Τα στοιχεία προκύπτουν από τη μελέτη του Ινστιτούτου του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ) με τίτλο: «Το προφίλ σημαντικών αγορών του Ελληνικού Τουρισμού: long haul αγορές (ΗΠΑ, Καναδάς, Κίνα, Ινδία, Αυστραλία)» όπου παρουσιάζονται οι προτιμήσεις των ταξιδιωτών από σημαντικές μη ευρωπαϊκές αγορές, καθώς και τους παράγοντες που επηρεάζουν τις αποφάσεις τους για διακοπές. Η ανάλυση αποτελεί συνέχεια του πρώτου μέρους της μελέτης όπου παρουσιάστηκαν οι σημαντικές ευρωπαϊκές αγορές. Ως γνωστόν η Ελλάδα βρίσκεται στις πρώτες θέσεις των προτιμήσεων των ταξιδιωτών από Γερμανία, Μεγάλη Βρετανία και Γαλλία.

Η αγορά της Ινδίας (με 75%) και της Αυστραλίας (με 71%) εμφανίζουν την υψηλότερη πρόθεση για ταξίδια στο εξωτερικό, ενώ των ΗΠΑ συγκριτικά χαμηλότερη (με 54%). Η Ελλάδα είναι ψηλότερα στις προτιμήσεις των ταξιδιωτών από την Αυστραλία (12η, ξεπερνά την Ισπανία), τον Καναδά (12η) και τις ΗΠΑ (13η), και χαμηλότερα στην Κίνα (23η) και την Ινδία (37η).

Στην Κίνα, η Ελλάδα σημείωσε τη μεγαλύτερη βελτίωση, ανεβαίνοντας 8 θέσεις στις προτιμήσεις των ταξιδιωτών σε σχέση με το 2025. Η Ινδία συνιστά τη μεγαλύτερη μεσομακροπρόθεσμη ευκαιρία, λόγω της υψηλής ταξιδιωτικής ζήτησης, της ανάπτυξης της μεσαίας τάξης και της ενίσχυσης της αεροπορικής σύνδεσης μεταξύ των δύο χωρών.

Ταξίδια μεγάλων αποστάσεων άνω των 6 ωρών αεροπορικώς

Η προτίμηση των, υπό εξέταση αγορών, για ταξίδια μεγάλων αποστάσεων (πτήσεις άνω των 6 ωρών) και διάρκειας άνω των 5 ημερών δημιουργεί ευνοϊκές προϋποθέσεις για τη στρατηγική τοποθέτηση της Ελλάδας ως ελκυστικού προορισμού στις αγορές αυτές. Σημαντική αναπτυξιακή ευκαιρία για τον ελληνικό τουρισμό προσφέρουν οι μακρινές (long haul) αγορές εκτός Ευρώπης. Η Ελλάδα και το 2026 παρουσιάζει σαφώς πιο εδραιωμένη εικόνα σε Αυστραλία, Καναδά και ΗΠΑ, ενώ έχει να διανύσει περισσότερο δρόμο προκειμένου να προσελκύσει περισσότερους επισκέπτες από την Κίνα και την Ινδία.

Οι διαφορετικές ανάγκες καθεμιάς από τις 5 αυτές αγορές, οι οποίες αντιστοιχούν συνολικά σε ποσοστό μεγαλύτερο του 11% επί του συνόλου των εισπράξεων του ελληνικού τουρισμού, διαμορφώνουν την ανάγκη για διαφορετική στρατηγική προσέγγιση την οποία πρέπει να υιοθετήσει η χώρα μας ώστε να αυξήσει περαιτέρω το μερίδιό της ως προορισμός για ταξίδια πιο μακρινών αποστάσεων.

Η έρευνα διενεργήθηκε στις αρχές του 2026 και περιέχει πληθώρα ερωτήσεων σχετικές με την ταξιδιωτική συμπεριφορά τους επόμενους 12 μήνες, περιλαμβάνοντας συνεπώς τους καλοκαιρινούς μήνες που είναι καίριας σημασίας για τον ελληνικό τουρισμό.

