Σπύρος Σιδέρης

Σε έναν πόλεμο όπου η εικόνα, η αξιοπιστία και ο έλεγχος της πληροφορίας έχουν σχεδόν την ίδια βαρύτητα με τις στρατιωτικές επιχειρήσεις, η απόφαση αυτή φανερώνει το βάθος του προβλήματος: το Ισραήλ δεν καλείται πλέον μόνο να αντιμετωπίσει τις επιθέσεις της Χεζμπολάχ, αλλά και να διαχειριστεί το χάσμα ανάμεσα στην επίσημη αφήγηση και σε όσα γίνονται αντιληπτά από την κοινή γνώμη.

Σύμφωνα με τις τελευταίες ανακοινώσεις, ο ισραηλινός στρατός παραδέχθηκε τον τραυματισμό δεκάδων αξιωματικών και στρατιωτών στον νότιο Λίβανο μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα. Η αναφορά σε σοβαρούς και μέτριας βαρύτητας τραυματισμούς προσδίδει ιδιαίτερο βάρος στην ανακοίνωση, καθώς μέχρι πρόσφατα παρόμοια περιστατικά συχνά υποβαθμίζονταν ή δεν δημοσιοποιούνταν με την ίδια σαφήνεια.

Η μεταβολή αυτή δεν προέκυψε τυχαία. Όπως εκτιμούν ειδικοί και αναλυτές, το ισραηλινό στρατιωτικό επιτελείο βρέθηκε αντιμέτωπο με αυξανόμενες επικρίσεις στο εσωτερικό της χώρας, καθώς κατηγορήθηκε ότι αποκρύπτει την πραγματική έκταση των επιθέσεων της Χεζμπολάχ και των συνεπειών τους. Η αξιοπιστία της επίσημης ενημέρωσης τέθηκε υπό πίεση, ιδιαίτερα όταν περιστατικά όπως επιθέσεις με μη επανδρωμένα αεροσκάφη γίνονταν πρώτα γνωστά από τη λιβανική πλευρά και επιβεβαιώνονταν αργότερα από το Ισραήλ.

• Αυτό το στοιχείο είναι καθοριστικό. Σε συνθήκες σύγχρονου πολέμου, η πλήρης απόκρυψη πληροφοριών είναι όλο και πιο δύσκολη. Τα κοινωνικά δίκτυα, τα μέσα ενημέρωσης, οι επίσημες ανακοινώσεις των εμπλεκόμενων πλευρών και οι διαρροές από το εσωτερικό των ίδιων των θεσμών περιορίζουν σημαντικά τη δυνατότητα ελέγχου της πληροφορίας. Η Χεζμπολάχ φαίνεται να αξιοποιεί αυτή την πραγματικότητα, επιχειρώντας να επιβάλει τη δική της αφήγηση και να εμφανιστεί ως δύναμη ικανή να προκαλεί φθορά στον ισραηλινό στρατό.

Παράλληλα, η ίδια η φύση των επιχειρήσεων στον νότιο Λίβανο δημιουργεί ένα ιδιαίτερα δύσκολο πεδίο για το Ισραήλ. Οι επιθέσεις της Χεζμπολάχ, που περιλαμβάνουν πλήγματα σε συγκεντρώσεις στρατευμάτων, χρήση drones και στοχευμένες ενέργειες κατά στρατιωτικών θέσεων, λειτουργούν ως παγίδες φθοράς. Δεν αποσκοπούν απαραίτητα σε θεαματικά πλήγματα μεγάλης κλίμακας, αλλά στη διαρκή πίεση, στην πρόκληση απωλειών και στη δημιουργία αίσθησης ανασφάλειας.

