Σκηνοθέτες διεθνούς αναγνώρισης έχουν απευθύνει έκκληση να σωθούν οι κινηματογραφικές αίθουσες εν μέσω της αυξανόμενης δημόσιας ανησυχίας για τον ρυθμό ανάπτυξης σε μια από τις παλαιότερες πρωτεύουσες της Ευρώπης.

Πρώτος πρώτος μάλιστα ο Κώστας Γαβράς που χαρακτήρισε την ύπαρξη των κινηματογράφων Ιντεάλ και Άστορ απαραίτητους για την απόλαυση του κινηματογράφου σε μια εποχή που η «βαρβαρότητα» των ταινιών που βλέπουμε  στην τηλεόραση και τα κινητά τηλέφωνα είναι διάχυτη.

Σε παρόμοιο βιντεοσκοπημένο μήνυμα, ο υποψήφιος για Όσκαρ σκηνοθέτης Γιώργος Λάνθιμος υπογράμμισε την «κοινωνική και πολιτιστική αξία» των δύο χώρων «στο κέντρο μιας τέτοιας πόλης».

«Θέλω να προσθέσω τη δική μου φωνή σε αυτούς που πρόσφατα εξέφρασαν την ανησυχία τους για την εξαφάνιση των ιστορικών κινηματογράφων», είπε ο Έλληνας σκηνοθέτης.

Καθώς η μάχη για τη διάσωση των κινηματογράφων εντείνεται, άλλοι τιτάνες της κινηματογραφικής βιομηχανίας παίρνουν θέση.

Πολιτιστική πόλη-φάντασμα

«Είμαστε ενωμένοι γιατί αυτοί οι κινηματογράφοι ισοδυναμούν με πολιτιστικά μνημεία», είπε ο Λευτέρης Χαρίτος, επικεφαλής της Ελληνικής Ακαδημίας Κινηματογράφου. «Το Ιντεάλ άνοιξε το 1921 και είναι σχεδόν τόσο παλιό όσο και ο ίδιος ο κινηματογράφος. Το να του κάνουν αυτό που θέλουν είναι σαν να σκοτώνουν την Ακρόπολη του κινηματογράφου στην Αθήνα. Είναι ντροπή ακόμη και να σκεφτόμαστε κάτι τέτοιο».

Ανάμεσα στους κορυφαίους σκηνοθέτες του κινηματογράφου και της τηλεόρασης της Ελλάδας, ο Χαρίτος μπορεί ακόμα να θυμάται έντονα την ευχαρίστηση των μεταμεσονύχτιων προβολών στο Ιντεάλ στις αρχές της δεκαετίας του ’90.

Τότε, η Αθήνα ήταν ένας καλλιτεχνικός κόμβος ταινιών, ενώ οι ουρές του αργά το βράδυ του κινηματογράφου χαρακτηριστικό της πρωτεύουσας. Το πρόσφατα ανακαινισμένο Ιντεάλ ήταν ανάμεσα στους 50 κινηματογράφους που βρίσκονται σε ακτίνα πέντε μιλίων από το κέντρο της πόλης. Τώρα είναι λιγότεροι από 10.

«Υπάρχει πολλή νοσταλγία για εκείνη την εποχή, και αυτός είναι εν μέρει ο λόγος που τόσοι πολλοί συνδέονται συναισθηματικά με αυτό», είπε ο Χαρίτος. «Πολλοί άνθρωποι που έχουν μεγαλώσει εδώ, που περνούσαν τα βράδια τους αφήνοντας να ονειρεύονται μπροστά στη μεγάλη οθόνη, απλά δεν θέλουν να δουν αυτό που κάποτε ήταν μια τόσο φωτεινή και ζωντανή πόλη να μετατρέπεται σε πολιτιστική πόλη-φάντασμα».

Την περασμένη εβδομάδα, περισσότεροι από 5.000 σινεφίλ μαζεύτηκαν στο Άστορ, το οποίο άνοιξε τις πόρτες του τη δεκαετία του 1940, σε μια ένδειξη αντίθεσης για το κλείσιμο των κινηματογράφων.

