Παράλληλα στην παρουσίαση της «Ιθάκης» στην κατάμεστη αίθουσα του Πολιτιστικού Κέντρου της πόλη κατέθεσε προτάσεις για την άμεση αντιμετώπιση των συνεπειών της ακρίβειας.

Ακολουθούν αποσπάσματα από την ομιλία του πρώην πρωθυπουργού:

Μέσα σ’ αυτή την επικίνδυνη διεθνή κατάσταση η Ελλάδα έχει  την ατυχία να έχει στο τιμόνι της μια κυβέρνηση που την καθοδηγούν δύο κατευθύνσεις υποταγής. Η μία είναι η υποταγή, στους ισχυρούς στο διεθνή χώρο, όσο κι αν αυτοί παραβιάζουν κάθε κανόνα δικαίου και ανθρωπισμού. Με χαρακτηριστικές τις ταπεινωτικές για την εθνική μας αξιοπρέπεια υποκλίσεις του πρωθυπουργού στον Τραμπ. Η άλλη είναι η υποταγή στους ισχυρούς στο εσωτερικό. Στις οικονομικές ελίτ που κυριαρχούν στη χώρα. Στα μεγάλα συμφέροντα που διαπλέκονται με το κράτος. Και στα κυκλώματα που κερδοσκοπούν σε βάρος της πλειοψηφίας, αξιοποιώντας ακόμα και τον πόλεμο ως ευκαιρία εύκολου πλουτισμού.

Σύμφωνα με τα τα στοιχεία που πρόσφατα δημοσίευσε η Eurostat το ακαθάριστο εγχώριο προϊόν (ΑΕΠ) ανά κάτοικο, μειώθηκε για την Ελλάδα από το 70% του ευρωπαϊκού μέσου όρου το 2024 στο 68% το 2025. Κι αυτό πριν ξεσπάσει ο πόλεμος στο Ιράν. Κι έτσι η Ελλάδα μοιράζεται την τελευταία θέση με τη Βουλγαρία, της οποίας το ΑΕΠ ανά κάτοικο όμως ανέβηκε από το 66% το 2024 στο 68% το 2025. Οι άλλοι Βαλκάνιοι ανεβαίνουν και εμείς πέφτουμε. Αυτή είναι η εικόνα της πραγματικότητας που διαψεύδει τις χιλιάδες λέξεις της κυβερνητικής προπαγάνδας και δείχνει την πραγματική διάσταση της πολυδιαφημισμένης πρόσφατης αύξησης του βασικού μισθού.

Είναι πατριωτισμός να βγάζεις τα λεφτά σου έξω από τη χώρα και κάθε φορά που σου λένε να πληρώσεις φόρους να απειλείς ότι θα πάρεις τις επιχειρήσεις σου εκτός ; Όχι, δεν είναι. Όσο και να χειροκροτείς στις παρελάσεις κρατώντας τα γαλανόλευκα σημαιάκια, πατριώτης δε γίνεσαι αν δε νοιάζεσαι τον τόπο και τους ανθρώπους του. Με πράξεις, όχι μόνο με λόγια. Αν αδιαφορείς για τη συλλογική προκοπή του. Άλλωστε η ίδια η ιστορία μας, μας θυμίζει ότι αυτοί που έδωσαν τη μάχη απέναντι στον καταχτητή, ήταν όσοι είχαν μόνο τις πεζούλες τους και όχι αυτοί που είχαν τα κέρδη.

Η κατάταξή μας ανάμεσα στις 27 χώρες της ΕΕ:

• Αγοραστική δύναμη, προτελευταίοι.

• Υποκειμενική φτώχεια, τελευταίοι

• Ελευθερία του Τύπου, τελευταίοι

• Καταναλωτική εμπιστοσύνη, τελευταίοι

• Ισότητα των φύλων, τελευταίοι

• Κόστος στέγασης, τελευταίοι

• Προσχολική εκπαίδευση, τελευταίοι

• Καθαρή επενδυτική θέση, τελευταίοι

• Φιλελεύθερη δημοκρατία, 24^οι στους 27.

Εντάξει εκεί δεν καταφέραμε ακόμη να ξεπεράσουμε τον Όρμπαν.

Μια κυβέρνηση ανίκανη να αντιληφθεί τις ανάγκες της οικονομίας και της κοινωνίας. Που υποτάσσει τα πάντα στην εξυπηρέτηση μιας κρατικοδίαιτης ολιγαρχίας και του κομματικού της στρατού. Μια κυβέρνηση καταστροφική για την κοινωνία, επικίνδυνη για την  ασφάλεια του πολίτη, αλλά και της χώρας. Βουτηγμένη στη διαφθορά. Με ένα πρωθυπουργό προκαθήμενο της διαφθοράς.

Έγκλημα και συγκάλυψη. Αυτός ο κανόνας χαρακτηρίζει τις πρακτικές του Μεγάρου Μαξίμου σήμερα. Έγκλημα. Υποκλοπές. ΕΥΠ και παρακρατικός κλάδος του Μαξίμου παρακολουθούσαν το μισό υπουργικό συμβούλιο, την ηγεσία των ενόπλων δυνάμεων, δημοσιογράφους, επιχειρηματίες, ακόμα και κάποιες κυρίες της αυλής. Κέντρο το Μέγαρο Μαξίμου. Η εκδίωξη από τις θέσεις τους, του πρωθυπουργικού ανιψιού, του Δημητριάδη, αλλά και του διοικητή της ΕΥΠ που υπάγεται απευθείας στον πρωθυπουργό, με το που έσκασε το σκάνδαλο, το πιστοποιεί. Δεν χρειάζονται πολλά λόγια.

Υπάρχει σε οποιαδήποτε ευνομούμενη χώρα, σοβαρή κυβέρνηση και σοβαρός πρωθυπουργός, όπου ένας καταδικασμένος με 126 χρόνια εξαπολύει τέτοιες ευθείες κατηγορίες και απειλές και αυτές μένουν αναπάντητες; Τόσο πολιτικά όσο και νομικά ; Σε μένα όμως έσπευσε ο πρωθυπουργικός ανιψιός να στείλει εξώδικο, επειδή τον είπα αυτουργό του εγκλήματος των υποκλοπών. Όπως έχει κάνει και σε σειρά δημοσιογράφων με αγωγές τύπου SLAP, για να τους εκφοβίσει να μη γράφουν το όνομά του. Προφανώς δεν είχε διαβάσει ακόμη την απόφαση που αναφέρει 277 φορές το όνομά του. 277 φορές! Με τη βούλα της Δικαιοσύνης. Αφού είναι τόσο ευαίσθητοι για την τιμή και την υπόληψή τους, γιατί δεν τολμούν να πουν λέξη γι’ αυτό; Και κυρίως γιατί δεν τολμούν να πουν λέξη για όσα τους καταλογίζει ο Ντίλιαν;

Κι αν αληθεύει η πληροφορία ότι σκέφτονται να σκαρώσουν μια φωτογραφική νομοθετική ρύθμιση, υποκύπτοντας στον εκβιασμό το Ντίλαν, ώστε αυτός να πέσει στα μαλακά, τότε ας το κάνουν. Θα είναι η πλήρης επιβεβαίωση ότι δρουν με όρους συμμορίας. Και δεν θα υπάρχει κανένα πρόσχημα για όσους βουλευτές κάνουν με την ψήφο τους τον εκβιασμό νόμο του κράτους. Ό, τι όμως και να κάνουν, πολύ φοβάμαι ότι οι ευθύνες θείου και ανιψιού, έχουν πια ξεφύγει από το πεδίο της πολιτικής κριτικής και πολεμικής. Και έχουν εισέλθει στο πεδίο έρευνας και δίωξης του εισαγγελέα. Και μάλιστα για κακουργηματικές πράξεις. Κάτι που δύσκολα πια θα αποφύγουν.

Ξόδεψαν εκατομμύρια για να διαμορφώσουν ένα χώρο που θα έδινε υποτίθεται τη δυνατότητα μιας δίκαιης δίκης. Και κατάφεραν να διαλύσουν και τα τελευταία ίχνη εμπιστοσύνης απέναντι και στη Δικαιοσύνη και στις προθέσεις τους. Και να ενισχύσουν την υποψία ότι όλα όσα έγιναν στη Λάρισα δεν είναι μόνο αποτέλεσμα ανικανότητας. Και περιφρόνησης προς νεκρούς και ζώντες. Είναι και αποτέλεσμα της πρόθεσής τους να εμποδίσουν με κάθε τρόπο την ομαλή διερεύνηση του εγκλήματος και την εύλογη τιμωρία των ενόχων.

Η επιλογή της κυβέρνησης είναι να συνεχίζεται το πάρτι για λίγους, ισχυρούς. Για τα καρτέλ με τα υπερκέρδη. Και για όσους έχουν πρόσβαση σε απευθείας αναθέσεις και  στημένους διαγωνισμούς. Δώδεκα δις ευρώ σε απευθείας αναθέσεις σε έξι χρόνια και οκτώ δις σε διαγωνισμούς με έναν μόνο διαγωνιζόμενο. Και μόνο τον τελευταίο χρόνο 2,2 δις απευθείας αναθέσεις. Αυτή, αγαπητοί φίλοι, δεν είναι κυβέρνηση. Είναι συμμορία της γραβάτας.

Οι δικές μας στρατηγικές αντιλήψεις βρίσκονται βέβαια στον αντίποδα των κυβερνητικών επιλογών.

Τις διαπερνά:

• Η επιδίωξη να μειωθεί η ενεργειακή εξάρτηση της χώρας, που έχει αυξηθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια. Και την καθιστά ευάλωτη σε κρίσεις.

• Η επιδίωξη να στηριχτούν τα λαϊκά στρώματα, οι αγρότες, η μεσαία τάξη, οι ελληνικές επιχειρήσεις, οι κάτοικοι της νησιωτικής Ελλάδας

• Η αναδιανεμητική προσέγγιση: Από τον καθένα σύμφωνα με τις δυνατότητές του και στον καθένα με μέτρο τις ανάγκες του.

• Δωρεάν αστικές συγκοινωνίες (από την έναρξη της βάρδιας έως 9:00 το πρωί για τις εργάσιμες ημέρες) και μείωση κατά 50% της τιμής τις υπόλοιπες ώρες και ημέρες.

• Μείωση κατά 30% της τιμής όλων των εισιτηρίων στις ημιαστικές και υπεραστικές συγκοινωνίες λεωφορείων και τρένων σε όλη την χώρα.

• Παράταση για ένα επιπλέον έτος, χωρίς αναπροσαρμογή του ενοικίου, όλων των μισθωτηρίων συμβολαίων ακινήτων που δηλώνονται ως κύρια κατοικία από νοικοκυριά ή κατοικία φοιτητών και λήγουν εντός του 2026

• Μείωση τιμής KWH ηλεκτρικού ρεύματος εως30% για λογαριασμούς κύριας κατοικίας.

Πριν από λίγες ημέρες στη Βουλή, ο Πρωθυπουργός δήλωσε πώς τα τιμολόγια ενέργειας των ελληνικών νοικοκυριών είναι 21% φθηνότερα από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Πόσο ακριβής είναι αυτή η δήλωση;

Ανατρέπεται αυτή η εικόνα αν συνυπολογιστεί η αγοραστική δύναμη των ελληνικών… pic.twitter.com/6fFcn8MY2N

— Alexis Tsipras Institute – Ινστιτούτο Αλέξη Τσίπρα (@ATsiprasInst) March 2, 2026

Σήμερα, δυστυχώς, οι πολιτικές δυνάμεις της δημοκρατικής αντιπολίτευσης δεν είναι σε θέση να εκπροσωπήσουν αυτό το αναγκαίο ΝΑΙ. Να προτείνουν μια ρεαλιστική προοδευτική απάντηση, διέξοδο, εναλλακτική στο καθεστώς της διαφθοράς και της ανασφάλειας. Και να πείσουν μια δύσπιστη κοινωνία. Μικροκομματικοί υπολογισμοί, μεγαλόστομες και εκτός πραγματικότητας διακηρύξεις νίκης, ανέφικτες προτάσεις συγκολλήσεων, χαρακτηρίζουν την δημοκρατική και προοδευτική πανσπερμία. Αποχωρήσεις, μετακινήσεις με τη βουλευτική έδρα υπό μάλης, αντιφατικές δηλώσεις, εξουθένωση αξιακή και ιδεολογική, παίρνουν  χαρακτήρα πολιτικού εκφυλισμού. Κι αυτό παράγει και επιτείνει την απογοήτευση, την ιδιώτευση, την αποχή. Και αυτό επίσης είναι το πιο αποτελεσματικό όπλο του Μητσοτάκη και της κουστωδίας του στα μίντια και το κράτος.

Τώρα, λοιπόν, είναι η ώρα να κινήσουμε, να στηρίξουμε, να ενθαρρύνουμε, το ΝΑΙ της κοινωνίας. Το ναι μιας μεγάλης ανασύνθεσης και ανατροπής στην προοδευτική παράταξη. Το ναι του πολίτη, κάθε συλλογικότητας, κάθε αυθόρμητης ομάδας πρωτοβουλίας, κάθε προσωπικότητας. Κάθε ανθρώπου της δουλειάς και της δημιουργίας. Και να εντείνουμε τις προσπάθειες να δημιουργηθεί ένα στιβαρό ανθρώπινο και προγραμματικό θεμέλιο. Και πάνω σ’ αυτό, πάνω στα γερά θεμέλια του ΝΑΙ εκατομμυρίων ανθρώπων, να οργανώσουμε την πολιτική συλλογικότητα της αλλαγής. Της συμπερίληψης, της διάρκειας, της προοπτικής και της νίκης.

Στις επόμενες εκλογές, όποτε και αν αυτές γίνουν, η ΝΔ και ο κος Μητσοτάκης να έχουν αντίπαλο. Και ας είναι όλοι βέβαιοι ότι θα έχουν αντίπαλο. Μια ανασυγκροτημένη προοδευτική παράταξη. Μια ισχυρή Αριστερά. Ικανή να εμπνεύσει, να ενώσει, να καταθέσει εντιμότητα, αγωνιστικότητα, νέα πρόσωπα και ιδέες. Αλλά και εμπειρία διακυβέρνησης. Ικανή με δυο λόγια και να νικήσει και να κάνει πράξη τις μεγάλες τομές που έχει ανάγκη ο λαός και ο τόπος μας.

Για το ιστορικό και το πολιτικό αποτύπωμα του βιβλίου θα συζητήσουν:

• Δημήτρης Λιάκος – Οικονομολόγος
• Αθανάσιος Λουκούπουλος – Αν. Καθηγητής Πανεπιστημίου Θεσσαλίας
• Εύα Ρέντζου – Εικαστικός, Εκπαιδευτικός
• Μίλτος Χατζηγιαννάκης – Νομικός

Την παρουσίαση – συντονισμό έχει αναλάβει ο Σωτήρης Μπολάκης, ενώ αμέσως μετά θα ακολουθήσει ομιλία του Αλέξη Τσίπρα.

Μιλώντας πριν από λίγο στην τηλεόραση του OPEN, η κα Καραγεωργοπούλου ανέφερε ότι η  απόφασή της να παραιτηθεί από την Πλεύση Ελευθερίας εδράζεται σε βαθιές πολιτικές και λειτουργικές διαφωνίες με την πρόεδρο του κόμματος, Ζωή Κωνσταντοπούλου.

Η κ. Καραγεωργοπούλου έκανε λόγο για «διαφορετικές πολιτικές προτεραιότητες», σημειώνοντας πως στο εσωτερικό του κόμματος υπήρχε ένα «φίλτρο» που δεν της επέτρεπε να εκφραστεί ελεύθερα. «Αυτό είναι ένα κομμάτι του παζλ», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι δεν μπορεί να παρακολουθήσει περιορισμούς που συνοδεύονται από συμπεριφορές με έντονη αυτοαναφορικότητα ή με τις φιλοφρονήσεις σε ανώτερους υπουργούς της ΝΔ.

Παρότι αναγνώρισε ότι η Ζωή Κωνσταντοπούλου διαθέτει «εξαιρετικές ικανότητες», εξέφρασε τη δυσφορία της για το γεγονός ότι, όπως είπε, ο πολιτικός της λόγος δεν διαθέτει επαρκή τεκμηρίωση. «Δεν γυρνούν όλα γύρω από ένα πρόσωπο», σημείωσε, τονίζοντας ότι δεν μπορεί να συνεχίσει να συμμετέχει σε ένα πολιτικό σχήμα όπου «η εικόνα κυριαρχεί έναντι του περιεχομένου».

Αναφορικά με το πολιτικό της στίγμα, η κ. Καραγεωργοπούλου δήλωσε Αριστερή, υπογραμμίζοντας ωστόσο πως αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει κάποιος πολιτικός χώρος που να την εκφράζει απόλυτα. Ανέφερε ότι βρίσκεται κοντά στη Νέα Αριστερά (ΝΕΑΡ), επισημαίνοντας όμως ότι το συγκεκριμένο κόμμα βρίσκεται σε διαδικασία πολυδιάσπασης. Παράλληλα, αποκάλυψε πως διαβάζει το βιβλίο «Ιθάκη» του Αλέξη Τσίπρα, προκειμένου να κατανοήσει τη δική του πολιτική εκδοχή.

Στη συνέντευξή της άσκησε κριτική και στη ρητορική της Μαρίας Καρυστιανού, λέγοντας ότι παραπέμπει σε θέσεις και ύφος που θυμίζουν τον Θάνο Πλεύρη και τον Άδωνι Γεωργιάδη.

Τέλος, ξεκαθάρισε ότι δεν προτίθεται να παραδώσει τη βουλευτική της έδρα, εκτιμώντας πως κάτι τέτοιο δεν είναι απαραίτητο, ιδίως από τη στιγμή που, όπως σημείωσε, βρισκόμαστε κοντά στο τέλος της παρούσας κοινοβουλευτικής θητείας.

Ράνια Τραγόμαλλου

Στο πάνελ της παρουσίασης της «Ιθάκης», το Σάββατο 7 Φεβρουαρίου, θα συμμετάσχουν πρόσωπα με διακριτό πολιτικό και κοινωνικό αποτύπωμα, τα οποία αποτυπώνουν τις κατευθύνσεις και τις επιλογές του Αλέξη Τσίπρα.

Η σημειολογία του πάνελ 

Η επιλογή των ομιλητών συγκροτεί ένα πολιτικό μήνυμα με σαφή χαρακτηριστικά. Το πάνελ συνδυάζει διαφορετικές πολιτικές, κοινωνικές και επαγγελματικές διαδρομές, συγκλίνουσες ωστόσο σε έναν κοινό προοδευτικό άξονα, αποτυπώνοντας το εύρος των αναφορών που επιδιώκει να συγκροτήσει το νέο εγχείρημα του Αλέξη Τσίπρα.

Για το ιστορικό βάρος και τις πολιτικές αναφορές του βιβλίου θα τοποθετηθούν οι: Μιχάλης Καλογήρου Δικηγόρος – πρώην υπουργός, Μαρία Κατσουλίδη Ηθοποιός, καθηγήτρια υποκριτικής. Δημήτρης Κιτσικόπουλος Ηλεκτρολόγος μηχανικός, συντονιστής της ΚΟΙΝΣΕΠ Electra Energy, Πέτρος Κόκκαλης Ευρωβουλευτής την περίοδο 2019–2024,  Γεώργιος Μπουλμπασάκος Γιατρός – πρώην διευθυντής της Πνευμονολογικής Κλινικής του Ευαγγελισμού

Ξεχωριστή σημασία αποκτά η συμμετοχή του Πέτρου Κόκκαλη, ο οποίος διατηρεί διαχρονική πολιτική σχέση με τον πρώην πρωθυπουργό και ταυτόχρονα λειτουργεί ως σημείο επαφής με τον χώρο της πολιτικής οικολογίας και της πράσινης ατζέντας, που φαίνεται να ενισχύεται στο υπό διαμόρφωση πολιτικό πλαίσιο.

Παράλληλα, ο Μιχάλης Καλογήρου, στενός συνεργάτης του Αλέξη Τσίπρα και πρώην υπουργός Δικαιοσύνης, δείχνει να εκφράζει τη θεσμική συνέχεια και την κυβερνητική εμπειρία, ενώ η συμμετοχή της Μαρίας Κατσουλίδη, προσθέτει το στοιχείο της κοινωνικής και πολιτιστικής διάστασης στο συνολικό αφήγημα.

Την εικόνα συμπληρώνει η παρουσία του Γιώργου Μπουλμπασάκου, μετά την αποχώρησή του από το ΠΑΣΟΚ, που αναδεικνύει τη στόχευση προς τον ευρύτερο χώρο της σοσιαλδημοκρατίας και της ανανεωτικής Αριστεράς, επιβεβαιώνοντας την πρόθεση για υπέρβαση στεγανών και παραδοσιακών κομματικών ορίων.

Διάλογος με την κοινωνία όχι με τα κόμματα

Η παρουσίαση της «Ιθάκης» δεν δίνει όλες τις απαντήσεις. Αποτυπώνει όμως καθαρά τη διαδρομή που επιλέγει ο Αλέξης Τσίπρας: πρώτα ιδέες, πρώτα κοινωνία, πρώτα πολιτικό περιεχόμενο. Και όταν οι συνθήκες ωριμάσουν, τις τελικές αποφάσεις για τη μορφή και τη συγκρότηση μιας νέας προοδευτικής παράταξης.

Η εκδήλωση πραγματοποιείται λίγες ημέρες μετά την ανακοίνωση της πρωτοβουλίας του Ινστιτούτου Αλέξη Τσίπρα για τη συγκρότηση Ομάδας Επεξεργασίας Κειμένου Θέσεων. Το πλαίσιο είναι πλέον σαφές: δεν πρόκειται για επιστροφή στο παρελθόν, αλλά για αναζήτηση κατεύθυνσης για την επόμενη μέρα της χώρας. Το πολιτικό στίγμα δίνεται μέσα από ιδέες και αξίες και όχι μέσα από σενάρια συνεργασιών ή κομματικών συνεννοήσεων.

Το κείμενο που επεξεργάζεται η Ομάδα δεν συνιστά προγραμματική συμφωνία ούτε βάση διαπραγμάτευσης με κόμματα. Όπως ξεκαθαρίζεται από το περιβάλλον του πρώην πρωθυπουργού, πρόκειται για κείμενο θέσεων και κατευθύνσεων, το οποίο θα εξειδικευτεί σε επόμενο στάδιο και απευθύνεται ευθέως στην κοινωνία. Πολίτες, συλλογικότητες και φορείς καλούνται να συμμετάσχουν σε έναν διάλογο που δεν θα διεξαχθεί σε κομματικά τραπέζια.

Ιδιαίτερη πολιτική βαρύτητα έχει η επιλογή του Γιώργου Σιακαντάρη ως συντονιστή της Ομάδας,  σε συνδυασμό με τη συμμετοχή πανεπιστημιακών, επιστημόνων και ανθρώπων της κοινωνίας των πολιτών, αποτυπώνει την πρόθεση σύγκλισης της σοσιαλδημοκρατίας, της ριζοσπαστικής αριστεράς και της πολιτικής οικολογίας.

Πριν τις τελικές αποφάσεις

Ο Αλέξης Τσίπρας διατηρεί τον έλεγχο του χρονοδιαγράμματος, απορρίπτοντας τη λογική των βιαστικών ανακοινώσεων. Σύμφωνα με πληροφορίες, το αμέσως επόμενο διάστημα θα ξεκινήσει η σταδιακή δημοσιοποίηση κεφαλαίων του κειμένου θέσεων, ενώ μετά τον Φεβρουάριο το Ινστιτούτο αναμένεται να παρουσιάζει με πιο πυκνούς ρυθμούς το έργο που παράγει.

Την ίδια ώρα συνεχίζονται, χωρίς θόρυβο και χωρίς δεσμεύσεις, επαφές με πρόσωπα από τον ευρύτερο προοδευτικό χώρο. Το αν το εγχείρημα θα οδηγήσει στη δημιουργία ενός νέου κόμματος με παραδοσιακή οργανωτική δομή ή σε ένα πιο ευρύ, κινηματικό και ανοιχτό σχήμα παραμένει ανοιχτό, με τον χρονικό ορίζοντα των εξελίξεων να τοποθετείται προς το καλοκαίρι ή τις αρχές του φθινοπώρου.

Στρατηγική επιλογή του πρώην πρωθυπουργού είναι να μιλά για το μέλλον. Με αυτόν τον τρόπο κλείνει και το σενάριο συμμετοχής του σε σχήματα διαλόγου ή συνεργασιών που προωθούνται από άλλες πλευρές του προοδευτικού χώρου.

Για τον πρώην πρωθυπουργό, το πραγματικό στοίχημα βρίσκεται στην κοινωνία: στην ενεργοποίηση των αναποφάσιστων, των πολιτών που τον στήριξαν το 2015 αλλά απομακρύνθηκαν στη συνέχεια, καθώς και εκείνων που έχουν χρόνια να συμμετάσχουν πολιτικά. Το βάρος, πέφτει στην ποιότητα του προγράμματος και στην αξιοπιστία της πρότασης.

Στα Ιωάννινα, στην εκδήλωση για την «Ιθάκη»,  μετά τις εισηγήσεις θα ακολουθήσει ομιλία του Αλέξη Τσίπρα. Τον συντονισμό της εκδήλωσης έχουν ο Άρης Ραβανός και η Όλγα Στέφου.

Αρκετός κόσμος είχε συγκεντρωθεί έξω από το Ολύμπιον, όταν ομάδα ατόμων κρατούσε πλακάτ και πέταξε τρικάκια με τη φωτογραφία του πρώην πρωθυπουργού και τη λέξη «Ανεπιθύμητος», εξαιτίας της Συμφωνίας των Πρεσπών.

Αμέσως, οι παρευρισκόμενοι αποδοκίμασαν έντονα το περιστατικό και για λίγα λεπτά υπήρξε κίνδυνος επεισοδίου. Άμεση ήταν η παρέμβαση της Αστυνομίας, που προχώρησε στις προσαγωγές, ενώ είχε προηγηθεί απαγόρευση διαδηλώσεων και συγκεντρώσεων.

Για το ιστορικό και το πολιτικό αποτύπωμα του βιβλίου θα συζητήσουν οι:

Αντώνης Σαουλίδης Νομικός, Κωνσταντίνα Σπυροπούλου Γεωπόνος, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος στο Κτήμα Σπυρόπουλος, Πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Αμπέλου και Οίνου (ΕΔΟΑΟ),

Άρης Στυλιανού Πρόεδρος Τμήματος Πολιτικών Επιστημών, Α.Π.Θ., Διονύσης Τεμπονέρας

Δικηγόρος, Κώστας Τούμπουρος Πολιτικός μηχανικός – Επιχειρηματίας.

Στη συνέχεια θα ακολουθήσει ομιλία του Αλέξη Τσίπρα

Παρουσίαση – Συντονισμός:

Φαίη Κοκκινοπούλου

Ηθοποιός

Ώρα προσέλευσης: 11.30 – Ώρα έναρξης: 12:00

Για το ιστορικό και το πολιτικό αποτύπωμα του βιβλίου θα συζητήσουν οι: Βασίλης Αϊβαλής (Επικεφαλής παράταξης Δ. Πατρέων, πρώην Πρόεδρος ΤΕΕ Δυτικής Ελλάδας), Θεώνη Κουφονικολάκου (Συνήγορος του Παιδιού, Δικηγόρος παρ’ Αρείω Πάγω), Γιώργος Παππάς (Πρόεδρος του Οικονομικού Επιμελητηρίου Βορειοδυτικής Πελοποννήσου και Δυτικής Ελλάδας), Γιώργος Σιακαντάρης (Συγγραφέας και Δρ. Κοινωνιολογίας), Αιμίλιος Χειλάκης (Ηθοποιός)

Στη συνέχεια θα ακολουθήσει ομιλία του Αλέξη Τσίπρα

Παρουσίαση – Συντονισμός:

Λίνα Μπάστα

Διευθύντρια Ενημέρωσης Ionian TV – Δημοσιογράφος

Ράνια Τραγόμαλλου

Σύμφωνα με πληροφορίες θα επιχειρήσει  να συνδέσει τις σημερινές επιλογές με τις «παλιές συνταγές» που οδήγησαν στην κρίση και αναμένεται να κάνει λόγο για “συγκέντρωση πλούτου, ανισότητες και ένα στρεβλό παραγωγικό μοντέλο που αναπαράγεται”.  

Με όχημα την “Ιθάκη”

Σαφώς και στο επίκεντρο της παρέμβασής του, θα βρεθεί η «Ιθάκη», που αναμένεται να παρουσιάσει ως εργαλείο υπεράσπισης της ιστορικής αλήθειας, αλλά και ως απάντηση σε όσους επιχειρούν να μονοπωλήσουν την ερμηνεία της περιόδου 2015–2019. 

Έμφαση θα δοθεί στο έργο της δικής του κυβέρνησης, ενώ ο Αλέξης Τσίπρας θα επιχειρήσει να επαναφέρει τον εαυτό του στο κέντρο του πολιτικού διαλόγου και να διαμορφώσει το πλαίσιο για την επόμενη ημέρα στον προοδευτικό χώρο. Αναμένεται δε, να  θέσει την ανάγκη μιας νέας συλλογικής κουλτούρας και μιας ευρύτερης προοδευτικής συστράτευσης. 

Παρουσίες και απουσίες

Όσα θα πει ο κ. Τσίπρας έχουν σημασία. Ρόλο θα παίξει και το ποιοι θα καθίσουν στην αίθουσα, πώς θα σχολιαστεί η συμμετοχή τους και πώς θα ερμηνευθούν οι απουσίες.  

Το Παλλάς θα γεμίσει από στελέχη και μέλη του ευρύτερου προοδευτικού χώρου. Η  πολιτική ερμηνεία δεν θα περιοριστεί στους παρευρισκόμενους, αλλά και στους απόντες. 

Η πλειοψηφία των στελεχών του ΣΥΡΙΖΑ αναμένεται να δώσει το «παρών» – εξέλιξη που από μόνη της δημιουργεί ένα πλαίσιο πολιτικών μηνυμάτων, ειδικά σε μια περίοδο που η Κουμουνδούρου προσπαθεί να ισορροπήσει ανάμεσα σε εσωτερική αναδιοργάνωση και εξωτερικές πιέσεις. 

Αντίθετα, στο ΠΑΣΟΚ επικρατεί σκέψη αυτοσυγκράτησης. Κορυφαία στελέχη, που σε άλλες συνθήκες ίσως επιθυμούσαν να βρεθούν στην αίθουσα, τώρα επιλέγουν την απόσταση. Οι λόγοι; Κυρίως η ανησυχία για εσωκομματικές τριβές σε μια στιγμή που τα δημοσκοπικά μηνύματα δεν επιτρέπουν ρίσκα. 

Πίσω από τις λέξεις 

Ενδιαφέρον προκαλεί και η παρουσία του Σωκράτη Φάμελλου. Ο ίδιος εξήγησε δημόσια τους λόγους για τους οποίους θα παραστεί: πρώτον, επειδή διετέλεσε μέλος της κυβέρνησης Τσίπρα και δεύτερον, επειδή θεωρεί ότι ο προοδευτικός χώρος οφείλει να διατηρεί ενωτικό διάλογο με ουσιαστικό αποτέλεσμα. 

Πίσω από τις γραμμές, όμως, η παρουσία του λειτουργεί και ως πολιτικός υπαινιγμός. Μια διακριτική αλλά σαφής στρατηγική με παραλήπτη τον πρώην πρωθυπουργό. Μια υπενθύμιση ότι η πρωτοβουλία για το αν θα υπάρξει συνεννόηση των προοδευτικών δυνάμεων —και με ποιους όρους— βρίσκεται πλέον και στα χέρια του ίδιου του Αλέξη Τσίπρα. Μια μορφή «πίεσης χωρίς σύγκρουση», που όλοι αντιλαμβάνονται. 

Ο πρώην πρωθυπουργός σταθμίζει προσεκτικά τις συνθήκες και, γνωρίζει ότι κάθε κίνησή του θα αναλυθεί μεγεθυντικά. Η παρουσίαση της “Ιθάκης” θα αποτελέσει ένα από τα γεγονότα που θα διαμορφώσουν τη νέα πολιτική εξίσωση — με τον Αλέξη Τσίπρα να κρατά μόνος του το προνόμιο να αποφασίσει αν θα κάνει το επόμενο βήμα ή αν θα αφήσει για λίγο ακόμη τους άλλους να ερμηνεύουν τα σημάδια. 

Σχετικά με το βιβλίο του Αλ. Τσίπρα, ο κυβερνητικός εκπρόσωπος τόνισε: «αν ήταν ο κύριος Τσίπρας ενεργός πολιτικά, θα του αφιέρωνα Καρλ Μαρξ που έχει πει ότι η ιστορία επαναλαμβάνεται την πρώτη φορά σαν τραγωδία και τη δεύτερη φορά σαν φάρσα.

Αλλά επειδή δεν είναι αυτή τη στιγμή τουλάχιστον, ενεργός πολιτικά, θα τον παραπέμψω σε έναν άλλο Μαρξ, τον Γκράουτσο, ο οποίος όταν είχε απαντήσει για ένα βιβλίο, ότι “από τη στιγμή που παρέλαβα το βιβλίο στα χέρια μου, δεν έχω σταματήσει να γελάω. Ελπίζω κάποια στιγμή να το διαβάσω”. Κοιτάξτε, δεν είναι αστείο.

Εγώ βλέπω πολύ μεγάλη αλαζονεία. Δεν υπάρχει μια συγγνώμη σε πάνω από 700 σελίδες και όταν είσαι καπετάνιος ενός πλοίου, του οποίου το πλήρωμα επέλεξες εσύ και το ρίχνεις στα βράχια και το πλοίο είναι μια χώρα, δεν είναι και τόσο έντιμο θεωρώ, να τα φορτώνεις όλα στον υποπλοίαρχο, στο υπόλοιπο πλήρωμα και εσύ να είσαι άμοιρος ευθυνών».

«Το τι θα κάνει η Αριστερά εμένα προσωπικά δεν με απασχολεί καθόλου. Δεν ανήκω σε αυτό το χώρο. Εντάξει, έχει μια παράδοση στις διασπάσεις(…)», είπε μεταξύ άλλων.

Μύθοι και Αλήθειες

Οι αντίπαλοί μας, στην Ελλάδα –με πρωταγωνιστές τους υπεύθυνους της χρεοκοπίας– αλλά και στο εξωτερικό –με πρωταγωνιστές τους επίδοξους διώκτες μας από την Ευρώπη– ισχυρίζονται πως η αντίσταση που προέβαλε και η διαπραγμάτευση που  έκανε ο ΣΥΡΙΖΑ προκάλεσαν «ζημιά» στην ελληνική οικονομία από 20 έως 100 δισ. Αναλόγως ποιον ρωτάς. Οι πιο συχνά αναφερόμενοι αριθμοί κυμαίνονται στα 80-86 δισ., όπως τα «υπολόγισε» ο Ρέγκλινγκ, του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας, φορέα δανεισμού της Ελλάδας στο τρίτο πρόγραμμα. Ο Ρέγκλινγκ, ο οποίος νυχθημερόν κατηγορούσε εμένα, τον Ολάντ, τη Μέρκελ και τον Γιούνκερ, γιατί θέλαμε να μείνει η Ελλάδα στην ευρωζώνη!

[…]

Το ποσό, λοιπόν, στο οποίο αναφέρεται, προφανώς ταυτίζεται με τη χρηματοδότηση του Τρίτου Μνημονίου (86 δισ. ευρώ). Άλλοι έχουν αναφερθεί σε κόστη που αφορούν στις ανακεφαλαιοποιήσεις των τραπεζών (5-15 δισ. ευρώ), ενώ άλλοι έχουν επιχειρήσει να υπολογίσουν τις έμμεσες απώλειες του ΑΕΠ, λόγω ύφεσης από την αβεβαιότητα για την παραμονή της χώρας στην Ευρωζώνη. Και οι πιο ευφάνταστοι στην Ελλάδα αθροίζουν και τις τρεις εκδοχές, ώστε να τους βγει ένα ακόμα πιο θεαματικό νούμερο.

Εκτός όμως από την αριθμητική της πολιτικής εμπάθειας, υπάρχει και η αριθμητική της αλήθειας. Όσοι υπολογίζουν ως κόστος της διαπραγμάτευσης τον δανεισμό του τρίτου προγράμματος, ξεχνούν, ή κάνουν ότι ξεχνούν, πως η Ελλάδα, τον Ιανουάριο του 2015, που αναλάβαμε τη διακυβέρνηση, ήταν με τη θηλιά του χρέους στον λαιμό, με άδεια ταμεία, εκτός αγορών και με το δεύτερο πρόγραμμα εκτροχιασμένο. Έπρεπε, συνεπώς, να δανειστεί ούτως ή άλλως, για να αποπληρώσει τις δανειακές της υποχρεώσεις. Και ούτε για τις υποχρεώσεις αυτές, ούτε για το χρέος, ούτε για τα άδεια ταμεία, είχε την παραμικρή ευθύνη η Κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ.

Ακόμα και αν δεν ήμασταν σε Μνημόνια, τα ποσά αυτά θα έπρεπε να αναζητηθούν στις διεθνείς χρηματαγορές, με επιτόκια πολύ υψηλότερα από αυτά που η δική μας διαπραγμάτευση πέτυχε στη Συμφωνία με τον ΕΜΣ.

[…]

Μήπως, όμως, υπήρχε η δυνατότητα αποφύγουμε το πικρό ποτήρι; Να ανακτήσει η χώρα πρόσβαση στις αγορές και να μπορέσει έτσι, χωρίς πίεση και εκβιασμούς, να ανταποκριθεί στις δανειακές της υποχρεώσεις και να αποφύγει τη χρεοκοπία; Αυτό κανένας σοβαρός αναλυτής δεν το συζητά. Γιατί, μιλάμε για μια χώρα που δεν είχε ολοκληρώσει καμία σοβαρή διαρθρωτική μεταρρύθμιση. Μια χώρα που δεν κατάφερε να κλείσει την 5η Αξιολόγηση του δεύτερου συνεχόμενου προγράμματος στήριξης. Μια χώρα με απαγορευτικά επιτόκια δανεισμού, ένα βουνό δημόσιου χρέους, περίπου στο 180% του ΑΕΠ, και τεράστια ποσά σε αποπληρωμές δανείων μέσα στην επόμενη τριετία.

[…]

Όσοι, πάλι, με δημιουργική λογιστική, ισχυρίζονται ότι το ΑΕΠ της χώρας θα είχε ανέβει θεαματικά, αν είχαμε παραδοθεί χωρίς αντίσταση και στηρίζουν το επιχείρημά τους στις προβλέψεις του ΔΝΤ για την τριετία 2015-2018, δεν έχουν παρά να ρίξουν μια ματιά στις αντίστοιχες προβλέψεις του ΔΝΤ για τους ρυθμούς ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας από το 2010 μέχρι και το 2014.

Θα διαπιστώσουν έτσι πόσο εξωπραγματικές, ερασιτεχνικές ή υποταγμένες σε σκοπιμότητες ήταν οι εκτιμήσεις τους. Τέλος, όσοι επιχειρούν να φορτώσουν σε μας το κόστος της ανακεφαλαιοποίησης των τραπεζών, αποσιωπούν ή αγνοούν ότι αυτή θα ήταν αδύνατον να αποφευχθεί ακόμη και αν δεν υπήρχαν οι αναταράξεις του 2015, αφού οι ελληνικές τράπεζες ήταν ήδη σε πολύ δύσκολη κατάσταση από το 2013-2014, με πάνω από το 45% των δανείων που είχαν χορηγήσει να είναι «κόκκινα». Ενώ η απόφαση της ΕΚΤ να αποσύρει το waiver για τα ελληνικά ομόλογα μία εβδομάδα μετά τις εκλογές του Ιανουαρίου επιτάχυνε την κρίση ρευστότητας των τραπεζών.

Επιπλέον, οι ανακεφαλαιοποιήσεις έγιναν με ιδιωτική συμμετοχή σε μεγάλο ποσοστό, άρα δεν ήταν πλήρως δημοσιονομικό το κόστος. Και εντέλει, οι τράπεζες απέκτησαν πάλι σύντομα πρόσβαση σε ρευστότητα, και η σταθερότητα του τραπεζικού συστήματος όχι μόνο επανήλθε, αλλά αυτό εξυγιάνθηκε και επέστρεψε σύντομα σε κερδοφορία.

[…]

Με όρους τεχνοκρατικού πραγματισμού, η σκληρή διαπραγμάτευση του πρώτου εξαμήνου του 2015, που οι πολιτικοί μας αντίπαλοι χαρακτήριζαν συγκρουσιακή, ορισμένοι ακόμα και τυχοδιωκτική, κατέληξε σε μία νέα συμφωνία, που τα κρίσιμα ποιοτικά χαρακτηριστικά της ελάχιστη σχέση είχαν με τις δυο προηγούμενες και αποτυχημένες φάσεις της λεγόμενης προσαρμογής.

Το Τρίτο Μνημόνιο περιλάμβανε, χωρίς αμφιβολία, μια σειρά από μέτρα λιτότητας, που δεν τα θέλαμε, αλλά υποχρεωθήκαμε να αποδεχτούμε και που τον υφεσιακό χαρακτήρα και την αρνητική τους επίδραση στην ελληνική οικονομία και κοινωνία ούτε υποτίμησα ούτε έκρυψα. Από την άλλη, όμως, υποχρεώθηκε και η άλλη πλευρά, οι εταίροι, να αποδεχτούν μια σειρά από όρους, εκ των ων ουκ άνευ για εμάς.

Κατ’ αρχάς, αναγνώρισαν ρητά την ανάγκη ελάφρυνσης του χρέους, για την οποία μέχρι τότε ή αντέτασσαν κάθετη άρνηση ή πετούσαν την μπάλα στην εξέδρα. Αυτή ήταν μια από τις βασικές μας επιτυχίες στις αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής, της 12ης Ιουλίου 2015. Για πρώτη φορά, οι Θεσμοί παραδέχτηκαν χωρίς αστερίσκους ότι το ελληνικό χρέος ήταν μη βιώσιμο υπό τις παρούσες συνθήκες, και δρομολόγησαν σταδιακά ουσιαστικά μέτρα ελάφρυνσης.

Δεύτερον, υποχώρησαν στον προσδιορισμό των δημοσιονομικών στόχων και αποδέχτηκαν μια πιο ρεαλιστική προσέγγιση. Η Συμφωνία του 2015 προέβλεψε μεταβατικά πρωτογενή πλεονάσματα -0,25% το 2015, 0,5% το 2016, 1,75% το 2017, και 3,5% από το 2018. Κι αυτό μας παρείχε ζωτικό δημοσιονομικό χώρο σε σύγκριση με όσα είχε αποδεχτεί η Κυβέρνηση Σαμαρά στο δεύτερο μνημόνιο: 1,5% το 2014, 3% το 2015 και 4,5% από το 2016 και μετά.

Η συνολική δημοσιονομική ελάφρυνση ήταν της τάξης του 11,5% του ΑΕΠ το διάστημα 2015-2018, δηλαδή περίπου 22 δισ. ευρώ. Το αποτέλεσμα ήταν να περιοριστεί η ύφεση το 2015 και 2016 στο –0,3% και –0,2% αντίστοιχα, αντί για βαθύτερη ύφεση που θα προκαλούσαν πιο επιθετικά μέτρα.

Τρίτον, υπήρξε σημαντική αναδιάρθρωση θεσμικών εργαλείων. Το τρίτο πρόγραμμα συνοδεύτηκε από σειρά διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, με πιο μακροπρόθεσμη στόχευση. Ξεχωρίζει η ίδρυση της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ), η οποία αποδέσμευσε τη φορολογική διοίκηση από την πολιτική επιρροή και αύξησε τη φορολογική συμμόρφωση κατά 9 ποσοστιαίες μονάδες την τριετία 2016-2018. Παράλληλα, συστάθηκε το Υπερταμείο (ΕΕΣΥΠ), δίνοντας έμφαση όχι στην εκποίηση δημόσιας περιουσίας, αλλά στην ενεργητική διαχείρισή της.

Τέταρτον, θεσπίστηκαν κοινωνικά αντίβαρα και υπήρξε μέριμνα για την προστασία των ευάλωτων κοινωνικών ομάδων. Η Κυβέρνησή μας προσπάθησε να αντισταθμίσει τα μέτρα λιτότητας με μέτρα κοινωνικής προστασίας. Το Κοινωνικό Εισόδημα Αλληλεγγύης (ΚΕΑ), που θεσμοθετήθηκε το 2016, αποτέλεσε για πρώτη φορά ενιαίο μηχανισμό, που βασιζόταν σε εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια και λειτουργούσε με ηλεκτρονικό μητρώο και διασταυρώσεις σε πραγματικό χρόνο. Παράλληλα, η Συμφωνία περιείχε ρήτρα για την προστασία της πρώτης κατοικίας έως το τέλος του 2018 – δικό μας επίμονο αίτημα, που βρέθηκε στο κέντρο της διαπραγμάτευσης με τους Θεσμούς.

Σε σχέση, τέλος, με την πρόταση που απέρριψε στο δημοψήφισμα ο ελληνικός λαός, η Συμφωνία που υπογράψαμε τελικά είχε παρόμοια αρνητικά, αλλά πολύ περισσότερα θετικά. Η πρόταση που απορρίφθηκε εστίαζε σε άμεσες περικοπές συντάξεων και αυξήσεις ΦΠΑ, χωρίς καθαρό πλαίσιο για ελάφρυνση χρέους. Αντίθετα, το τρίτο πρόγραμμα συνοδευόταν από πακέτο 35 δισ. ευρώ, μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου Στρατηγικών Επενδύσεων και του ΕΣΠΑ, για την ενίσχυση ρευστότητας και ανασυγκρότησης του παραγωγικού μοντέλου.

Συνοψίζοντας, η Κυβέρνησή μου και εγώ προσωπικά μπορεί να κατηγορηθήκαμε για πολλά την περίοδο της διαπραγμάτευσης. Και να κατηγορούμαστε ακόμα. Όποιος, όμως, δεν θέλει να είναι θύμα μιας αδίστακτης προπαγάνδας, αλλά να εξετάσει τα πράγματα με ψυχρό και αντικειμενικό μάτι, οφείλει να αναγνωρίσει πως η Συμφωνία που υπογράψαμε τα ξημερώματα της 13ης Ιουλίου δεν επιδέχεται, σε επίπεδο ρεαλισμού, θεσμικής ενίσχυσης και κοινωνικής αντιστάθμισης, καμιάς σύγκρισης με τις προηγούμενες.

Κατηγορήθηκα, τέλος, ότι δεν υιοθέτησα ποτέ την ιδιοκτησία του προγράμματος. Αποδέχομαι την κατηγορία. Είχα άλλη αντίληψη για τις ανάγκες και τις προτεραιότητες της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας. Ως Πρωθυπουργός όμως ήμουν υποχρεωμένος να κινηθώ με βάση τις αντιλήψεις μου, αλλά λαμβάνοντας σοβαρά υπόψη τις ανάγκες του λαού και της χώρας. Το πρόγραμμα που υπέγραψα αποτέλεσε αναμφισβήτητα έναν επώδυνο συμβιβασμό, αλλά έθεσε τα θεμέλια για την οριστική έξοδο της πατρίδας μας από τα Μνημόνια, το 2018, την πρωτοφανή ελάφρυνση του χρέους και την επιστροφή της σε τροχιά ανάκτησης της δημοσιονομικής και θεσμικής της αυτονομίας. Οι θυσίες του λαού μας δεν πήγαν χαμένες, όπως με τα προηγούμενα προγράμματα διάσωσης. Και εντέλει, δίκαιο είναι όσοι ασκούν κριτική στη διαπραγμάτευση και το αποτέλεσμά της να μην είναι σαν τους λωτοφάγους. Να μην ξεχνούν τι έκαναν εκείνοι που είχαν ρίξει την πατρίδα στον Καιάδα, όταν εμείς δίναμε τη δύσκολη μάχη για τη σωτηρία της.