To 19% των ελληνικών νοικοκυριών αντιμετωπίζει δυσκολίες στη θέρμανση, σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για το 2024.

Το ίδιο ποσοστό καταγράφεται μόνο στη Βουλγαρία, ενώ είναι πάνω από το διπλάσιο του μέσου όρου της ΕΕ.Ακολουθούν η Λιθουανία (18%) και η Ισπανία (17,5%), χώρες που επίσης βιώνουν έντονη ενεργειακή πίεση.

Oι σκανδιναβικές και βαλτικές χώρες παρουσιάζουν εντυπωσιακά χαμηλά ποσοστά. Η Φινλανδία καταγράφει μόλις 2,7%, ενώ η Πολωνία και η Σλοβενία βρίσκονται στο 3,3%. Η Εσθονία και το Λουξεμβούργο ακολουθούν με 3,6% η καθεμία, αποδεικνύοντας ότι με κατάλληλη πολιτική και υποδομές, η ενεργειακή φτώχεια μπορεί να περιοριστεί δραστικά.

Η ευρωπαϊκή εικόνα

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα στοιχεία εμφανίζουν μια σχετική βελτίωση. Το 2024, το 9,2% του πληθυσμού της ΕΕ δεν ήταν σε θέση να διατηρήσει το σπίτι του επαρκώς ζεστό, ποσοστό που υποχώρησε κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το 2023. Ωστόσο, αυτή η βελτίωση δεν αντανακλάται στην ελληνική πραγματικότητα.

Η ακρίβεια στα καύσιμα και ιδίως στο ρεύμα, που εκτινάχθηκε από το 2019 και συνεχίζει να επιβαρύνει τα νοικοκυριά, σε συνδυασμό με τα χαμηλά εισοδήματα και τη χαμηλή ενεργειακή απόδοση των παλαιών κατά βάση ελληνικών κατοικιών, δημιουργούν μια εκρηκτική κατάσταση που διαιωνίζεται.

Το κόστος της στέγασης στην Ελλάδα είναι ένα από τα υψηλότερα στην Ευρώπη, με περίπου το 36% των νοικοκυριών να δαπανά πάνω από το μισό διαθέσιμο εισόδημα στη στέγαση.

Μάλιστα, εξετάζοντας τα στοιχεία του 2024, οι Έλληνες δαπάνησαν περίπου το 70% του εισοδήματος τους σε έξοδα του σπιτιού, όπως ενοίκιο ή στεγαστικό δάνειο, λογαριασμούς ρεύματος, ύδρευσης και καυσίμων θέρμανσης.

Αυτό που προκαλεί εντύπωση είναι πως ενώ στην Ευρώπη, η ζωή στην πόλη είναι πιο ακριβή από το κόστος ζωής στην επαρχία, η διαφορά στην Ελλάδα είναι της τάξεως μόλις του 1%.

Η στέγαση στην ΕΕ

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τα στοιχεία της Eurostat δείχνουν πως το 2024, το 68% του πληθυσμού που ζούσε σε νοικοκυριά της ΕΕ είχε την κυριότητα του σπιτιού του, ενώ το υπόλοιπο 32% ζούσε σε ενοικιαζόμενες κατοικίες.

Τα υψηλότερα ποσοστά ιδιοκτησίας παρατηρήθηκαν στη Ρουμανία (94% του πληθυσμού ζούσε σε νοικοκυριό που είχε την κυριότητα του σπιτιού του), τη Σλοβακία (93%), την Ουγγαρία (92%) και την Κροατία (91%).

• Στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό είναι σχεδόν 70%.

Η κυριότητα κατοικίας ήταν πιο συχνή σε όλες τις χώρες της ΕΕ, εκτός από τη Γερμανία. Στη Γερμανία, η ενοικίαση ήταν πιο συχνή, όπου το 53% του πληθυσμού ήταν ενοικιαστές. Ακολουθούσαν η Αυστρία (46%) και η Δανία (39%).

Κόστος στέγασης

Το κόστος στέγασης (συμπεριλαμβανομένου του νερού, του ηλεκτρικού ρεύματος, του φυσικού αερίου και άλλων καυσίμων) σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ διαφέρει σημαντικά μεταξύ των χωρών της ΕΕ.

Το υψηλότερο κόστος στέγασης το 2024 σε σύγκριση με τον μέσο όρο της ΕΕ παρατηρήθηκε στην Ιρλανδία (87% πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ), τη Δανία (86% πάνω) και το Λουξεμβούργο (78% πάνω). Στην Ελλάδα το κόστος στέγασης διαμορφώθηκε στο 70% το 2024.

Το χαμηλότερο, από την άλλη πλευρά, παρατηρήθηκε στη Βουλγαρία (38% κάτω από τον μέσο όρο της ΕΕ), την Κροατία (44% κάτω) και την Πολωνία (49% κάτω).

Είναι η στέγαση προσιτή;

Με τις τιμές των κατοικιών και τα ενοίκια να αυξάνονται, το κόστος στέγασης μπορεί να αποτελέσει βάρος. Αυτό μπορεί να μετρηθεί με το ποσοστό επιβάρυνσης του κόστους στέγασης, το οποίο δείχνει το ποσοστό του πληθυσμού που ζει σε ένα νοικοκυριό όπου το συνολικό κόστος στέγασης αντιπροσωπεύει περισσότερο από το 40% του διαθέσιμου εισοδήματος.

Στην ΕΕ το 2024, σχεδόν το 10% του πληθυσμού στις πόλεις ζούσε σε ένα τέτοιο νοικοκυριό, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό για τις αγροτικές περιοχές ήταν 6%.

Τα υψηλότερα ποσοστά επιβάρυνσης του κόστους στέγασης στις πόλεις παρατηρήθηκαν στην Ελλάδα (29%) και τη Δανία (23%), και τα χαμηλότερα στην Κύπρο και την Κροατία (και οι δύο 3%).

Στις αγροτικές περιοχές ήταν τα υψηλότερα στην Ελλάδα (28%) και τη Γερμανία (11%), και τα χαμηλότερα στην Κύπρο (1%).

Ένας άλλος τρόπος για να δούμε αν η στέγαση είναι προσιτή είναι από το μερίδιο του κόστους στέγασης στο συνολικό διαθέσιμο εισόδημα.

Κατά μέσο όρο, το 2024, τα νοικοκυριά της ΕΕ δαπάνησαν το 19% του διαθέσιμου εισοδήματός τους για στέγαση.

Αυτό διέφερε μεταξύ των χωρών της ΕΕ, με τα υψηλότερα μερίδια στην Ελλάδα (36%), τη Δανία (26%), τη Σουηδία και τη Γερμανία (και οι δύο 25%), ενώ η Κύπρος (11%) είχε το χαμηλότερο μερίδιο.

Εξετάζοντας τα άτομα με διαθέσιμο εισόδημα κάτω από το 60% του εθνικού μέσου εισοδήματος – άτομα που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ότι κινδυνεύουν από φτώχεια, το μερίδιο της στέγασης στο διαθέσιμο εισόδημα ήταν κατά μέσο όρο 37% στην ΕΕ.

Από την άλλη πλευρά, για τα άτομα με διαθέσιμο εισόδημα άνω του 60% του μέσου εισοδήματος, το μερίδιο ανήλθε στο 16%.

Ποιότητα στέγασης

Η ποιότητα της στέγασης μπορεί να μετρηθεί με πολλούς τρόπους. Ένας τρόπος είναι το αν οι άνθρωποι ζουν σε υπερπλήρη σπίτια. Στην ΕΕ το 2024, το 17% του πληθυσμού ζούσε σε τέτοια σπίτια, ποσοστό που μειώθηκε από το 19% του 2010.

Δεν είναι μόνο ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν σε ένα σπίτι (κατοικία) που επηρεάζει την ποιότητα ζωής, αλλά και η ποιότητα της στέγασης, όπως η ικανότητα να διατηρείται το σπίτι επαρκώς ζεστό.

Στην ΕΕ το 2024, το 9% του πληθυσμού δεν είχε την ικανότητα να διατηρεί το σπίτι του επαρκώς ζεστό.

Τα υψηλότερα ποσοστά παρατηρήθηκαν στη Βουλγαρία και την Ελλάδα (και οι δύο 19%), ακολουθούμενες από τη Λιθουανία και την Ισπανία (και οι δύο 18%), ενώ η Φινλανδία, η Σλοβενία ​​και η Πολωνία (όλες κάτω από 3%) είχαν τα χαμηλότερα ποσοστά.

Εξέλιξη τιμών και ενοικίων κατοικιών

Εξετάζοντας την τάση των τιμών των κατοικιών στην ΕΕ μεταξύ 2010 και 2024, παρατηρήθηκε ανοδική τάση από το 2013 έως το 2022 με σημαντικές ετήσιες αυξήσεις 8% τόσο το 2021 όσο και το 2022. Το 2023, οι τιμές σημείωσαν μικρή μείωση 0,3%, ακολουθούμενη από αύξηση 3% το 2024.

Συνολικά, σημειώθηκε αύξηση 53% μεταξύ 2010 και 2024. Υπήρξαν αυξήσεις σε όλες τις χώρες της ΕΕ εκτός από την Ιταλία και την Κύπρο. Οι μεγαλύτερες αυξήσεις παρατηρήθηκαν στην Ουγγαρία (+231%), την Εσθονία (+228%) και τη Λιθουανία (+179%).

• Αύξηση ενοικίων κατά 25%

Υπήρξε σταθερή αύξηση των ενοικίων στην ΕΕ μεταξύ 2010 και 2024 – 25% συνολικά, καθ’ όλη τη διάρκεια της περιόδου. Υπήρξε αύξηση σε όλες τις χώρες της ΕΕ εκτός από την Ελλάδα (-16%). Οι μεγαλύτερες αυξήσεις καταγράφηκαν στην Εσθονία (+208%), τη Λιθουανία (+177%), την Ιρλανδία (+108%) και την Ουγγαρία (+107%).

• Πληθωρισμός: οι τιμές αυξήθηκαν κατά 39%

Μεταξύ 2010 και 2024 στην ΕΕ, ο πληθωρισμός ήταν 39%. Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, υπήρξε πληθωρισμός σε όλες τις χώρες της ΕΕ. Οι υψηλότερες τιμές καταγράφηκαν στην Ουγγαρία (86%), την Εσθονία (76%) και τη Ρουμανία (71%). Στο άλλο άκρο του εύρους ήταν η Ελλάδα (20%), η Κύπρος (23%) και η Ιρλανδία (24%).

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις από την αγορά πετρελαιοειδών, η τιμή του πετρελαίου θέρμανσης με τα σημερινά δεδομένα διεθνών τιμών και ισοτιμίας δολαρίου – ευρώ διαμορφώνεται κοντά στο 1,11 ευρώ ανά λίτρο έναντι 1,3-1,35 ευρώ που ήταν η τιμή εκκίνησης πέρυσι τον Οκτώβριο. Υπενθυμίζεται ότι η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης στην αγορά ξεκινά κάθε χρόνο στις 15 Οκτωβρίου. Η τιμή εκκίνησης τον φετινό Οκτώβριο θα εξαρτηθεί από την πορεία της διεθνούς αγοράς έως τότε.

Οι καιρικές συνθήκες τουλάχιστον σε μεγάλο μέρος της χώρας παραμένουν ευνοϊκές για τους καταναλωτές, ωστόσο πηγές της αγοράς εκτιμούν ότι αρκετοί μπορεί να σπεύσουν να προμηθευτούν πετρέλαιο θέρμανσης στην έναρξη της περιόδου εφόσον οι τιμές παραμείνουν σε χαμηλότερα από πέρυσι επίπεδα, προκειμένου να αποφύγουν πιθανές ανατιμήσεις.

Στον πεδίο του φυσικού αερίου οι τιμές διαμορφώνονται επίσης σε χαμηλότερα επίπεδα από πέρυσι, στα 6-7 λεπτά ανά κιλοβατώρα (μαζί με φόρους και ρυθμιζόμενες χρεώσεις) από 7-8 λεπτά πέρυσι. Το ηλεκτρικό κυμαίνεται σε ελαφρώς υψηλότερα επίπεδα, αντανακλώντας τις αντίστοιχες εξελίξεις στη χονδρική. Η μέση τιμή το φετινό Σεπτέμβριο ήταν 112,35 ευρώ ανά μεγαβατώρα έναντι 101,95 ευρώ πέρυσι ενώ η λιανική (μαζί με φόρους και λοιπές χρεώσεις) ήταν τον Οκτώβριο πέρυσι κοντά στα 24 λεπτά ανά κιλοβατώρα ενώ φέτος διαμορφώνεται κοντά στα 26 λεπτά.

Η σύγκριση των εναλλακτικών καυσίμων δείχνει ότι το φυσικό αέριο είναι η φθηνότερη πηγή θέρμανσης σε σχέση τόσο με το πετρέλαιο όσο και με την ηλεκτρική ενέργεια. Ωστόσο σε πολλές περιπτώσεις οι κεντρικές θερμάνσεις έχουν πρακτικά καταργηθεί από την περίοδο την κρίσης και πολλά νοικοκυριά χρησιμοποιούν ως πηγή θέρμανσης τον ηλεκτρισμό (κυρίως κλιματιστικά).

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Στη χώρα μας η τιμή της αμόλυβδης είναι κάτω από 2 ευρώ το λίτρο, καταγράφοντας σημαντική πτώση από την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι.

Είναι ενδεικτικό ότι η τιμή του μαύρου χρυσού έχει πέσει στα 72 δολάρια το βαρέλι, μειωμένο κατά 7% σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα και κατά 21% σε σχέση με πέρυσι, στοιχεία που αποτυπώνονται αρχικά στις τιμές του πετρελαίου κίνησης και της βενζίνης.

Το πετρέλαιο κίνησης έχει πέσει στο 1,5 ευρώ περίπου ανά λίτρο, όταν την αντίστοιχη περίοδο πέρυσι είχε σκαρφαλώσει στο 1,8. Τη βενζίνη σήμερα τη βρίσκουμε με μια μέση τιμή στο 1,75, όταν πέρυσι ήταν στο 1,9 ευρώ το λίτρο. Πρόκειται για μειώσεις 15,5% και 8% αντίστοιχα.

Οι απώλειες για τον μαύρο χρυσό αναμένεται να αποτυπωθούν και στο πετρέλαιο θέρμανσης που ξεκινά η διάθεσή του από τις 15 Οκτωβρίου, με βάση τις τιμές χονδρικής, έτσι όπως έχουν διαμορφωθεί μέχρι τώρα φαίνεται πως η τιμή ανά λίτρο θα περιοριστεί στο 1 ευρώ και 15 λεπτά. Άλλες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για ένα 19 με ένα 20.

Πρόκειται για μία μείωση πάντως πάνω από 18% σε σχέση με πέρυσι, όταν το λίτρο είχε ξεπεράσει το 1 ευρώ και τα 40 λεπτά.

Της Αλεξάνδρας Μιχαηλίδου

Μπορεί να ήταν ακριβό, αλλά το κρύο στις πόλεις διαρκεί λίγο, άρα κατέληγε φθηνότερη λύση από το πετρέλαιο. Αυτό έχει αλλάξει πλέον.

Μελέτη του Εργαστηρίου Ατμοκινητήρων και Λεβήτων σε συνεργασία με το Εργαστήριο Θερμικών Διεργασιών της Σχολή Μηχανολόγων Μηχανικών του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου δίνει την απάντηση στα ελληνικά νοικοκυριά, προβαίνοντας σε σύγκριση του κόστους θέρμανσης από διάφορες τεχνολογίες για τον χειμώνα 2023 -2024.

Η θέρμανση με φυσικό αέριο αποδεικνύεται η οικονομικότερη επιλογή, με το πετρέλαιο να ακολουθεί.

Όπως σημειώνεται στην μελέτη, η μικρή αύξηση της τάξης του 10-15% που παρατηρείται -σε σχέση με πέρυσι- στην τιμή του πετρελαίου θέρμανσης έχει ως αποτέλεσμα το κόστος θέρμανσης μέσω συστημάτων φυσικού αερίου να είναι φθηνότερο από εκείνο που χαρακτηρίζει τα συστήματα πετρελαίου.

Συμφέρει το φυσικό αέριο

Μάλιστα, οι ερευνητές σημειώνουν πως οι λέβητες φυσικού αερίου – τη συγκεκριμένη χρονική περίοδο- θεωρούνται ως η πιο οικονομικά αποδοτική επένδυση προς αντικατάσταση των συμβατικών συστημάτων θέρμανσης με λέβητα πετρελαίου, ανεξαρτήτως του ύψους των ετήσιων θερμικών αναγκών ενός μέσου νοικοκυριού. Υπογραμμίζουν, ωστόσο, πως  η ευρεία διακύμανση που παρατηρείται, από το 2021 και έπειτα, στις τιμές του φυσικού αερίου μπορεί να ανατρέψει ανά πάσα στιγμή τα δεδομένα.

• Παρά τη διατήρηση των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας σε υψηλά επίπεδα, τα συστήματα θέρμανσης με αντλίες θερμότητας τεχνολογίας μεσαίων και υψηλών θερμοκρασιών φαίνεται να είναι μια εξίσου οικονομικά αποδοτική πρόταση, προς αντικατάσταση του υφιστάμενου λέβητα πετρελαίου, η οποία ανταγωνίζεται επάξια τα αντίστοιχα συστήματα φυσικού αερίου ως προς τα έτη απόσβεσης.

Σε ό,τι αφορά στις αντλίες θερμότητας υψηλών θερμοκρασιών, εμφανίζονται ως οικονομικά συμφέρουσες λύσεις κυρίως για ετήσιες θερμικές ανάγκες που ξεπερνούν τις 9.000 kWhth.

Απλησίαστα τα τζάκια, απαγορευτικό το ρεύμα

Το ηλεκτρικό ρεύμα (με σόμπες ή air condition) είναι εξαιρετικά κοστοβόρα επιλογή θέρμανσης. Όπως σημειώνουν οι ερευνητές του Μετσόβιου Πολυτεχνείου, το στοιχείο του ρίσκου είναι υπαρκτό, καθώς από 01/01/2024 αναμένονται τα νέα τιμολόγια ρεύματος (μπλε, πράσινου και πορτοκαλί χρώματος) μαζί με την επαναφορά της ρήτρας αναπροσαρμογής η οποία πλέον θα ονομάζεται «Μηχανισμός Διακύμανσης».

• Σε ό,τι αφορά στα συμβατικά στερεά καύσιμα, όπως είναι τα καυσόξυλα και τα πέλλετ ξύλου, οι τιμές πώλησής τους μπορεί να παρουσιάζουν μια μείωση της τάξης του 10% και 25%, συγκριτικά με τη σεζόν 2022-2023, ωστόσο παραμένουν σε υψηλά επίπεδα σε σχέση με τις τιμές που ίσχυαν πριν ξεσπάσει η ενεργειακή κρίση.

Στον παρακάτω πίνακα, μπορείτε να δείτε την σύγκριση ανάμεσα στα μοναδιαία κόστη θερμικής ενέργειας (ευρώ ανά κιλοβατώρα) που έχουν υπολογιστεί για τις χειμερινές σεζόν 2022-2023 & 2023-2024, αντίστοιχα:

Στον παρακάτω πίνακα, μπορείτε να δείτε το κόστος ωφέλιμης θερμικής ενέργειας ανά είδος θερμικού συγκροτήματος για ένα μέσο νοικοκυριό με θερμικές ανάγκες περί τις 3.000 κιλοβατώρες ανά 4μηνο:

Η θέρμανση γίνεται επένδυση

Από την πλευρά του, ο Βασίλης Λύκος,  δρ. Ολοκληρωμένης Περιβαλλοντικής Διαχείρισης του Πανεπιστημίου Κρήτης, εξηγεί πως η θέρμανση εξελίσσεται πλέον σε επένδυση και ως τέτοια θα πρέπει να λάβει την αντίστοιχη κρατική επιδότηση.

«Το κόστος της θέρμανσης εξαρτάται από το πού ζεις: πόλη ή επαρχία. Θεωρώ πως η καλύτερη λύση από όλες – και εκεί θα έπρεπε να μπει και το «Εξοικονομώ»- είναι τα ενεργειακά τζάκια και οι ενεργειακές σόμπες (…) το συμβατικό τζάκι σού δίνει απόδοση 20%, το ενεργειακό τζάκι σού δίνει 80%, εάν είναι καλό. Για να εγκαταστήσεις, όμως, το ενεργειακό τζάκι, θέλεις 3.000-3.500 ευρώ. Σε  αυτό το σημείο μπορεί να μπει το «Εξοικονομώ», όπως μπορεί να μπει και στην τοποθέτήση φωτοβολταϊκών στις στέγες», σημειώνει ο κ. Λύκος και προσθέτει:

«Το θέμα είναι να μπορείς εσύ ο ίδιος να είσαι κατά ένα 50% ή 60% παραγωγός της κατανάλωσής σου. Αυτό, όμως, δεν το επιτρέπουν οι μεγάλες εταιρείες, δεδομένου πως δεν υπάρχουν δίκτυα χαμηλής τάσης. Αυτή την επένδυση πρέπει να στην δώσει το κράτος. Γι’ αυτό πρέπει το «Εξοικονομώ» να διπλασιαστεί και να υπάρχουν συγκεκριμένοι κανόνες. Όχι όποιος πρόλαβε, τον Κύριο οίδε».

Όλο και περισσότερα χρήματα για την ίδια απόσταση καλούνται να πληρώσουν οι οδηγοί στις καθημερινές τους μετακινήσεις. Η άνοδος των τιμών στα καύσιμα συνεχίζεται με αμείωτο ρυθμό, προσθέτοντας ακόμα ένα βάρος στον οικογενειακό προϋπολογισμό.

Η μέση τιμή της αμόλυβδης πανελλαδικά βρίσκεται ήδη πάνω από τα 2 ευρώ το λίτρο, με αύξηση σχεδόν 10% το τελευταίο δίμηνο καθώς την 1η Σεπτεμβρίου ήταν στο 1,99, την 1η Αυγούστου στο 1,95 και την 1η Ιουλίου στο 1,86 ευρώ το λίτρο.

Αυτό σημαίνει ότι κάποιος που κάνει περίπου 700 χιλιόμετρα το μήνα, θα πρέπει να δώσει περίπου 10 ευρώ περισσότερα σε σχέση με τον Ιούλιο για την ίδια απόσταση.

Στο Ηράκλειο έχει ξεπεράσει τα 2 ευρώ και πιο ψηλά στην περιφέρεια.

Διεθνώς, το πετρέλαιο έχει αυξηθεί πάνω από 10% μέσα σε έναν μήνα. Βασικές αιτίες γι’ αυτό το νέο ράλι είναι η μειωμένη παραγωγή πετρελαίου κατά 1,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως από τις χώρες του ΟΠΕΚ, οι εκτιμήσεις για σημαντικές ελλείψεις έως 3,3 εκατ. βαρέλια ημερησίως, η αυξημένη οικονομική δραστηριότητα στην Κίνα που σημαίνει και αυξημένες ενεργειακές ανάγκες και η νέα υποχώρηση του ευρώ έναντι του δολαρίου που καθιστά ακριβότερες τις εισαγωγές μαύρου χρυσού. Επίσης, ανησυχία προκαλεί και η βιβλική καταστροφή στη Λιβύη καθώς αποτελεί βασικό προμηθευτή της Ευρώπης και παράγει περί τα 1 εκατ. βαρέλια ημερησίως.

Tην αισχροκέρδεια καταγγέλλουν οι παραγωγοί της περιοχής. Ο πρόεδρος Λαρισαίων Αγροτών Φώτης Παπαδόπουλος, τόνισε ότι οι καταστροφές δεν δικαιολογούν επί του παρόντος τέτοιες ανατιμήσεις. Προειδοποίησε δε, ότι με δεδομένες τις ελλείψεις που θα δημιουργηθούν στην αγορά τις επόμενες ημέρες, το ύψος των αυξήσεων αναμένεται να φτάσει το 30% με 40%.

Δεν δικαιολογείται καμιά αύξηση στις τιμές των προϊόντων στις λαϊκές αγορές. Οι τιμές των προϊόντων στις λαϊκές αγορές της Αττικής είναι στα ίδια επίπεδα, δεν έχει αλλάξει ακόμα τίποτα, δήλωσε μιλώντας στην ΕΡΤ ο πρόεδρος της Ομοσπονδίας Παραγωγών Λαϊκών Αγορών Παντελής Μόσχος.

Σταθερές είναι οι τιμές και στις λαϊκές αγορές που λειτουργούν στη Λάρισα και στον Βόλο, σημείωσε ο ίδιος. Έχουμε αυξημένο κόστος παραγωγής, σημείωσε και ανάφερε ότι το πετρέλαιο κίνησης έχει 1,80 το λίτρο όταν οι άλλοι αγρότες στην Ευρώπη το πληρώνουν 0,90 λεπτά το λίτρο. Η τιμή του ρεύματος έχει διπλασιαστεί, πρόσθεσε.

«Κάνουμε έκκληση στην κυβέρνηση να μειώσει το κόστος παραγωγής των αγροτών, γιατί θα δημιουργηθούν τεράστια προβλήματα τον χειμώνα», τόνισε ο ίδιος.

Ο Γιάννης Χατζηθεοδοσίου, πρόεδρος του Επαγγελματικού Επιμελητηρίου Αθηνών, μιλώντας στον Alpha, κάλεσε την κυβέρνηση να παρέμβει, βάζοντας πλαφόν κέρδους στα προϊόντα.

Θεατής στην αισχροκέρδεια η κυβέρνηση

Ως σχολιαστής, παρά ως μέλος της κυβέρνησης, μίλησε για την αισχροκέρδεια ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, Λευτέρης Αυγενάκης. Μιλώντας στο Action 24 για τις ανατιμήσεις σε αγροτικά προϊόντα, δήθεν με αφορμή την καταστροφή στον πρωτογενή τομέα στον Θεσσαλικό κάμπο, έκανε λόγο για απίστευτο παραλογισμό. Όπως είπε, προϊόντα όπως το βαμβάκι δεν επηρεάζουν την τροφική αλυσίδα. Κατά συνέπεια, σημείωσε, ότι οι αυξήσεις δεν σχετίζονται με το καταστροφικό πλημμυρικό φαινόμενο της Θεσσαλίας.

Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τα στοιχεία τα οποία τηρούνται στα πληροφοριακά συστήματα του ΕΛΓΑ, το σύνολο της παραγωγής οπωροκηπευτικών προϊόντων στη χώρα είναι 371.000 στρέμματα. Τα καλλιεργούμενα οπωροκηπευτικά στη Θεσσαλία καλύπτουν 28.000 στρέμματα, που αποτελούν μόλις το 7,5% % του συνόλου της παραγωγής της χώρας. Από τα προαναφερόμενα στρέμματα ελάχιστα έχουν πληγεί.

Όπως προκύπτει με την αξιοποίηση των δορυφορικών εικόνων στου συστήματος Copernicus, τα καλλιεργούμενα στρέμματα οπωροκηπευτικών που επλήγησαν στη Θεσσαλία, ανέρχονται σε 8.000 στρέμματα. Μάλιστα υπάρχουν προϊόντα, όπως η βιομηχανική ντομάτα, η οποία καλλιεργείται σε 21.310 στρέμματα και είχε συγκομιστεί σε ποσοστό 70% και δεν προορίζεται για επιτραπέζια χρήση.

Αλλά οι αυξήσεις «πλημμυρίζουν» την αγορά με την κερδοσκοπία να καλπάζει.

Ανεβαίνει η τιμή του πετρελαίου, κόβονται οι επιδοτήσεις για θέρμανση

Την ίδια ώρα, για άλλη μια φορά, η παγκόσμια αγορά ενέργειας προκαλεί πονοκεφάλους, καθώς η τιμή του πετρελαίου έχει πάρει εκ νέου την ανηφόρα, με τις αγορές να επισημαίνουν έναν νέο παράγοντα ανησυχίας.

Σήμερα ξεπέρασε τα 94 δολάρια το βαρέλι και φλερτάρει με τα 95 δολάρια, με διαρκώς αυξανόμενη τάση.

Το βράδυ της Πέμπτης (14/9) το μπρεντ σημείωνε άνοδο 1,98%, με την τιμή του να διαμορφώνεται σχεδόν στα 94 δολάρια το βαρέλι, ενώ το αμερικανικό αργό κινούνταν ανοδικά 1,83%, με την τιμή του να διαμορφώνεται κοντά στα 90,5 δολάρια το βαρέλι. Τα στοιχεία που επισημαίνουν ότι παρατηρείται περιορισμένη προσφορά για το υπόλοιπο του 2023 κινούν τις τιμές, δεδομένου ότι καθώς οι χώρες που παράγουν «επιμένουν ανένδοτα στην περιορισμένη παραγωγή» και η ζήτηση να παραμένει ισχυρή μέχρι το επόμενο έτος.

Εξισορροπητικός παράγοντας, αν και δεν φαίνεται να ανακόπτει την ανοδική τάση, θεωρούνται τα στοιχεία που έδειξαν απροσδόκητη αύξηση για πρώτη φορά σε πέντε εβδομάδες των αμερικανικών αποθεμάτων αργού, εν μέσω των υψηλότερων εισαγωγών από το 2019.

Πάντως, ακόμα κι έτσι, ο Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (IEA) εκτίμησε ότι οι παγκόσμιες αγορές πετρελαίου αντιμετωπίζουν έλλειμμα 1,2 εκατ. βαρελιών την ημέρα κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2023.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις, όλα δείχνουν πως το ράλι ανόδου στην τιμή του πετρελαίου θα συνεχιστεί, με κίνδυνο να φτάσει ή και να ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι, γεγονός που θα έχει σοβαρές επιπτώσεις για τον καταναλωτή με τον χειμώνα να βρίσκεται μπροστά.

Την ίδια στιγμή, αλλαγές θα υπάρξουν φέτος στις επιδοτήσεις θέρμανσης με τις οριστικές αποφάσεις ωστόσο να αναμένονται στις αρχές Οκτωβρίου. Επίσης φέτος, η τιμή διάθεσης αναμένεται να ξεκινήσει υψηλότερα από πέρσι, από 1,40 και 1,50 ευρώ (σε σχέση με το 1,20 πέρσι λόγω κρατικής στήριξης), για αυτό και αναμένεται να ανακοινωθούν το επόμενο διάστημα νέα κριτήρια, προκειμένου να αυξηθούν οι δικαιούχοι και να μπουν οι πιο ευάλωτοι.

Το πετρέλαιο θέρμανσης διατίθεται για τη χρονική περίοδο από τη 15η Οκτωβρίου μέχρι και την 30ή Απριλίου κάθε έτους.

Υπενθυμίζεται ότι το επίδομα θέρμανσης ήταν από 100 έως και 800 ευρώ ανάλογα με την περιοχή. Όσοι δεν έβαλαν πέρσι φυσικό αέριο και γύρισαν σε πετρέλαιο πήραν διπλό επίδομα έως 1.600 ευρώ. Όμως, το διπλό επίδομα που δόθηκε πέρσι είναι βέβαιο ότι θα καταργηθεί, αφού η τιμή στο φυσικό αέριο έχει υποχωρήσει.

Πολλά πανεπιστήμια και κυρίως τα μεγάλα δηλώνουν ότι έχουν αυξημένες ανάγκες σε ενέργεια τόσο για τη λειτουργία των πανεπιστημιουπόλεων όσο και για τον εξοπλισμό τους ο οποίος είναι ιδιαίτερα ενεργοβόρος. Αρκετά ιδρύματα εξετάζουν την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών αλλά όπως λένε δεν είναι μια λύση άμεση αλλά ούτε μπορούν να καλύψει όλες τις ανάγκες τους.

Χαρακτηριστικά παράδειγμα αποτελεί το πανεπιστήμιο Κρήτης το οποίο, όπως δήλωσε ο πρύτανης κ. Γιώργος Κοντάκης, σε ετήσια βάση είχε έξοδα σε ρεύμα 1,8 εκατομμύρια ευρώ ενώ φέτος, όμως, υπολογίζεται ο λογαριασμός θα φτάσει τα 3,4 εκατ. ευρώ. Όπως υπογράμμισε μάλιστα ο πρύτανης όλα τα πανεπιστήμια έχουν ανάλογο πρόβλημα και «γι’ αυτό το υπουργείο Παιδείας πρέπει να μας υποδείξει τι να κάνουμε». Για τα θέματα αυτά έχει ενημερωθεί η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας και έχει ζητηθεί βοήθεια, διότι αυτή τη στιγμή για να καλυφθούν οι λογαριασμοί του ρεύματος η μόνη λύση είναι τα αποθεματικά των ιδρυμάτων.

Όπως επεσήμανε ο πρύτανης του πανεπιστημίου Κρήτης απέστειλε σχετική επιστολή στην Υπουργό Παιδείας, Νίκη Κεραμέως, αναλύοντας τα προβλήματα και ζητώντας ενίσχυση – όπως άλλωστε έχουν κάνει τα περισσότερα Πανεπιστημιακά Ιδρύματα, αφού αντιμετωπίζουν τις ίδιες δυσκολίες στο πλαίσιο της ενεργειακής κρίσης. «Ευχής έργον» όπως χαρακτηρίστηκε, να συμπληρωθεί ο τακτικός προϋπολογισμός ώστε να μη χρειαστεί να δοθούν έξτρα χρήματα.

Το πρόβλημα δεν αφορά μόνο στους λογαριασμούς της ΔΕΗ αλλά και στο πετρέλαιο καθώς το επόμενο διάστημα θα χρειαστεί να θερμανθούν οι αίθουσες διδασκαλίας, οι εστίες κλπ. Σε αυτές τις περιπτώσεις εντονότερο πρόβλημα θα έχουν τα πανεπιστήμια τα οποία εδρεύουν στη Βόρεια Ελλάδα, όπου οι θερμοκρασίες είναι ήδη χαμηλές. Μάλιστα πολλά πανεπιστήμια είχαν από το καλοκαίρι ζητήσει έκτακτη επιχορήγηση προκειμένου να καλύψουν αυτές τις ανάγκες γνωρίζοντας ότι το ενεργειακό κόστος θα τα φέρει σε δυσχερή θέση τον φετινό χειμώνα.

Σε επιστολή που έστειλε στην πολιτική ηγεσία του υπουργείου Παιδείας, η σύνοδος των πρυτάνεων τονίζονται τα εξής:

Αξιότιμη κυρία Υπουργέ, Αξιότιμε κύριε Υφυπουργέ, Αξιότιμε κύριε Γενικέ Γραμματέα, το υπέρμετρα αυξανόμενο ενεργειακό κόστος έχει καταστήσει απέλπιδα την προσπάθεια των Πανεπιστημιακών Ιδρυμάτων να καλύψουν την δαπάνη από την καθορισμένη επιχορήγηση τους για δαπάνες λειτουργίας, με αποτέλεσμα τη συσσώρευση υπέρογκων ληξιπροθέσμων υποχρεώσεων στις οικονομικές υπηρεσίες.

Επισημαίνεται ότι το μεγαλύτερο μέρος της καθορισμένης επιχορήγησης για δαπάνες λειτουργίας, όπως αναπροσαρμόστηκαν με την αριθ. 21360/ΓΔ2/24.02.2022 (ΑΔΑ: 66ΜΦ46ΜΤΛΗ-ΑΚΜ) Υπουργική Απόφαση, δεσμεύεται στην αρχή του οικονομικού έτους και αφορούν στις ανειλημμένες πολυετείς υποχρεώσεις των Φορέων. Αν λάβουμε υπόψη μας την υπέρ ενίσχυση των κωδίκων για την κάλυψη των υποχρεώσεων σε ενέργεια, οι εναπομείνασες πιστώσεις για τη λοιπή λειτουργία των Φορέων έχουν περιοριστεί σε τέτοιο βαθμό, ώστε να απειλείται πλέον η εύρυθμη λειτουργία τους, καθώς και η επίτευξή του ακαδημαϊκού σκοπού τους. Λαμβάνοντας υπόψη σας, αφενός τη μείωση που υπέστησαν τα πλεονάζοντα ταμειακά διαθέσιμα των Φορέων από το πρόγραμμα αναδιάταξης του Ελληνικού χρέους και τη συμμετοχή τους στο Κοινό Κεφάλαιο του ν.2469/1997, με διαχειρίστρια την Τράπεζα της Ελλάδος, και αφετέρου την κάλυψη του μεγαλύτερου μέρους της μισθοδοσίας του εκτάκτου διδακτικού προσωπικού αποκλειστικά από τα ταμειακά μας διαθέσιμα, θα πρέπει να υιοθετηθεί εναλλακτικός τρόπος αντιμετώπισης της εκτόξευσης του ενεργειακού κόστους.

Σύμφωνα με το Σωματείο Εργαζομένων στο ΠΑΓΝΗ, η απαράδεκτη αυτή απόφαση της διοίκησης «αποδεικνύει τις προτεραιότητές της για περιορισμό των δαπανών εις βάρος της ασφάλειας και της υγείας εργαζομένων και ασθενών».

«Αποδεικνύεται πόσο υποκριτικοί είναι οι στόχοι ασφάλειας και οι ασκήσεις ετοιμότητας safe hospital του ΟΔΙΠΥ, που αποτελούν απλά προσχήματα για την μείωση του κόστους με τη στοχοποίηση υγειονομικών για τις χρόνιες ελλείψεις. Πώς εξασφαλίζεται άλλωστε η «ελαχιστοποίηση του κινδύνου πρόκλησης πτώσης» των ασθενών με κλειστά τα φώτα στις κλινικές και τους διαδρόμους; Πώς θα επισπευστεί η ανάρρωση των ασθενών σε κρύους θαλάμους νοσηλείας;»

Οι εργαζόμενοι καταλήγουν λέγοντας ότι: «είμαστε αντίθετοι με την εφαρμογή των κατευθύνσεων για ελάττωση της ζήτησης ενέργειας. Η ανάγκη για φτηνό ρεύμα και καύσιμα είναι αυτονόητα, δεν αποτελούν πολυτέλεια και κατασπατάληση πόρων εν έτη 2022. Δεν θα γυρίσουμε έναν αιώνα πίσω για να θησαυρίζουν οι μονοπωλιακοί όμιλοι της ενέργειας, που τώρα ξαναμοιράζουν τις αγορές και στέλνουν σε εμάς τον υπέρογκο λογαριασμό», καλώντας παράλληλα τη διοίκηση να ανακαλέσει την απαράδεκτη απόφαση.