Ο κ. Καλαφάτης υπογραμμίζει πως μια ακόμη δέσμευση του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη κι ένα χρέος προς την Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης και τους απανταχού Εβραίους, μπαίνει στα σκαριά και προσθέτει: «Ένα έργο υψηλού συμβολισμού και διεθνούς εμβέλειας, το οποίο θα συμβάλει στη διατήρηση της ιστορικής μνήμης του Ολοκαυτώματος αλλά και στην αναβάθμιση της δυτικής εισόδου της Θεσσαλονίκης, μπήκε στην επόμενη φάση.

Εγκρίθηκε το Προεδρικό Διάταγμα για το Μουσείο Ολοκαυτώματος και η κυβέρνηση αποδεικνύει, για άλλη μία φορά, ότι μιλά με έργα κι όχι με λόγια. Η εξέλιξη αυτή, για την οποία συνεργαστήκαμε με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης, κ. Παναγιώτη Πικραμμένο, ώστε να υλοποιηθεί, βήμα βήμα, ένα έργο υψηλού συμβολισμού και διεθνούς εμβέλειας, αλλά και με τον Υφυπουργό Χωροταξίας και Αστικού Περιβάλλοντος κ. Νικόλαο Ταγαρά και τον Γενικό Γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος κ. Ευθύμιο Μπακογιάννη, αποδεικνύει την απόφασή μας να προωθήσουμε, το ταχύτερο δυνατό, σε συνεργασία με την Ισραηλιτική Κοινότητα στην πόλη της Θεσσαλονίκης, ένα από τα μεγαλύτερα και εμβληματικότερα Μουσεία Ολοκαυτώματος σε ολόκληρο τον κόσμο. Είναι χρέος στο οποίο ανταποκρινόμαστε με σεβασμό στο χθες και συναίσθηση ευθύνης για το αύριο».

Ο υφυπουργός Μακεδονίας-Θράκης επισημαίνει ακόμη ότι «το έργο του Μουσείου Ολοκαυτώματος αποτελεί πρωτοβουλία της Ελληνικής Κυβέρνησης, του Δήμου Θεσσαλονίκης και της Ισραηλιτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης. Κύριος του έργου θα είναι το ΝΠΔΔ Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης, ενεργώντας για λογαριασμό του Μουσείου Ολοκαυτώματος Θεσσαλονίκης» και σημειώνει τα εξής: «εξαρχής η χωροθέτηση του Μουσείου είχε συμφωνηθεί να γίνει στη Δυτική Πλευρά της Θεσσαλονίκης και μάλιστα πλησίον του Παλαιού Σιδηροδρομικού Σταθμού, δεδομένης της σημαντικής ιστορικής και συνειρμικής σύνδεσης και μνήμης του Εβραϊκού πληθυσμού της Θεσσαλονίκης με τις σιδηροδρομικές αποστολές και τη μεταφορά τους σε στρατόπεδα συγκέντρωσης της Πολωνίας το 1943.

Το Προεδρικό διάταγμα με αριθμ. ΦΕ850/Δ΄/18-11-2022, που τροποποιεί το παλαιότερο πολεοδομικό καθεστώς της περιοχής εγκρίνει το ειδικό πολεοδομικό σχέδιο σε έκταση εμβαδού 3.166 τ.μ., ιδιοκτησίας ΓΑΙΑΟΣΕ ΑΕ, στην περιοχή του Εμπορευματικού Σταθμού Θεσσαλονίκης του Δήμου Θεσσαλονίκης με τον καθορισμό ενός οικοδομικού τετραγώνου – οικοδομήσιμου χώρου, ενός κοινόχρηστου χώρου εμβαδού 3.166 τμ, ενός υπαίθριου χώρου στάθμευσης εμβαδού 2.488,52 τμ, λοιπών κοινόχρηστων χώρων συνολικού εμβαδού 2.488,52 τμ και πεζοδρόμων, καθώς και τη διεύρυνση της οδού Κωλέττη εις βάρος του ΚΧ εμβαδού 3.166 τμ, ώστε το ελάχιστο ενιαίο πλάτος της να είναι 21,00 μ., καθώς και την τροποποίηση τμήματος της ρυμοτομικής γραμμής του Εμπορικού Σταθμού».

Στον οικοδομήσιμο χώρο, όπως αναφέρει ο κ. Καλαφάτης, επιτρέπεται μόνο η ειδική χρήση «Πολιτιστικές εγκαταστάσεις» (α/α 6, του άρθρου 1 του π.σ. 59/2018). Στο πρόσωπο του οικοδομικού τετραγώνου-οικοδομήσιμου χώρου προβλέπεται να κατασκευαστεί προκήπιο πλάτους πέντε και έξι μέτρων.

Οι δε όροι και περιορισμοί δόμησης του οικοδομήσιμου χώρου ορίζονται ως εξής:

– Συντελεστής Δόμησης: 2,4

– Επιτρεπόμενη Κάλυψη: 40% της επιφάνειάς του.

– Μέγιστο επιτρεπόμενο ύψος 32 μ.(βάσει του ν.3891/2010 και ν.4254/2014 ως ειδικό κτίριο που συνδέεται με την ιστορία του σιδηρόδρομου).

– Προκήπιο: έξι και πέντε μέτρα

– Υποχρεωτική στάθμευση σύμφωνα με το Π.Δ. 350/1996 (Α’ 230) και την παρ. 5 του άρθρου 43 του ν. 4801/2021 (Α’ 83).

Δήλωση του Δημάρχου Θεσσαλονίκης Κωνσταντίνου Ζέρβα σχετικά με την έγκριση του Προεδρικού Διατάγματος για το Μουσείο Ολοκαυτώματος

«Η έγκριση του Προεδρικού Διατάγματος για το Μουσείο Ολοκαυτώματος συνιστά μια σημαντική στιγμή για τη Θεσσαλονίκη και μια μεγάλη δικαίωση για τον Δήμο Θεσσαλονίκης. Συμβάλαμε ως Δήμος με όλες τις δυνάμεις μας και συνεργαστήκαμε με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, υπό τον συντονισμό του Αντιπροέδρου της Κυβέρνησης Παναγιώτη Πικραμμένου, ώστε να δώσουμε λύσεις σε σημαντικά ζητήματα που αφορούσαν το έργο, μεταξύ άλλων με την παραχώρηση δέκα στρεμμάτων για την ανέγερση του Μουσείου Ολοκαυτώματος. Θα ήθελα να συγχαρώ τις τεχνικές και τη νομική υπηρεσία του Δήμου Θεσσαλονίκης για την υποδειγματική συνεργασία με το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, τη ΓΑΙΑΟΣΕ Α.Ε. και την Ισραηλιτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης αναφορικά με την έκδοση του Προεδρικού Διατάγματος. Πλέον ανοίγει ο δρόμος, ώστε η Θεσσαλονίκη να αποκτήσει ένα παγκόσμιο μνημείο κατά του ρατσισμού παράλληλα με ένα μητροπολιτικό πάρκο πρασίνου και ιστορικής μνήμης στα δυτικά της.

«Μια μικρή γεύση από το πρώιμο ηλιακό μας σύστημα», δήλωσε την Πέμπτη στο CNN ένα από τους ερευνητές που συμμετείχε στη μελέτη. Η μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Science Advances την Τετάρτη, αποκαλύπτει ότι εξωγήινα πετρώματα μπορεί να έφεραν ζωτικά χημικά συστατικά – όπως το νερό – στον πλανήτη μας πριν από δισεκατομμύρια χρόνια, δημιουργώντας τους ωκεανούς και όλη τη ζωή στη Γη.

