Ρούλα Σκουρογιάννη

Το χρονικό της υπόθεσης που συγκλόνισε την υγειονομική κοινότητα

Όλα ξεκίνησαν όταν μια νεαρή ειδικευόμενη Παιδιατρικής στο Γενικό Νοσοκομείο Σάμου προχώρησε σε μια δημόσια και συναισθηματικά φορτισμένη καταγγελία. Η γιατρός περιέγραψε συνθήκες εργασιακής εξουθένωσης (burnout), αναφέροντας πως καλούνταν να καλύψει δυσανάλογα μεγάλο όγκο περιστατικών με ελάχιστη ανάπαυση, σε ένα περιβάλλον με τραγικές ελλείψεις προσωπικού.

Η παραίτησή της και οι λεπτομέρειες για τις συνεχόμενες εφημερίες που ξεπερνούσαν τα ανθρώπινα όρια, προκάλεσαν κύμα συμπαράστασης στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αλλά και την άμεση αντίδραση των συνδικαλιστικών οργάνων, αναδεικνύοντας το πρόβλημα των «άγονων» εφημεριών στις νησιωτικές περιοχές.

Άδωνις Γεωργιάδης: «Επικοινωνιακά παιχνίδια» – «Καμία υπερεργασία, καμία υπερεφημέρευση»

Στην ανάρτηση της γιατρού αντέδρασε άμεσα ο υπουργός Υγείας, Άδωνις Γεωργιάδης, ο οποίος απέρριψε τις καταγγελίες περί εξουθένωσης, κάνοντας λόγο για «επικοινωνιακά παιχνίδια» εις βάρος του ΕΣΥ. Σύμφωνα με τον Υπουργό, η διοίκηση του νοσοκομείου Σάμου δήλωσε έκπληκτη από το βίντεο, ενώ τα επίσημα στοιχεία που παρέθεσε δείχνουν μια διαφορετική εικόνα:

·         Χαμηλός φόρτος εργασίας: Κατά την πενθήμερη παραμονή της, η γιατρός φέρεται να εξέτασε συνολικά 19 παιδιά και να έκανε 4 προγραμματισμένες εισαγωγές, χωρίς κανένα έκτακτο περιστατικό.

·         Απουσία καταγγελιών: Το Υπουργείο υποστηρίζει ότι δεν διαπιστώθηκε υπερεργασία, ούτε υπήρξε κάποιο παράπονο από τη γιατρό προς τη διοίκηση πριν τη δημοσιοποίηση του βίντεο.

Η θέση του ΙΣΑ και η ανάγκη για βαθιές τομές

Με αφορμή την περίπτωση της Σάμου, ο ΙΣΑ επισημαίνει ότι, πέρα από τη διερεύνηση του συγκεκριμένου περιστατικού, το γεγονός αυτό αποτελεί τον «καθρέφτη» της έντονης πίεσης που δέχονται καθημερινά οι νέοι γιατροί και το σύνολο του υγειονομικού προσωπικού. Οι διαχρονικές ελλείψεις σε ανθρώπινο δυναμικό έχουν δημιουργήσει ένα εκρηκτικό μείγμα αυξημένου φόρτου εργασίας και οριακών συνθηκών άσκησης της ιατρικής επιστήμης.

Σύμφωνα με τον Σύλλογο, η επαρκής στελέχωση των νοσοκομείων δεν είναι απλώς μια διαχειριστική υποχρέωση, αλλά το κρίσιμο στοίχημα για την επόμενη μέρα του ΕΣΥ. Η διασφάλιση αξιοπρεπών συνθηκών εργασίας και η ενίσχυση των οικονομικών απολαβών —με έμφαση στη χορήγηση του ανθυγιεινού επιδόματος— αποτελούν αδιαπραγμάτευτες προϋποθέσεις.

Γ. Πατούλης: «Δεν υπάρχει υγεία πολιτών χωρίς προστασία των γιατρών»

Ο Πρόεδρος του ΙΣΑ, Γιώργος Πατούλης, εξέφρασε την έντονη ανησυχία του για το συνεχιζόμενο κύμα μετανάστευσης των νέων επιστημόνων (brain drain). Όπως τόνισε χαρακτηριστικά:

«Η προστασία της υγείας των πολιτών είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την προστασία των λειτουργών της υγείας. Ένα σύστημα δεν μπορεί να είναι ισχυρό όταν οι άνθρωποί του εργάζονται στα όρια της εξουθένωσης. Η φυγή των νέων γιατρών στο εξωτερικό υπονομεύει τα θεμέλια του ΕΣΥ. Απαιτείται συνολικός επανασχεδιασμός με σύγχρονες και βιώσιμες λύσεις».