Καθώς η συζήτηση έχει στραφεί στο ακανθώδες ζήτημα της εμβέλειας του τουρισμού σε μια περιοχή όπου οι κάτοικοι εκδιώχθηκαν από τα σπίτια για να ανοίξουν χώρο για πλατφόρμες ενοικίασης όπως η Airbnb, οι κινηματογράφοι φαίνεται να αποτελούν σημείο καμπής.

Στον βωμό του τουρισμού

Για τους επικριτές που παραπονιούνται ότι οι κεντρικές λεωφόροι της Αθήνας γίνονται όλο και πιο ερημικές, η εκστρατεία έχει τονίσει τους φόβους για πολιτικές που θεωρούνται ότι θέτουν σε κίνδυνο τον τρόπο ζωής.

Με την εστίασή της στις ξένες επενδύσεις, η κεντροδεξιά κυβέρνηση έχει κατηγορηθεί για βραχυπρόθεσμο πνεύμα και υποκλοπή στα επιχειρηματικά συμφέροντα σε βάρος των μόνιμων κατοίκων.

Τόσο το Άστορ όσο και το Ιντεάλ στεγάζονται σε κτίρια ιδιοκτησίας του ΕΦΚΑ. Ο κρατικός οργανισμός ανακοίνωσε πρόσφατα ότι είχε μισθώσει το μαγικό τετράγωνο που στεγάζει το Ιντεάλ σε έναν ελληνικό όμιλο φιλοξενίας, ο οποίος αποκάλυψε αμέσως τα σχέδια να το μετατρέψει σε ένα πολυτελές ξενοδοχείο πέντε αστέρων – ένα έργο 36 εκατομμυρίων ευρώ (32 εκατ. £) που θα το έκανε, είπε η εταιρεία , δημιουργία «τουλάχιστον 150 θέσεων εργασίας». Το κτίριο που στεγάζει το Astor, το οποίο έχει επίσης μισθωθεί, πρόκειται να μετατραπεί σε γραφεία.

Απαντώντας στην κατακραυγή, το υπουργείο Πολιτισμού υποστήριξε ότι οι κινηματογράφοι δεν πληρούν τα κριτήρια για ενισχυμένη προστασία ως διατηρητέα κτίρια – σε αντίθεση με τους υπαίθριους θερινούς κινηματογράφους που έχουν λάβει προστασία.

Η ελληνική πρωτεύουσα, που κάποτε θεωρούνταν κυρίως ως αγωγός προς τα νησιά, έχει δει μια έκρηξη τουριστών τα τελευταία χρόνια, με μια φρενίτιδα κατασκευής ξενοδοχείων σε εξέλιξη για να καλύψει τη ζήτηση. Αλλά είναι η ανάπτυξη που πολλοί λένε ότι έχει ένα τίμημα.

Πηγή: in.gr

Όπως ανακοίνωσε το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού, οι συγκεκριμένοι κινηματογράφοι της Αθήνας δεν πληρούν τις προϋποθέσεις του νόμου 4858/2021, που σημαίνει ότι δεν μπορούν να χαρακτηριστούν ως μνημεία και να έχουν αυξημένη προστασία της συγκεκριμένης νομοθεσίας.

Η ανακοίνωση για τους κινηματογράφους «Ιντεάλ» και «Άστορ»

«Σύμφωνα με τον ν. 4858/2021 (περί προστασίας των αρχαιοτήτων και εν γένει της πολιτιστικής κληρονομιάς), το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού είναι αρμόδιο μόνον για τον χαρακτηρισμό της χρήσης ακινήτου, αποκλειστικά σε περίπτωση που το τελευταίο έχει χαρακτηρισθεί ως μνημείο, αρχαιολογικός χώρος ή ιστορικός τόπος, κατά τις διατάξεις του προαναφερθέντος νόμου

Οι συγκεκριμένοι κινηματογράφοι, “Ιντεάλ” και “Άστορ”, δεν πληρούν τις προϋποθέσεις που ορίζει ο νόμος 4858/2021, προκειμένου να χαρακτηριστούν ως μνημεία και να εμπίπτουν στην αυξημένη προστασία του συγκεκριμένου νόμου», αναφέρει το υπουργείο Πολιτισμού στη σχετική ανακοίνωση.

«Τον Δεκέμβριο του 2022 το ΥΠΠΟΑ απέστειλε τα ψηφίσματα και τις επιστολές φορέων του κινηματογράφου στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας προκειμένου να τα χειριστεί κατ’ αρμοδιότητα», καταλήγει η ανακοίνωση του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού για τους «Ιντεάλ» και «Άστορ».