Η ισραηλινή πλευρά, από την άλλη, επιμένει ότι η Χεζμπολάχ προχωρά σε επανειλημμένες παραβιάσεις της εκεχειρίας. Ωστόσο, η μέχρι στιγμής αντίδραση του Ισραήλ εμφανίζεται σχετικά συγκρατημένη, γεγονός που έχει προκαλέσει ερωτήματα στο εσωτερικό της χώρας. Μέρος της ισραηλινής κοινής γνώμης και κύκλοι της στρατιωτικής ανάλυσης διερωτώνται γιατί το Τελ Αβίβ δεν απαντά με μεγαλύτερη ένταση στις επιθέσεις.

• Ένας βασικός λόγος φαίνεται να είναι ο διεθνής παράγοντας. Οι Ηνωμένες Πολιτείες φέρονται να πιέζουν το Ισραήλ να αποφύγει μια ευρεία κλιμάκωση στον Λίβανο, ώστε να μη διαταραχθούν ευρύτερες διπλωματικές διεργασίες στην περιοχή. Η αμερικανική αυτή στάση περιορίζει τα περιθώρια κινήσεων της κυβέρνησης του Μπενιαμίν Νετανιάχου και εντείνει τις εσωτερικές αντιδράσεις από όσους ζητούν πιο σκληρή γραμμή απέναντι στη Χεζμπολάχ.

Σε αυτό το πλαίσιο, η δημοσιοποίηση των απωλειών λειτουργεί και ως εργαλείο εσωτερικής διαχείρισης. Το Ισραήλ επιχειρεί να δείξει ότι δεν αποκρύπτει πλέον κρίσιμες πληροφορίες, αποκαθιστώντας εν μέρει την εμπιστοσύνη της κοινής γνώμης. Ταυτόχρονα, όμως, επιδιώκει να αποφύγει την εικόνα ότι σύρεται σε κλιμάκωση με τους όρους της Χεζμπολάχ.

Η στρατιωτική ηγεσία, σύμφωνα με εκτιμήσεις ειδικών, έχει ήδη προετοιμάσει εναλλακτικά σενάρια αντίδρασης, αλλά η τελική απόφαση παραμένει πολιτική. Το ερώτημα είναι αν το Ισραήλ θα συνεχίσει την πολιτική περιορισμένων απαντήσεων ή αν θα θεωρήσει ότι οι επιθέσεις της Χεζμπολάχ έχουν ξεπεράσει ένα όριο που απαιτεί αλλαγή στρατηγικής.

• Η επιλογή μεγαλύτερης διαφάνειας για τις απώλειες είναι, επομένως, δίκοπο μαχαίρι. Από τη μία πλευρά, ενισχύει την αξιοπιστία της επίσημης ενημέρωσης και απαντά στις εσωτερικές επικρίσεις. Από την άλλη, μπορεί να προσφέρει στη Χεζμπολάχ πρόσθετο υλικό για την προβολή της αποτελεσματικότητας των επιθέσεών της.

Το βασικό συμπέρασμα είναι ότι η σύγκρουση στον νότιο Λίβανο δεν διεξάγεται μόνο με στρατιωτικά μέσα. Διεξάγεται και στο επίπεδο της πληροφοριακής κυριαρχίας, της ψυχολογικής πίεσης και της πολιτικής διαχείρισης. Η απόφαση του Ισραήλ να ανακοινώνει πλέον περισσότερα για τις απώλειές του δείχνει ότι το Τελ Αβίβ αναγνωρίζει πως η σιωπή μπορεί να γίνει εξίσου επικίνδυνη με την ίδια την αποκάλυψη.

Ο στρατός ανέφερε ότι την επίθεση εξαπέλυσαν «ένοπλοι», χωρίς άλλες διευκρινίσεις. Το χωριό Χαντέρ βρίσκεται στην επαρχία Κουνέιτρα, στη νότια Συρία.

Η εξέλιξη έρχεται καθώς τις τελευταίες ώρες, οι τζιχαντιστές και οι αντάρτες σύμμαχοί τους προελαύνουν ταχέως στη Συρία. Με βάση τα παρόντα δεδομένα, πληροφορίες θέλουν τους αντικαθεστωτικούς να έχουν προωθηθεί στις παρυφές της νότιας Δαμασκού.