Όπως προκύπτει, η προτίμηση των υπό μελέτη αγορών σε πτήσεις long haul (άνω των 6 ωρών), καθώς και σε ταξίδια με διάρκεια τουλάχιστον 5 ημερών, αναδεικνύουν ότι η Ελλάδα έχει σημαντικές προοπτικές να καθιερωθεί ως ελκυστικός προορισμός για τις αγορές αυτές, ενισχύοντας έτσι τη θέση της στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη. Ωστόσο,κάθε αγορά απαιτεί διαφορετική στρατηγική προσέγγιση, δεδομένου ότι παρουσιάζει διαφορετικά χαρακτηριστικά.

Κατάταξη Ελλάδας στις μακρινές αγορές

Η χώρα μας εμφανίζει ισχυρότερη θέση στην Αυστραλία, τον Καναδά και τις ΗΠΑ, ενώ υπολείπεται σημαντικά στην Ινδία και σε μικρότερο βαθμό στην Κίνα.

Σχετικά με τις χώρες που σκέφτονται οι υπό μελέτη αγορές να επισκεφθούν τους επόμενους 12 μήνες, η Ελλάδα βρίσκεται στην 12η θέση για την αγορά της Αυστραλίας (με 9%) και του Καναδά (με 8%) και στην 13η θέση για την αγορά των ΗΠΑ (με 8%). Αναφορικά με τις αγορές της Κίνας και της Ινδίας, η Ελλάδα βρίσκεται εκτός τοπ-15, στην 23η και 37η θέση (με 6% και 4%) αντίστοιχα, καθώς οι αγορές αυτές έχουν στις πρώτες θέσεις προτίμησης, κυρίως, ασιατικούς προορισμούς.

Eιδικά για την αγορά της Κίνας, η Ελλάδα ανέβηκε 8 θέσεις σε σχέση με το 2025 που βρισκόταν στην 31η θέση (με 4%). Για την αγορά της Ινδίας, η Ελλάδα έπεσε κατά 11 θέσεις, αλλά με μικρή διαφορά, μόλις -1,6 ποσοστιαία μονάδα σε σχέση με το 2025.

Κατάταξη Ελλάδας σε σχέση με ανταγωνιστικούς προορισμούς

Σχετικά με τους ανταγωνιστικούς προορισμούς της Ελλάδας στη Μεσόγειο, δηλαδή τις Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία, Πορτογαλία, Τουρκία και Κροατία, παρατηρείται ότι σε όλες τις μακρινές αγορές τις δύο πρώτες θέσεις καταλαμβάνουν η Γαλλία (πρώτη σε Κίνα και Ινδία) και η Ιταλία (πρώτη σε ΗΠΑ, Καναδά και Αυστραλία). Με εξαίρεση την Αυστραλία όπου η Ελλάδα (3η) προηγείται κατά μία θέση της Ισπανίας (4η), στις άλλες χώρες την τρίτη θέση έχει η Ισπανία και ακολουθεί η Ελλάδα στην τέταρτη (εκτός από την Ινδία που είναι 5η). Πορτογαλία, Τουρκία και Κροατία έπονται.

Τα χαρακτηριστικά ανά αγορά

Ως προς τα χαρακτηριστικά κάθε αγοράς, η Αυστραλία αναδεικνύεται ως η πιο ώριμη και άμεσα αξιοποιήσιμη αγορά, λόγω της υψηλής πρόθεσης ταξιδιού, της θετικής εικόνας της Ελλάδας και της προτίμησης για ταξίδια μεγάλης διάρκειας.

Οι ΗΠΑ και ο Καναδάς παραμένουν αγορές υψηλής αξίας, με έμφαση στον πολιτισμό, τη γαστρονομία, τις παραθαλάσσιες εμπειρίες και τα ποιοτικά τουριστικά προϊόντα. Η Κίνα αποτελεί αγορά με σημαντικές μελλοντικές προοπτικές. Η θεαματική βελτίωση της θέσης της Ελλάδας στις προτιμήσεις των Κινέζων υποδηλώνει αυξανόμενη αναγνωρισιμότητα και δυνατότητα περαιτέρω ανάπτυξης μέσω στοχευμένων ενεργειών προβολής και ενίσχυσης της αεροπορικής συνδεσιμότητας.

