Η έκθεση των ερευνητών, την οποία είδε το Reuters, ανέφερε ότι το καλώδιο κοντά στην πόλη της Κερατέας έδειχνε σημάδια οξείδωσης και ακατάλληλης συντήρησης. Μέσα σε λίγες ώρες, η πυρκαγιά είχε σκοτώσει ένα άτομο και είχε κάψει 4.000 στρέμματα (16 τετραγωνικά χιλιόμετρα) γης που συνορεύει με τουριστικές παραλίες νότια της πρωτεύουσας.

«Ήταν πολύ γρήγορο», είπε ο Μανώλης Παλαιολούγκας, κάτοικος της Κερατέας, δείχνοντας μια περιοχή με καμένη γη λίγο έξω από την πόλη, όπου ξεκίνησε η φωτιά.

Ελαττωματικά ηλεκτροφόρα καλώδια

Τα ελαττωματικά ηλεκτροφόρα καλώδια ήταν η κύρια αιτία των μεγάλων πυρκαγιών αυτό το καλοκαίρι, ξεπερνώντας τις εμπρηστικές πράξεις και την αμέλεια, σύμφωνα με προκαταρκτικά στοιχεία της πυροσβεστικής υπηρεσίας που είδε αποκλειστικά το Reuters.

Από τις 41 μεγάλες πυρκαγιές στην Ελλάδα που ερεύνησε η πυροσβεστική υπηρεσία, οι 15 προκλήθηκαν πιθανώς από το ηλεκτρικό δίκτυο, καταστρέφοντας 51.000 στρέμματα γης.

To νούμερο αυτό αποτελεί αύξηση σε σχέση με πέρυσι, σύμφωνα με τα στοιχεία, και έρχεται μετά από χρόνια υποεπένδυσης στο ηλεκτρικό δίκτυο κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους της Ελλάδας το 2009-2018. Προστίθεται στους κινδύνους που δημιουργεί η κλιματική αλλαγή, η οποία έχει κάνει τα καλοκαίρια πιο ζεστά και ξηρά και τις πυρκαγιές πιο καταστροφικές, κοστίζοντας στο κράτος δισεκατομμύρια ευρώ.

«Εδώ και πολλά χρόνια, εγώ και άλλοι συνάδελφοι έχουμε θέσει αυτό το ζήτημα με τις φλόγες που προκαλούνται από τα δίκτυα μεταφοράς ενέργειας», δήλωσε ο Παλαιολόγος Παλαιολόγου, επίκουρος καθηγητής στο Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. «Δεν πρέπει να κρύβουμε το ζήτημα κάτω από το χαλί», επεσήμανε.

Δεύτερη έκθεση

Μια δεύτερη έκθεση της πυροσβεστικής υπηρεσίας που είδε το Reuters έδειξε ότι το 2024, εννέα μεγάλες πυρκαγιές πιθανότατα προκλήθηκαν από το δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας, συμπεριλαμβανομένης μιας που ξέσπασε βόρεια της Αθήνας και κατέκαψε 10.000 εκτάρια – μια έκταση ίση με το μέγεθος του Παρισιού.

Στην Ελλάδα, οι λεπτομέρειες σχετικά με τα αίτια των πυρκαγιών δεν δημοσιεύονται γενικά. Ο εκπρόσωπος της πυροσβεστικής υπηρεσίας Βασίλης Βαθρακογιάννης αρνήθηκε να σχολιάσει τα στοιχεία, καθώς δεν είναι δημόσια.

Ο δημόσιος διανομέας ηλεκτρικής ενέργειας ΔΕΔΔΗΕ δήλωσε ότι πραγματοποιεί τακτική συντήρηση και αύξησε τις δαπάνες συντήρησης σε 165 εκατομμύρια ευρώ το 2024 από 122 εκατομμύρια ευρώ το 2019.

Οι ενέργειες περιλαμβάνουν αποψίλωση δασών, κλάδεμα και επιθεωρήσεις ασφαλείας, ενώ έχει δώσει προτεραιότητα στην υπόγεια τοποθέτηση καλωδίων για τη μείωση του κινδύνου πυρκαγιάς, ανέφερε ο ΔΕΔΔΗΕ. Από το 2012, έχει κριθεί ένοχος σε μόλις τρεις υποθέσεις που σχετίζονται με πυρκαγιές, από τις περίπου 122.000 πυρκαγιές που έχουν καταγραφεί, προσθέτει.

Η κυβέρνηση αποδίδει το πρόβλημα στην έλλειψη επενδύσεων κατά τη διάρκεια της κρίσης χρέους πριν από την άνοδό της στην εξουσία το 2019.

Αυτό «συνολικά άφησε ένα τεράστιο κενό που πρέπει να καλύψουμε τώρα», δήλωσε ο αναπληρωτής υπουργός Ενέργειας Νίκος Τσάφος στο κοινοβούλιο αυτό το μήνα.

Εν τω μεταξύ, οι τοπικές αρχές χάνουν την υπομονή τους.

Ο Δημήτρης Παπαχρήστου, δήμαρχος των παραθαλάσσιων πόλεων που επλήγησαν από την πυρκαγιά του Αυγούστου, δήλωσε ότι θα μηνύσει τον ΔΕΔΔΗΕ για αμέλεια αυτό το μήνα για τουλάχιστον δύο μεγάλες πυρκαγιές που προκλήθηκαν από καλώδια αυτό το καλοκαίρι.

«Βλέπουμε την ίδια ιστορία κάθε χρόνο, σε όλη την Ελλάδα», δήλωσε ο Παπαχρήστου στο Reuters. «Έχουμε φτάσει στα όριά μας», τόνισε.

Από το σύνολο των φωτοβολταϊκών πάρκων, ισχύος περίπου 1,9 GW (γιγαβάτ), τα 882,4 MW έχουν ήδη εξασφαλίσει οριστικές προσφορές σύνδεσης με το ηλεκτρικό δίκτυο ενώ διεκπεραιώνονται και όλες οι απαραίτητες ενέργειες για την κατασκευή τους.

Έγκριση περιβαλλοντικών όρων

Προ ημερών μάλιστα, ένα από project, το φωτοβολταϊκό πάρκο των 140 MW στην Κοζάνη, πήρε το «πράσινο» φως από την αρμόδια διεύθυνση του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ). Η έγκριση της Διεύθυνσης Περιβαλλοντικών Αδειοδοτήσεων ανοίγει τον δρόμο για την κατασκευή κρίσιμων υποδομών ήτοι δύο νέων Κέντρων Υπερυψηλής Τάσης (ΚΥΤ) 400 kV/33 kV,  δύο νέων εναέριων Γραμμών Μεταφοράς (ΓΜ) 400 kV, συνολικού μήκους 15 χιλιομέτρων, αλλά και για την αποξήλωση  υφιστάμενου πυλώνα  και την ανέγερση νέου στο σημείο όπου το έργο θα διασυνδεθεί με την υφιστάμενη εναέρια Γραμμή Μεταφοράς που ενώνει το ΚΥΤ Καρδιάς με εκείνο των Τρικάλων.

Παράλληλα, εγκρίθηκαν οι περιβαλλοντικοί όροι για την αναθεωρημένη όδευση του υπόγειου δικτύου μέσης τάσης για τη σύνδεση του φωτοβολταϊκού σταθμού με το νέο ΚΥΤ,  για την  ανέγερση  51 πυλώνων και τριών ικριωμάτων υπερυψηλής τάσης αλλά και για τα απαραίτητα συνοδά έργα ενώ εγκρίθηκε και η φυτοτεχνική μελέτη.

Τα ώριμα έργα

Στα πιο ώριμα έργα των MORE (ο «πράσινος» βραχίονας της Motor Oil) και  «ΔΕΗ Ανανεώσιμες» περιλαμβάνονται έξι   συνολικής ισχύος 742,4 MW τα οποία χωροθετούνται στην περιοχή της Κοζάνης, ένα φωτοβολταϊκό πάρκο ισχύος 92 MW στο Κιλκίς και ένα ισχύος 48 MW στην περιφερειακή ενότητα Σερρών.

Όσο για τις διαδικασίες ωρίμανσης των έργων, τα οποία είχαν αποκτηθεί από την Unagi, προχωρούν με fast track ρυθμούς   γιατί ένα μέρος  του προϋπολογισμού τους θα καλυφθεί με δάνειο του Ταμείου Ανάκαμψης οπότε οι προθεσμίες είναι ιδιαιτέρως ασφυκτικές.

Επιπλέον, οι διαδικασίες είναι ταχείς καθώς θα συμμετέχουν στο πρόγραμμα ΓΑΙΑ για τη στήριξη των  αγροτών με την παροχή φθηνών τιμολογίων ρεύματος ενώ θα εξυπηρετήσουν και τη βιομηχανία, μέσω διμερών συμβάσεων  αγοραπωλησίας ενέργειας (PPAs). Σύμφωνα με τον σχεδιασμό τα νέα έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) θα είναι έτοιμα στα τέλη του 2026 με αρχές του 2027.

Ο στόχος

Τα φωτοβολταϊκά του πακέτου της Unagi που βρίσκονται σε τροχιά υλοποίησης αποτελούν «κλειδί» για την επίτευξη του στόχου της MORE για 2 GW έργων  ΑΠΕ  έως το 2030, σύμφωνα με τα όσα είχε επισημάνει ο αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος της Motor Oil κ. Πέτρος Τζαννετάκης, σε παρουσίασή του στην Ένωση Θεσμικών Επενδυτών τον περασμένο Απρίλιο.  Η Motor Oil διαθέτει σήμερα ένα χαρτοφυλάκιο περίπου 849 MW, στο οποίο έως το 2027 θα προστεθούν νέα έργα 800 MW, επιτυγχάνοντας το ενδιάμεσο ορόσημο για ΑΠΕ 1,6 GW.

Όσον αφορά στη ΔΕΗ, οι  φωτοβολταϊκοί σταθμοί του κοινού χαρτοφυλακίου με τη MORE στην Κοζάνη δεν συμπεριλαμβάνονται στα φωτοβολταϊκά συνολικής ισχύος 2,13  GW, που κατασκευάζει ο όμιλος ΔΕΗ στη Δυτική Μακεδονία στις  πρώην λιγνιτικές εκτάσεις της επιχείρησης. Σε κάθε περίπτωση προστίθενται στο «πακέτο» για την επίτευξη του στόχου του ομίλου της ΔΕΗ για έργα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας συνολικής ισχύος 11,8 GW  έως το 2027.

Ο Βολοντίμιρ Κουντρίτσι, διευθύνων σύμβουλος της Ukrenergo, της διαχειρίστριας του δικτύου, είπε σε μια συνάντηση που οργάνωσε η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Ανασυγκρότησης και Ανάπτυξης, ότι οι υπάλληλοι της εταιρείας ψάχνουν σε όλον τον κόσμο για τον εξοπλισμό που απαιτείται για τις επισκευές.

Τα οκτώ πρόσφατα κύματα των ρωσικών πληγμάτων σε υποδομές κρίσιμης σημασίας έχουν προκαλέσει σοβαρές ζημιές στο δίκτυο και οδήγησαν σε διακοπές στην ηλεκτροδότηση σε όλη την Ουκρανία.

«Αυτές οι επιθέσεις συνιστούν το μεγαλύτερο πλήγμα σε δίκτυο ηλεκτρικής ενέργειας που έχει βιώσει ποτέ η ανθρωπότητα. Περισσότερες από 1.000 οβίδες και πύραυλοι εκτοξεύτηκαν εναντίον των εγκαταστάσεων και των γραμμών, συμπεριλαμβανομένων και των υποσταθμών», φέρεται να είπε ο Κουντρίτσκι, σύμφωνα με το πρακτορείο.

Η Ουκρανία αντιμετωπίζει τώρα σοβαρές ελλείψεις, μολονότι η κατανάλωση έχει μειωθεί κατά 25-30% σε σύγκριση με την προπολεμική περίοδο.

«Το σύστημα εξακολουθεί να λειτουργεί, δεν έχει διαλυθεί, ούτε έχει αποσυνδεθεί», διαβεβαίωσε ο Κουντρίτσκι.

Την περασμένη εβδομάδα η Ukrenergo ανέφερε ότι εξασφάλισε δάνεια ύψους 300 εκατομμυρίων ευρώ από την ΕΤΑΑ για την αποκατάσταση των υποδομών που καταστράφηκαν από τις επιθέσεις αλλά και για να βελτιώσει την οικονομική σταθερότητά της.