Περίπου το 71% της επιφάνειας της Γης καλύπτεται από νερό, με τους ωκεανούς να κατέχουν περίπου το 96,5% του συνολικού νερού, σύμφωνα με το Γεωλογικό Ινστιτούτο των ΗΠΑ.

Η απεικόνιση και η χημική ανάλυση του μετεωρίτη Winchcombe – όπως έχει γίνει γνωστός – αποκάλυψε ότι περιέχει περίπου 11% νερό και 2% άνθρακα, καθιστώντας τον τον πρώτο του είδους του που βρέθηκε στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Η ομάδα, η οποία μέτρησε την αναλογία των ισοτόπων υδρογόνου στο νερό, διαπίστωσε ότι μοιάζει πολύ με τη σύνθεση του νερού στη Γη, σύμφωνα με δελτίο τύπου του Μουσείου Φυσικής Ιστορίας.

Σε εκχυλίσματα από τον βράχο βρέθηκαν επίσης εξωγήινα αμινοξέα, καθιστώντας τον την ισχυρότερη απόδειξη ότι νερό και οργανικό υλικό παραδόθηκαν στον πλανήτη από αστεροειδείς, όπως αυτός από τον οποίο αποσπάστηκε ο Winchcombe.

Ο πρώτος, ανταποκρινόμενος σε πρόσκληση των συνδιοργανωτών (δήμος Διστόμου Αράχωβας Αντίκυρας και νομαρχιακό τμήμα Βοιωτίας της ΑΔΕΔΥ) θα βρεθεί στην μαρτυρική και ιστορική κωμόπολη της Βοιωτίας για να μιλήσει σε εκδήλωση για την σημασία της εξέγερσης του Πολυτεχνείου και τις παρακαταθήκες της σήμερα. Ο δεύτερος, ο Διστομίτης φοιτητής της σχολής Καλών Τεχνών, Γιάννης Καΐλης, που ο φάκελός του στην Ασφάλεια αναφέρει πως «καθ’ όλην την διάρκεια των επεισοδίων ΕΠΡΩΤΟΣΤΑΤΗΣΕΝ εις την αναγραφήν συνθημάτων και εσχεδίασε το πανώ ΕΞΩ ΟΙ ΑΜΕΡΙΚΑΝΟΙ», θα είναι εκεί μονάχα με την παρακαταθήκη του, καθώς όργανα της Χούντας τον δολοφόνησαν λίγους μηνες μετα το Πολυτεχνείο.

 Ο Γιάννης Καΐλης έχει αναγνωριστεί από την Πολιτεία ως θύμα της δικτατορίας των συνταγματαρχών και για τη δολοφονία του είχε ασκηθεί δίωξη κατ’ αγνώστων.

 Για τον Γιάννη θα μιλήσει η αρχαιολόγος και συντονίστρια του Μουσείου Θυμάτων Ναζισμού Διστόμου, Αμαλία Παπαϊωάννου, σε μια εκδήλωση που συντονίζει ο δημοσιογράφος Λουκάς Δημάκας.

 Ο Γιάννης Καΐλης που τελείωσε το εξατάξιο Γυμνάσιο Διστόμου, μπήκε το 1970 στη Σχολή Καλών Τεχνών του Μετσόβιου Πολυτεχνείου. Πήρε ενεργά μέρος στον αγώνα κατά της Δικτατορίας. Πρωτοστάτησε στην εξέγερση του Νοεμβρίου του 1973 και μάλιστα από το πινέλο του γράφτηκαν τα συνθήματα «Έξω αι ΗΠΑ» και «Έξω το ΝΑΤΟ» στις κολώνες της πύλης του Πολυτεχνείου. Υπήρξε πρωτομάστορας στα σχέδια και στα πανό που είχαν αναρτηθεί στα κάγκελα του Πολυτεχνείου, με τα συνθήματα «Έξω οι Αμερικάνοι», όπως και σε πολλά από τα αντιχουντικά σκίτσα που κυκλοφορούσαν από χέρι σε χέρι μέσα από τα κάγκελα του Πολυτεχνείου.

Υπήρξε επίσης εξαιρετικός ζωγράφος. Έργα του υπάρχουν και στην Εθνική Πινακοθήκη, όπως επίσης και στο δημαρχείο στο Δίστομο. Εκθέσεις έργων του έχουν γίνει από την Σχολή του, από τον σύλλογο Διστομιτών Αθήνας, από την Αντιφασιστική Κίνηση Διστόμου – και το 2017, από τον Πολιτισμικό Σύλλογο Διστόμου μαζί με τον σύλλογο Γυναικών Λιβαδειάς. Την τελευταία αυτή έκθεση που ήταν και η μεγαλύτερη, την επισκέφθηκαν πάνω από 700 μαθητές της Λιβαδειάς.

Στο Δίστομο έχει δοθεί το όνομά του στον δρόμο που οδηγεί στο Μαυσωλείο των Θυμάτων της Σφαγής της 10ης Ιουνίου 1944.

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει πυροδοτήσει τη μεγαλύτερη αντιπαράθεση μεταξύ Μόσχας και Δύσης μετά από την κρίση αυτή του 1962, όταν η Σοβιετική Ένωση και οι ΗΠΑ θεωρείται ότι έφτασαν περισσότερο από ποτέ κοντά σε πυρηνικό πόλεμο.

Ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Τζον Φ. Κένεντι ανακάλυψε ότι ο τότε Σοβιετικός ηγέτης Νικίτα Χρουστσόφ είχε αναπτύξει πυρηνικούς πυραύλους στην Κούβα, μετά την αποτυχημένη εισβολή στον Κόλπο των Χοίρων -μια επιχείρηση Κουβανών εξόριστων με την υποστήριξη των ΗΠΑ να ανατρέψουν την κομμουνιστική κυριαρχία – που ανατράπηκε από την Κούβα- και την ανάπτυξη αμερικανικών πυραύλων στην Ιταλία και την Τουρκία.

Σε συνέντευξή του σε ντοκιμαντέρ της ρωσικής κρατικής τηλεόρασης για την Κρίση των Πυραύλων, ο Λαβρόφ σημείωσε ότι υπάρχουν «ομοιότητες» με το 1962, κυρίως επειδή η Ρωσία απειλείται πλέον από τα όπλα της Δύσης στην Ουκρανία.

«Ελπίζω ότι στη σημερινή κατάσταση, ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν θα έχει περισσότερες ευκαιρίες να καταλάβει ποιος δίνει εντολές και το πώς», τόνισε ο Ρώσος ΥΠΕΞ με ένα αμυδρό χαμόγελο. «Αυτή η κατάσταση είναι πολύ ανησυχητική».

«Η διαφορά είναι ότι στο μακρινό 1962, ο Χρουστσόφ και ο Κένεντι βρήκαν τη δύναμη να επιδείξουν υπευθυνότητα και σοφία, και τώρα δεν βλέπουμε τέτοια ετοιμότητα από την πλευρά της Ουάσινγκτον και των (σ.σ. χωρών) δορυφόρων της», συνέχισε ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας.

Αξιωματούχοι του Λευκού Οίκου δεν απάντησαν αμέσως σε αίτημα για σχόλιο.

Στις 27 Οκτωβρίου 1962, ο κόσμος έφτασε κοντά σε πυρηνικό πόλεμο όταν ένας σοβιετικός κυβερνήτης υποβρυχίου θέλησε να εκτοξεύσει ένα πυρηνικό όπλο αφού το αμερικανικό Πολεμικό Ναυτικό έριξε βόμβες βάθους γύρω από το υποβρύχιο.