Οι διεκδικήσεις του ΙΣΑ για ένα σύγχρονο υγειονομικό χάρτη

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών καταθέτει μια δέσμη προτάσεων για την αναδιοργάνωση των δομών υγείας, εστιάζοντας στην περιφέρεια και τα νησιά:

• Μόνιμες προσλήψεις: Άμεση ενίσχυση των δημόσιων δομών, ιδιαίτερα στην επαρχία.
• Ουσιαστικά κίνητρα: Παροχή οικονομικών και επιστημονικών κινήτρων για την προσέλκυση και, κυρίως, την παραμονή των ιατρών στο σύστημα.
• Μεταρρύθμιση στην υπηρεσία υπαίθρου: Κατάργηση του παραδοσιακού «αγροτικού» και αντικατάστασή του από εξειδικευμένους ιατρούς τριετούς θητείας, με ειδικά μπόνους για τις αστικές περιοχές.
• Νησιωτική και παραμεθόριος Ελλάδα: Στελέχωση με ιατρούς εκπαιδευμένους στις Πρώτες Βοήθειες και πλήρης αξιοποίηση της τηλεϊατρικής για την υποστήριξη του έργου τους.

Τα άμεσα αιτήματα προς την Πολιτεία

Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο ΙΣΑ καλεί το Υπουργείο Υγείας να περάσει από τις εξαγγελίες στις πράξεις, ζητώντας:

1. Υλοποίηση προσλήψεων: Να προχωρήσει άμεσα η προκήρυξη των 1.000 θέσεων που έχουν εξαγγελθεί.
2. Ασφαλείς εφημερίες: Διασφάλιση νόμιμων ωραρίων και επαρκούς χρόνου ανάπαυσης.
3. Οικονομική στήριξη: Θέσπιση επιδόματος ανθυγιεινής εργασίας για όλους τους υγειονομικούς και γενικότερη αναπροσαρμογή του μισθολογίου.

Το περιστατικό στη Σάμο δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ως μια μεμονωμένη περίπτωση, αλλά ως η αφορμή για μια ριζική αναθεώρηση του τρόπου με τον οποίο η χώρα επενδύει στο πολυτιμότερο κεφάλαιό της: τους γιατρούς της.

Σε τροχιά κινητοποιήσεων οι υγειονομικοί: Η περίπτωση του Θριασίου

Η κρίση στελέχωσης που αναδείχθηκε στη Σάμο φαίνεται πως αποτελεί την «κορυφή του παγόβουνου», με το κύμα αντιδράσεων να εξαπλώνεται πλέον στα μεγάλα νοσοκομεία της Αττικής. Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Θριασίου Νοσοκομείου, όπου οι εργαζόμενοι ξεκινούν από τη Δευτέρα 4 Μαΐου 2026 σειρά επαναλαμβανόμενων στάσεων εργασίας. Η κατάσταση εκεί περιγράφεται ως οριακή, με το προσωπικό των χειρουργείων να βρίσκεται σε καθεστώς επικίνδυνης εξουθένωσης, καθώς τους οφείλονται χιλιάδες ημέρες ρεπό και αδειών που εκκρεμούν ακόμη και από το 2020. Με εκατοντάδες κενές οργανικές θέσεις και το φαινόμενο του burnout να πλήττει πλέον και τους νεότερους εργαζόμενους, οι υγειονομικοί προειδοποιούν ότι η ασφάλεια των ασθενών τίθεται σε άμεσο κίνδυνο. Οι κινητοποιήσεις αυτές αποτελούν την έμπρακτη απάντηση σε ένα σύστημα που εξαντλεί τα όρια των λειτουργών του, καθιστώντας τα αιτήματα του ΙΣΑ για μόνιμες προσλήψεις και ουσιαστική στήριξη των υγειονομικών πιο επίκαιρα από ποτέ.

Το δυσβάσταχτο βάρος των οφειλών που πνίγει τους ιατρούς

Κατά τη διάρκεια της συζήτησης, αναδείχθηκε το αδιέξοδο στο οποίο έχουν περιέλθει οι επαγγελματίες υγείας λόγω της συσσώρευσης παλαιών και νέων υποχρεώσεων. Οι εκπρόσωποι των φορέων έκαναν λόγο για ένα “τοξικό μείγμα” επιβαρύνσεων, όπου το Clawback του 2023 έρχεται να προστεθεί στα ανείσπρακτα χρέη παλαιότερων ετών, αλλά και στην προείσπραξη του 2026.

Αυτή η αλληλεπικάλυψη οφειλών δημιουργεί μια πρωτοφανή οικονομική ασφυξία. Στην πράξη, οι ιατροί καλούνται να παρέχουν υπηρεσίες υψηλού κόστους και ευθύνης, μένοντας στο τέλος του μήνα χωρίς ουσιαστικό εισόδημα, καθώς οι κρατήσεις “εξανεμίζουν” κάθε κέρδος.

Η στάση του ΙΣΑ και η αναμονή για το Υπουργείο Οικονομικών

Ο Πρόεδρος του ΙΣΑ, Γιώργος Πατούλης, και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου εξέφρασαν την πλήρη και αμέριστη στήριξή τους στα αιτήματα του κλάδου. Ο ΙΣΑ δεν περιορίζεται μόνο στη λεκτική συμπαράσταση, καθώς έχει ήδη προχωρήσει σε επανειλημμένες θεσμικές παρεμβάσεις και έχει εξαντλήσει κάθε διαθέσιμο ένδικο μέσο για τη δικαίωση των εργαστηριακών ιατρών.