Παράλληλα οι αντάρτικες ομάδες φέρονται να ελέγχουν πλέον το μεγαλύτερο μέρος της συνοριακής γραμμής Ισραήλ-Συρίας.

Νωρίτερα, ισραηλινός στρατός ανακοίνωσε ότι αναπτύσσει επιπλέον δυνάμεις στα κατεχόμενα Υψώματα του Γκολάν για να «ενισχύσει την άμυνα στην περιοχή και την ετοιμότητα των δυνάμεων για διάφορα σενάρια».

Ο λιβανικός στρατός από την πλευρά του ανακοίνωσε ότι ένας λιβανέζος στρατιώτης σκοτώθηκε και 18 τραυματίσθηκαν, ορισμένοι σοβαρά, σε ισραηλινή επίθεση στον νότιο Λίβανο.

Hostilities between Israel and #Lebanon 🇱🇧 have taken a heavy toll on the healthcare system.

🔥 Health facilities.
‍🔥 Health workers.
‍🔥 Ambulances.
‍🔥 Delivery of health services & supplies.https://t.co/QDNC6kbRhd#NotATarget pic.twitter.com/O7mfufuFtt

— World Health Organization (WHO) (@WHO) November 22, 2024

Κάνοντας λόγο για «περίπλοκη επιχείρηση», η Χεζμπολάχ ανακοίνωσε ότι εκτόξευσε σειρά πυραύλων και εκρηκτικών drones κατά στρατιωτικού στόχου στο Τελ Αβίβ.

Σε χωριστή ανακοίνωση προσθέτει ότι εκρηκτικά drones επέδραμαν κατά ναυτικής βάσης στη Ασντόντ, την πρώτη επίθεση κατά του νοτίου Ισραήλ από τις 23 Σεπτεμβρίου και την έναρξη της ανοικτής πολεμικής αντιπαράθεσης ανάμεσα στην φιλοϊρανική οργάνωση και το Ισραήλ.

Ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι δεν έχει γνώση των ανακοινώσεων αυτών.

Στο Ισραήλ, ο στρατός ανακοίνωσε ότι οι σειρήνες ήχησαν το πρωί σε πολλές περιοχές του βόρειου και του κεντρικού Ισραήλ, κυρίως στην ευρύτερη περιφέρεια του Τελ Αβίβ και ότι μεγάλος αριθμός drones αναχαιτίσθηκε.

Last night, Israel bombed for the third time the Syrian side of the border crossing with Lebanon, at Joussieh. The major damage now makes it almost impossible for people fleeing Lebanon to pass. In spite of the serious risks involved, UNHCR Protection staff are there right now,… pic.twitter.com/BycyavdVRr

— Gonzalo Vargas Llosa (@llosa_gonzalo) November 24, 2024

Στον νότιο Λίβανο, ο λιβανικός στρατός ανακοίνωσε ότι ένας στρατιώτης σκοτώθηκε και 18 τραυματίσθηκαν «σε επίθεση του ισραηλινού εχθρού που έθεσε ως στόχο στρατιωτικό κέντρο στην περιοχή αλ-Αμιρίγε προκαλώντας σοβαρές καταστροφές.

Πολλοί λιβανέζοι στρατιώτες έχουν σκοτωθεί από ισραηλινά πλήγματα από την έναρξη του πολέμου ανάμεσα στο Ισραήλ και την Χεζμπολάχ, σύμφωνα με τον λιβανικό στρατό.

Νέα επίθεση από τον Λίβανο προς την Χαΐφα αναφέρει σε σχετική ανακοίνωσή του ο Ισραηλινός στρατός.