Η Ινδία συνιστά τη μεγαλύτερη μακροπρόθεσμη ευκαιρία. Παρά τη χαμηλή σημερινή θέση της Ελλάδας στις ταξιδιωτικές επιλογές των Ινδών, οι χώρες που προηγούνται της Ελλάδας μέχρι και κατά 9 θέσεις, έχουν διαφορά από την Ελλάδα έως 1 ποσοστιαία μονάδα. Επιπρόσθετα, η εξαιρετικά υψηλή πρόθεση ταξιδιού, η ταχεία ανάπτυξη της μεσαίας τάξης, η έντονη αναζήτηση νέων προορισμών και η έναρξη απευθείας αεροπορικών συνδέσεων μεταξύ Ελλάδας και Ινδίας, δημιουργούν σημαντικές προοπτικές, εφόσον εξειδικευθεί η κατάλληλη στρατηγική και ενισχυθεί η προβολή της χώρας στην Ινδία.

Αναφορικά με την πρόθεση διακοπών τους επόμενους 12 μήνες, όπως και την προηγούμενη χρονιά, οι Αμερικανοί διαφοροποιούνται από τις άλλες αγορές, σε όλες τις απαντήσεις, καταγράφοντας χαμηλότερα ποσοστά σχετικά με την πρόθεση και τον προγραμματισμό διακοπών στο εξωτερικό.

Παρεμφερή εικόνα με τις ΗΠΑ, έχει και η Κίνα. Τους επόμενους 12 μήνες σκοπεύει να κάνει διακοπές στο εξωτερικό το 54% των Αμερικανών και το 56% των Κινέζων, ενώ τα ποσοστά είναι αρκετά υψηλότερα στις άλλες αγορές, με τον Καναδά να είναι στο 68%, την Ινδία στο 75% και την Αυστραλία στο 71%. Ως προς τα προτεινόμενα είδη διακοπών στο εξωτερικό, για τους Αμερικανούς, τους Καναδoύς και τους Αυστραλούς προηγούνται οι διακοπές σε μέρη με αξιοθέατα και οι προορισμοί με παραλία, ενώ για τους Κινέζους και τους Ινδούς προηγείται η φύση και έπεται η παραλία.

Συνολικά, η Ελλάδα διαθέτει ισχυρά συγκριτικά πλεονεκτήματα, που ανταποκρίνονται στις κυρίαρχες τάσεις των αγορών αυτών: πολιτισμό, παραθαλάσσιο τουρισμό, γαστρονομία, φύση και αυθεντικές εμπειρίες. Η αξιοποίηση των ευκαιριών απαιτεί στοχευμένη προσέγγιση ανά αγορά, προσαρμοσμένη επικοινωνία και συνεχή ενίσχυση της διεθνούς τουριστικής ανταγωνιστικότητας μας.

Ειδικότερα, την περίοδο Ιανουαρίου–Ιουνίου 2025, καταγράφηκαν 10,3 εκατ. διεθνείς αεροπορικές αφίξεις, παρουσιάζοντας αύξηση κατά +556 χιλιάδες ταξιδιώτες, δηλαδή αύξηση κατά 5,7% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024.

Tον Ιούνιο καταγράφηκαν, σύμφωνα με το ΙΝΣΕΤΕ, περίπου 4 εκατ. αφίξεις, παρουσιάζοντας αύξηση +206 χιλ./+5,4% σε σχέση με τον Ιούνιο 2024. Ανοδική παραμένει η πορεία στις επιμέρους γεωγραφικές ενότητες την περίοδο Ιανουαρίου–Ιουνίου 2025.
Οι περισσότερες διεθνείς αεροπορικές αφίξεις καταγράφηκαν στην Κρήτη, με 1,9 εκατ. επιβάτες, αυξημένες κατά +86 χιλ./+4,7% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024.