Ωστόσο, το “κλειδί” των εξελίξεων φαίνεται πως βρίσκεται στο Υπουργείο Οικονομικών. Παρά το γεγονός ότι ο ΙΣΑ έχει αιτηθεί επίσημα συνάντηση με την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου για να αναζητηθούν άμεσες και ρεαλιστικές λύσεις, μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει καμία ανταπόκριση. Η καθυστέρηση αυτή προκαλεί έντονη νευρικότητα στον κλάδο, με τους ιατρούς να προειδοποιούν ότι οι δυναμικές κινητοποιήσεις είναι πλέον ο μόνος δρόμος που τους απομένει.

Νέα διεκδίκηση: Αμοιβή για τη γνωμάτευση και την αιμοληψία

Μια σημαντική παράμετρος που συζητήθηκε και στηρίχθηκε ομόφωνα από το ΔΣ του ΙΣΑ είναι η θεσμοθέτηση αμοιβής για το αμιγώς ιατρικό έργο. Συγκεκριμένα, θεωρείται δίκαιο και επιβεβλημένο οι εργαστηριακοί ιατροί να αμείβονται ξεχωριστά για:

• Την αιμοληψία.
• Την επιστημονική γνωμάτευση.

Πρόκειται για διακριτές ιατρικές πράξεις που απαιτούν χρόνο, εξειδίκευση και ευθύνη, και δεν μπορούν να θεωρούνται “συμπεριλαμβανόμενες” στο κόστος της εργαστηριακής εξέτασης.

Γ. Πατούλης: “Κινδυνεύει η απρόσκοπτη παροχή υπηρεσιών υγείας”

Σε δηλώσεις του, ο Πρόεδρος του ΙΣΑ ήταν σαφής ως προς τη σοβαρότητα της κατάστασης:
«Οι εργαστηριακοί ιατροί αντιμετωπίζουν μια οικονομική θηλιά που απειλεί ευθέως τη βιωσιμότητα των ιατρείων τους. Παρά τις κάποιες παρεμβάσεις του Υπουργείου Υγείας που μείωσαν εν μέρει το Clawback, το ύψος του παραμένει μη διαχειρίσιμο.

Δεν είναι δυνατόν να λειτουργούν υπό καθεστώς συνεχών προεισπράξεων που εκμηδενίζουν το εισόδημά τους. Ζητάμε άμεση συνάντηση με το Υπουργείο Οικονομικών για ένα δίκαιο πλαίσιο. Σε αντίθετη περίπτωση, η κατάρρευση των εργαστηρίων θα έχει σοβαρές συνέπειες στην εξυπηρέτηση των πολιτών και στη δημόσια υγεία».

Ποιοι συμμετείχαν στη σύσκεψη

Στη συνάντηση, η οποία είχε έντονο κλίμα διεκδίκησης, συμμετείχαν εκπροσωπώντας τους εργαστηριακούς ιατρούς οι:

• Θ. Χατζηπαναγιώτου, Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Σωματείων Ιδιωτικής Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΟΣΙΠΥ).
• Ι. Κλεινάκης, Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Ελευθεροεπαγγελματιών Βιοπαθολόγων (ΠΕΕΒΙ).
• Ρ. Γεωργακοπούλου, Πρόεδρος του Συνδέσμου Ιδιωτών Εργαστηριακών Ιατρών Δυτικής Ελλάδος (ΣΙΔΕΙΔΙΚΑ).

Με κατεπείγουσα επιστολή του προς την πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Υγείας, ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών (ΙΣΑ) ζητά την επίσημη παράταση και διασφάλιση της συνέχειας του προγράμματος «Προλαμβάνω», υπογραμμίζοντας ότι η δημόσια υγεία δεν μπορεί να εξαρτάται από πρόσκαιρα χρηματοδοτικά εργαλεία.

Συναγερμός από τους φορείς της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας

Η παρέμβαση του ΙΣΑ δεν είναι τυχαία. Ο Σύλλογος έγινε αποδέκτης έντονων ανησυχιών από την Ένωση Ελευθεροεπαγγελματιών Καρδιολόγων και το Συντονιστικό Όργανο Φορέων Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας (ΠΦΥ). Οι επαγγελματίες του κλάδου κρούουν τον κώδωνα του κινδύνου, ζητώντας την παράταση του προγράμματος ώστε:

• Να ολοκληρωθούν οι χιλιάδες προληπτικές εξετάσεις που έχουν ήδη προγραμματιστεί από τους πολίτες.
• Να μην υπάρξει κενό στην εξυπηρέτηση των ασθενών που βρίσκονται σε διαδικασία διαγνωστικού ελέγχου.
• Να εδραιωθεί η κουλτούρα της πρόληψης, η οποία απειλείται με οπισθοχώρηση εάν οι δράσεις διακοπούν απότομα.

Ο ΙΣΑ, απευθυνόμενος στον Υπουργό Υγείας, Άδωνι Γεωργιάδη, και την Αναπληρώτρια Υπουργό, Ειρήνη Αγαπηδάκη, τονίζει την ανάγκη για άμεση ανάληψη νομοθετικών ή διοικητικών πρωτοβουλιών που θα εγγυώνται την ομαλή μετάβαση του προγράμματος στην «επόμενη ημέρα».