Η ανακοίνωση του Ισραηλινού στρατού

Περίπου 20 βλήματα που ταυτοποιήθηκαν ότι προέρχονταν από τον Λίβανο εισχώρησαν στο ισραηλινό έδαφος προς τις περιοχές του κόλπου της Χάιφα και της δυτικής Γαλιλαίας, ανέφερε ο στρατός, διευκρινίζοντας πως ορισμένα αναχαιτίστηκαν. Οι υπηρεσίες εκτάκτου ανάγκης δεν έκαναν λόγο για τραυματίες προς το παρόν.

Φωτογράφος του Γαλλικού Πρακτορείου που έλαβε άδεια να μεταβεί στο σημείο διαπίστωσε πως οι διαστάσεις της είναι τέτοιες ώστε να μπορούν να κυκλοφορήσουν μέσα σε αυτήν μικρά οχήματα.

“Αυτό το μαζικό δίκτυο σηράγγων, που χωρίζεται σε πολλές διακλαδώσεις, εκτείνεται για περισσότερα από τέσσερα χιλιόμετρα και φθάνει μόλις 400 μέτρα από το σημείο διέλευσης Ερέζ” ανάμεσα στο Ισραήλ και το βόρειο τμήμα της Λωρίδας της Γάζας, ανέφερε σε μια ανακοίνωση ο ισραηλινός στρατός.

Οι ισραηλινές δυνάμεις λένε πως κόστισε εκατομμύρια ευρώ και η κατασκευή του διήρκεσε χρόνια υπό τη διεύθυνση του Μοχάμεντ Σινουάρ, αδελφού του Γιαχία Σινουάρ, επικεφαλής της Χαμάς που θεωρείται ο αρχιτέκτονας της επίθεσης της 7ης Οκτωβρίου.

Η σήραγγα διαθέτει ένα σύστημα σωληνώσεων, ηλεκτρισμό, εξαερισμό, υπονόμους, δίκτυα επικοινωνίας και σιδηροδρομικές γραμμές. Το έδαφός της είναι από πηλό και οι τοίχοι της από οπλισμένο σκυρόδεμα, εκτός από το άνοιγμά της, όπου ενισχύεται από έναν μεταλλικό κύλινδρο διαμέτρου περίπου ενάμισι εκατοστού.

Ο ισραηλινός στρατός υποστηρίζει ότι ανακάλυψε μεγάλο αριθμό όπλων έτοιμων για χρήση σε περίπτωση επίθεσης από τη Χαμάς.

“Η Χαμάς επένδυσε σταθερά και σκόπιμα τεράστια χρηματικά ποσά και πόρους σε τρομοκρατικές σήραγγες που έχουν έναν και μοναδικό σκοπό: να επιτεθεί στο κράτος του Ισραήλ και στους κατοίκους του“, δήλωσε ο αντισυνταγματάρχης Ρίτσαρντ Χεχτ, εκπρόσωπος του ισραηλινού στρατού.

“Αυτό το στρατηγικό δίκτυο σηράγγων επίθεσης (…) κατασκευάστηκε επί τούτου κοντά σε ένα σημείο διέλευσης που σκοπός του ήταν να επιτρέψει στους κατοίκους της Γαζας να μεταβαίνουν στο Ισραήλ για να εργαστούν και να λαμβάνουν ιατρική φροντίδα”, πρόσθεσε.

“Για τη Χαμάς, η επίθεση στον λαό του Ισραήλ εξακολουθεί να είναι προτεραιότητα σε σχέση με την υποστήριξη που δίνεται στον λαό της Γάζας“, εκτίμησε.

Η επίθεση που εξαπέλυσε η Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου στο Ισραήλ από τη Λωρίδα της Γάζας προκάλεσε τον θάνατο περίπου 1.140 ανθρώπων σύμφωνα με το Ισραήλ το οποίο ορκίστηκε αμέσως να “εξαλείψει” την ένοπλη οργάνωση και εξαπέλυσε επίθεση στο παλαιστινιακό έδαφος προκαλώντας τον θάνατο τουλάχιστον 18.800 ανθρώπων, σύμφωνα με τον τελευταίο απολογισμό της κυβέρνησης της Χαμάς.