Ακολούθησαν τα Δωδεκάνησα, με 1,5 εκατ. αφίξεις (+19 χιλ./+1,3%) και τα Ιόνια Νησιά, με 1,3 εκατ. επιβάτες, παρουσιάζοντας αύξηση +59 χιλ./+4,9%. Στην Πελοπόννησο, οι αφίξεις ανήλθαν σε 81 χιλ. επιβάτες (+7 χιλ./+9,7%). Αντίθετα, οι Κυκλάδες αποτέλεσαν τη μοναδική γεωγραφική ενότητα που σημείωσε μείωση, καθώς καταγράφηκαν 328 χιλ. αφίξεις, μειωμένες κατά -42 χιλ./-11,5% σε σύγκριση με το 2024.

Την περίοδο Ιανουαρίου-Μαΐου 2025, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις κατέγραψαν άνοδο κατά +12,7% σε σύγκριση με την αντίστοιχη περίοδο του 2024 και διαμορφώθηκαν στα 4.352 εκατ. €.

Η εξέλιξη αυτή οφείλεται τόσο στην αύξηση των εισπράξεων από κατοίκους των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά +10,9%, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 2.327 εκατ. €, όσο και στην άνοδο των εισπράξεων από κατοίκους των λοιπών χωρών κατά +15,1%, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 1.813 εκατ. €.

Αναλυτικότερα, οι εισπράξεις από κατοίκους των χωρών της ζώνης του ευρώ διαμορφώθηκαν στα 1.880 εκατ. €, αυξημένες κατά +3,6% ενώ οι εισπράξεις από κατοίκους των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης εκτός της ζώνης του ευρώ αυξήθηκαν κατά +57,2% και διαμορφώθηκαν στα 447 εκατ. €.

Oι εισπράξεις από τη Γερμανία κατέγραψαν άνοδο κατά +9,9% και διαμορφώθηκαν στα 772 εκατ. € ενώ οι εισπράξεις από τη Γαλλία μειώθηκαν κατά -7,8% και διαμορφώθηκαν στα 264 εκατ. €. Μειωμένες κατά -4,8% ήταν και οι εισπράξεις από την Ιταλία, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 165 εκατ. €. Από τις υπόλοιπες χώρες, άνοδο κατά +13,3% παρουσίασαν οι εισπράξεις από το Ηνωμένο Βασίλειο, οι οποίες διαμορφώθηκαν στα 481 εκατ. € ενώ και οι εισπράξεις από τις ΗΠΑ αυξήθηκαν κατά +15,9% και διαμορφώθηκαν στα 457 εκατ. €.

Ενδεικτικά, από τις εκθέσεις ανά Περιφέρεια και με βάση τα στοιχεία για τον εισερχόμενο τουρισμό του 2022, προκύπτει ότι το Νότιο Αιγαίο με εισπράξεις 4,7 δισ. ευρώ διατηρεί την πρώτη θέση ανάμεσα στις 13 Περιφέρειες, έχοντας μερίδιο που ανέρχεται στο 27% επί του συνόλου των τουριστικών εισπράξεων. Από την άλλη πλευρά, καταγράφεται μία σημαντική επίδοση για τα Ιόνια νησιά που το 2022 πήραν την πρωτιά ως προς τη Μέση Δαπάνη ανά Επίσκεψη, με σημαντικό, διψήφιο ποσοστό αύξησης κατά 31% σε σχέση με το 2019, φτάνοντας τα 821 ευρώ. Στον αντίποδα, η Περιφέρεια με τις χαμηλότερες τουριστικές εισπράξεις πανελλαδικά είναι η Δυτική Μακεδονία, με μόλις 49 εκατ. ευρώ, ενώ στην Περιφέρεια Ηπείρου καταγράφεται η χαμηλότερη Μέση Δαπάνη Ανά Επίσκεψη, με 240 ευρώ, στοιχεία που αναδεικνύουν τις δυνατότητες τουριστικής ανάπτυξης των δύο Περιφερειών.

Ως προς τα μερίδια των επισκέψεων από τον εισερχόμενο τουρισμό, «πρωταθλητής» παραμένει το Νότιο Αιγαίο, αν ληφθεί υπόψη ότι με 6,7 εκατ. επισκέψεις, υποδέχθηκε πάνω από το 1/5 (το 21%) επί του συνόλου. Επιπλέον, η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, με ένα μερίδιο 18% (όσο σχεδόν και η Αττική) και 5,6 εκατ. επισκέψεις διατηρεί υψηλό ποσοστό λόγω και του οδικού τουρισμού. Από την άλλη, στο ελάχιστο – 1% – είναι το μερίδιο των επισκεπτών στο Βόρειο Αιγαίο, όπως και στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας.