Αργότερα εκείνη την ημέρα, ο Κένεντι συμφώνησε κρυφά να απομακρύνει όλους τους πυραύλους από την Τουρκία με αντάλλαγμα ο Χρουστσόφ να απομακρύνει όλους τους πυραύλους από την Κούβα. Η κρίση αποκλιμακώθηκε, αν και έγινε σύμβολο των κινδύνων του ανταγωνισμού υπερδυνάμεων στον Ψυχρό Πόλεμο.

Ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν αναφέρει ως αιτίες της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία την απόρριψη της Δύσης στις ρωσικές ανησυχίες για την ασφάλεια της μετασοβιετικής Ευρώπης, και ειδικότερα τη διεύρυνση της στρατιωτικής συμμαχίας του ΝΑΤΟ προς τα ανατολικά.

Οι ΗΠΑ και οι Ευρωπαίοι σύμμαχοί τους υποστηρίζουν ότι οι ρωσικές ανησυχίες είναι υπερβολικές και πως αυτές δεν μπορούν να δικαιολογήσουν την εισβολή σε μια πρώην σοβιετική χώρα τα σύνορα της οποίας αναγνώρισε η Μόσχα μετά την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991.

Η Ουκρανία διαμηνύει ότι θα πολεμήσει μέχρι να εκδιώξει και τον τελευταίο Ρώσο από το έδαφός της, θεωρώντας τη ρωσική διπλωματία μεγάλης δύναμης ως απάτη που χρησιμοποιείται για να αποσπάσει την προσοχή από μια αυτοκρατορικού τύπου υφαρπαγή γης, που το Κίεβο λέει ότι είναι καταδικασμένη.

Ερωτηθείς τι πρέπει να κάνει η Ρωσία τώρα στην τρέχουσα κρίση, ο Λαβρόφ απάντησε: «Η ετοιμότητα της Ρωσίας, συμπεριλαμβανομένου του προέδρου Βλαντιμίρ Πούτιν, για διαπραγματεύσεις παραμένει αμετάβλητη».

Ερωτηθείς σχετικά, μετά το τέλος της αναμέτρησης, ο Giannis, δήλωσε ιδιαίτερη τιμή, που πλέον είναι πρώτος σ΄ αυτήν την στατιστική κατηγορία και πρόσθεσε:

«Προσπαθώ να μην εστιάζω τόσο στο αποτέλεσμα του αγώνα, γιατί δεν μπορώ να το ελέγξω. Νίκη ή ήττα. Πόντοι. Αυτό δεν καθορίζει εάν είσαι σε καλό ρυθμό. Ακόμη δεν είμαι εκεί που πιστεύω ότι μπορώ να είμαι κι αυτό δεν αφορά τους πόντους. Όταν έρχομαι εδώ δεν σκέφτομαι ότι θα βάλω 40, 50 ή 60 πόντους. Είναι θέμα να σου κάνουν κλικ κάποια πράγματα. Η μπάλα κυκλοφορεί πιο γρήγορα, νιώθω την μπάλα σαν προέκταση του εαυτού μου. Έχω περισσότερη ισορροπία. Όλα αυτά μαζί, σε φέρνουν σε θέση να βοηθήσεις την ομάδα.

Απόψε κάναμε καλή δουλειά στην άμυνα, προστατεύοντας τη ρακέτα μας. Προφανώς θα μπορούσαμε να είμαστε καλύτεροι σε κάποια σημεία με την μπάλα, αλλά ακόμη κι έτσι μεταφέραμε καλά την μπάλα από τη μία πλευρά στην άλλη. Βρήκαμε ελεύθερα σουτ, λέι απ. Πολλά. Μέσα από την άμυνα, βρήκαμε την αφορμή να τρέξουμε το γήπεδο.

Ο Μπρουκ (σ.σ. Λόπεζ) ήταν ασύλληπτος στην άμυνα, με τον τρόπο που αμύνθηκε κοντά στο καλάθι και μας κάλυψε όλους. Ο Τζρου (σ.σ. Χόλιντεϊ) με τον τρόπο που λειτούργησε ως πόιντ γκαρντ, ο Τζεβόν (σ.σ. Κάρτερ) με την άμυνά του το έκανε δύσκολο για όλους. Ο Γκρέισον (σ.σ. Αλεν) έβαλε τα σουτ. Συνολικά ως ομάδα, λειτουργήσαμε καλά. Πρέπει να συνεχίσουμε να δουλεύουμε με αυτόν τον τρόπο για να γίνουμε καλύτεροι. Προσπαθώ να παίρνω τις σωστές αποφάσεις την σωστή στιγμή, να δημιουργώ ελεύθερα σουτ για τους συμπαίκτες μου.

Είναι πολύ ωραίο αυτό το κομπλιμέντο όταν το ακούς από τον προπονητή σου (σ.σ.: ότι είναι καλός σουτέρ). Δούλεψα πάνω σε αυτό όλο το καλοκαίρι, συνεχίζω να το δουλεύω σε όλη μου την ζωή. Πιστεύω πως είμαι σπουδαίος σουτέρ, το σουτ έχει να κάνει με την αυτοπεποίθηση. Στο τέλος της ημέρας, εάν πιστεύεις ότι μπορείς να βάλεις τα σουτ, θα τα βάλεις. Δουλεύω στη μηχανική μου, υπάρχουν πολλές ώρες δουλειάς από πίσω.

Όλα έχουν να κάνουν με το να καταλήγει η μπάλα στον στόχο. Αν η μπάλα πηγαίνει μέσα, είναι υπέροχο. Προσωπικά προσπαθώ να παίρνω όσα σουτ παίρνω με αυτοπεποίθηση, χωρίς δεύτερες σκέψεις. Ελπίζω πως θα μπορώ να βάζω περισσότερα σουτ από αυτά που χάνω.

Είναι ένα σπουδαίο στατιστικό (σ.σ.: για το γεγονός πως είναι ο κορυφαίος στην ιστορία των Μιλγουόκι Μπακς σε εύστοχες ελεύθερες βολές). Είμαι υπερήφανος για όλη αυτήν την διαδρομή. Το να είμαι στην ίδια συζήτηση με όλους αυτούς τους σπουδαίους παίκτες στην Ιστορία του οργανισμού, είναι ιδιαίτερο. Πρέπει όμως να συνεχίσω να δουλεύω σκληρά, να βοηθάω την ομάδα μου και στην πορεία αυτής της διαδρομής γίνονται σπουδαία πράγματα.

Μετά το τέλος του αγώνα έγινε μια αστεία σκηνή. Μιλούσαμε με τον Κρις (σ.σ. Μίντλετον) για το ποιος είναι ο καλύτερος σουτέρ ελευθέρων βολών κι εγώ απάντησα πως είναι αυτός. Πετάχτηκε όμως ο Γκρέισον (σ.σ. Αλεν) και είπε πως ο καλύτερος σουτέρ ελευθέρων βολών είμαι εγώ. Το σκέφτηκα λίγο και είπα “ναι, εγώ πρέπει να μαι”. Είναι αστείο. Στο τέλος της ημέρας όμως, όλα αυτά κομμάτια που προσπαθώ να βελτιώσω και να γίνω καλύτερος».