Η στρατηγική σημασία της συμμετοχής των ιδιωτών ιατρών

Αξίζει να σημειωθεί ότι ο ΙΣΑ πρωτοστάτησε από την πρώτη στιγμή για τη διεύρυνση του προγράμματος. Ήταν ο πρώτος φορέας* που διεκδίκησε και πέτυχε τη συμμετοχή των ελευθεροεπαγγελματιών καρδιολόγων και βιοπαθολόγων στο «Προλαμβάνω».

Συγκεκριμένα, τον Νοέμβριο του 2024, η συντονισμένη πίεση του ΙΣΑ και της Ένωσης Καρδιολόγων** οδήγησε το Υπουργείο Υγείας στην αποδοχή του αιτήματος για ένταξη των ιδιωτών κλινικοεργαστηριακών ιατρών. Η κίνηση αυτή αποδείχθηκε κομβική, καθώς πολλαπλασίασε τα σημεία πρόσβασης για τους πολίτες και αποφόρτισε τις δημόσιες δομές, ενώ οι ενημερωτικές ημερίδες που διοργάνωσε ο Σύλλογος συνέβαλαν στην υψηλή συμμετοχή του πληθυσμού.

Το «κενό» του Ταμείου Ανάκαμψης: Μια ευρύτερη ανησυχία

Το αίτημα για το «Προλαμβάνω» αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη αγωνία που επικρατεί στον χώρο της υγείας παγκοσμίως, αλλά και στην Ελλάδα: Τι θα συμβεί με τις μεταρρυθμίσεις όταν στερέψουν οι πόροι του Ταμείου Ανάκαμψης;

Ανάλογα ερωτήματα έχουν διατυπωθεί πρόσφατα και για άλλα κρίσιμα προγράμματα, όπως:

1. Οι προσλήψεις προσωπικού: Πολλές θέσεις εργασίας στην υγεία χρηματοδοτούνται μέσω RRF, με την αβεβαιότητα για την ανανέωση των συμβάσεων να παραμένει.
2. Ο ψηφιακός μετασχηματισμός: Η συντήρηση των νέων ψηφιακών συστημάτων (π.χ. ο ψηφιακός φάκελος ασθενούς) απαιτεί μόνιμους εθνικούς πόρους.
3. Ογκολογική φροντίδα: Προγράμματα όπως η «Φώφη Γεννηματά» και οι προσυμπτωματικοί έλεγχοι για τον καρκίνο του παχέος εντέρου και του τραχήλου της μήτρας αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της νέας στρατηγικής πρόληψης, η οποία δεν μπορεί να είναι ημερομηνίας λήξεως.

Γιώργος Πατούλης: «Πρόληψη στο διηνεκές, όχι με ημερομηνία λήξης»

Σχολιάζοντας την αναγκαιότητα της παράτασης, ο Πρόεδρος του ΙΣΑ, Γιώργος Πατούλης, προέβη στην ακόλουθη δήλωση:

«Το πρόγραμμα “Προλαμβάνω” αποτελεί μια ιδιαίτερα σημαντική πρωτοβουλία για την προαγωγή της πρόληψης και την έγκαιρη διάγνωση σοβαρών νοσημάτων, που σώζουν ζωές και εξοικονομούν πόρους για το σύστημα υγείας. Η παράτασή του δεν είναι απλώς ένα τεχνικό αίτημα, αλλά μια αναγκαιότητα για να διασφαλιστεί η απρόσκοπτη πρόσβαση των πολιτών σε δωρεάν εξετάσεις στο διηνεκές. Ο ΙΣΑ θα παραμείνει στην πρώτη γραμμή, παρεμβαίνοντας δυναμικά για τη στήριξη του ιατρικού κόσμου και, κυρίως, για τη θωράκιση της δημόσιας υγείας».

Η επιτυχία του «Προλαμβάνω» κρίνεται πλέον από τη βιωσιμότητά του. Η μετάβαση από την έκτακτη χρηματοδότηση στον τακτικό προϋπολογισμό είναι το «crash test» για την αξιοπιστία της εθνικής στρατηγικής υγείας. Ο ΙΣΑ ξεκαθαρίζει ότι οποιαδήποτε διακοπή θα αποτελούσε πισωγύρισμα σε μια προσπάθεια που έχει ήδη αποφέρει καρπούς στην προστασία του πληθυσμού.

Η ΕΕΙΕΠ αναφέρει ότι οι εργαζόμενοι έδωσαν «συνέντευξη για ιατρικά θέματα-αυστηρώς προσωπικά δεδομένα, σε μη ιατρό» κάτι που παραβιάζει και την ιατρική δεοντολογία, καθώς και το ιατρικό απόρρητο. Το συγκεκριμένο άτομο σύμφωνα με την ΕΕΙΕΠ αναφέρεται ως «Επισκέπτρια Υγείας, Health & Life Coach». Η Ελληνική Εταιρεία Ιατρικής Εργασίας και Περιβάλλοντος ενημερώνει ότι θα κινηθεί νομικά, σε ποινικό, αστικό και διοικητικό επίπεδο, κατά παντός υπευθύνου.