Θυμίζουμε πως όπως είχε εξαρχής γίνει γνωστό, οι αίθουσες αντιμετώπισαν το ρεαλιστικό ενδεχόμενο της καταστροφής κι ύστερα από αντιδράσεις υπήρξε μια απάντηση (περίτεχνα ασαφής) από τον e-ΕΦΚΑ που δήλωνε αναφορικά με το Ιντεάλ πως «όσοι υποψήφιοι επενδυτές ήρθαν σε επαφή με τον e-ΕΦΚΑ βλέπουν θετικά τη διατήρηση της χρήσης της αίθουσας ως κινηματογράφου με ταυτόχρονη αναβάθμιση αυτής μέσα από την αξιοποίησή της και για θεατρικές παραστάσεις ή άλλες πολιτιστικές εκδηλώσεις».

Όπως αποκάλυψε πρόσφατα το Cinemagazine, ανάδοχος από τη σχετική απόφαση κατακύρωσης ορίστηκε η επιχείρηση «ΞΕΝΟΔΟΧΕΙΑ ΕΛΛΑΔΟΣ MITSIS COMPANY ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ» με μηνιαίο μίσθωμα 70.000 ευρώ και πως «στα πλάνα της συγκεκριμένης εταιρείας είναι η μετατροπή του κινηματογράφου ΙΝΤΕΑΛ σε συνεδριακό χώρο και θέατρο». Χωρίς φυσικά να τονίζεται πουθενά η αναμενόμενη αναλογία ανάμεσα στις λειτουργίες αυτές, για την ιστορίας 100 χρόνων αίθουσας.

Το ΥΠΕΝ πήρε πράγματι την πρωτοβουλία να ανακηρυχθούν το Ιντεάλ και το Άστορ διατηρητέοι ως προς την χρήση κινηματογράφοι, δίνοντας σύμφωνα με τη διαδικασία, 30 μέρες προθεσμία ώστε να υποβληθούν ενστάσεις. Όμως τελικά η αοριστία της απάντησης του e-ΕΦΚΑ έκρυβε πράγματι πίσω απόπειρα εκμετάλλευσης των αιθουσών. Όπως έγινε γνωστό, ο e-ΕΦΚΑ με έγγραφό του την τελευταία μέρα της διαδικασίας, προς την αρμόδια διεύθυνση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας, αιτείται τον μη χαρακτηρισμό ως διατηρητέας της χρήσης του κινηματογράφου Ιντεάλ, αλλά και του Άστορ.

Ως αποτέλεσμα, αυτή τη στιγμή η διαδικασία κήρυξης διατηρητέας της χρήσης των κινηματογράφων από το ΥΠΕΝ έχει παγώσει.

Ενόψει της οριστικής απόφασης για το μέλλον των ιστορικών αιθουσών (από τις τελευταίες που έχουν απομείνει λειτουργικές σε μια Αθήνα-ξενοδοχειακή μονάδα), τα ιστορικά σινεμά του κέντρου της Αθήνας ΙΝΤΕΑΛ, ΑΣΤΟΡ και ΙΡΙΔΑ (που επίσης βρίσκεται υπό υπαρξιακή απειλή) ανοίγουν τις πόρτες τους με δωρεάν προβολές και live για το κοινό, απευθύνοντας ένα κάλεσμα στήριξης σε όλους τους κατοίκους της πόλης, για τη συνέχιση της λειτουργίας τους, αλλά και για τον ίδιο τον κινηματογραφικό πολιτισμό της χώρας.

Το κάλεσμα γίνεται για την Κυριακή 2 Απριλίου, με δωρεάν προβολές και events, με τη στήριξη μεταξύ άλλων, των κινηματογραφικών φεστιβάλ Νύχτες Πρεμιέρας, φεστιβάλ γαλλόφωνου κινηματογράφου και εθνογραφικού φεστιβάλ της Αθήνας.

Οι προβολές θα ξεκινήσουν το απόγευμα και θα διαρκέσουν έως το βράδυ μέσα αλλά και έξω από τους κινηματογράφους, στην πλατεία Κοραή και στην Ακαδημίας 55, όπου θα στηθούν οθόνες.