Την εκδήλωση, που έφερε τον τίτλο «Αλησμόνητες πατρίδες – χοροί μνήμης», οργάνωσαν ο Δήμος Θεσσαλονίκης, η Αντιδημαρχία Διαδημοτικής Συνεργασίας και Απόδημου Ελληνισμού και το Κέντρο Πολιτισμού του Δήμου Θεσσαλονίκης μπροστά από το άγαλμα του Μεγάλου Αλεξάνδρου.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης χορευτικά παραδοσιακά σχήματα και χορωδίες από προσφυγικά σωματεία της Θεσσαλονίκης, υπό τους ήχους παραδοσιακής ορχήστρας, παρουσίασαν στο κοινό χορούς και τραγούδια από την Ανατολική Θράκη, την Κωνσταντινούπολη, την Προποντίδα, τα παράλια της Μικράς Ασίας, της Ερυθραίας, από τη Σμύρνη, την Καππαδοκία και τον Πόντο.

Στην επετειακή εκδήλωση, πέραν του Δημάρχου Θεσσαλονίκης, παραβρέθηκαν ο Υφυπουργός Εσωτερικών, αρμόδιος για θέματα Μακεδονίας – Θράκης, Σταύρος Καλαφάτης, η Αντιδήμαρχος Διαδημοτικής Συνεργασίας και Απόδημου Ελληνισμού Στεφανία Τανιμανίδου, ο Πρόεδρος του Κέντρου Πολιτισμού του Δήμου Θεσσαλονίκης Χάρης Αηδονόπουλος, βουλευτές, εκπρόσωποι της αυτοδιοίκησης και πλήθος κόσμου.

Αυτή τη μαγική εικόνα που σε παρασύρει σε άλλες εποχές που θυμίζουν παραμύθι, ανακαλύπτει όποιος επισκεφθεί το ανάκτορο Αχίλλειον στην Κέρκυρα, ένα από τα πιο αρχιτεκτονικά αριστουργήματα του νησιού.

Σε αυτή την πανέμορφη έπαυλη που αγόρασε και ανακαίνισε η πριγκίπισσα Σίσσυ, βλέπεις την οπτασία της να περιφέρεται στους κήπους, ανάμεσα στα γλυπτά και τα αγάλματα ηρώων της ελληνικής μυθολογίας και του πολυαγαπημένου της Αχιλλέα.

Στέκεται μπροστά στο κολοσσιαίο άγαλμα του ημίθεου Αχιλλέα και χαμογελά σε όλους εκείνους που έρχονται να το θαυμάσουν, ενώ κλέβει όλα τα βλέμματα, τους παρασύρει και την ακολουθούν και στο άγαλμα του «Θνήσκοντος Αχιλλέα».

Η μελωδία που ακούγεται από το πιάνο και το βιολί ακολουθεί πιστά κάθε βήμα της. Όταν την πλησιάσεις καταλαβαίνεις ότι πρόκειται για ένα πανέμορφο μοντέλο που έχει όλη τη χάρη της πριγκίπισσας Σίσσυ και έχει εντρυφήσει τόσο καλά στον ρόλο της που αισθάνεται και η ίδια πριγκίπισσα.

«Το να φορώ ένα από τα φορέματα της πριγκίπισσας Σίσσυ, με κάνει και μένα να νιώθω σαν πριγκίπισσα. Είναι κάτι μοναδικό. Ο κόσμος αισθάνεται σα να βλέπει την ίδια την πριγκίπισσα να περπατά στους κήπους του Αχίλλειου. Μου χαμογελούν και με φωτογραφίζουν, γιατί θέλουν να κρατήσουν την εικόνα της ζωντανή», θα πει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, η Γεωργία Μήλιου, από την Κοζάνη, φοιτήτρια του τμήματος Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας του Ιονίου Πανεπιστημίου, που φέτος το καλοκαίρι αποφάσισε να μη γυρίσει στον τόπο καταγωγής της και την οικογένειά της, αλλά να μείνει στην Κέρκυρα και να ζήσει αυτή τη μοναδική ευκαιρία να υποδύεται την πριγκίπισσα Σίσσυ.

«Στο εξωτερικό αυτό είναι πολύ διαδεδομένο και οι τουρίστες είναι κάτι που το καταλαβαίνουν και εναρμονίζονται απόλυτα με το κλίμα» θα πει η νεαρή φοιτήτρια που φορά μία από τις πολυαγαπημένες τουαλέτες της πριγκίπισσας, το «λευκό φόρεμα».

 Στο Αχίλλειο βρίσκονται ήδη δύο πιστά αντίγραφα από τις αυθεντικές τουαλέτες της Αυτοκράτειρας Σίσσυ, δημιουργίες της διεθνούς φήμης σχεδιάστριας μόδας Monika Czedly.

Πρόκειται για τα αντίγραφα της «μπλε τουαλέτας» και της «άσπρης τουαλέτας», που ήταν και η αγαπημένη της πριγκίπισσας. Η αυθεντική «μπλε τουαλέτα» δημοπρατήθηκε το 2012 στη Βιέννη. Η τουαλέτα χρονολογείται από το 1890 και αποτελούσε μέρος της γκαρνταρόμπας της Αυτοκράτειρας για την Κέρκυρα.

«Αυτό το γνωρίζουμε από την ετικέτα στο πίσω μέρος του λαιμού του φορέματος, με το χαρακτηριστικό κεντητό στεφανωμένο με κορώνα δελφίνι, που εμφανίζεται σε όλα τα φορέματα της ειδικής γκαρνταρόμπας για την Κέρκυρα που φορούσε η πριγκίπισσα» θα πει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο διευθυντής του Μουσείου Αχιλλείου, Αναστάσιος Διαβάτης.

Τα αντίγραφα των κοστουμιών της πριγκίπισσας Σίσσυ παρουσίασε, αρχές του καλοκαιριού, στους κήπους του Αχιλλείου, η ίδια η Fashion Designer Monika Czedly, η οποία αυτή τη στιγμή παρουσιάζει 28 φορέματα της Σίσσυς στο παλάτι Halbturn της Αυστρίας, ενώ τον Αύγουστο αναμένεται να έρθει στο Αχίλλειο και η ροζ τουαλέτα της πριγκίπισσας.

Η αυθεντική «ροζ τουαλέτα» της πριγκίπισσας Σίσσυ, χρονολογείται σύμφωνα με το μουσείο της Αυστρίας, από το 1880. Πρόκειται για ένα ιδιαίτερα πρωτοπόρο φόρεμα. Εκείνη την εποχή το γυναικείο κίνημα ήταν πολύ δημοφιλές με εξαίρεση μια σύντομη περίοδο από το 1878 έως το 1882, όταν το κίνημα των γυναικών εξαφανίστηκε για λίγο λόγω των αντιδράσεων στις πολύ πρώιμες προσπάθειες της γυναικείας χειραφέτησης, όποτε τάση της μόδας έγιναν τα μαύρα φορέματα. Πιθανολογείται ότι κάποιος έκανε κάποιες αλλαγές σε αυτό το φόρεμα για να το φοράει η αυτοκράτειρα όλες τις εποχές.

Όλα τα φορέματα, πιστά αντίγραφα των πρωτότυπων γνήσιων φορεμάτων της πριγκίπισσας, αναμένεται να εκτεθούν, όπως είπε ο κ. Διαβάτης, στις αίθουσες του Αχιλλείου, με την πριγκίπισσα Σίσσυ να παίρνει «σάρκα και οστά» στην πολυαγαπημένη της έπαυλη που ζούσε τουλάχιστον έξι μήνες το χρόνο.

Όσο για τη σχεδιάστρια Mónika Czédly, που «ζωντάνεψε» την πριγκίπισσα Σίσσυ, το 1989 ίδρυσε την εταιρεία D’Elia Salon. Μία ουγγρική οικογενειακή επιχείρηση που σχεδιάζει και δημιουργεί μοναδικές στον κόσμο τουαλέτες. Η Monika Czedly είναι γνωστή για την δημιουργία αυθεντικών αντιγράφων των ρούχων της αυτοκράτειρας Ελισσάβετ της Αυστρίας.