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών (ΙΣΑ) με επιστολή του προς τον διοικητή του «Λαϊκού» Νοσοκομείου Αθηνών ζητά την άμεση διερεύνηση του θέματος, λόγω μείζονος σοβαρότητας και σπουδαιότητας.

«Κατά τα αναφερόμενα στην επισυναπτόμενη καταγγελία της Ελληνικής Εταιρείας Ιατρικής Εργασίας και Περιβάλλοντος, στο Νοσοκομείο σας οι εργαζόμενοι ειδοποιήθηκαν να προσέλθουν για συνέντευξη 5 λεπτών με την Ιατρό Εργασίας του Νοσοκομείου, ενώ η ως άνω φέρεται να μην είναι ούτε ιατρός εργασίας ούτε να κατέχει το δικαίωμα να ασκεί τέτοια καθήκοντα», αναφέρει ο ΙΣΑ στην επιστολή του προς τον διοικητή του Νοσοκομείου.

Όπως δήλωσε ο πρόεδρος του ΙΣΑ Γιώργος Πατούλης:

«Η καταγγελία της Ελληνικής Εταιρείας Ιατρικής Εργασίας και Περιβάλλοντος για εμπλοκή προσώπου χωρίς ιατρική ιδιότητα σε θέματα Ιατρικής Εργασίας στο Νοσοκομείο ”Λαϊκό” είναι εξαιρετικά σοβαρή και προκαλεί εύλογη ανησυχία.

Η προστασία των προσωπικών δεδομένων των εργαζομένων και ο σεβασμός στην ιατρική δεοντολογία είναι αδιαπραγμάτευτες αρχές. Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών ζητά την άμεση και σε βάθος διερεύνηση της υπόθεσης, καθώς και την απόδοση ευθυνών όπου προκύπτουν».

Ρούλα Σκουρογιάννη

Ειδικότερα, στις διαμαρτυρίες των Ιατρικών Συλλόγων, τις προηγούμενες εβδομάδες, για την εσπευσμένη έναρξη της εφαρμογής του νέου συστήματος ηλεκτρονικής συνταγογράφησης για τα φάρμακα, χωρίς να είναι ακόμα επαρκώς εκπαιδευμένοι οι γιατροί που καλούνται να χειριστούν το νέο σύστημα, προστίθενται πλέον, μετά την πρακτική δοκιμή, οι διαμαρτυρίες και αποδοκιμασίες των παθολόγων της χώρας που –έχοντας πλέον την εμπειρία από τη χρήση της πλατφόρμας– τονίζουν ότι προκαλεί αχρείαστη σύγχυση και πολλαπλές καθυστερήσεις, καθώς το νέο σύστημα «δεν είναι μόνο δυσλειτουργικό και αργό, αλλά πλήρως αναποτελεσματικό στην εξυπηρέτηση των πραγματικών αναγκών της δημόσιας υγείας».

Παράλληλα, κάνουν λόγο για την  ταχύτητα του συστήματος που είναι «τόσο αργή που καθιστά την ολοκλήρωση ακόμη και των πιο βασικών ενεργειών αδύνατη», ενώ επισημαίνουν ένα σοβαρό ενδεχόμενο για τον ΕΟΠΥΥ και τους ασφαλισμένους: «H κατάσταση αυτή απομακρύνει τους ασθενείς και τους λιγοστούς ιατρούς που έχουν απομείνει ως συμβεβλημένοι ή μη, από τις υπηρεσίες του ΕΟΠΥΥ, με άμεσο αποτέλεσμα την αναζήτηση ακριβών ιδιωτικών ασφαλιστικών λύσεων».

Αναλυτικά, οι Παθολόγοι της χώρας περιγράφουν την εμπειρία τους από την εφαρμογή του νέου συστήματος ηλεκτρονικής συνταγογράφησης ως εξής:

«H αλλαγή της πλατφόρμας ηλεκτρονικής συνταγογράφησης θεωρούμε ότι είναι ένα ανούσιο και σπάταλο εγχείρημα, το οποίο εγείρει σοβαρά ερωτήματα για την αποτελεσματικότητα και την σκοπιμότητα της. Παρά την αρχική παρουσίαση της αλλαγής ως μια κίνηση εκσυγχρονισμού των υπηρεσιών υγείας, η πραγματικότητα δείχνει ότι το νέο σύστημα είναι όχι μόνο περιττό, αλλά και πηγή κατευθυνόμενης σπατάλης πόρων.

Η νέα πλατφόρμα δεν απλοποίησε καμία διαδικασία, αντίθετα στη μεταφορά χάθηκαν διαδικασίες που σε ορισμένες περιπτώσεις ήταν ευεργετικές για τους χρήστες – ιατρούς. Οι διαχρονικές ελλείψεις στην τεχνική υποστήριξη και η μη επαρκής εξοικείωση, δημιουργούν αχρείαστη σύγχυση και πολλαπλές καθυστερήσεις.