Το επονομαζόμενο από τον ισραηλινό στρατό “μετρό της Γάζας”, ένα δαιδαλώδες δίκτυο στοών, εξυπηρετούσε αρχικά για να παρακαμφθεί ο αποκλεισμός που επέβαλε το Ισραήλ αφότου η Χαμάς ανέλαβε την εξουσία στην περιοχή αυτή το 2007.

Εκατοντάδες στοές κατασκευάστηκαν κάτω από τα σύνορα με το αιγυπτιακό Σινά για την κυκλοφορία ανθρώπων, εμπορευμάτων, όπλων και πυρομαχικών ανάμεσα στη Γάζα και τον έξω κόσμο.

Σε έρευνα που δημοσιεύθηκε στις 17 Οκτωβρίου, το Ινστιτούτο Σύγχρονου Πολέμου της αμερικανικής στρατιωτικής ακαδημίας Γουέστ Πόιντ κάνει λόγο για 1.300 στοές σε μια έκταση 500 χιλιομέτρων.

Ο ισραηλινός στρατός ανέφερε στις αρχές Δεκεμβρίου πως ανακάλυψε περισσότερα από 800 φρεάτια που οδηγούσαν σε σήραγγες, 500 από τα οποία είχαν καταστραφεί.

«Τις τελευταίες ημέρες, ο ισραηλινός στρατός και η αστυνομία ενημέρωσαν τις οικογένειες των ομήρων Ελιγιαχού Μαργκαλίτ, Μάγια Γκόρεν, Ρόνεν ‘Ενγκελ και ‘Αριε Ζαλμάνοβιτς για τον θάνατό τους», δήλωσε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.

«Επιτροπή εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας, του Ινστιτούτου Ιατροδικαστικής, του Μεγάλου Ραβινάτου και του υπουργείου Θρησκευμάτων διαπίστωσαν τον θάνατό τους με βάση συμπεράσματα έρευνας και πληροφορίες των μυστικών υπηρεσιών», εξήγησε.

Επίσης, «κατά τη διάρκεια κοινής επιχείρησης με τη Σιν Μπετ βάσει συγκεκριμένων πληροφοριών, φέραμε πίσω τη σορό του ομήρου Οφίρ Τζαρφάτι για να ταφεί στο Ισραήλ», πρόσθεσε.

Από τους σχεδόν 240 ανθρώπους που απήχθησαν στις 7 Οκτωβρίου κατά τη διάρκεια της χωρίς προηγούμενο φονικής επίθεσης της Χαμάς στο νότιο Ισραήλ και μεταφέρθηκαν στη Λωρίδα της Γάζας, 137 εξακολουθούν να κρατούνται εκεί, ανακοίνωσαν νωρίτερα οι ισραηλινές αρχές.

Οι μάχες και οι βομβαρδισμοί επαναλήφθηκαν σήμερα το πρωί στη Λωρίδα της Γάζας, έπειτα από μια εβδομάδα εκεχειρίας.

Για την επίθεση της 7ης Οκτωβρίου, κατά την οποία σκοτώθηκαν 1.200 άνθρωποι, κυρίως άμαχοι, σύμφωνα με τις ισραηλινές αρχές, το Ισραήλ εξαπέλυσε μαζικούς βομβαρδισμούς στη Γάζα, και στη συνέχεια χερσαία επιχείρηση.

Οι ισραηλινές επιχειρήσεις έχουν προκαλέσει τον θάνατο 15.000 και πλέον ανθρώπων, ως επί το πλείστον αμάχων, σύμφωνα με τη Χαμάς, η οποία ανέλαβε την εξουσία στη Γάζα το 2007.