Η αυτοκράτειρα Ελισάβετ θεωρούνταν μια από τις πιο όμορφες γυναίκες στον κόσμο και ξεχώριζε για το στυλ της και την άποψη της για την μόδα της που ήταν άκρως αντισυμβατική.

Το styling και την επιμέλεια της παρουσίασης των μοντέλων στους κήπους του Αχιλλείου επιμελήθηκε η γνωστή Κερκυραία σχεδιάστρια Δώρα Δεσύλλα, ενώ το βιολί και το πιάνο στο περιστύλιο του παλατιού, παίζουν φοιτήτριες του τμήματος Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου, που διατηρεί στενή συνεργασία με το Μουσείο του Αχιλλείου.

Σύμφωνα με αυτήν, με το Μνημόνιο Συνεργασίας, το οποίο υπέγραψαν η Υπουργός Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη, ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου Παναγιώτης Νίκας, και ο Δήμαρχος Μεσσήνης Γιώργος Αθανασόπουλος, ξεκινούν οι διαδικασίες που απαιτούνται για την εκπόνηση των αναγκαίων μελετών, η πρώτη φάση του προϋπολογισμού των οποίων, προϋπολογισμού 1.000.000 ευρώ χρηματοδοτούνται από κοινού από το ΥΠΠΟΑ και την Περιφέρεια Πελοποννήσου μέσω προγραμματικής σύμβασης πολιτισμικής ανάπτυξης.

Μετά την υπογραφή, η Υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, δήλωσε: «Είναι μια σημαντική στιγμή όχι μόνο για την Αρχαία Μεσσήνη και τη Μεσσηνία αλλά για ολόκληρη την Ελλάδα. Και αυτό διότι ένας μείζων αρχαιολογικός χώρος, ο χώρος της Αρχαίας Μεσσήνης, ο οποίος ξεπερνά τα όρια της περιφερειακής της ενότητας και της Πελοποννήσου, σύντομα θα αποκτήσει νέο Αρχαιολογικό Μουσείο, ισάξιο των ευρημάτων του. Οι πολυετείς ανασκαφές του καθηγητή Πέτρου Θέμελη και η συνεχής φροντίδα της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας έχουν αποδώσει εξαιρετικά σημαντικά αποτελέσματα και για την επιστήμη αλλά και για την ανάδειξη και προβολή του συγκεκριμένου αρχαιολογικού χώρου, ο οποίος εκπαιδεύει και μυεί τον επισκέπτη στον αρχαίο ελληνικό πολιτισμό. Είναι υποδειγματικές τόσο οι ανασκαφές, όσο και ο χώρος στην κατάσταση που βρίσκεται σήμερα. Το παλιό μουσείο ήταν και παραμένει πολύτιμο για τα δεδομένα της εποχής του. Σήμερα, όμως, η Αρχαία Μεσσήνη δικαιούται ένα νέο σύγχρονο μουσείο, το οποίο θα προβάλει τους μοναδικούς θησαυρούς που έχει φέρει η αρχαιολογική σκαπάνη στην επιφάνεια, ένα μουσείο που θα διδάσκει την ιστορία και την αρχαιολογία της περιοχής.

Κάθε έργο πολιτισμού, εκτός από πολιτιστικό είναι και ένα έργο αναπτυξιακό καθώς προσφέρει τεράστια αναπτυξιακή δυναμική και δημιουργεί θέσεις εργασίας. Θέλω να ευχαριστήσω τον Δήμαρχο Μεσσήνης Γιώργο Αθανασόπουλο, για την παραχώρηση της γης ώστε να γίνει το μουσείο, αλλά και τον Περιφερειάρχη Παναγιώτη Νίκα, για τη συνεργασία και για το συνεχές ενδιαφέρον του για τα έργα πολιτισμού».

Ο Περιφερειάρχης Πελοποννήσου ευχαρίστησε τη Λίνα Μενδώνη για το ιδιαίτερο ενδιαφέρον της για τα έργα Πολιτισμού στην Πελοπόννησο, καθώς και την εξαιρετική συνεργασία μεταξύ του ΥΠΠΟΑ και της Περιφέρειας, σε ό,τι αφορά τη διατήρηση, συντήρηση και ανάδειξη του μνημειακού αποθέματος της περιφέρειας, σημειώνοντας ότι «σε σύντομο χρονικό διάστημα θα αποδώσουμε ένα σύγχρονο μουσείο, το οποίο θα τιμά τα ευρήματα, τον χώρο και όλους όσοι αγωνίστηκαν, με πρώτο τον κ. Θέμελη, και προφανώς τις Υπηρεσίες, για να έχουμε σήμερα ένα σημαντικό αρχαιολογικό πάρκο».

Ο δήμαρχος Μεσσήνης υπογράμμισε ότι «το πρώτο βήμα ήταν η δωρεά του χώρου προς το Υπουργείο Πολιτισμού για να κατασκευαστεί το μουσείο. Με τη σημερινή υπογραφή διασφαλίζουμε τη χρηματοδότηση των απαιτούμενων μελετών, ώστε να ακολουθήσει το επόμενο βήμα, η εξεύρεση χρηματοδότησης όταν ολοκληρωθούν οι μελέτες, ώστε να υλοποιηθεί αυτό το πραγματικά μεγάλο έργο».

Όπως σημειώνει η ανακοίνωση του ΥΠΠΟΑ, η ίδρυση του νέου Μουσείου αναγνωρίζεται ως αναγκαιότητα και προτεραιότητα καθώς θα συμβάλλει στην προβολή και ανάδειξη του σημαντικότατου αρχαιολογικού πλούτου της Αρχαίας Μεσσήνης, στην προώθηση της αρχαιολογικής έρευνας και στην περαιτέρω αναβάθμισή της ως πολιτιστικού προορισμού. Συγχρόνως, θα συμβάλλει στη βιώσιμη ανάπτυξη, προβολή και ανάδειξη του πολιτιστικού αποθέματος της ευρύτερης περιοχής.

Το νέο Μουσείο θα ανεγερθεί σε χώρο που έχει παραχωρήσει ο δήμος Μεσσήνης υπέρ του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού για τον σκοπό αυτό. Στο πλαίσιο της προγραμματικής σύμβασης, θα εκπονηθούν οι απαραίτητες μελέτες μέχρι επιπέδου εφαρμογής και τευχών δημοπράτησης για την κατασκευή του κτηρίου, καθώς και η μουσειολογική και μουσειογραφική μελέτη.

Παρόντες στην υπογραφή του μνημονίου ήταν ο βουλευτής Μεσσηνίας Γιάννης Λαμπρόπουλος, ο υπεύθυνος των ανασκαφών της Αρχαίας Μεσσήνης καθηγητής Πέτρος Θέμελης, η προϊσταμένη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Μεσσηνίας Ευαγγελία Μηλίτση, και υπηρεσιακά στελέχη του ΥΠΠΟΑ.