Η αντικατάσταση ενός λειτουργικού συστήματος, με ένα όμοιο αμφιβόλου αποτελεσματικότητας, φανερώνει έλλειψη στρατηγικής και ορθολογικής διαχείρισης δημόσιων πόρων. Αν μάλιστα, συνδυαστεί με την υποχρεωτική χρήση του συστήματος των ηλεκτρονικών ραντεβού, πλήττει σοβαρά την καθημερινότητα ιατρών και ασθενών. Το νέο σύστημα δεν είναι μόνο δυσλειτουργικό και αργό, αλλά πλήρως αναποτελεσματικό στην εξυπηρέτηση των πραγματικών αναγκών της δημόσιας υγείας.

Η διαδικασία των ηλεκτρονικών ραντεβού, η οποία παρουσιάστηκε παράλληλα ως καινοτόμος λύση, αναμένεται να εξελιχθεί σε ένα μηχανισμό που αποσπά πλήρως τον γιατρό από τη φροντίδα του ασθενή. Συχνά, η ταχύτητα του συστήματος είναι τόσο αργή που καθιστά την ολοκλήρωση ακόμη και των πιο βασικών ενεργειών αδύνατη. H κατάσταση αυτή απομακρύνει τους ασθενείς και τους λιγοστούς ιατρούς που έχουν απομείνει ως συμβεβλημένοι ή μη, από τις υπηρεσίες του ΕΟΠΥΥ, με άμεσο αποτέλεσμα την αναζήτηση ακριβών ιδιωτικών ασφαλιστικών λύσεων.Εν κατακλείδι, το νέο σύστημα, αντί να βελτιώσει την πρόσβαση και τη λειτουργικότητα του Δημόσιου Συστήματος Υγείας, αποτυγχάνει παταγωδώς, αποξενώνοντας ασθενείς και ιατρούς. Η υγεία απαιτεί πρακτικές και αποτελεσματικές λύσεις, όχι γραφειοκρατία και κακοδιαχείριση. Αν δεν υπάρξουν ουσιαστικές παρεμβάσεις και χρηματοδότηση, ο ΕΟΠΥΥ κινδυνεύει να χάσει την εμπιστοσύνη και την στήριξη της κοινωνίας».

Ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών, επ’ αφορμής των αποκαλύψεων, για εμπλοκή ιατρών, σε παράνομες συνταγογραφήσεις επισημαίνει ότι καταδικάζει απερίφραστα παραβατικές συμπεριφορές μελών του ιατρικού κόσμου που προκαλούν βλάβη στη δημόσια υγεία και αποβαίνουν επιζήμιες για το σύστημα υγείας.

Ο ΙΣΑ αναμένει από την εισαγγελία τα στοιχεία των ιατρών που συνελήφθησαν προκειμένου να προχωρήσει στις πειθαρχικές διώξεις, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων του.

   Στην επιστολή, με αφορμή την υπόθεση Καλλιάνου, επισημαίνεται χαρακτηριστικά ότι «δυστυχώς δεν είναι η πρώτη φορά που εξελίσσεται ενώπιον μας το φαινόμενο των τηλεδικών. Εξελίσσεται μία δίκη όπου ο καθένας, είτε είναι γιατρός είτε όχι, είτε γνωρίζει τα πραγματικά περιστατικά και τα ιατρικά δεδομένα είτε όχι, εκφράζει τις απόψεις του για συγκεκριμένα περιστατικά. Αρμόδια να κρίνουν είναι μόνο τα διοικητικά όργανα και δικαστήρια».

   Ο ΙΣΑ τονίζει επίσης ότι «αποτελεί καθήκον της Πολιτείας να βάλει ένα τέλος σε τέτοια φαινόμενα που ενδεχόμενα αναίτια και πάντως- με βεβαιότητα- χωρίς απτές αποδείξεις επιχειρούν να εξευτελίσουν ιατρούς που δίνουν την καθημερινή μάχη για τον Έλληνα ασθενή και αμαυρώνουν το κύρος του Έλληνα ιατρού συλλήβδην.

   Πρόκειται αναμφίβολα για ένα εξέχουσας σημασίας ζήτημα που άπτεται του δημοσίου συμφέροντος και αφορά στη διαφύλαξη της δημόσιας υγείας. Στο πλαίσιο αυτό παρακαλούμε για τις άμεσες ενέργειές σας στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων σας».

Υπενθυμίζεται ότι οι εργαστηριακοί ιατροί διεκδικούν την κατάργηση του claw back και ο ΙΣΑ στηρίζει τις ενέργειές τους και εκφράζει την συμπαράστασή του, στα δίκαια αιτήματά τους.

Πρέπει να επισημανθεί ότι δρομολογείται το διαχρονικό αίτημα του ιατρικού κλάδου, για την υπογραφή συλλογικής σύμβασης, μεταξύ των ιατρικών συλλόγων και του ΕΟΠΥΥ.

Το επόμενο χρονικό διάστημα, θα είναι διαθέσιμη, η σχετική πλατφόρμα του ΙΣΑ, με την εξουσιοδότηση, για την υπογραφή της Συλλογικής Σύμβασης με τον Φορέα.