Σε σχέση με τα ποιοτικά στοιχεία στον τομέα της διαμονής, συνολικά η Ελλάδα έχει πολύ υψηλό επίπεδο ικανοποίησης των πελατών ξενοδοχείων, με βαθμολογία 87% στο συνολικό δείκτη ικανοποίησης-GRI με βάση τις σχετικές κριτικές. Από τις 13 Περιφέρειες της χώρας, δύο Περιφέρειες συγκεντρώνουν βαθμολογία άνω του 90%, η Ήπειρος (90,8%) και οι Κυκλάδες (90,2%), ενώ η Αττική και τα Ιόνια Νησιά έχουν τα συγκριτικά χαμηλότερα -αν και αρκετά υψηλά- ποσοστά με 85% και 84,5% αντίστοιχα. Ο πολιτιστικός πλούτος της χώρας, με αρχαίους αλλά και σύγχρονους πόρους, καθώς και τα περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης στους ελληνικούς προορισμούς αποτυπώνονται σε όλες τις Περιφέρειες. Για παράδειγμα, στην Ελλάδα υπάρχουν 867 παραδοσιακοί οικισμοί, με τους περισσότερους να βρίσκονται στις Κυκλάδες (163), την Πελοπόννησο (149), την Κρήτη (99) και τα Ιόνια Νησιά (84).

Οι εκθέσεις του INSETE, μεταξύ άλλων, περιλαμβάνουν δεδομένα για το φυσικό και κοινωνικοοικονομικό περιβάλλον κάθε Περιφέρειας, τους τουριστικούς της πόρους, το μέγεθος της τουριστικής οικονομίας και απασχόλησης, τα βασικά μεγέθη και τους δείκτες εισερχόμενου τουρισμού (αφίξεις, διανυκτερεύσεις, εισπράξεις, πληρότητα κλπ.), την αεροπορική, θαλάσσια και οδική κίνηση, τις επισκέψεις και εισπράξεις σε μουσεία και αρχαιολογικούς χώρους, τις τουριστικές υποδομές και τους βασικούς δείκτες απόδοσης και αξιολόγησης των ξενοδοχείων.

Ο κ. Ηλίας Κικίλιας, Γενικός Διευθυντής του ΙΝΣΕΤΕ δήλωσε σχετικά: «Η Ελλάδα έχει ένα ισχυρό τουριστικό προϊόν με μεγάλη ποικιλία κι αναπτυξιακή δυναμική. Το ΙΝΣΕΤΕ, με τις ετήσιες εκθέσεις των Περιφερειών σε συνδυασμό με τη μελέτη «Ελληνικός Τουρισμός 2030 | Σχέδια Δράσης», παρέχει στις Περιφέρειες, τους φορείς και όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη εργαλεία και στοιχεία για να σχεδιάσουν στοχευμένες στρατηγικές ανάπτυξης. Μέσα από τις προτάσεις μας στοχεύουμε στην άμβλυνση της εποχικότητας, στη χωρική διεύρυνση της τουριστικής δραστηριότητας σε περιοχές με δυνατότητες καθώς και στην αύξηση της Μέσης Δαπάνης και της διάρκειας παραμονής των επισκεπτών. Ταυτόχρονα, η ολιστική προσέγγιση των προορισμών, με βάση τις τοπικές ιδιαιτερότητες και τις αναγκαίες επενδύσεις σε υποδομές, είναι απαραίτητη για μια ισόρροπη ανάπτυξη που θα ωφελήσει τους μόνιμους κατοίκους, ενώ θα συμβάλλει στη δημιουργία μιας ανταγωνιστικής τουριστικής εμπειρίας.»

Σύμφωνα με το ΙΝΣΕΤΕ, οι αριθμοί αποτυπώνουν την ανθεκτικότητα και τη δυναμική του τουρισμού, καθώς το 2022 σηματοδότησε την έξοδο από την πανδημία, έχοντας μάλιστα στη διάρκεια των πρώτων μηνών και σχετικούς περιορισμούς.

Το Νότιο Αιγαίο με μερίδιο 27% επί των εισπράξεων, η Κρήτη με 21%, η Αττική με 17%, τα Ιόνια νησιά με 15% και η Κεντρική Μακεδονία με 9% συγκεντρώνουν σχεδόν το 90% των εισπράξεων. Την ίδια στιγμή, όπως σημειώνει το ΙΝΣΕΤΕ, για τους υπόλοιπους προορισμούς ανά την Ελλάδα είναι δεδομένη η «κρυμμένη υπεραξία» ξεκινώντας από το ισχυρό αποτύπωμα του πολιτισμού σε όλη τη χώρα, αλλά και σε μία σειρά από αξιοθέατα και δραστηριότητες: από τον θαλάσσιο τουρισμό (μαρίνες, γαλάζιες σημαίες, καταδυτικούς προορισμούς κ.α.) μέχρι την αξιοποίηση των ορεινών προορισμών της χώρας (πεζοπορία, ορειβατικά καταφύγια, αναρριχητικά πεδία, χιονοδρομικά κέντρα, canoe- kayak- rafting κ.α.) και από τους παραδοσιακούς οικισμούς μέχρι την πλούσια γαστρονομία και τις περιοχές που προσφέρονται για οινοτουρισμό.

Ανοδική τάση στις αεροπορικές αφίξεις

Με βάση τα στοιχεία της έκθεσης, η πλειονότητα των τουριστών της χώρας έρχονται με αεροπλάνο και ακολουθούν οι οδικές αφίξεις, με πολύ μικρά ποσοστά για το πλοίο και το τρένο. Μάλιστα η τάση στις αεροπορικές αφίξεις έχει ενισχυθεί για την περίοδο από το 2019 και μετά, αν ληφθεί υπόψη ότι το ποσοστό τους έχει αυξηθεί από 66% το 2019 σε 76% το 2022, ενώ αντίθετα μειώθηκε στις υπόλοιπες κατηγορίες: αυτοκίνητο από 31% το 2019 σε 22% το 2022, πλοίο από 3% το 2019 σε 2% το 2022 και τρένο από μόλις 0,02% το 2019 στο 0,01% το 2022. Όπως, ωστόσο, προαναφέρθηκε το 2022 δεν ήταν ένα «κανονικό» τουριστικό έτος. Σε σχέση με την εποχικότητα του ελληνικού τουρισμού, ο κύριος όγκος των αφίξεων παραδοσιακά εντοπίζεται στο τρίτο τρίμηνο, με την περίοδο Ιουλίου- Σεπτεμβρίου να συγκεντρώνει το 56% των αφίξεων των επισκεπτών της χώρας, με βάση τόσο τα στοιχεία του 2022 όσο και του 2019.

Στοχευμένη στρατηγική σε 5 πυλώνες

Το ΙΝΣΕΤΕ σημειώνει πως «η επόμενη μέρα προϋποθέτει στοχευμένη στρατηγική την οποία ο ΣΕΤΕ, έχει οριοθετήσει σε πέντε κεντρικούς πυλώνες, που περιλαμβάνουν: τις υποδομές, τις επενδύσεις και την ανταγωνιστικότητα, την αποτελεσματική διαχείριση των προορισμών, την αγορά εργασίας και τη βιωσιμότητα».

Σε εθνικό επίπεδο, εκτιμάται ότι στην αιχμή της θερινής σεζόν του 2021, 53.249 θέσεις εργασίας δεν καλύφθηκαν από τις 244.124 θέσεις εργασίας που προβλέπονται βάσει οργανογράμματος στα ξενοδοχεία. Δηλαδή το ποσοστό έλλειψης ανέρχεται σε 22% ή περισσότερες από 1 στις 5 θέσεις δεν καλύφθηκαν. Το ποσοστό είναι παρόμοιο σε όλα τα τμήματα λειτουργίας των ξενοδοχείων και κυμαίνεται από 21% έως 24%.

Αυτό αναφέρεται σε μελέτη του Ινστιτούτου του Συνδέσμου Ελληνικών Τουριστικών Επιχειρήσεων (ΙΝΣΕΤΕ) με θέμα «Απασχόληση και ελλείψεις εργατικού δυναμικού στα ελληνικά ξενοδοχεία στην αιχμή της θερινής σεζόν 2021» η οποία εκπονήθηκε με την αξιοποίηση στοιχείων πρωτογενούς έρευνας που διενήργησε το Ινστιτούτο Τουριστικών Ερευνών και Προβλέψεων (ΙΤΕΠ) του Ξενοδοχειακού Επιμελητηρίου Ελλάδος (ΞΕΕ) στα μέλη του ΞΕΕ.

Η έλλειψη προσωπικού στην αιχμή της σεζόν υπήρχε και σε προηγούμενες χρονιές, ειδικά σε πολλά νησιά και απομακρυσμένες περιοχές, αλλά οξύνθηκε σε μεγάλο βαθμό λόγω της πανδημίας. Η συνολική αντιμετώπισή του, καθώς και η ανάδειξη των δυνατοτήτων απασχόλησης στον τομέα, αποτελούν πρώτης προτεραιότητας θέματα για τον ελληνικό τουρισμό, προκειμένου να διατηρήσει το υψηλό επίπεδο εξυπηρέτησης και φιλοξενίας, το ισχυρότερο, ίσως, σημείο υπεροχής του σε σχέση με τον ανταγωνισμό.

Απασχόληση και ελλείψεις ανά ειδικότητα

Το 50% του συνόλου των θέσεων εργασίας που δεν καλύφθηκαν, σχεδόν 26.500 θέσεις, αντιστοιχούν στις ειδικότητες Καμαριέρα, Receptionist, Σερβιτόρος, Βοηθός Σερβιτόρου, Λαντζέρης, Barista και Τεχνική Υποστήριξη / Συντήρηση.

Ειδικότερα, οι μεγαλύτερες ελλείψεις παρουσιάζονται σε Καμαριέρες (7.303 κενές θέσεις / 14% του συνόλου των ελλείψεων και 19% επί του συνόλου των θέσεων που προβλέπονται στα οργανογράμματα για τη συγκεκριμένη ειδικότητα), σε Σερβιτόρους (5.027 / 9% των ελλείψεων και 23% των αντίστοιχων προβλεπόμενων θέσεων), σε Βοηθούς Σερβιτόρου (3.883 / 7% των ελλείψεων και 24% των αντίστοιχων προβλεπόμενων θέσεων) και σε Receptionists (3.638 / 7% των ελλείψεων και 17% των προβλεπόμενων θέσεων). Ακολουθούν οι Barista / Barman-Barwoman (2.389 / 4% και 23% αντίστοιχα), Λαντζέρης (2.244 / 4% και 21% αντίστοιχα) και Τεχνική Υποστήριξη / Συντήρηση (1.988 / 4% και 21% αντίστοιχα).

Η ειδικότητα με τη μεγαλύτερη ποσοστιαία έλλειψη σε σχέση με τις προβλεπόμενες θέσεις είναι Sommelier (47% ή 284 άτομα), ακολουθούμενη από Βοηθό Receptionist (39% / 1.861), Στέλεχος Marketing (36% / 1.192) και Στέλεχος Guest Relations (35% / 1.037).

Από πλευράς τμημάτων, οι περισσότερες ελλείψεις είναι στο F&B (13.647 / 26% του συνόλου των ελλείψεων και 24% των αντίστοιχων προβλεπόμενων θέσεων) και στο Housekeeping (12.982 / 24% και 21% αντίστοιχα) και ακολουθούν Front Office (8.809 / 17% και 22% αντίστοιχα) και Κουζίνα (8.748 / 16% και 22% αντίστοιχα). Το 50% των συνολικών ελλείψεων προσωπικού καταγράφηκε στα τμήματα F&B και Housekeeping.