Μία ακόμη προγραμματική σύμβαση υπεγράφη από την υπουργό Πολιτισμού και Αθλητισμού Λίνα Μενδώνη, τον Περιφερειάρχη Πελοποννήσου, τον δήμαρχο Καλαμάτας Θανάση Βασιλόπουλο και τον Πρόεδρο της δημοτικής κοινωφελούς επιχείρησης “Φάρις” Παντελή Δρούγα, συνολικού προϋπολογισμού 135.000 ευρώ, παρουσία του υφυπουργού Πολιτισμού Νικόλα Γιατρομανωλάκη. Σύμφωνα με το ΥΠΠΟΑ, σκοπός είναι η στήριξη των δράσεων του Δημοτικού Περιφερειακού Θεάτρου Καλαμάτας (ΔΗΠΕΘΕΚ) για το 2022, η ενίσχυση της εξωστρέφειας του φορέα μέσα από την εφαρμογή ενός προγράμματος θεατρικής ανάπτυξης της πόλης της Καλαμάτας και της ευρύτερης Περιφέρειας.

Όπως δήλωσε η Λίνα Μενδώνη, «Το ΔΗΠΕΘΕ Καλαμάτας έχει ένα περιφερειακό χαρακτήρα, το οποίο επιδιώκουμε για όλα τα ΔΗΠΕΘΕ. Να μην περιορίζονται μόνο στην έδρα τους, αλλά να περιοδεύουν και σε άλλους Δήμους, με τη στήριξη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης. Στην Καλαμάτα έχουμε ένα πολύ καλό τέτοιο παράδειγμα ενίσχυσης της πολιτιστικής δυναμικής της Περιφέρειας Πελοποννήσου μέσα από τις παραστάσεις του ΔΗΠΕΘΕΚ. Η Μεσσηνία έχει ένα εξαιρετικό πολιτιστικό απόθεμα, όμως, έχει καταφέρει να είναι προορισμός και για τη σύγχρονη καλλιτεχνική δημιουργία».

Ο υφυπουργός Σύγχρονου Πολιτισμού Νικόλας Γιατρομανωλάκης, σημείωσε ότι «Ο πολιτισμός στην περιφέρεια μπορεί να αποτελέσει έναν πολύ σημαντικό μοχλό ανάπτυξης, κοινωνικής, οικονομικής, μορφωτικής. Η Καλαμάτα αποτελεί ένα πρότυπο πόλης που έχει επενδύσει στον πολιτισμό και αυτή η επένδυση τής έχει επιστραφεί στο πολλαπλάσιο. Είναι ένα μοντέλο που στην πράξη μετουσιώνει αυτό που λέμε περιφερειακή πολιτιστική ανάπτυξη».

«Σήμερα βρίσκομαι εδώ, στο κλείσιμο της θητείας μου ως προέδρου της επιτροπής Ελλάδα 2021, για να εγκαινιάσουμε ένα ακόμα έργο που έγινε με την χορηγία και την στήριξη της Επιτροπής» τόνισε στην ομιλία της η κυρία Αγγελοπούλου.

Στη συνέχεια η πρόεδρος  της Επιτροπής εξήγησε ότι τόσο η συγκεκριμένη δράση, όσο και όλες όσες υλοποιήθηκαν από την Επιτροπή το τελευταίο εξάμηνο, χρηματοδοτήθηκαν από το πλεόνασμα που προέκυψε με την ολοκλήρωση της επετειακής χρονιάς. Όπως είπε χαρακτηριστικά, «χρήματα που προήλθαν από την κοινωνία και επιστρέφουν στην κοινωνία με τη μορφή δράσεων που έχουν ένα χειροπιαστό αποτέλεσμα: για την υγεία, τους νέους ανθρώπους, τις ευπαθείς ομάδες, την επιστήμη, τον πολιτισμό, την εκπαίδευση».

Από την πλευρά του, ο Αρχιμανδρίτης και Πρόεδρος του Εκκλησιαστικού Συμβουλίου Γρηγόριος Νανακούδης, ευχαρίστησε την Επιτροπή, για την άριστη και αποτελεσματική συνεργασία, τονίζοντας ότι η Βιβλιοθήκη «δεν είναι απλώς ένα αποθετήριο παλαίτυπων βιβλίων που συντηρήσαμε και φυλάξαμε, αλλά ένας χώρος παιδείας, επικοινωνίας, διαφύλαξης της γλώσσας και της σπουδαίας παράδοσης του νησιού μας».

Η εκδήλωση των εγκαινίων ξεκίνησε με την τέλεση αγιασμού από τον Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ύδρας, Σπετσών και Αιγίνης κκ Εφραίμ , ενώ την ξενάγηση στο χώρο της Βιβλιοθήκης έκανε ο αρχιτέκτονας και υπεύθυνος του έργου Γιάννης Δέδες. Η εκδοτική συλλογή περιλαμβάνει 157 παλαίτυπα και 5.000 τόμους θεολογικού και ιστορικού περιεχομένου. Ξεχωρίζει η έκδοση με ψαλμούς του 1689, το αρχαίο εκκλησιαστικό αιθιοπικό χειρόγραφο, το χειρόγραφο Ευαγγέλιο του 15ου αιώνα και έκδοση του 1827, στο οποίο αναφέρεται η Γαλλική αποστολή που ήρθε στις Σπέτσες για να παραλάβει τη σωρό του ανιψιού του Ναπολέοντα, ο οποίος έχασε τη ζωή του στις Σπέτσες πολεμώντας στο πλευρό των Σπετσιωτών Επαναστατών.

Ολόκληρος ο χαιρετισμός της προέδρου της Επιτροπής «Ελλάδα 2021»

«Ανέκαθεν οι Σπέτσες ήταν και είναι το όνειρο του παραθερισμού, όχι μόνο για εκατοντάδες χιλιάδες ανθρώπους από την Ελλάδα και όλο τον κόσμο, αλλά πρέπει να σας πω- και σε έναν προσωπικό  τόνο- ήταν και είναι, τόσο για μένα όσο και για την οικογένειά μου, αγαπημένος προορισμός. Θυμάμαι πάντα τα παιδιά μου να τρέχουν μικρά εδώ και να προσπαθούν να συναγωνιστούν το τρέξιμο της άμαξας και αργότερα με τα ποδήλατα βέβαια.

Το νησί των αρωμάτων, όπως το έλεγαν οι Ενετοί, είναι Σεβασμιώτατε ένα τοπίο που έφτασε μέχρι το Hollywood, όπως είπατε, με πνευματική και πολιτιστική κληρονομιά και φυσικά ένας τόπος με βαριά ονόματα, που διαβάσαμε στα σχολικά βιβλία της ιστορίας,  όταν μαθαίναμε για την Ελληνική Επανάσταση.

Σήμερα, λοιπόν, βρίσκομαι εδώ, στο κλείσιμο της θητείας μου ως Προέδρου της Επιτροπής «Ελλάδα 2021», για να εγκαινιάσουμε ένα ακόμα έργο που έγινε με την χορηγία και την στήριξη της επιτροπής: τη Βιβλιοθήκη  που περιλαμβάνει τα παλαίτυπα βιβλία του Μητροπολιτικού Ναού Αγίου Νικολάου Σπετσών, μαζί με σπάνιο αρχειακό υλικό, το οποίο περιμένω πώς και πώς να το δω και τώρα και όταν τελειώσει.

Τόσο η δράση αυτή, όπως όλες όσες υλοποιήσαμε στην διάρκεια της παράτασης της θητείας της Επιτροπής, από τον Ιανουάριο μέχρι σήμερα,  χρηματοδοτήθηκε από το πλεόνασμα που προέκυψε χάρη στη χρηστή διαχείριση στη διάρκεια της επετειακής χρονιάς.

Χρήματα που προήλθαν από την κοινωνία και επιστρέφουν στην κοινωνία με τη μορφή δράσεων που έχουν ένα χειροπιαστό αποτέλεσμα: για την υγεία, τους νέους ανθρώπους, τις ευπαθείς ομάδες, την επιστήμη, τον πολιτισμό, την εκπαίδευση.

Σεβασμιώτατε, παίρνουμε μαθήματα από εσάς και εμείς δουλέψαμε μόνο με χορηγίες και δωρεές και το Νομισματικό μας πρόγραμμα.  Όλοι όσοι αγοράσατε νομίσματα, στηρίξατε παράλληλα  όλες μας τις δράσεις. Δράσεις που έχουν πρόσημο αναπτυξιακό και αποσκοπούν στο κοινό καλό.

Ελπίζουμε λοιπόν ότι η χορηγία μας «θα πιάσει τόπο», ότι ακόμη περισσότεροι θα έρθουν σε αυτόν τον ναό της μνήμης και της γνώσης, ερευνητές και επισκέπτες και θα θαυμάζουν το έργο  που τόσοι πολλοί και πριν από εμάς στήριξαν και τους ευχαριστούμε ιδιαίτερα.

Η έκθεση προτείνει μια νέα ανάγνωση των έργων του Πικάσο, σύμφωνα με την οποία η καλλιτεχνική συνομιλία του με τον Ελ Γκρέκο δεν ήταν μόνο πολύ εντονότερη από ό,τι υποθέταμε μέχρι τώρα, αλλά διήρκεσε και πολύ περισσότερο, αφού οι αναλογίες είναι αναγνωρίσιμες τόσο στους κυβιστικούς πίνακές του όσο και σε πίνακες από όλες τις μεταγενέστερες περιόδους της καλλιτεχνικής του δημιουργίας. Η έκθεση σκηνοθετεί και φωτίζει ένα νοερό διάλογο του Πικάσο με το πρότυπό του, έναν από τους συναρπαστικότερους διαλόγους στην ιστορία της τέχνης.

Ο Ελ Γκρέκο πήγε στην Ισπανία το 1570 μετά από δέκα χρόνια μαθητείας στη Βενετία και τη Ρώμη, όπου απέκτησε μεγάλη φήμη λόγω του μοναδικού ζωγραφικού του στυλ. Ωστόσο, λίγο μετά τον θάνατό του περιέπεσε σε λήθη. Ανακαλύφθηκε μόλις τον 19ο αιώνα και εκ νέου στο γύρισμα του 20ου αιώνα, οπότε και υπήρξε μια ολική καλλιτεχνική επαναφορά του και γοήτευσε καλλιτέχνες σε όλη την Ευρώπη. Ο νεαρός Πικάσο ήταν στην πρώτη γραμμή της αποκατάστασής του.

Το ενδιαφέρον του για τον μεγάλο Έλληνα δάσκαλο ξύπνησε ήδη στα τέλη του 19ου αιώνα, όταν το 1896 η οικογένειά του εγκαταστάθηκε στη Βαρκελώνη. Εκεί ο μελλοντικός ζωγράφος, που ήταν μόλις 15 ετών, κινήθηκε στον κύκλο καλλιτεχνών ανοικτών οριζόντων οι οποίοι πρωταγωνίστησαν στην αποκατάσταση του αμφιλεγόμενου και ξεχασμένου Ελ Γκρέκο. Το 1898 η Ισπανία ηττήθηκε στον Ισπανοαμερικανικό Πόλεμο και έχασε τις τελευταίες σημαντικές αποικίες της. Αντιδρώντας στην γεωπολιτική παρακμή της πρώην αποικιακής δύναμης, πολλοί καλλιτέχνες προσανατολίστηκαν στο λεγόμενο «Siglo de Oro», τη «Χρυσή Εποχή» της Ισπανίας (από τα τέλη του 16ου έως τα τέλη του 17ου αιώνα). Έτσι, την περίοδο γύρω στο 1900, οι ζωγράφοι της ισπανικής Σχολής -με εκφραστές τους Ελ Γκρέκο, Ντιέγκο Βελάσκεθ και Φρανθίσκο ντε Γκόγια– βρέθηκαν στο επίκεντρο.

Ο Ελ Γκρέκο ήταν βαθιά αντισυμβατικός, όχι μόνο επειδή επεξεργάστηκε στο έργο του τρεις διαφορετικές παραδόσεις (βυζαντινή, βενετσιάνικη και ισπανική) και ανέπτυξε από αυτές την μοναδική ατομική του εικαστική γλώσσα. Στη γοητεία που ασκεί μέχρι σήμερα συμβάλλει επίσης και η έλλειψη επαρκών ντοκουμέντων για τη ζωή και το έργο του. Η περιβαλλόμενη από θρύλους προσωπικότητά του ήταν ιδεώδης για να ταυτιστούν μαζί του καλλιτέχνες που επαναστάτησαν κατά του ακαδημαϊσμού. Ο ίδιος ο Πικάσο ήταν ενθουσιασμένος με τον κρητικό ζωγράφο από νεαρή ηλικία. Όποτε βρισκόταν στη Μαδρίτη, επισκεπτόταν το Museo del Prado και φιλοτεχνούσε πολλά σκίτσα του ίδίου στυλ. Ένα από αυτά μάλιστα φέρει τη σημείωσή του «Yo El Greco» («Εγώ, ο Ελ Γκρέκο»)…

Ο Πικάσο γοητευόταν ιδιαίτερα από τα πορτρέτα του. Αμεσοι εικαστικοί δανεισμοί από τον Ελ Γκρέκο υπήρχαν ήδη από την αρχή της καλλιτεχνικής πορείας του: σε πολυάριθμα σχέδια από το 1898–99 ο Πικάσο δούλεψε κυριολεκτικά πάνω στα μοτίβα του. Το «Πορτραίτο ενός ξένου» (1899) αναπαράγει έναν τύπο κεφαλιού, ο οποίος είναι χαρακτηριστικός των πορτρέτων του Eλ Γκρέκο, αλλά και των αγίων του όπως ο «Άγιος Ιερώνυμος» (περίπου 1610) που βρίσκεται στο Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης. Στα μέσα της δεκαετίας του 1950 ο Πικάσο έλεγε: «Αυτό που μου αρέσει πολύ στη δουλειά του είναι τα πορτρέτα, όλοι αυτοί οι κύριοι με τα μυτερά γένια».

Η αυτοκτονία του ζωγράφου φίλου του Κάρλος Κασαχέμας, πυροδότησε τους μελαγχολικούς μονόχρωμους πίνακες της «Γαλάζιας Περιόδου» (1901-1904) με το έργο «Evokation-Η ταφή του Κασαχέμας, το οποίο είναι άμεσα εμπνευσμένο από τον Ελ Γκρέκο. «Ήξερα μερικούς από τους πίνακές του, που με είχαν εντυπωσιάσει πολύ, και μια μέρα αποφάσισα να πάω στο Τολέδο. Αυτό το ταξίδι μου προξένησε βαθιά εντύπωση. Το γεγονός ότι οι φιγούρες μου στη Γαλάζια Περίοδο ήταν όλες επιμήκεις πιθανότατα οφείλεται στην επιρροή του», θα δηλώσει ο Πάμπλο Πικάσο το 1944.

Το 1904 ο Πικάσο μετακόμισε οριστικά στο Παρίσι όπου ανέπτυξε περαιτέρω το καλλιτεχνικό του λεξιλόγιο και το συμπλήρωσε. Η επιρροή του Ελ Γκρέκο είναι εμφανής και στην λεγόμενη Ροζ Περίοδο (1905-1907) του Πικάσο. Παράδειγμα αποτελούν οι εκπληκτικές αναλογίες μεταξύ του πορτραίτου της Mme Canals (1905) του Πικάσο και του πορτραίτου μιας «Κυρίας με γούνα» (Portrait of a Lady in furs), το οποίο εξακολουθούσε να αποδίδεται στον Ελ Γκρέκο εκείνη την εποχή, αλλά και μέχρι τα μέσα του 20ο αιώνα.