«Ενώνουμε τις δυνάμεις μας και ισχυροποιούμε τον ιατρικό κλάδο, στις δίκαιες διεκδικήσεις του», τονίζει ο ΙΣΑ.

Ειδικότερα, πραγματοποιήθηκαν, στη Βέροια το Σάββατο 9 Μαρτίου, οι εργασίες της Ολομέλειας Προέδρων Ιατρικών Συλλόγων, η οποία αποτελεί θεσμικό όργανο του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου, προκειμένου να συζητηθούν ζητήματα που αφορούν στην ιατρική κοινότητα και να ληφθούν αποφάσεις.

Το επίμαχο άρθρο 34

Η Ολομέλεια Προέδρων Ιατρικών Συλλόγων συζήτησε ζητήματα που σχετίζονται με το πρόσφατο υπό διαβούλευση σχέδιο νόμου του υπουργείου Εργασίας και κατέληξε στις εξής αποφάσεις:

1. Χαιρετίζει τις ρυθμίσεις που αποτυπώνονται σε δύο άρθρα του σχεδίου νόμου, τα οποία αφορούν στον Πανελλήνιο Ιατρικό Σύλλογο και συγκεκριμένα:

·        Άρθρο 33 Εκσυγχρονισμός του τρόπου λειτουργίας του Διοικητικού Συμβουλίου του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου – Τροποποίηση παρ. 1 και 6 άρθρου 283 ν. 4512/2018 και

·        Άρθρο 34 Δυνατότητα εκκίνησης της πειθαρχικής προδικασίας από το Διοικητικό Συμβούλιο του Πανελλήνιου Ιατρικού Συλλόγου ανεξαρτήτως της υποβολής καταγγελίας – Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 326 ν. 4512/2018

Η Ολομέλεια των Προέδρων των Ιατρικών Συλλόγων θεωρεί πως τα παραπάνω άρθρα κινούνται σε απολύτως θετική κατεύθυνση και επιλύουν σοβαρά προβλήματα και στρεβλώσεις.

Εδώ, πρέπει να αναφερθεί πως ο Ιατρικός Σύλλογος Αθηνών απέστειλε (στις 8/3/24, δηλαδή μία ημέρα πριν την σύγκληση της Ολομέλειας) επιστολή στον υπουργό Υγείας, Α. Γεωργιάδη, με την οποία ζητά την εξάλειψη του άρθρου 34 του νέου Σχεδίου Νόμου του υπουργείου Υγείας που προβλέπει την αδιανόητη (όπως τη χαρακτηρίζει) πειθαρχική παρέμβαση του ΠΙΣ, στους Ιατρικούς Συλλόγους της χώρας.
Ειδικότερα, οι αντιδράσεις του ΙΣΑ εστιάζουν στην Τροποποίηση παρ. 2 άρθρου 326 ν. 4512/2018, υποστηρίζοντας ότι: «Η ανωτέρω πρόβλεψη πρόκειται να δημιουργήσει θεμελιώδη και ανυπέρβλητα προβλήματα στην ουσιαστική και εύρυθμη λειτουργία των Ιατρικών Συλλόγων, και  στις σχέσεις τους με τον ΠΙΣ, ενώ παραγνωρίζει το γεγονός ότι οι γιατροί είναι μέλη και υπόκεινται στον πειθαρχικό έλεγχο των Ιατρικών Συλλόγων. Περαιτέρω με αυτόν τον τρόπο δημιουργείται μια συγκεντρωτική μορφή πειθαρχικού ελέγχου, η οποία θα έχει ως συνέπεια την δυσχερή λειτουργία στην αυτονομία των κατά τόπων Ιατρικών Συλλόγων. 

Τέλος οφείλουμε να σημειώσουμε πως ουδείς δικαιολογητικός λόγος τροποποίησης της ως άνω διάταξης του Ν. 4512/2018 υφίσταται, ως εκ τούτου ζητούμε την εξάλειψη της εν λόγω πρόβλεψης από την δημόσια ηλεκτρονική διαβούλευση».

2.  Σχετικά με το άρθρο 7 του σχεδίου νόμου, το οποίο φέρει τίτλο  «Όροι και προϋποθέσεις άσκησης ιδιωτικού έργου των ιατρών κλάδου Εθνικού Συστήματος Υγείας – Αντικατάσταση περ. α΄ παρ. 1 άρθρου 11 ν. 2889/2001» επαναβεβαιώθηκε από την Ολομέλεια των Προέδρων Ιατρικών Συλλόγων η πρόσφατα ειλημμένη απόφαση στη Γενική του Συνέλευση του ΠΙΣ, η οποία συγκλήθηκε στις 16 Δεκεμβρίου 2023.

Θεμελιώδης ανάγκη η διατήρηση καθαρών σχέσεων ανάμεσα στο δημόσιο και το ιδιωτικό σύστημα υγείας

Σημαντικά σημεία, τα οποία τονίστηκαν στην ολομέλεια, ήταν η ανάγκη πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης των γιατρών του ΕΣΥ και η ανάγκη τη διατήρηση καθαρών σχέσεων ανάμεσα στο δημόσιο και το ιδιωτικό σύστημα υγείας και κυρίως ανάμεσα στον γιατρό και τον ασθενή.

