Μια νέα γενιά επιστημόνων στην πρώτη γραμμή της πρόληψης

Μια δυναμική συμμαχία γεννιέται για την πρόληψη και ενημέρωση γύρω από τον καρκίνο του πνεύμονα. Η FairLife L.C.C., οργανισμός αφιερωμένος στην ευαισθητοποίηση και υποστήριξη των ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα, συνεργάζεται με την Επιστημονική Εταιρεία Φοιτητών Ιατρικής Ελλάδος (ΕΕΦΙΕ) σε μια πανελλαδική εκστρατεία ενημέρωσης, που συνδυάζει την επιστημονική γνώση των φοιτητών με το κοινωνικό όραμα της FairLife.
Η συνεργασία αυτή σηματοδοτεί την ενεργή συμμετοχή της νέας γενιάς γιατρών σε θέματα δημόσιας υγείας και πρόληψης, αναδεικνύοντας τη σημασία της εκπαίδευσης και της δράσης πέρα από τα αμφιθέατρα.

Ενημέρωση και δράση σε όλη τη χώρα

Με στόχο την ενημέρωση του κοινού για τη σημασία του προσυμπτωματικού ελέγχου και της έγκαιρης διάγνωσης του καρκίνου του πνεύμονα, φοιτητές Ιατρικής από όλα τα πανεπιστήμια της χώρας αναλαμβάνουν ενεργό ρόλο στις δράσεις της εκστρατείας.
Στο πλαίσιο της πρωτοβουλίας, θα παραχθούν 14 σύντομα ενημερωτικά βίντεο, τα οποία θα αναρτηθούν στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης της FairLife και της ΕΕΦΙΕ, με στόχο να φτάσει το μήνυμα της πρόληψης σε κάθε ηλικία και γωνιά της Ελλάδας.

Πανελλαδική κινητοποίηση σε έξι πόλεις

Η καμπάνια θα ξεδιπλωθεί σε έξι μεγάλες πόλεις — Αθήνα, Θεσσαλονίκη, Πάτρα, Ιωάννινα, Λάρισα και Αλεξανδρούπολη — όπου οι φοιτητές θα βρίσκονται σε κεντρικά σημεία, ενημερώνοντας τους πολίτες και διανέμοντας ειδικό ενημερωτικό υλικό.
Η παρουσία τους στους δρόμους των πόλεων στέλνει ένα ηχηρό μήνυμα: ότι η πρόληψη είναι υπόθεση όλων μας. Μέσα από ανοιχτό διάλογο, συζήτηση και προσωπική επαφή, η δράση αποκτά ανθρώπινη διάσταση και ουσιαστικό αντίκτυπο.

Η συνεργασία συνεχίζεται με συνέδρια και επιστημονικές εκδηλώσεις

Η FairLife θα συμμετάσχει και σε επιστημονικές πρωτοβουλίες της ΕΕΦΙΕ, όπως το CCIMS και το ΕΣΦΙΕ, με ομιλίες και εργαστήρια αφιερωμένα στην πρόληψη, τη δημόσια υγεία και τη βιωματική προσέγγιση της ενημέρωσης.
Η συνεργασία των δύο φορέων δεν περιορίζεται σε μια ετήσια καμπάνια· εξελίσσεται σε μακροπρόθεσμη στρατηγική σύμπραξη, με στόχο τη συμμετοχή σε εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα υγείας.
Έτσι, η πρωτοβουλία αποκτά διάρκεια και ουσία, ενισχύοντας τον ρόλο της επιστημονικής κοινότητας στην πρόληψη και ενημέρωση για τον καρκίνο του πνεύμονα.

Μήνυμα ελπίδας και συλλογικής δράσης

Η Κορίνα Πατέλη-Bell, ιδρύτρια της FairLife, υπογράμμισε τη σημασία αυτής της συνεργασίας, τονίζοντας ότι η συμμαχία με τους φοιτητές Ιατρικής αποτελεί δράση με ουσία, προοπτική και κοινωνικό αντίκτυπο.
Από την πλευρά της, η Ιωάννα Γκουργκούνη, Πρόεδρος της ΕΕΦΙΕ, ανέδειξε τη δύναμη της γνώσης και της ευαισθητοποίησης ως βασικά εργαλεία για τη μείωση των περιστατικών καρκίνου του πνεύμονα και την ενίσχυση της πρόληψης.
Μαζί, οι δύο φορείς εκπέμπουν μήνυμα ελπίδας: ότι η νέα γενιά επιστημόνων είναι έτοιμη να συμβάλει ενεργά σε μια κοινωνία ενημερωμένη, ευαισθητοποιημένη και προσανατολισμένη στην υγεία και την πρόληψη.

Η πλέον ανενεργή εταιρεία «Aurora Community Care Pty Ltd», διότι τελεί υπό καθεστώς πτώχευσης, διατάχθηκε να καταβάλει χρηματική ποινή 2,2 εκατομμυρίων δολαρίων από το Ομοσπονδιακό Δικαστήριο μετά τον θάνατο του άνδρα από το Κουίνσλαντ, στην υψηλότερη αστική κύρωση που έχει επιβληθεί σε πάροχο NDIS μέχρι σήμερα.

Το δικαστήριο έκρινε, σύμφωνα με το δίκτυο abc.net.au, ότι η Aurora δεν παρείχε υποστήριξη και υπηρεσίες με ασφαλή και ικανό τρόπο και ότι υπήρχαν 131 παραβάσεις του Νόμου περί Εθνικού Συστήματος Ασφάλισης Αναπηρίας του 2013.

Ο 38χρονος Ανκούρ Γκούπτα χτυπήθηκε και σκοτώθηκε από αυτοκίνητο σε αυτοκινητόδρομο, αφού περιπλανήθηκε φεύγοντας από το σπίτι ανεξάρτητης διαβίωσης στο Ίγκλμπι, νότια του Μπρίσμπεϊν, το 2023.

Η αγωγή είχε κατατεθεί από τον Επίτροπο της Επιτροπής Ποιότητας και Διασφαλίσεων του NDIS μετά τον θάνατο του κ. Γκούπτα, με την Aurora να τίθεται σε εκούσια εκκαθάριση λίγο αργότερα, τον Ιανουάριο του 2024.

Η δικαστής Γουέντι Άμπραχαμ έκρινε ότι η Αουρόρα ήταν υπεύθυνη για την παροχή ενεργητικής φροντίδας δηλαδή «διπλής υποστήριξης» στον κ. Γκούπτα με τη μορφή δύο εργαζομένων υποστήριξης 24 ώρες την ημέρα, επτά ημέρες την εβδομάδα. Όμως, θεώρησε πως η εταιρεία δεν έκανε το καθήκον της.

Η απόφαση ανέφερε ότι η Aurora είχε λάβει μέτρα ελαχιστοποίησης κινδύνου επειδή «το προσωπικό γνώριζε ότι ο κ. Γκούπτα είχε την τάση να φεύγει και να εξαφανίζεται από τον χώρο που έμενε ή τουλάχιστον προσπαθούσε να φύγει.

Η διάταξη αφορούσε στην υποχρέωση ενός εργαζομένου να παρακολουθεί τον κ. Γκούπτα ανά πάσα ώρα και στιγμή με την απαίτηση και οι δύο εργαζόμενοι υποστήριξης να είναι υπ΄ ατμόν ακόμη και την ώρα του ύπνου.

Την ημέρα του θανάτου του, ο κ. Γκούπτα είχε αφεθεί στη φροντίδα μόνο ενός βοηθού κατά τη διάρκεια μιας αλλαγής βάρδιας. Όταν ξεκίνησε η βραδινή βάρδια στις 11 μ.μ., ήταν παρόντες δύο βοηθητικοί υπάλληλοι.

Η δικαστική απόφαση διαπίστωσε ότι τον έναν φροντιστή τον είχε πάρει ο ύπνος μεταξύ 1 π.μ. και 2 π.μ. όταν ο κ. Γκούπτα έφυγε από το σπίτι του.

«Στις 17 Μαρτίου 2023, περίπου στις 1:45 π.μ., ο κ. Γκούπτα πέθανε αφού χτυπήθηκε από όχημα αφού έφυγε μόνος του από την κατοικία, εν αγνοία των εργαζομένων υποστήριξής του», αναφέρει η απόφαση.

« Ένας από τους βοηθούς υποστήριξής του είχε αποκοιμηθεί ενώ καθόταν μαζί του, ενώ ο άλλος είχε ακούσει τον κ. Γκούπτα να ανοίγει την πίσω πόρτα, αλλά δεν έψαξε».

Η Aurora τιμωρήθηκε επίσης για τη χρήση «περιοριστικών πρακτικών», οι οποίες είχαν λάβει βραχυπρόθεσμη έγκριση από την Πολιτεία του Κουίνσλαντ για τη διαχείριση της συμπεριφοράς του κ. Γκούπτα αλλά δεν είχαν αναφερθεί στον επίτροπο του NDIS.

Αυτό αφορούσε περιβαλλοντικό περιορισμό για την πρόσβαση του κ.Γκούπτα σε αιχμηρά αντικείμενα και αναπτήρες, καθώς και χημικό περιορισμό που αφορούσε στη χορήγηση φαρμάκων.

«Ανά πάσα στιγμή από τις 16 Φεβρουαρίου 2022 μέχρι την ημερομηνία του θανάτου του, η Aurora ήταν υποχρεωμένη να αναφέρει, αλλά δεν το έκανε, τη χρήση χημικών ουσιών συγκράτησης στον κ. Γκούπτα στον επίτροπο», αναφέρει η απόφαση.

Το δικαστήριο διαπίστωσε περαιτέρω ότι το προσωπικό της Aurora περιόρισε την πρόσβαση του κ. Gupta στο αναψυκτικό Pepsi σε τουλάχιστον επτά περιπτώσεις και την πρόσβαση στην τηλεόραση σε τουλάχιστον 19 περιπτώσεις, παρά το γεγονός ότι γνώριζε ότι αυτοί οι περιορισμοί «αύξησαν την πιθανότητα να εμπλακεί σε επιβλαβείς συμπεριφορές… «συμπεριλαμβανομένης της σωματικής βλάβης στον εαυτό του».

Κατά την έκδοση της απόφασής της, η δικαστής Άμπραχαμ έλαβε επίσης υπόψη ότι η Aurora χρειάστηκε 11 ημέρες για να αναφέρει τον θάνατο του κ. Γκούπτα στον αρμόδιο επίτροπο.

Κατά την οριστικοποίηση της απόφασης, η δικαστής Άμπραχαμ σημείωσε ότι οι γονείς του κ. Γκούπτα είχαν αναθέσει τον γιο τους στη φροντίδα της Aurora και «είχαν εμπιστοσύνη ότι [η Aurora θα παρείχε] την επίβλεψη, την υποστήριξη και το ασφαλές περιβάλλον που χρειαζόταν ο γιος τους».

Παρόλο που ο πάροχος παραμένει υπό εκκαθάριση, η ποινή χρησιμεύει «για να αναγνωρίσει τη σοβαρότητα της παράβασης κι εκπληρώνει… τον σημαντικό ρόλο της γενικής αποτροπής», σημείωσε η δικαστής Άβραχαμ.  

Ρούλα Σκουρογιάννη

Το περιστατικό που ξεσήκωσε θύελλα αντιδράσεων

Η εξέταση έγινε ύστερα από προφορική εισαγγελική εντολή, όμως η επισήμανση των γιατρών ότι η νοσηλεία δεν ήταν απαραίτητη –και η δήλωση συγγενών για αντίθετη βούληση– προκάλεσε την παρέμβαση της Αστυνομίας, που οδήγησε στη σύλληψή τους.

Η είδηση προκάλεσε εκτεταμένες αντιδράσεις: η Ελληνική Ψυχιατρική Εταιρεία (ΕΨΕ) κατήγγειλε το γεγονός ως «αυθαίρετη και πρωτοφανή» παρέμβαση, ενώ το ζήτημα τέθηκε σε συζήτηση στη Βουλή (κατά τη διάρκεια της συζήτησης του νομοσχεδίου του υπουργείου Υγείας για τα καπνικά προϊόντα και το αλκοόλ), με την αντιπολίτευση να μιλά για «ιατρικοποίηση του αστυνομικού ρόλου».

Η μαρτυρία της Ελληνικής Ψυχιατρικής Εταιρείας

Η ΕΨΕ σχολίασε πως η σύλληψη δύο γιατρών κατά τη διάρκεια της εφημερίας τους, εξαιτίας μιας ιατρικής κρίσης, συνιστά «παγκοσμίως πρωτοφανή» διαδικασία. Όπως αναφέρουν: «Η ιατρική επιστήμη καθορίζει τις αποφάσεις για ακούσια νοσηλεία – όχι η πίεση ή η απειλή τρίτων μερών».

Η ΕΨΕ ζητά την άμεση διακοπή των διώξεων και καλεί την Πολιτεία και το κοινό να εμπιστευθεί την ιατρική κρίση των ειδικών ψυχιάτρων.

Η θέση της ΕΛ.ΑΣ.

Από την πλευρά της, η Ελληνική Αστυνομία εξέδωσε ανακοίνωση διαψεύδοντας τον ισχυρισμό περί καταχρηστικής παρέμβασης. Σύμφωνα με την ΕΛ.ΑΣ.:

1. Η εξέταση του ατόμου έγινε κατόπιν εισαγγελικής εντολής.
2. Οι ψυχίατροι διέγνωσαν ανάγκη νοσηλείας αλλά ανέφεραν έλλειψη διαθέσιμων κλινών.
3. Κατέγραψαν δήλωση συγγενών ότι δεν επιθυμούσαν νοσηλεία — η οποία όμως διαψεύστηκε με επίσημη κατάθεση.
4. Μετά τη διόρθωση, το άτομο μεταφέρθηκε και νοσηλεύτηκε, και οι γιατροί αφέθηκαν ελεύθεροι.

«Η Αστυνομία ενεργεί με σεβασμό στην ιατρική επιστήμη και τους κανόνες της δικαιοσύνης», αναφέρει, σε ανακοίνωσή της.

Η κριτική της Αντιπολίτευσης

Βουλευτές της αντιπολίτευσης, όπως ο Ανδρέας Παναγιωτόπουλος (ΣΥΡΙΖΑ), καταδίκασαν την πρακτική των αστυνομικών να ελέγχουν ιατρικές γνωματεύσεις:

«Είναι πρωτοφανές να βγάζουν ιατρικές διαγνώσεις αστυνομικοί» τόνισε.
Η αντιπολίτευση προειδοποιεί ότι τέτοια περιστατικά θέτουν σε κίνδυνο την αυτονομία της ιατρικής κρίσης και ανοίγουν τον δρόμο για καταχρηστικές παρεμβάσεις.

Αναζητώντας την ισορροπία ανάμεσα στην ασφάλεια και την επιστημονική κρίση

Το γεγονός θέτει κρίσιμα ζητήματα ισορροπίας: από τη μία πλευρά, η ανάγκη λήψης άμεσων αποφάσεων για την προστασία του ατόμου και του κοινωνικού συνόλου. Από την άλλη, η διασφάλιση της αυτονομίας της ιατρικής κρίσης και η απρόσκοπτη άσκηση του έργου των γιατρών.

Το περιστατικό αναδεικνύει την ανάγκη για σαφείς, θεσμικούς μηχανισμούς που θα αποφεύγουν τη διολίσθηση της ιατρικής κρίσης σε νομικές ή αστυνομικές παρεμβάσεις, προς όφελος τόσο των ασθενών όσο και των θεσμών.

Μπροστά στο επόμενο βήμα

Η ΕΨΕ ζητά την απόσυρση των διώξεων και την επιστροφή σε πρακτικές που αναγνωρίζουν τη θεσμική αυτονομία της ιατρικής επιστήμης, ενώ η ΕΛ.ΑΣ. υπερασπίζεται τη νομιμότητα της παρέμβασής της.

Σε πολιτικό επίπεδο, τα κόμματα της αντιπολίτευσης αναδεικνύουν τον κίνδυνο για το δημοκρατικό σταθερό πλαίσιο, όταν εισαγγελείς και αστυνομικοί επιχειρούν παρέμβαση σε τόσο ευαίσθητες ιατρικές αποφάσεις.

Το θέμα θα συνεχίσει να απασχολεί την κοινή γνώμη και τις θεσμικές διαδικασίες ως ένα κρίσιμο σταυροδρόμι ανάμεσα στην ιατρική ευθύνη, τη νομοθετική σαφήνεια, και την κοινωνική ασφάλεια.