Από το σύνολο των 10.050 ξενοδοχείων που υπάρχουν στην Ελλάδα, το 38% (3.780 ξενοδοχεία) εμφανίζει έλλειψη σε τουλάχιστον μία θέση Kαμαριέρας, το 30% (3.027 ξενοδοχεία) σε Receptionist, το 27% (2.751 ξενοδοχεία) σε Σερβιτόρο και το 18% σε Bοηθό Σερβιτόρου (1.811 ξενοδοχεία) και Barista (1.800 ξενοδοχεία).

Οι κενές θέσεις εργασίας ανά κατηγορία και μέγεθος ξενοδοχείου

Οι κατηγορίες 4 και 5 αστέρων αντιπροσωπεύουν το 56% του συνόλου των θέσεων βάσει οργανογράμματος ‒ 68.175 και 67.147 αντίστοιχα. Οι περισσότερες ελλείψεις προσωπικού παρατηρούνται στα 4 αστέρων (14.641, 27% των συνολικών ελλείψεων) και στα 3 αστέρων ξενοδοχεία (13.687, 26%). Τα 5 αστέρων ξενοδοχεία παρουσιάζουν τις ποσοστιαία λιγότερες ελλείψεις (17%) σε σχέση με τις ανάγκες τους, ενώ τα 2 και 3 αστέρων τις ποσοστιαία περισσότερες ελλείψεις (25% και 26% αντίστοιχα).

Σε απόλυτα νούμερα οι περισσότερες ελλείψεις (17.107 θέσεις εργασίας ή 32% του συνόλου) παρουσιάζονται στα Μικρά ξενοδοχεία (21-50 δωμάτια) και ακολουθούν με μικρή διαφορά τα Μεγάλα (>101 δωμάτια) με 16.456 / 31% του συνόλου. Όμως, αναλογικά με τις θέσεις στα οργανογράμματά τους, τα Μικρά ξενοδοχεία παρουσιάζουν το υψηλότερο ποσοστό ελλείψεων (26%) και τα Μεγάλα το χαμηλότερο (18%).

Η εικόνα στα συνεχούς και εποχικής λειτουργίας ξενοδοχεία

Οι ελλείψεις προσωπικού στα ξενοδοχεία εποχικής λειτουργίας (40.872 θέσεις εργασίας ή 77% των συνολικών ελλείψεων) είναι περίπου 3,5 φορές υψηλότερες των ξενοδοχείων συνεχούς λειτουργίας (12.376 θέσεις ή 23% των συνολικών ελλείψεων). Δεν υπάρχει, ωστόσο, ουσιαστική διαφορά στο ποσοστό ως προς τις ανάγκες / οργανόγραμμα, που είναι 22% στα εποχικής έναντι 21% στα συνεχούς, λόγω του ότι τα εποχικής λειτουργίας απασχολούν –στην αιχμή της σεζόν– περίπου 3,5 φορές περισσότερους εργαζόμενους (183.919 ή 75% του συνόλου για τα εποχικής λειτουργίας και 60.205 ή 25% για τα συνεχούς λειτουργίας). Από την άλλη πλευρά, είναι αναλογικά περισσότερες οι περιπτώσεις των ξενοδοχείων εποχικής λειτουργίας που παρουσιάζουν κάποια έλλειψη, πιθανώς λόγω του ότι διαθέτουν ελάχιστο μόνιμο προσωπικό και πρέπει να προβούν σε (επανα)προσλήψεις στην αρχή της κάθε σεζόν.

Οι ελλείψεις ανά γεωγραφική περιοχή

Στη Κεντρική Ελλάδα δεν καλύφθηκαν περίπου 1 στις 3 θέσεις εργασίας, σε Ιόνιο, Β. Αιγαίο, Ήπειρο και Θεσσαλία περίπου 1 στις 4, στις περιοχές Ν. Αιγαίο, Κρήτη, Πελοπόννησο, Μακεδονία και Θράκη περίπου 1 στις 5 και στην Αττική περίπου 1 στις 7 θέσεις εργασίας.

Αναλυτικότερα, το 25% των συνολικών ελλείψεων (13.373 κενές θέσεις εργασίας) καταγράφηκε στο Ν. Αιγαίο, το 19% (10.183 θέσεις) στην Κρήτη, το 16% (8.295 θέσεις) στην Μακεδονία -Θράκη και το 13% (7.106 θέσεις) στα Ιόνια νησιά.