Σήμερα υπάρχει συμφωνία μεταξύ των ειδικών ότι τόσο η «Γαλάζια» όσο και η «Ροζ Περίοδος» επηρεάστηκαν έντονα από τον Ελ Γκρέκο.

«Η επίδραση του Ελ Γκρέκο στον Πικάσο είχε πολύ μεγαλύτερη διάρκεια», κατά την ιστορικό τέχνης και επί χρόνια επιμελήτρια στο Μουσείο Guggenheim της Νέας Υόρκης Κάρμεν Χιμένεθ, Είναι δε ακράδαντα πεπεισμένη ότι «Ο μεγάλος Ισπανός παρέμεινε με κάποιες διακοπές συνδεδεμένος με τον αντισυμβατικό Έλληνα μέχρι το τέλος της ζωής του». Ως προσκεκλημένη επιμελήτρια της έκθεσης στο Μουσείο Τέχνης της Βασιλείας, η οποία ερευνά αυτό το θέμα επί δεκαετίες, επιθυμεί τώρα να ξεδιπλώσει όλη την ιστορία αυτής της ιδιαίτερης καλλιτεχνικής «φιλίας».

Πράγματι, ο Ελ Γκρέκο έπαιξε επίσης σημαντικό ρόλο ως πρότυπο στην δημιουργία του κυβισμού. Η αντιπαραβολή του πίνακά του η «Στέψη της Παναγίας» με τις μελέτες του Πικάσο για τον πρώτο του μεγάλο κυβιστικό πίνακα, τις «Οι Δεσποινίδες της Αβινιόν» (Les Demoiselles d’Avignon) και τον πίνακα «Οι Θεριστές» (Les Moissonneurs) αποκαλύπτει τις επιδράσεις. Σε αυτές κατατάσσονται οι υπερβολικές κινήσεις και οι επιμήκεις αναλογίες των μορφών. Η μείωση του βάθους του χώρου και η αποσύνθεση του πίνακα σε επιμέρους επίπεδα βρίσκουν επίσης τους προδρόμους τους στον Ελ Γκρέκο.

Γι αυτό η έκθεση δίνει ιδιαίτερη έμφαση στον κυβισμό: σε δύο αίθουσες, εκτίθενται έργα του Πικάσο από το 1910 περίπου, μαζί με μια επιλογή από τους διάσημους πίνακες των Αποστόλων του Ελ Γκρέκο (γύρω στο 1608/1614) από το Museo del Greco του Τολέδο και τον μεγάλου σχήματος πίνακα «Ανάσταση του Χριστού» (1597–1600) από το Museo Nacional del Prado της Μαδρίτης.

«Είναι αλήθεια ότι ο κυβισμός έχει ισπανική προέλευση και ότι ήμουν εγώ που τον επινόησα. Θα πρέπει να αναζητήσουμε την διαφαινόμενη ισπανική (κυβιστική) επιρροή στον Σεζάν και βέβαια την επιρροή του Γκρέκο πάνω του! Η σύνθεσή των έργων του οποίου είναι «κυβιστική», θα πεί ο Πικάσο το1960.

Ο διάλογος μεταξύ των κυβιστικών έργων του Πικάσο αυτής της περιόδου με εικόνες αγίων και άλλες θρησκευτικές απεικονίσεις του Ελ Γκρέκο καθιστά σαφείς τις επιρροές. Εκτός από τις εκπληκτικές ομοιότητες όσον αφορά στα μοτίβα, όπως είναι oι παρόμοιες στάσεις σωμάτων, υπάρχουν και άλλες αναλογίες: ο μειωμένος εικαστικός χώρος καθώς και οι με έντονο τρόπο αντιπαρατιθέμενες χρωματικές επιφάνειες μπροστά σε συχνά μονόχρωμα φόντο.

Πολλά στοιχεία υποδηλώνουν ότι ο Ελ Γκρέκο παρέμεινε σημαντική πηγή έμπνευσης για τον Πικάσο και μετά το 1910. Χρησιμοποιούσε ελεύθερα στοιχεία του πρώτου και με αυτόν τον τρόπο, γίνεται εμφανής η θεμελιώδης ανάγκη του να μην αφήσει την τέχνη των περασμένων εποχών απλώς να αναπαύεται ήσυχη στα μουσεία, αλλά να την μεταμορφώνει και έτσι να την επικαιροποιεί. Το 1923 ο Πικάσο είχε πει μάλιστα χαρακτηριστικά: «Αν ένα έργο τέχνης δεν μπορεί να ζει πάντα στο παρόν, δεν έχει αξία. Η τέχνη των Ελλήνων, των Αιγυπτίων, των μεγάλων ζωγράφων άλλων εποχών δεν είναι η τέχνη του παρελθόντος. Ίσως είναι και πιο ζωντανή σήμερα από ποτέ άλλοτε».

Μετά τον Δεύτερο Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν ο Πικάσο είχε πλέον προ πολλού αποκτήσει παγκόσμια φήμη, ασχολήθηκε ιδιαίτερα εντατικά και με άλλες σημαντικές μορφές της ιστορίας της τέχνης. Εν τούτοις, ο Ελ Γκρέκο διατήρησε μια σημαντική θέση ανάμεσα στα καλλιτεχνικά του πρότυπα. Στην έκθεση παρουσιάζονται εντυπωσιακά παραδείγματα της ενασχόλησής του με τους καλλιτεχνικούς προγόνους του, συμπεριλαμβανομένου και του πίνακά του «Ο σωματοφύλακας» (1967), στην πίσω όψη του οποίου ο Πικάσο έγραψε «Domenico Theotocopulos van Rijn da Silva» – πρόκειται για μια ρητή αναφορά στους τρεις μεγάλους παλαιούς δασκάλους που θαύμαζε: τον El Greco, τον Ρέμπραντ (van Rijn) και τον (Diego Rodríguez de Silva y) Βελάσκεθ.

Σύμφωνα δε με τον ίδιο, ένιωθε την παρουσία του Ντελακρουά, του Τζιότο, του Τιντορέτο και του Ελ Γκρέκο όταν ζωγράφιζε: «…στέκονται όλοι πίσω μου και με παρακολουθούν να δουλεύω», έλεγε χαρακτηριστικά.

[Στην έκθεση Πικάσο-Ελ Γκρέκο (11.06. – 25.09.2022) μαζί με έργα του Πικάσο από τη συλλογή του Μουσείου Τέχνης της Βασιλείας, εκτίθενται πάνω από 50 υψηλής ποιότητας δανεικά έργα από μουσεία και ιδιωτικές συλλογές από όλο τον κόσμο. Πρωτίστως από το Museo Nacional del Prado της Μαδρίτης, το Museo del Greco του Τολέδο, το Museu Picasso της Βαρκελώνης και το Musée national Picasso του Παρισιού. Δανεικά έργα προέρχονται επίσης από το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης και το Μουσείο Solomon R. Guggenheim της Νέας Υόρκης, από την Εθνική Πινακοθήκη της Ουάσιγκτον, την Εθνική Πινακοθήκη και την Tate Modern του Λονδίνο, το Musée du Louvre και το Musée d’Art Moderne de la Ville de Paris, το Μουσείο Thyssen-Bornemisza της Μαδρίτης, το Szépművészeti Múzeum της Βουδαπέστης και την Γκαλερί Έργων Ζωγραφικής του Βερολίνου].