Στις 45 από τις 53 χώρες της περιοχής που καλύπτει ο ΠΟΥ Ευρώπης – η οποία εκτείνεται ως την κεντρική Ασία— καταγράφηκαν 56.634 κρούσματα ιλαράς και τέσσερις θάνατοι τους πρώτους μήνες του 2024, σύμφωνα με τα στοιχεία.

Πρόκειται για μόλις 5.000 λιγότερα κρούσματα από όσα είχαν καταγραφεί ολόκληρο το 2023, όταν είχαν εντοπιστεί 61.070 κρούσματα και 13 θάνατοι σε 41 χώρες.

Ο αριθμός είναι εξάλλου 60 φορές υψηλότερος από το 2022, όταν είχαν καταγραφεί μόλις 941 κρούσματα ιλαράς.

«Ακόμη και ένα κρούσμα ιλαράς θα έπρεπε να αποτελεί έκτακτη έκκληση για δράση», τόνισε ο Χανς Κλούγκε, διευθυντής του ΠΟΥ Ευρώπης.

«Καλώ όλες τις χώρες να λάβουν άμεσα μέτρα, ακόμη και όταν η γενική εμβολιαστική κάλυψη είναι υψηλή, προκειμένου να εμβολιάσουν τους ευάλωτους, να αντιμετωπίσουν ελλείμματα ανοσίας και να εμποδίσουν έτσι τον ιό να εγκατασταθεί σε όλη την κοινότητα», πρόσθεσε.

Ιογενής και μεταδοτική ασθένεια, η ιλαρά συχνά είναι ήπια, ωστόσο μπορεί να προκαλέσει σοβαρές επιπλοκές στο αναπνευστικό και νευρικό σύστημα. Επηρεάζει κυρίως τα παιδιά, αλλά όχι αποκλειστικά. Το 2023 σχεδόν τα μισά κρούσματα αφορούσαν παιδιά κάτω των 5 ετών.

«Αυτό αντικατοπτρίζει τον αριθμό των παιδιών που στη διάρκεια της πανδημίας δεν έκαναν τα εμβόλια ρουτίνας κατά της ιλαράς και άλλων ασθενειών που μπορούν να προληφθούν μέσω του εμβολιασμού», αποκάλυψε ο ΠΟΥ σε ανακοίνωσή του, αναφέροντας ότι εντοπίστηκαν κρούσματα σε 27 από τις 33 χώρες όπου ο ιός της ιλαράς έχει εξαλειφθεί.

Το Καζακστάν, το Αζερμπαϊτζάν και η Ρωσία είναι οι πλέον πληγείσες χώρες με περισσότερα από 36.000, 28.000 και 18.000 κρούσματα αντίστοιχα από τον Απρίλιο του 2023 ως τον Μάρτιο του 2024.

Με 1.008 κρούσματα η Βρετανία βρίσκεται μπροστά από την Αυστρία (456 κρούσματα) και είναι η χώρα της δυτικής Ευρώπης όπου έχει εξαπλωθεί περισσότερο η ιλαρά, η οποία θεωρείτο ότι είχε εξαλειφθεί το 2021.

Κατεπείγουσα εγκύκλιος για την ιλαρά

Στην εγκύκλιο που απεστάλη σε όλες τις μονάδες υγείας της χώρας επισημαίνεται ότι «κρίνεται αναγκαία η λήψη μέτρων στους Χώρους Παροχής Φροντίδας Υγείας (ΧΠΦΥ)».

Το υπουργείο Υγείας λαμβάνει υπόψη:

• Την κατά τουλάχιστον 30 φορές παρατηρούμενη αύξηση κρουσμάτων ιλαράς και την εμφάνιση επιδημικών εξάρσεων του νοσήματος στην Ευρώπη από τις αρχές του 2023, σύμφωνα με τα στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
• Την καταγραφή στη χώρα μας των πρώτων 6 επιβεβαιωμένων κρουσμάτων ιλαράς από τον Ιανουάριο 2024, εκ των οποίων τα 3 αφορούν σε εργαζόμενους σε Χώρο Παροχής Φροντίδας Υγείας (ΧΠΦΥ).
• Την υψηλή μεταδοτικότητα του νοσήματος, με ποσοστό δευτερογενούς προσβολής έως και 90% μεταξύ των επίνοσων ατόμων.
• Τον αυξημένο κίνδυνο έκθεσης και νόσησης των εργαζομένων σε ΧΠΦΥ που δεν διαθέτουν ανοσία έναντι της ιλαράς αλλά και τον κίνδυνο μετάδοσης στους ασθενείς με αποτέλεσμα διασπορά του νοσήματος και πρόκληση συρροών.

Γι αυτό και ζητά να υπάρχει:

1. πρόληψη και έλεγχος μετάδοσης ιλαράς σε ΧΠΦΥ και μέτρων προφύλαξης για τους επαγγελματίες υγείας
2. δήλωση περιστατικών ιλαράς στον ΕΟΔΥ
3. λήψεως και αποστολής δειγμάτων για επιβεβαίωση κρουσμάτων ιλαράς

Επιπλέον, κρίνεται αναγκαία η «αποτύπωση της κατάστασης ανοσίας έναντι της ιλαράς όλων των εργαζομένων στα νοσοκομεία και κέντρα πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας της χώρας, ώστε να ενισχυθεί η προστασία των επίνοσων εργαζομένων με εμβολιασμό και να προληφθεί η περαιτέρω μετάδοση του νοσήματος».

Την ευθύνη για το δελτίο καταγραφής για την αξιολόγηση της κατάστασης ανοσίας έναντι της ιλαράς όλων των εργαζομένων σε ΧΠΦΥ θα πρέπει να συμπληρωθεί με ευθύνη των Διοικήσεων και των Επιτροπών Νοσοκομειακών Λοιμώξεων (ΕΝΛ) και την αρωγή των διευθύνσεων κλινικών και τμημάτων καθώς και των ιατρών εργασίας, ανάλογα με τις δυνατότητες και τις ιδιαίτερες συνθήκες της κάθε υγειονομικής μονάδας.

Οι επικεφαλής των υγειονομικών υπηρεσιών προειδοποίησαν ότι τα κρούσματα εξακολουθούν να αυξάνονται και ότι απαιτούνται «επείγοντα μέτρα» για την πρόληψη περαιτέρω εξάπλωσης.

Ανησυχία στον ΠΟΥ για την ιλαρά στην Ευρώπη

Μιλώντας για την κατάσταση στην Ευρώπη, ο Δρ Χανς Κλούγκε, περιφερειακός διευθυντής του ΠΟΥ, δήλωσε: «Έχουμε δει, στην περιοχή, όχι μόνο μια 30πλάσια αύξηση των κρουσμάτων ιλαράς, αλλά και σχεδόν 21.000 νοσηλείες και πέντε θανάτους που σχετίζονται με την ιλαρά. Αυτό είναι ανησυχητικό». «Ο εμβολιασμός είναι ο μόνος τρόπος για την προστασία των παιδιών από αυτή τη δυνητικά επικίνδυνη ασθένεια».

Σημειώνεται ότι στη Βρετανία -και όχι μόνο- έχει ήδη σημάνει συναγερμός για έξαρση της ασθένειας.

Τι είναι η ιλαρά, πόσοι άνθρωποι νοσηλεύτηκαν το 2023, πόσοι κατέληξαν

Η ιλαρά μπορεί να είναι μια σοβαρή ασθένεια σε οποιαδήποτε ηλικία. Συχνά ξεκινά με υψηλό πυρετό και εξάνθημα, το οποίο συνήθως υποχωρεί μέσα σε 10 ημέρες, αλλά οι επιπλοκές μπορεί να περιλαμβάνουν πνευμονία, μηνιγγίτιδα, τύφλωση και επιληπτικές κρίσεις.

Τα μωρά που είναι πολύ μικρά για να τους έχει χορηγηθεί η πρώτη δόση εμβολίου, οι έγκυες και όσοι έχουν εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα κινδυνεύουν περισσότερο. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, η ιλαρά μπορεί να οδηγήσει σε θάνατο του μωρού ή σε αποβολή.

Όλες οι χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας καλούνται να εντοπίσουν και να αντιδράσουν γρήγορα στις εστίες ιλαράς, παράλληλα με τη χορήγηση εμβολίων σε περισσότερους ανθρώπους.

Ο ΠΟΥ δήλωσε ότι η ιλαρά είχε επηρεάσει όλες τις ηλικιακές ομάδες πέρυσι, νέους και ηλικιωμένους.

Συνολικά, δύο στα πέντε κρούσματα ήταν σε παιδιά ηλικίας 1-4 ετών και ένα στα πέντε κρούσματα ήταν σε ενήλικες, ηλικίας 20 ετών και άνω.

Μεταξύ Ιανουαρίου και Οκτωβρίου 2023, 20.918 άτομα σε όλη την Ευρώπη εισήχθησαν σε νοσοκομείο με ιλαρά. Σε δύο χώρες αναφέρθηκαν επίσης πέντε θάνατοι που σχετίζονται με την ιλαρά.

Συναγερμός σε πόλεις της Αγγλίας για έξαρση της ιλαράς
Οι γιατροί προειδοποιούν τώρα τους γονείς για τη σοβαρότητα της νόσου και τα συμπτώματά της.

Η Yvonne Millard, επικεφαλής νοσηλεύτρια στο Sheffield Children’s NHS Foundation Trust, δήλωσε ότι τα νοσοκομεία σε όλη τη χώρα αρχίζουν να βλέπουν αύξηση στον αριθμό των κρουσμάτων ιλαράς, σύμφωνα με την εφημερίδα «The Sun».

Περισσότεροι από 550.000 άνθρωποι ζουν στο Σέφιλντ, γεγονός που την καθιστά μία από τις δέκα μεγαλύτερες πόλεις του Ηνωμένου Βασιλείου σε πληθυσμό.

Τον Σεπτέμβριο, οι γονείς παροτρύνθηκαν να εμβολιάσουν τα παιδιά τους κατά της ιλαράς και άλλων ασθενειών.

Τα πρώτα συμπτώματα της ιλαράς είναι:
-υψηλός πυρετός
-κόκκινα μάτια και δάκρυα
-βήχας
-πόνος και γενική αδιαθεσία
-ένα κόκκινο/καφέ εξάνθημα

Η Noreen West, αναπληρώτρια ιατρική διευθύντρια στο νοσοκομείο παίδων της αγγλικής πόλης, δήλωσε: «Η ιλαρά είναι εξαιρετικά μεταδοτική και μπορεί να είναι σοβαρή για ορισμένους ανθρώπους, ωστόσο αν το παιδί σας έχει κάνει και τα δύο εμβόλια MMR η πιθανότητα να κολλήσει είναι πολύ μικρή. Μπορεί να εξαπλωθεί γρήγορα και εύκολα, γι’ αυτό, αν νομίζετε ότι κάποιος στην οικογένειά σας έχει τα συμπτώματα της ιλαράς, παρακαλείστε να μείνετε στο σπίτι σας και να τηλεφωνήσετε στον παθολόγο σας ή στο NHS 111 για συμβουλές».

Το Κάρντιφ και το Λέστερ έχουν επίσης πληγεί από την έξαρση της ιογενούς λοίμωξης, καθώς έχει καταγραφεί αύξηση των κρουσμάτων τις τελευταίες εβδομάδες.