Σύμφωνα με την επιδημιολογική έκθεση του ΕΟΔΥ για την εβδομάδα 3-8 Φεβρουαρίου, καταγράφηκαν οκτώ νέα σοβαρά κρούσματα με νοσηλεία σε ΜΕΘ και πέντε νέοι θάνατοι από γρίπη.

Ειδικότερα στην έκθεση του ΕΟΔΥ αναφέρονται τα εξής:

Ιός της γρίπης

Η θετικότητα για γρίπη στην κοινότητα (όπως εκτιμάται από το δίκτυο επιτήρησης Sentinel ΠΦΥ) παραμένει άνω του ορίου που σηματοδοτεί την περίοδο εποχικής δραστηριότητας της γρίπης, χωρίς αξιόλογη μεταβολή σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα.

Η θετικότητα των δειγμάτων του δικτύου επιτήρησης SARI παρουσίασε αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα.

Κατά την τελευταία εβδομάδα καταγράφηκαν οκτώ νέα σοβαρά κρούσματα με νοσηλεία σε ΜΕΘ και πέντε νέοι θάνατοι από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη. Επιπλέον, δηλώθηκαν αναδρομικά πέντε σοβαρά κρούσματα εργαστηριακά επιβεβαιωμένης γρίπης με νοσηλεία σε ΜΕΘ και ένας θάνατος εργαστηριακά επιβεβαιωμένης που αφορούσαν προηγούμενες εβδομάδες.

Συνολικά, από την αρχή επιτήρησης της γρίπης έχουν καταγραφεί 126 εργαστηριακά επιβεβαιωμένα κρούσματα γρίπης με νοσηλεία σε ΜΕΘ και 36 θάνατοι από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη.

Μεταξύ 2.295 δειγμάτων (προέλευσης Sentinel κοινότητας, επιτήρησης SARI και νοσοκομείων εκτός δικτύων επιτήρησης), ανευρέθηκαν 351 (15%) θετικά δείγματα για ιούς γρίπης. Τα 339 εξ αυτών τυποποιήθηκαν, με 287 (85%) να ανήκουν στον τύπο Α και 52 (15%) στον τύπο Β.

Από τα 268 στελέχη τύπου Α που υποτυποποιήθηκαν, τα 174 (65%) ανήκαν στον υπότυπο Α(Η1)pdm09 και τα 94 (35%) στον υπότυπο Α(Η3).

Ιός SARS-CoV2 – λοίμωξη COVID-19

Η θετικότητα στο σύνολο των ελεγχθέντων δειγμάτων βρίσκεται σε πολύ χαμηλά επίπεδα και παρουσίασε μείωση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα. Καταγράφηκαν 188 νέες εισαγωγές. Ο μέσος εβδομαδιαίος αριθμός των νέων εισαγωγών κατά τις προηγούμενες τέσσερις εβδομάδες ήταν 420.

Καταγράφηκαν τρεις νέες διασωληνώσεις. Ο μέσος εβδομαδιαίος αριθμός των νέων διασωληνώσεων κατά τις προηγούμενες τέσσερις εβδομάδες ήταν εννιά.

Ο αριθμός των ασθενών με λοίμωξη COVID-19 που νοσηλεύονται διασωληνωμένοι είναι 20.

Ο αριθμός των θανάτων ήταν εννιά. Ο μέσος εβδομαδιαίος αριθμός των θανάτων κατά τις προηγούμενες τέσσερις εβδομάδες ήταν 24.

Από την αρχή του 2024 έως και 8 Φεβρουαρίου 2025 οι καταγεγραμμένοι θάνατοι σε σοβαρά περιστατικά (διασωλημένοι ή/και με νοσηλεία σε ΜΕΘ) ανέρχονται σε 372.

Γριπώδης συνδρομή – ILI (ανεξαρτήτως παθογόνου)

Ο αριθμός κρουσμάτων γριπώδους συνδρομής ανά 1.000 επισκέψεις παρουσίασε μείωση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα.

Σοβαρή Οξεία Λοίμωξη Αναπνευστικού – SARI (ανεξαρτήτως παθογόνου)

Ο αριθμός κρουσμάτων SARI ανά 1.000 επισκέψεις παρουσίασε μικρή αύξηση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα.

Αναπνευστικός συγκυτιακός ιός – RSV

Η θετικότητα παρουσίασε αύξηση στην κοινότητα (δίκτυο επιτήρησης Sentinel ΠΦΥ) και μείωση στο δίκτυο επιτήρησης SARI, παραμένοντας ωστόσο σε χαμηλά επίπεδα.

Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ένα έγγραφο που δημοσιοποίησε το κανάλι περιλαμβάνει εντολή από το αρχηγείο της Ελληνικής Αστυνομίας (ΕΛΑΣ) προς όλα τα αστυνομικά τμήματα να επιτρέψουν «άμεσα και ανεμπόδιστα την είσοδο του κλιμακίου του ΟΗΕ στους χώρους κράτησης και στους υπόλοιπους χώρους των Υπηρεσιών».

Όπως ανέφερε ο δημοσιογράφος Βασίλης Λαμπρόπουλος: «Ο έλεγχος γίνεται για να δουν ποια είναι η κατάσταση στα κρατητήρια». Στη συνέχεια αυτού του εγγράφου αναφέρεται ως εντολή από το αρχηγείο της ΕΛΑΣ ότι «ως ότου έρθει η επιτροπή να ολοκληρωθούν οι διαδικασίες και να ληφθούν άμεσες ενέργειες για ευάλωτες ομάδες…αντιμετώπιση εκτάκτων περιστατικών για την υγεία των κρατουμένων», με σκοπό να είναι «ευνοική ή έκθεση που θα κάνει ο ΟΗΕ», όπως σημειώνεται στο ρεπορτάζ.

Τον Ιούλιο του 1911, κατά μήκος της ανατολικής ακτής των Ηνωμένων Πολιτειών, οι θερμοκρασίες ανέβηκαν πάνω από 35 βαθμούς Κελσίου και παρέμειναν εκεί για μέρες, σκοτώνοντας 211 ανθρώπους μόνο στη Νέα Υόρκη. Στο τέρμα της οδού Pike, στο Lower Manhattan, ένας νεαρός άνδρας πήδηξε από μια προβλήτα στο νερό, μετά από ώρες προσπάθειας να κοιμηθεί σε μια σκιερή γωνιά. Καθώς πηδούσε, φώναξε: «Δεν το αντέχω άλλο αυτό»!

Στη Μεγάλη Βρετανία ο καύσωνας συνοδεύτηκε από παρατεταμένη ξηρασία. Σημειώθηκαν ρεκόρ υψηλής θερμοκρασίας σε όλη τη χώρα· στην Αγγλία με το θερμόμετρο ξεπέρασε τους 36,7 °C. Ο καύσωνας και η ανομβρία (είχε να βρέξει μήνες) τελείωσαν στις 11 Σεπτεμβρίου, όταν, επιτέλους, έβρεξε και έπεσε η θερμοκρασία.

• Μια μέρα σαν σήμερα, 16 Ιουλίου του 1911, ήταν η πιο ζεστή σε πολλά ευρωπαϊκά κράτη με το θερμόμετρο να δείχνει κοντά στους 40 βαθμούς Κελσίου! Η ζέστη προκάλεσε και έμμεσους θανάτους, λιώνοντας την άσφαλτο στους δρόμους, προκαλώντας πολλά ατυχήματα.

Μετεωρολογικά δημοσιεύματα και ειδήσεις της εποχής περιέγραφαν τον εξαιρετικό καύσωνα σαν Κόλαση που σημάδεψε το καλοκαίρι του 1911, όχι μόνο σε πολλές ευρωπαϊκές αλλά και σε μη ευρωπαϊκές χώρες, όπως οι ΗΠΑ και χώρες της Νότιας Αμερικής.

Στην Ιταλία εκτός από τις ακραίες θερμοκρασίες είχαν να αντιμετωπίσουν και πανδημία. Παρά τις προσπάθειες των δημόσιων αρχών να κρατήσουν μυστική την όλη ιστορία, τα στοιχεία, έστω και παραποιημένα, μιλούν από μόνα τους, δείχνοντας μια δομή θανάτων ηλικίας και φύλου για το έτος 1911 που πιθανότατα οφειλόταν σε επιδημία χολέρας.

Ο καύσωνας στην Ανατολική Βόρεια Αμερική σκότωσε μεταξύ 380 και 2.000 ανθρώπους, 41.072 θάνατοι καταγράφηκαν κατά τη διάρκεια του καύσωνα του 1911 στη Γαλλία, Βέλγιο, Ολλανδία και δυτική Γερμανία μέτρησαν εκατοντάδες νεκρούς από το κύμα της αφόρητης ζέστης.

Γριπώδης συνδρομή – ILI (ανεξαρτήτως παθογόνου)

Ο αριθμός κρουσμάτων γριπώδους συνδρομής ανά 1.000 επισκέψεις παρουσίασε μείωση σε σχέση με την προηγούμενη εβδομάδα.

Σοβαρή Οξεία Λοίμωξη Αναπνευστικού – SARI (ανεξαρτήτως παθογόνου)

Ο αριθμός κρουσμάτων SARI ανά 1.000 επισκέψεις παραμένει σε χαμηλά επίπεδα.

Ιός SARS-CoV2 – λοίμωξη COVID-19

Η θετικότητα στο σύνολο των ελεγχθέντων δειγμάτων παραμένει χαμηλή.

Ο αριθμός των νέων εισαγωγών ήταν 78 και συμπίπτει με τον μέσο εβδομαδιαίο αριθμός εισαγωγών τις προηγούμενες 4 εβδομάδες. Ο αριθμός των εισαγωγών την αντίστοιχη εβδομάδα του 2023 ήταν 557. Δεν καταγράφηκε νέα διασωλήνωση. Ο μέσος εβδομαδιαίος αριθμός νέων διασωληνώσεων κατά τις προηγούμενες 4 εβδομάδες ήταν 3 και ο αριθμός των διασωληνώσεων την αντίστοιχη εβδομάδα του 2023 ήταν 19.

Ο αριθμός των ασθενών με λοίμωξη COVID-19 που νοσηλεύονται διασωληνωμένοι είναι 5.

Ο αριθμός των θανάτων ήταν 4. Ο μέσος εβδομαδιαίος αριθμός των θανάτων τις προηγούμενες 4 εβδομάδες ήταν 4 και ο αριθμός των θανάτων την αντίστοιχη εβδομάδα του 2023 ήταν 56.

Η συχνότερη υπο-παραλλαγή της ΒΑ.2 παραμένει η JN.1.

Η επιτήρηση του ιικού φορτίου στα αστικά λύματα έδειξε πτώση της κυκλοφορίας του ιού SARS-CoV-2 σε 3 από τις 9 περιοχές που ελέγχθηκαν και αύξηση σε 6.

Ιός της γρίπης

Η θετικότητα για γρίπη στην κοινότητα (δίκτυο sentinel) παρουσίασε σημαντική μείωση, αν και εξακολουθεί να είναι άνω του 10% (εποχικό όριο έναρξης της επιδημικής δραστηριότητας της γρίπης κατά το ECDC). Στα δείγματα του δικτύου SARI δεν ανευρέθηκαν θετικά για γρίπη.

Καταγράφηκε ένα νέο σοβαρό κρούσμα με νοσηλεία σε ΜΕΘ και ένας νέος θάνατος από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη.

Συνολικά από την αρχή επιτήρησης της γρίπης έχουν νοσηλευθεί 144 άτομα με εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη σε ΜΕΘ και καταγράφηκαν 70 θάνατοι από εργαστηριακά επιβεβαιωμένη γρίπη. Έχουν τυποποιηθεί 1.010 στελέχη γρίπης (προερχόμενα από δείγματα Sentinel κοινότητας, από δείγματα επιτήρησης SARI και από νοσοκομειακά δείγματα εκτός δικτύων επιτήρησης), εκ των οποίων τα 549 (54%) ήταν τύπου Α και 461 (46%) τύπου Β. Από την εβδομάδα 10 και μετά ο επικρατών τύπος είναι ο Β τόσο στην κοινότητα (δίκτυο επιτήρησης Sentinel ΠΦΥ) όσο και στα νοσοκομεία (δίκτυο επιτήρησης SARI).

Συνολικά, έχουν υποτυποποιηθεί στα δύο Κέντρα Αναφοράς Γρίπης 531 στελέχη τύπου Α. Τα 489 (92%) ανήκαν στον υπότυπο Α(Η1)pdm09 και τα 42 (8%) στον υπότυπο Α(Η3).

Αναπνευστικός συγκυτιακός ιός – RSV

Δεν ανευρέθηκαν θετικά δείγματα τόσο στην κοινότητα (δίκτυο επιτήρησης Sentinel ΠΦΥ) όσο και στα νοσοκομεία (δίκτυο επιτήρησης SARI).

Είναι πιθανό η ενεργειακή κρίση που μαστίζει την Ευρώπη να οδηγήσει, εκτός από συρρίκνωση του διαθέσιμου εισοδήματος κυρίως των πιο ευάλωτων νοικοκυριών, και σε δεκάδες χιλιάδες θανάτους τον φετινό χειμώνα;

Σύμφωνα με τον Economist, κάτι τέτοιο τον φετινό χειμώνα είναι εξαιρετικά πιθανό καθώς, παρά την αποκλιμάκωση που παρατηρείται τις τελευταίες εβδομάδες στις τιμές του φυσικού αερίου στη γηραιά ήπειρο, αυτές δεν παύουν να είναι σημαντικά υψηλότερες από ό,τι ίσχυε μέχρι το 2019.

Με τον Nord Stream, που για αρκετούς μήνες χρησιμοποιήθηκε ως όπλο ενεργειακού εκβιασμού από τη Μόσχα, να κείται πλέον «νεκρός» στον πυθμένα της Βαλτικής, μόνο οι δεξαμενές αποθήκευσης αερίου που παραμένουν γεμάτες λόγω και των καλών για την εποχή καιρικών συνθηκών, σώζουν προς το παρόν την Ευρώπη από το να τεθεί «στην κατάψυξη».

Όμως, ακόμα και έτσι, το κόστος του φυσικού αερίου και του ηλεκτρισμού έχει αυξηθεί κατά 144% και 78% αντίστοιχα, επιβαρύνοντας τους Ευρωπαίους καταναλωτές και ιδίως τους πιο φτωχούς εξ αυτών. Φέτος, περισσότερα νοικοκυριά από κάθε άλλη χρονιά στην Ευρώπη θα μείνουν παγωμένα, μη μπορώντας να ανταπεξέλθουν στο αυξημένο κόστος θέρμανσης. Και εδώ αρχίζουν τα προβλήματα.

Κρύο και θνησιμότητα

Όπως υπενθυμίζει ο Economist, το κρύο βοηθά την εξάπλωση των ιών. Αναστέλλει το ανοσοποιητικό σύστημα, αφήνει τους παθογόνους μικροοργανισμούς να επιβιώνουν περισσότερο όταν μεταφέρονται με τον αέρα και ωθεί τους ανθρώπους να συγκεντρώνονται σε εσωτερικούς χώρους. Επιπλέον, καθώς η θερμοκρασία του σώματος πέφτει, το αίμα πυκνώνει και η πίεσή του αυξάνεται, αυξάνοντας τον κίνδυνο καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων. Οι ερεθισμένοι αεραγωγοί μπορούν επίσης να εμποδίσουν την αναπνοή. Στη Βρετανία τα εβδομαδιαία ποσοστά θανάτων από καρδιαγγειακά αίτια είναι 26% υψηλότερα το χειμώνα από ό,τι το καλοκαίρι. Οι θάνατοι από αναπνευστικές παθήσεις είναι κατά 76% υψηλότεροι. Βεβαίως, πρόκειται για απώλειες που αφορούν κυρίως του ηλικιωμένους. Σε ολόκληρη την Ευρώπη, 28% περισσότεροι άνθρωποι ηλικίας τουλάχιστον 80 ετών πεθαίνουν τους πιο κρύους μήνες σε σχέση με τους πιο ζεστούς.

Παραδόξως, το χάσμα στα εποχικά ποσοστά θανάτου είναι υψηλότερα στις θερμές χώρες σε σχέση με τις ψυχρές. Στην Πορτογαλία 36% περισσότεροι άνθρωποι πεθαίνουν ανά εβδομάδα το χειμώνα σε σχέση με το καλοκαίρι, ενώ στη Φινλανδία μόλις 13% περισσότεροι. Και αυτό γιατί οι ψυχρότερες χώρες έχουν καλύτερη θέρμανση και μόνωση στα κτήριά τους. Τείνουν επίσης να είναι πιο πλούσιες και να έχουν πληθυσμούς σχετικά νεαρής ηλικίας. Ωστόσο, όταν συγκρίνουμε τις θερμοκρασίες εντός των χωρών και όχι μεταξύ τους, τα στοιχεία επιβεβαιώνουν ότι το κρύο σκοτώνει. Κατά μέσο όρο, σε έναν χειμώνα που είναι κατά 1°C ψυχρότερος από τον κανονικό για μια δεδομένη χώρα, πεθαίνουν 1,2% περισσότεροι άνθρωποι. Και αυτό ενώ τον φετινό χειμώνα, στον κορωνοϊό που διαρκώς «παραμονεύει» θα προστεθεί και η γρίπη, η οποία είχε παρουσιάσει μεγάλη ύφεση τα τελευταία δύο χρόνια λόγω των μέτρων προστασίας από τον SarsCov2.

Πιο ακριβό ρεύμα, περισσότεροι θάνατοι

Μοντέλο που ανέπτυξε ο Economist, δείχνει ότι μια αύξηση των τιμών του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 10% συνδέεται με μια αύξηση των θανάτων κατά 0,6%. Συγκεκριμένα, το βρετανικό περιοδικό εκτιμά ότι αν οι τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας παραμείνουν κοντά στα σημερινά τους επίπεδα, περίπου 147.000 περισσότεροι άνθρωποι (4,8% πάνω από τον μέσο όρο) θα πεθάνουν σε έναν χειμώνα με τυπικές θερμοκρασίες, σε σχέση με το ενδεχόμενο επαναφοράς του κόστους στον μέσο όρο της περιόδου 2015-19.

Εάν οι θερμοκρασίες του φετινού χειμώνα είναι ήπιες, οι απώλειες θα «περιοριστούν» στις 79.000, καταγράφοντας αύξηση 2,7%. Αν οι θερμοκρασίες είναι ψυχρότερες, ο αριθμός των επιπλέον νεκρών λόγω της αδυναμίας επαρκούς θέρμανσης θα εκτοξευτεί σε 185.000, παρουσιάζοντας αύξηση 6,0%.

Διαφοροποιήσεις ανά χώρα

Η επίδραση των συνθηκών ποικίλλει αναλόγως τη χώρα. Η Ιταλία, σύμφωνα με τον Economist, έχει τον υψηλότερο αριθμό αναμενόμενων θανάτων λόγω της εκτίναξης του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας και του μεγάλου, γηράσκοντος πληθυσμού της. Το μοντέλο δεν λαμβάνει υπόψη τις νέες γενναιόδωρες επιδοτήσεις της Ιταλίας για τα νοικοκυριά, οι οποίες επικεντρώνονται στους φτωχότερους χρήστες. Οι μεταβιβάσεις αυτές όμως θα πρέπει να είναι πολύ αποτελεσματικές για να αντισταθμίσουν τις τόσο υψηλές τιμές. Η Εσθονία και η Φινλανδία έχουν επίσης κακές επιδόσεις με βάση το άτομο. Στο αντίθετο άκρο, η Γαλλία και η Βρετανία, που έχουν επιβάλει ανώτατα όρια τιμών, τα πάνε αρκετά καλά, ενώ η προβλεπόμενη θνησιμότητα στην Ισπανία είναι σχεδόν σταθερή. Στην Αυστρία, η οποία θα θέσει ανώτατο όριο στις τιμές της ηλεκτρικής ενέργειας, οι θάνατοι αναμένεται να μειωθούν.

Στο σύνολο της Ευρώπης, με βάση το μοντέλο του Economist, αναμένεται να πεθάνουν περισσότεροι άνθρωποι από το κρύο σε σχέση με τον αριθμό των στρατιωτών που έχουν μέχρι στιγμής σκοτωθεί στην Ουκρανία. Όμως, όπως τονίζει το περιοδικό, εάν συγκριθούν τα έτη ζωής που χάνονται στη μία και την άλλη περίπτωση, το αποτέλεσμα θα είναι διαφορετικό: Οι οβίδες και οι σφαίρες σκοτώνουν κυρίως τους νέους, ενώ το κρύο «θερίζει» τους ηλικιωμένους. Άλλωστε, τουλάχιστον 6.500 άμαχοι έχασαν τη ζωή τους στον πόλεμο, ενώ οι ρωσικές επιθέσεις στις ουκρανικές υποδομές είναι δεδομένα ότι οι περισσότεροι άνθρωποι που θα μείνουν χωρίς θέρμανση αυτόν τον χειμώνα, θα βρίσκονται στην Ουκρανία.