Συγκεκριμένα:

·        Ο ΠΙΣ τάσσεται υπέρ της πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης των γιατρών του ΕΣΥ, στους οποίους η πολιτεία οφείλει να αυξήσει σημαντικά τους μισθούς, προκειμένου να στελεχωθούν οι δημόσιες δομές υγείας με επαρκή αριθμό προσλήψεων, ώστε να εκλείψουν φαινόμενα υπερεργασίας και να καλυφθούν με ποιοτικές υπηρεσίες υγείας οι πολίτες. Τυχόν χορήγηση δυνατότητας σε ιατρούς του ΕΣΥ να ασκούν ιδιωτικό έργο, όπως το περιγραφόμενο στο άρθρο 7, θα αποδιαρθρώσει τα Νοσοκομεία και ΚΥ του ΕΣΥ και ταυτόχρονα θα προκαλέσει συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού με τους ιατρούς που δραστηριοποιούνται ως ελεύθεροι επαγγελματίες.

·        Ο ΠΙΣ θεωρεί θεμελιώδη ανάγκη τη διατήρηση καθαρών σχέσεων ανάμεσα στο δημόσιο και το ιδιωτικό σύστημα υγείας και κυρίως ανάμεσα στον γιατρό και τον ασθενή και προς αυτή την κατεύθυνση θα συνεχίσει να εκπληρώνει τον θεσμικό του ρόλο.

Ιατρικές αμοιβές – εργάσιμος χρόνος – δωρεά οργάνων

Η Ολομέλεια συζήτησε σχετικά με τον ετεροκαθορισμό των ιατρικών αμοιβών των αυτοαπασχολούμενων γιατρών από τις ασφαλιστικές εταιρείες και τα ιδιωτικά νοσηλευτήρια και κατέληξε σε αποφάσεις, προκειμένου να γίνει σεβαστός ο κώδικας ιατρικής δεοντολογίας.

Συζήτησε, επίσης, το ζήτημα του εργάσιμου χρόνου των γιατρών που απασχολούνται στο δημόσιο τομέα υγείας και τη συστηματική καταστρατήγηση των Οδηγιών της ΕΕ και των ΠΔ, που κύρωσαν αυτές τις Οδηγίες. Η Ολομέλεια κατέληξε στην ανάγκη προσφυγής στα αρμόδια όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, προκειμένου να επιβληθεί ο σεβασμός του εργάσιμου χρόνου των γιατρών και η αποτροπή φαινομένων εργασιακής εξουθένωσης.

Επίσης, η Ολομέλεια ασχολήθηκε με το θέμα της δωρεάς οργάνων και προτρέπει όλους τους ιατρούς της χώρας να καταστούν δωρητές οργάνων.

Πιο συγκεκριμένα, ο Σύλλογος ζητά να δοθεί η δυνατότητα και στους ιδιώτες ιατρούς να παρέχουν τις ιατρικές τους υπηρεσίες στα Νοσοκομεία του ΕΣΥ, ως ελευθεροεπαγγελματίες, «ενισχύοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών», όπως υποστηρίζει.

Ειδικότερα, στην επιστολή του ο ΙΣΑ αναφέρει τα εξής:
«Δια της παρούσης επιστολής μας επιθυμούμε να σας εκθέσουμε τις απόψεις μας επί του άρθρου 7 του Νέου Σχέδιου Νόμου του Υπουργείου Υγείας με τίτλο «Δράσεις δημόσιας υγείας – Ρυθμίσεις για την ενίσχυση του Εθνικού Συστήματος Υγείας».

Η ανωτέρω πρόβλεψη της δυνατότητας άσκησης ιδιωτικού έργου των ιατρών κλάδου Εθνικού Συστήματος Υγείας, για την οποία έχουμε εκθέσει τις απόψεις μας, θα πρέπει να ισχύσει και προς την αντίθετη κατεύθυνση, λαμβάνοντας την αντίστοιχη μέριμνα και για τους ιδιώτες ελευθεροεπαγγελματίες ιατρούς, οι οποίοι επιθυμούν να προσφέρουν τις ιατρικές τους υπηρεσίες στα Νοσοκομεία του ΕΣΥ.

Η πάγια θέση του Ιατρικού Συλλόγου Αθηνών  είναι πως όλοι οι γιατροί τόσο αυτοί που υπηρετούν στον Δημόσιο Τομέα, όσο και οι ιδιώτες ελευθεροεπαγγελματίες είναι ισότιμοι στην επιστημονικότητά τους. Τούτο έχουμε τονίσει πολλές φορές και στο ζήτημα της ισοτιμίας των ιατρικών πιστοποιητικών.

Κατά συνέπεια, φρονούμε ότι για λόγους ισότητας και ισονομίας, θα πρέπει να υπάρξει σχετική πρόβλεψη και να δοθεί η δυνατότητα και στους ιδιώτες ιατρούς να παρέχουν τις ιατρικές τους υπηρεσίες στα Νοσοκομεία του ΕΣΥ, ως ελευθεροεπαγγελματίες, ενισχύοντας κατ’ αυτόν τον τρόπο την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών».