Στην Παγκόσμια Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού (ΠΕΜΘ) – World Breastfeeding Week (WBW), που έχει καθιερωθεί από την Παγκόσμια Συμμαχία Δράσης για τον Μητρικό Θηλασμό (World Alliance for Breastfeeding Action – WABA) είναι αφιερωμένες (από το 1992) οι πρώτες επτά (7) ημέρες του Αυγούστου.
Στη χώρα μας, στην Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού είναι αφιερωμένες οι πρώτες επτά ημέρες του Νοεμβρίου (1-7/11).

Η συγκεκριμένη δράση υποστηρίζεται από τη UNICEF, τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ – WHO), τη Διεθνή Οργάνωση Τροφίμων και Γεωργίας (FAO) και υπουργεία Υγείας σε πολλές χώρες. Αποτελεί μια εκστρατεία, η οποία αποσκοπεί στην ευαισθητοποίηση των πολιτών και των επαγγελματιών υγείας σε θέματα που σχετίζονται με τον μητρικό θηλασμό και την προαγωγή του, στοχεύοντας στην επίτευξη του στόχου που έχει θέσει ο ΠΟΥ για αποκλειστικό μητρικό θηλασμό στο 50% των βρεφών έως το 2025.

Στην Ελλάδα, η ενημέρωση και διάδοση του μηνύματος για τα οφέλη του μητρικού θηλασμού είναι αρμοδιότητα της Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας του υπουργείου Υγείας, που έχει μεταξύ άλλων την ευθύνη της παρακολούθησης εφαρμογής των προγραμμάτων πρόληψης και αντιμετώπισης μη μεταδοτικών νοσημάτων καθώς και της διαμόρφωση αρχών, κανόνων και προτύπων σωστής διατροφής του πληθυσμού.

Ο θηλασμός σήμερα

Το μητρικό γάλα είναι μια φυσική, ανανεώσιμη και ασφαλής τροφή, καθώς παράγεται και προσφέρεται στα βρέφη χωρίς να επιβαρύνει το περιβάλλον, χωρίς να απαιτείται χρήση συσκευασιών και χωρίς να δημιουργούνται απόβλητα, αντίθετα με ότι συνεπάγεται η παραγωγή και χρήση των υποκατάστατων μητρικού γάλακτος. Είναι τέλεια σχεδιασμένο για τις διατροφικές και ανοσολογικές ανάγκες του παιδιού και βοηθά στην πρόληψη λοιμώξεων. Έτσι, ο μητρικός θηλασμός αποτελεί μια από τις καλύτερες επενδύσεις όσον αφορά την προστασία και βελτίωση της υγείας αλλά και την κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη, καθώς μειώνει την μητρική και βρεφική θνησιμότητα και νοσηρότητα.

Παρά τις συστάσεις του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για αποκλειστικό μητρικό θηλασμό κατά τους πρώτους 6 μήνες ζωής των βρεφών, παγκοσμίως τα ποσοστά θηλασμού παραμένουν χαμηλά, και παρόλο που η πλειονότητα των γυναικών επιλέγει να θηλάσει, οι προκλήσεις που καλείται να αντιμετωπίσει σε ένα περιβάλλον λιγότερο φιλικό προς τον θηλασμό, εμποδίζει μεγάλο ποσοστό από αυτές να θηλάσουν για όσο χρονικό διάστημα επιθυμούν. Το ποσοστό των νεογέννητων, των οποίων η έναρξη του θηλασμού λαμβάνει χώρα εντός μιας ώρας από την γέννηση αγγίζει το 43% παγκοσμίως, ενώ μόνο το 41% των βρεφών ηλικίας κάτω των έξι μηνών θηλάζει αποκλειστικά.

Στη χώρα μας, τα ποσοστά θηλασμού είναι επίσης ιδιαίτερα χαμηλά

Σύμφωνα με την «Εθνική Μελέτη εκτίμησης της συχνότητας και των προσδιοριστικών παραγόντων του Μητρικού Θηλασμού στην Ελλάδα», σε ότι αφορά τη σίτιση με μητρικό γάλα αποκλειστικά, βρέθηκε ότι το ποσοστό των βρεφών που θήλασαν εντός του πρώτου 24ώρου ζωής ανερχόταν στο 66%, ποσοστό, το οποίο μειώθηκε στο 51%, με την ολοκλήρωση της πρώτης εβδομάδας. Φτάνοντας στον πρώτο μήνα, συνέχισε να θηλάζει αποκλειστικά μόνο το 40% των βρεφών. Με τη συμπλήρωση 4ων μηνών το ποσοστό έπεσε στο 25%, για να φτάσει στο σχεδόν μηδενικό 0,8%, στο τέλος του 6ου μήνα ζωής. Επιπλέον, σύμφωνα με στοιχεία που ανακοίνωσε η Ελληνική Στατιστική Αρχή, τα οποία προκύπτουν από τη Έρευνα Υγείας έτους 2019, περισσότερες από 9 στις 10 (92,9%) μητέρες με ανήλικο κάτω των τριών ετών θήλασαν το/τα παιδί/παιδιά τους. Από τις μητέρες αυτές, περίπου οι 7 στις 10 (72,9%) θήλασαν αποκλειστικά με μητρικό γάλα ενώ οι 3 στις 10 (27,1%) θήλασαν εξαρχής με μεικτό τρόπο (μητρικό και συμπλήρωμα με ξένο γάλα). Ειδικότερα, με μητρικό γάλα για 6 μήνες ή περισσότερο θήλασε μόλις το 36,6%.

Παγκόσμια Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού 2023

Το θέμα της φετινής Παγκόσμιας Εβδομάδας Μητρικού Θηλασμού είναι: «Ενθαρρύνουμε τον θηλασμό. Κάνουμε τη διαφορά για τους εργαζόμενους γονείς.»

Η Παγκόσμια Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού στοχεύει:

– Στην ενημέρωση των πολιτών για τις προοπτικές των εργαζόμενων γονέων σχετικά με το θηλασμό και τη γονεϊκότητα

– Στην εδραίωση της βέλτιστης άδειας μετ’ αποδοχών και την υποστήριξη στον χώρο εργασίας ως σημαντικά εργαλεία για την ενθάρρυνση του θηλασμού

– Στη συμμετοχή των ιδιωτών και των οργανισμών για την ενίσχυση της συνεργασίας και της υποστήριξης του μητρικού θηλασμού στην εργασία

– Στην κινητοποίηση για δράσεις σχετικά με την βελτίωση των συνθηκών εργασίας και τη σχετική υποστήριξη του μητρικού θηλασμού.

Οι μητέρες δεν πρέπει να καλούνται να επιλέξουν μεταξύ εργασίας και θηλασμού

Η Παγκόσμια Εβδομάδα Μητρικού Θηλασμού για το 2023 επικεντρώνεται στο θέμα της προαγωγής του μητρικού θηλασμού σε συνδυασμό με την εργασία, με στόχο την ενίσχυση των δικαιωμάτων των θηλαζουσών μητέρων. Όλες οι εργαζόμενες μητέρες χρειάζονται επαρκή άδεια μητρότητας, προκειμένου να θηλάσουν. Με την επιστροφή στην εργασία τους θα πρέπει να έχουν την δυνατότητα να έχουν κατάλληλα διαλείμματα καθώς και κατάλληλο χώρο προκειμένου να θηλάσουν το μωρό τους ή να αντλήσουν και να αποθηκεύσουν το μητρικό γάλα, εφόσον το επιθυμούν.

Και οι δύο γονείς δρουν υποστηρικτικά στον μητρικό θηλασμό

Ταυτόχρονα, τονίζεται η ανάγκη ενημέρωσης και υποστήριξης και των συζύγων, καθώς και οι δύο γονείς δρουν υποστηρικτικά στον μητρικό θηλασμό. Η δυνατότητα χρήσης άδειας πατρότητας επιτρέπει και στον πατέρα να παρέχει υποστήριξη στη μητέρα που επιλέγει να θηλάσει. Ένα υποστηρικτικό εργασιακό περιβάλλον παρέχει διευκολύνσεις και στους δύο γονείς ώστε να επιτευχθεί ο μητρικός θηλασμός και να ενισχυθεί η υγεία του παιδιού. Μια αλυσίδα υποστήριξης του μητρικού θηλασμού που περιλαμβάνει τον τομέα της υγείας, της εργασίας και της κοινωνίας είναι απαραίτητη για την βελτίωση των ποσοστών μητρικού θηλασμού και της υγείας των παιδιών.

Αναλύοντας το επίσημο λογότυπο της φετινής καμπάνιας

Για την προβολή του μηνύματος της φετινής καμπάνιας της Παγκόσμιας Εβδομάδας Μητρικού Θηλασμού έχει δημιουργηθεί επίσημο λογότυπο που στοχεύει στην υποστήριξη του θηλασμού, τοποθετώντας την τριάδα γονέων-μωρού μέσα σε ένα λευκό κουμπί, περιβαλλόμενο από ένα ροζ περίγραμμα γραναζιών που αντιπροσωπεύει το «γυναικείο εργατικό δυναμικό». Το κουμπί είναι ένας διακόπτης εναλλαγής για την «ενεργοποίηση» κατευθυντήριων γραμμών, φιλικών προς τον θηλασμό στον χώρο εργασίας, όταν σύρεται προς τα δεξιά.

Το επίσημο λογότυπο και η αφίσα της Εβδομάδας Μητρικού Θηλασμού έχουν δημιουργηθεί από την Παγκόσμια Συμμαχία για την Προώθηση του Μητρικού Θηλασμού (World Alliance for Breastfeeding Action – WABA) και υπάρχουν αυτούσια στην επίσημη ιστοσελίδα της Παγκόσμιας Εβδομάδας Μητρικού Θηλασμού (https://worldbreastfeedingweek.org/). Την αντίστοιχη πληροφόρηση στην ελληνική γλώσσα μπορείτε να βρείτε τον ιστότοπο του Συνδέσμου Θηλασμού Ελλάδος – La Leche League Greece (https://www.lllgreece.org/wbw-waba). 

Η μητέρα του παιδιού καταγγέλλει πως, ενώ είχαν πληρώσει για τις ξαπλώστρες και είχαν παραγγείλει από το μενού του καταστήματος, στη συνέχεια έβγαλαν φαγητό από το ψυγειάκι τους για να ταΐσουν το παιδί τους.

Όπως υποστηρίζει η μητέρα, εργαζόμενοι του beach bar την πλησίασαν και της είπαν πως κάτι τέτοιο δεν επιτρέπεται, υποδεικνύοντας στους γονείς να πάνε στο αυτοκίνητό τους και να ταΐσουν εκεί το παιδί.

Τον προηγούμενο Νοέμβριο, η Επιτροπή Κανονισμού της Βουλής επέτρεψε στις γυναίκες βουλεύτριες να θηλάζουν τα μωρά τους στην αίθουσα έως ότου συμπληρώσουν τον πρώτο χρόνο ζωής τους.

«Πάρα πολλές γυναίκες σταματούν να θηλάζουν πρόωρα, όχι από επιλογή αλλά επειδή υποχρεώνονται να επιστρέψουν στον χώρο εργασίας», είπε η Σπορτιέλο, βουλεύτρια του Κινήματος Πέντε Αστέρων.

#GildaSportiello, la prima deputata ad allattare in Aula alla Camera #MontecitorioSelfie di @AugustoCantelmi @Montecitorio pic.twitter.com/Xfo9G7MrxL

— Tv2000.it (@TV2000it) June 7, 2023

Τον Οκτώβριο η Τζόρτζια Μελόνι έγινε η πρώτη πρωθυπουργός της Ιταλίας, αλλά περίπου τα 2/3 των βουλευτών είναι άνδρες.

Παρότι ο σημερινός θηλασμός ήταν ο πρώτος στο ιταλικό κοινοβούλιο, πριν από 13 χρόνια η Λίτσια Ρονζούλι, σήμερα γερουσιαστής του Forza Italia, θήλασε την κορούλα της στην έδρα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου στο Στρασβούργο.

Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι σχολίασε θετικά την απόφαση και υπογράμμισε:

“Πρόκειται για μια σημαντική ένδειξη προσοχής προς την μητρότητα, προς τα παιδιά και την οικογένειά και για ένα βήμα προόδου στην πορεία συνύπαρξης επαγγελματικής και προσωπικής ζωής”.

Η ιατρική βιβλιογραφία και οι βάσεις δεδομένων των Διεθνών Οργανισμών εμπλουτίζονται συστηματικά με πολλά άρθρα σχετικά με τον νέο κορωνοϊό (SARS-Cov-2). Καθηγητές από διάφορες Σχολές και Τμήματα του ΕΚΠΑ πραγματοποιούν περιοδική αποδελτίωση των πιο σημαντικών δημοσιεύσεων και ανακοινώσεων:

Οι Ιατροί της Θεραπευτικής Κλινικής της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών, Θεοδώρα Ψαλτοπούλου, Ιωάννης Ντάνασης και Θάνος Δημόπουλος (Πρύτανης ΕΚΠΑ) συνοψίζουν τα δεδομένα από πρόσφατη δημοσίευση των C. Chambers και συνεργατών στο περιοδικό JAMA σχετικά με την ανίχνευση του γενετικού υλικού του SARS-CoV-2 στο μητρικό γάλα (C. Chambers et al. Evaluation for SARS-CoV-2 in Breast Milk From 18 Infected Women. JAMA. August 19, 2020. doi:10.1001/jama.2020.15580). Οι ερευνητές αναφέρουν 24 περιπτώσεις γυναικών με θετικό τεστ PCR για τον ιό SARS-CoV-2. Οι 23 είχαν συμπτωματική λοίμωξη COVID-19 και 1 ήταν ασυμπτωματική φορέας. Η κάθε μητέρα παρείχε από 1 έως 12 δείγματα μητρικού γάλακτος σε διαφορετικά χρονικά σημεία μετά την επιβεβαίωση της λοίμωξης. Συνολικά, ανιχνεύθηκε ιικό RNA του νέου κορωνοϊού SARS-CoV-2 σε 10 δείγματα από 4 γυναίκες. Σε ορισμένες περιπτώσεις, δεν ήταν δυνατό να αποκλειστεί η επιμόλυνση του δείγματος από το περιβάλλον ή η οπισθοδρομική ροή του γάλακτος από βρέφος θετικό στον ιό SARS-CoV-2.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η ανίχνευση ιικού RNA του νέου κορωνοϊού με RT-PCR δεν είναι ταυτόσημη με τη μολυσματικότητα. Μέχρι σήμερα, ο SARS-CoV-2 δεν έχει απομονωθεί από το μητρικό γάλα και δεν υπάρχουν τεκμηριωμένες περιπτώσεις μετάδοσης του νέου κορωνοϊού από μητέρα σε βρέφος μέσω του μητρικού γάλακτος. Ωστόσο, το ενδεχόμενο μετάδοσης του νέου κορωνοϊού μέσω του μητρικού γάλακτος δεν έχει διαλευκανθεί πλήρως και παραμένει ακόμα αναπάντητο ερώτημα για τις γυναίκες που έχουν ενεργό λοίμωξη COVID-19 και επιθυμούν να θηλάσουν.