται η χρήση μετρητών
Στον αντίποδα, σύμφωνα με την έρευνα, οι Έλληνες καταναλωτές τείνουν να χρησιμοποιούν λιγότερο τα μετρητά. Παρότι αποτέλεσαν την κύρια μέθοδο πληρωμής μέχρι και πριν την πανδημία, αυτό έχει αλλάξει σημαντικά. Συγκεκριμένα, το 48% πλήρωνε με μετρητά «πολύ» και «πάρα πολύ» πριν την πανδημία, ποσοστό που ανέρχεται πλέον σε 30%.

Η χαμηλή αξία της συναλλαγής αποτελεί το βασικό λόγο πληρωμής με μετρητά για τους 4 στους 10. Οι συμμετέχοντες που έδωσαν αυτή την απάντηση δήλωσαν ότι διστάζουν να πληρώσουν μικρά ποσά με κάρτα, καθώς αυτό τους κάνει «να αισθάνονται άβολα».

Ψηφιακά πορτοφόλια
Σε σχέση με τα ψηφιακά πορτοφόλια το 23% φαίνεται να τα χρησιμοποιεί «σε κάποιο βαθμό» όταν πραγματοποιεί συναλλαγές, είτε σε φυσικά καταστήματα είτε online.

Ωστόσο, το εύρος της χρήσης των ψηφιακών πορτοφολιών διαφέρει ανάλογα με την ηλικιακή ομάδα. Οι νεότεροι, ηλικίας 18 – 34, χρησιμοποιούν τα ψηφιακά πορτοφόλια σε ποσοστό 33%, με τους 35 – 54 να ακολουθούν με 25% και τους 55+ να χρησιμοποιούν τα ψηφιακά πορτοφόλια σε ποσοστό 13%.

Παρότι ένα σημαντικό ποσοστό της τάξης του 29% δήλωσε πως τα μετρητά θα είναι πάντα η προτιμώμενη μέθοδος πληρωμής για τους Έλληνες, ένα 47% παρουσιάζεται ανοιχτό σε νέες λύσεις, εφόσον απλοποιούν την εμπειρία πληρωμής, ενώ το 37% υποστηρίζει πως υπάρχει ανάγκη περαιτέρω εκπαίδευσης στις ψηφιακές πληρωμές.

Σχεδόν 1 στους 4 (24%) πιστεύει ότι οι Έλληνες έχουν γρήγορα και σε μεγάλο βαθμό αγκαλιάσει τις ψηφιακές πληρωμές, ενώ παρουσιάζει ιδιαίτερο ενδιαφέρον πως ένα 5% θα ήθελε να μάθει τον αντίκτυπο των αγορών του στο περιβάλλον.

Online αγορές
Όσον αφορά το online shopping, το 43% , πραγματοποιεί αγορές από το διαδίκτυο τουλάχιστον μια φορά τον μήνα. Μεταξύ εκείνων που βρίσκονται στην ηλικιακή ομάδα των 18-34, το 57% ψωνίζει online τουλάχιστον μια φορά τον μήνα, και ακολουθούν οι 35 – 53 με ποσοστό 51% και οι 55+ με ποσοστό 26% αντίστοιχα.

Η πληρωμή με κάρτα αποτελεί την προτιμώμενη μέθοδο στις ηλεκτρονικές συναλλαγές και καταλαμβάνει το 71% του συνόλου των πληρωμών.

Συγκεκριμένα, το 42% επιλέγει την πληρωμή με κάρτα κατά την ολοκλήρωση της παραγγελίας και το 21% επιλέγει πληρωμή με κάρτα κατά την παράδοση. Ψηφιακά πορτοφόλια και άλλοι μέθοδοι πληρωμής αγγίζουν το 8%. Η αντικαταβολή με μετρητά επιλέγεται από το 25%, ενώ οι τραπεζικές καταθέσεις αντιπροσωπεύουν ένα ιδιαίτερα χαμηλό 3%. Επιπλέον, 3 στους 10 καταναλωτές αποθηκεύουν τα στοιχεία της κάρτας τους στο διαδίκτυο. Το 33% των ατόμων ηλικίας 18-24 ετών τείνουν να αποθηκεύουν τα στοιχεία της κάρτας τους online, με το ποσοστό να πέφτει στο 25% στα άτομα ηλικίας 35-54 ετών.

Σε σχέση με τις αγορές που γίνονται μέσω των social media, 20% των ατόμων ηλικίας 18-34 ετών πραγματοποιούν αγορές κάθε μήνα. Όσοι ανήκουν στο ηλικιακό γκρουπ 35-45 αγοράζουν σε μηνιαία βάση από τα social media σε ένα ποσοστό 13% ενώ το ίδιο ισχύει μόλις για 5% των ατόμων άνω των 55 ετών.

Ο Νίκος Πετράκης, Country Manager της Visa στην Ελλάδα, δήλωσε: «Το τοπίο των πληρωμών έχει αλλάξει ριζικά τα τελευταία χρόνια. Μας χαροποιεί ιδιαίτερα πως οι ψηφιακές πληρωμές ταυτίζονται με την ευκολία και την ασφάλεια για τους περισσότερους καταναλωτές. Είναι εξίσου ενθαρρυντικό να παρατηρούμε ότι οι Έλληνες δηλώνουν ανοιχτοί στο να υιοθετήσουν τις νέες τάσεις πληρωμών, αρκεί αυτές να απλοποιούν και να αναβαθμίζουν τις εμπειρίες πληρωμών».

Η Βάλια Αρανίτου, καθηγήτρια Οικονομικής Κοινωνιολογίας του ΕΚΠΑ και Διευθύντρια του ΙΝΕΜΥ – ΕΣΕΕ δήλωσε: «Η έρευνα αποκαλύπτει ότι συντελείται ένας σημαντικός μετασχηματισμός στον τρόπο συναλλαγών σήμερα σε σύγκριση με την προ-πανδημίας περίοδο. Πλέον οι κάρτες και το ψηφιακό πορτοφόλι αποτελούν τον κυρίαρχο τρόπο πληρωμών για τους Έλληνες καταναλωτές. Ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι τα μετρητά έχουν εξαφανιστεί από την ελληνική κοινωνία.

Υπάρχουν τρεις βασικοί προσδιοριστικοί παράγοντες που εμφανίζουν καταλυτική επίδραση στη χρήση ή όχι πλαστικού χρήματος: η ηλικία, το εισόδημα και το μορφωτικό επίπεδο. Οι νεότεροι, εκείνοι που έχουν υψηλότερο μορφωτικό επίπεδο και εκείνοι που ανήκουν στις υψηλότερες εισοδηματικές κατηγορίες επιλέγουν εμφανώς λιγότερο τα μετρητά. Αναφορικά το φύλο, φαίνεται ότι δεν καταγράφονται σημαντικές διαφοροποιήσεις. Εξαίρεση αποτελεί το ψηφιακό πορτοφόλι που φαίνεται να χρησιμοποιείται περισσότερο από τους άντρες σε σχέση με τις γυναίκες.»

Όπως είπε ο κ. Καραμανλής η αποζημίωση θα είναι ανάλογη με τη διάρκεια της χρήσης της κάρτας και πως θα επιστραφεί όταν ο κάτοχος προσέλθει για να την ανανεώσει. Αν για παράδειγμα κάποιος αγόρασε μια ετήσια κάρτα που κοστίζει 330 ευρώ κατά την ανανέωσή της θα αφαιρεθεί το ποσό του ενός ή των δυο μηνών που θα διαρκέσει η κρίση, και θα δικαιούνται ένα εκπτωτικό voucher.

Σύμφωνα με τον κ. Καραμανλή, έκπτωση 10% θα δοθεί και για την αγορά νέας κάρτας προκειμένου να βοηθηθούν τόσο οι πολίτες όσο και τα έσοδα του ΟΑΣΑ. Ο υπουργός Μεταφορών, είπε επίσης ότι η έκπτωση 10% μπορεί να συνδυαστεί με την αποζημίωση και ο χρήστης να έχει μεγαλύτερα οφέλη.

Ειδικότερα, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, οι τράπεζες μέλη της ΕΕΤ, στο πλαίσιο της διαρκούς συνδρομής τους για τον περιορισμό των επιπτώσεων του κοροναϊού (COVID-19), στη δημόσια υγεία και τη συναλλακτική πρακτική, αυξάνουν από τη Δευτέρα, 30 Μαρτίου και έως την Κυριακή 31 Μαΐου 2020 το όριο των ανέπαφων (contactless) συναλλαγών καρτών χωρίς τη χρήση ΡΙΝ στο ύψος των 50 ευρώ, έναντι 25 ευρώ που ίσχυε μέχρι σήμερα.

Το συγκεκριμένο μέτρο – αναφέρεται στην ανακοίνωση – είναι προσωρινής εφαρμογής και συγκεκριμένα για τους επόμενους δυο μήνες και εκτιμάται ότι ποσοστό μεγαλύτερο του 80% των συναλλαγών σε καταστήματα τροφίμων, πρατήρια καυσίμων και φαρμακεία θα μπορεί να πραγματοποιηθεί χωρίς την πληκτρολόγηση του ΡΙΝ από τον κάτοχο της χρεωστικής, πιστωτικής και προπληρωμένης κάρτας. Με τον τρόπο αυτό ελαχιστοποιείται σημαντικά η φυσική επαφή των κατόχων καρτών με το πληκτρολόγιο του POS.

Υπενθυμίζεται ότι όλες οι συναλλαγές, ανεξαρτήτως ορίου ποσού, πραγματοποιούνται ανέπαφα χωρίς να παραδίδεται η κάρτα πληρωμών στον εκάστοτε υπάλληλο του καταστήματος που διενεργείται η συναλλαγή. Για συναλλαγές πέραν του ποσού των 50 ευρώ θα συνεχίσει να ζητείται από τον κάτοχο της κάρτας η πληκτρολόγηση του ΡΙΝ του στο POS.

Υπενθυμίζεται, σε κάθε περίπτωση, η προσοχή των συναλλασσόμενων στην ασφαλή φύλαξη της κάρτας τους.

Οι τράπεζες μέλη της ΕΕΤ, πιστές στη δέσμευσή τους, παρακολουθούν τις εξελίξεις και επικαιροποιούν συνεχώς τα μέτρα προστασίας για τη διασφάλιση της υγείας των εργαζομένων και των πελατών τους, αναφέρεται στην ανακοίνωση.