To πρόγραμμα των δωρεάν προβολών:

• 18:00 | ΑΣΤΟΡ | Aftersun, της Σάρλοτ Γουέλς, 102λ.
• 18:30 | ΙΡΙΔΑ | Η Χρονιά με τα 13 Φεγγάρια, του Ράινερ Βέρνερ Φασμπίντερ, 124λ.
• 20:00 | ΑΣΤΟΡ | Brutalia: Μέρες Εργάσιμες, του Μανώλη Μαυρή, 26λ.
• 19:45 | ΠΛΑΤΕΙΑ ΚΟΡΑΗ | Cannibal Tours, του Ντένις Ο’Ρουρκ, 72λ.
• 20:45 | ΑΣΤΟΡ | Final Cut!, του Μισέλ Χαζιναβίσιους, 110λ.
• 21:00 | ΙΡΙΔΑ | Ποίηση Χωρίς Τέλος, του Αλεχάντρο Χοδορόφσκι, 128λ.
• 21:15 | ΠΛΑΤΕΙΑ ΚΟΡΑΗ | Ο Χαμένος τα Παίρνει Όλα, του Νίκου Νικολαϊδη, 120λ.
• 21:30 | ΑΚΑΔΗΜΙΑΣ 55 | Climax, του Γκασπάρ Νοέ, 96λ.
• 21:45 | ΙΝΤΕΑΛ | Το Μπλε Καφτάνι, της Μαριάμ Τουζάνι, 122λ.

LIVE @ΑΣΤΟΡ:

• 21:30 | Night in Athens
• 22:30 | Incirrina

Σε κοινή επιστολή τους προς τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Κώστα Σκρέκα, την οποία κοινοποιούν στον υφυπουργό Πολιτισμού Νικόλα Γιατρομανωλάκη και στον διοικητή e-ΕΦΚΑ Παναγιώτη Δουφεξή, τα σωματεία αναφέρουν ότι «ο e-ΕΦΚΑ, σε αντίθεση με προηγούμενη δημόσια τοποθέτησή του, διαφωνεί με αιτιολογίες -ειδικά στην περίπτωση του Ιντεάλ- που προκαλούν θυμηδία, χρησιμοποιώντας αποσπάσματα ημερίδων για το μέλλον του κινηματογράφου και παρουσιάζοντας την επιστροφή του Ιντεάλ στην προ 100 χρόνων χρήση του ως θεάτρου σαν φυσική εξέλιξη των καιρών (!)».

Ακολουθεί το πλήρες κείμενο της ανοιχτής επιστολής της ΕΣΠΕΚ, ΣΑΠΟΕ, ΕΕΝ:

«Παρακολουθούμε ήδη από πέρσι την υπόθεση της κήρυξης διατηρητέας χρήσης ή όχι ως κινηματογράφων των ιστορικών αιθουσών του κέντρου της Αθήνας ‘Αστορ και Ιντεάλ.

Το υπουργείο σας με αιτιολογική του έκθεση στις 23/01/2023 έχει ταχθεί υπέρ της διατηρητέας χρήσης και για τους δύο κινηματογράφους.

Παρόλα αυτά ο e-ΕΦΚΑ, σε αντίθεση με προηγούμενη δημόσια τοποθέτησή του, διαφωνεί με αιτιολογίες -ειδικά στην περίπτωση του Ιντεάλ- που προκαλούν θυμηδία, χρησιμοποιώντας αποσπάσματα ημερίδων για το μέλλον του κινηματογράφου και παρουσιάζοντας την επιστροφή του Ιντεάλ στην προ 100 χρόνων χρήση του ως θεάτρου σαν φυσική εξέλιξη των καιρών (!).

Αν δεν αλλάξει κάτι -επειδή έχει ήδη αναβληθεί δύο φορές- η επιτροπή του υπουργείου σας θα συνεδριάσει μέχρι τα τέλη Μαρτίου για να πάρει την οριστική απόφαση επί του θέματος.

Θέλουμε να δηλώσουμε, εν όψει της σημαντικής αυτής απόφασης, την πάγια θέση μας υπέρ της κήρυξης διατηρητέας χρήσης του Άστορ και του Ιντεάλ ως κινηματογράφων για το καλό του πολιτισμού της χώρας και της ζωής της πόλης μας.

Και καταλήγουμε λέγοντας πως σε περίπτωση αρνητικής απόφασης, θα αντιταχθούμε με κάθε μέσο και τρόπο».

Ο δήμαρχος Αθηναίων Κώστας Μπακογιάννης και η δημοτική παράταξη «Αθήνα Ψηλά», υπερψήφισε το ψήφισμα αυτό, με τον δήμαρχο Αθηναίων να τονίζει: «Οφείλουμε όλοι να διασφαλίσουμε και να διαφυλάξουμε τον χαρακτήρα των κινηματογράφων των Αθηνών. Ο κινηματογράφος Αελλώ είναι διατηρητέο μνημείο, ιστορικός τόπος βάσει ΦΕΚ του 95. Η χρήση της ταράτσας είναι επίσης διατηρητέα, ως θερινός κινηματογράφος βάσει ΦΕΚ του 97. Ο κινηματογράφος ‘Αστωρ δεν είναι διατηρητέος ως προς τη χρήση, βρίσκεται όμως εντός διατηρητέου κτιρίου, συνεπώς όποια αλλαγή είναι υπό την αίρεση του υπουργείου Πολιτισμού. Το Ιντεάλ είναι διατηρητέο μόνο ως προς το εστιατόριο και όχι ως προς τον κινηματογράφο… Ας κρατήσουμε το θετικό, ότι τουλάχιστον σε αυτό το θέμα όλοι μας βαδίζουμε στον ίδιο δρόμο» ανέφερε ο κ. Μπακογιάννης.

Συγκεκριμένα, το ψήφισμα που κατέθεσε η «Ανοιχτή Πόλη», αναφέρει:

«Το δημοτικό συμβούλιο της Αθήνας, θεωρεί κρίσιμη για τον χαρακτήρα, την μνήμη και τον πολιτιστικό πλούτο της πόλης, τη συνέχιση της λειτουργίας των 3 ιστορικών κινηματογραφικών αιθουσών του κέντρου, Ideal, Αστορ και και Αελλώ.

Η άρρηκτη σχέση των κινηματογραφικών αιθουσών με τον πολιτισμό και την ταυτότητα της τοπικής κοινωνίας, αναγνωρίζεται από την νομολογία του ΣτΕ και το ισχύον Σύνταγμα της χώρας. Επιβάλλει στο κράτος την ενίσχυση της κινηματογραφικής τέχνης.

Για το λόγο αυτό, καλούμε το υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού και κάθε άλλη αρμόδια Αρχή, να ενεργήσουν για την κήρυξη ως διατηρητέας, της χρήσης των ιστορικών κινηματογραφικών αιθουσών της Αθήνας, καθώς και να μεριμνήσουν για τη θεσμική προστασία τους ως χώρων πολιτισμού, στα πρότυπα της προστασίας που έχει εξασφαλιστεί με υπουργική απόφαση του 1997 για τους θερινούς κινηματογράφους της πόλης».

Στην αίθουσα του Ideal βρίσκονταν δεκάδες δημοσιογράφοι, καθώς πραγματοποιούνταν ειδική προβολή για τα μέσα μαζικής ενημέρωσης.

Ο δημοσιογράφος των εφημερίδων «ΝΕΑ» και «ΒΗΜΑ», Γιάννης Ζουμπουλάκης που βρισκόταν στην αίθουσα εξήγησε στο Mega ότι κατέρρευσε διπλανό κτίριο και από τα μπάζα η οροφή της αίθουσας στο σημείο δίπλα από τις τουαλέτες και σε μία μικρή αυλή που χρησιμοποιείται ως καπνιστήριο.

Ουσιαστικά ο κινηματογράφος Ideal ήταν παράπλευρη απώλεια από την κατέρρευση τους εγκαταλελειμένου διπλανού κτιρίου το οποίο κάποτε στέγαζε το Ελληνικού Ωδείου .

Πρόκειται για το πρώην Ωδείο «Λόττνερ», το οποίο ο Καλομοίρης μετονόμασε σε “Ελληνικό Ωδείο” το 1919
Σε αυτό το thread στο Twitter περιγράφεται η ιστορία του κτιρίου του Ελληνικού Ωδείου και το τι ακριβώς συνέβη χθες: