H έκθεση αναλύει τα δεδομένα της ηλεκτροπαραγωγής από 215 χώρες του κόσμου για το 2025. Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που περιλαμβάνονται σε αυτήν:

–Η Ελλάδα είναι στην 3η θέση ως προς το ποσοστό ηλιακής ενέργειας στο μείγμα ηλεκτροπαραγωγής με 22% από 20% το 2024. Στην πρώτη θέση είναι η Ουγγαρία με 27% και στη δεύτερη θέση η Χιλή με 25%. Ο μέσος όρος παγκοσμίως είναι στο 8,7% και στην ΕΕ είναι στο 13,1%. Σε ό,τι αφορά την παραγωγή από ηλιακή ενέργεια κατά κεφαλήν, η χώρα μας είναι στην 6η θέση με 1300 κιλοβατώρες ετησίως.

-Σε ό,τι αφορά την αιολική ενέργεια και το ποσοστό της επί του συνόλου της ηλεκτροπαραγωγής η Ελλάδα είναι στην 9η θέση με ποσοστό 20%. Ο μέσος όρος παγκοσμίως είναι στο 8,5% και στην ΕΕ διαμορφώνεται στο 17,1%.

Όπως σημειώνεται, διεθνώς οι καθαρές πηγές ενέργειας αναπτύχθηκαν αρκετά γρήγορα ώστε να καλύψουν όλη τη νέα ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας το 2025, αποτρέποντας έτσι την αύξηση της παραγωγής ορυκτών καυσίμων. Το 2025 ήταν η πρώτη χρονιά από το 2020 χωρίς αύξηση της παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα και μόνο η πέμπτη χρονιά χωρίς αύξηση αυτόν τον αιώνα. Η Κίνα και η Ινδία, ιστορικά οι χώρες που συνέβαλαν περισσότερο στην παγκόσμια αύξηση της παραγωγής ενέργειας από ορυκτά καύσιμα, κατέγραψαν πτώση στην παραγωγή ενέργειας από ορυκτά καύσιμα το 2025. Και στις δύο χώρες, τα ρεκόρ προσθηκών καθαρής ενέργειας ξεπέρασαν την αύξηση της ζήτησης.

Η ηλιακή ενέργεια κάλυψε τα τρία τέταρτα της καθαρής αύξησης της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας το 2025 ενώ η άνοδος που κατέγραψε ήταν 18 φορές μεγαλύτερη από αυτή του φυσικού αερίου, του μόνου ορυκτού καυσίμου που αυξήθηκε το 2025. Η παγκόσμια παραγωγή ηλιακής ενέργειας είναι πλέον στο ίδιο μέγεθος με τη συνολική ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας της ΕΕ.

Ο Πρόεδρος Markus Rauramo, Διευθύνων Σύμβουλος της Fortum, καθώς και οι Αντιπρόεδροι Catherine MacGregor, Διευθύνουσα Σύμβουλος της Engie, και Γεώργιος Στάσσης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος της PPC Group, προειδοποιούν ότι η επανέναρξη μιας μεταρρύθμισης της αγοράς που μόλις πρόσφατα ολοκληρώθηκε ενέχει τον κίνδυνο καθυστέρησης των σημαντικών επενδύσεων που απαιτούνται για την παροχή προσιτής, ασφαλούς και απανθρακοποιημένης ηλεκτρικής ενέργειας.

Η συζήτηση σχετικά με το σύστημα οριακής τιμολόγησης στη χονδρεμπορική αγορά ηλεκτρικής ενέργειας έχει αναζωπυρωθεί, με την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ursula von der Leyen να δηλώνει ότι θα παρουσιάσει «διαφορετικές επιλογές και πορίσματα σχετικά με το κατά πόσο είναι καιρός να προχωρήσουμε με τον σχεδιασμό της αγοράς» κατά το επόμενο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο στις 19 και 20 Μαρτίου.

Σε μια περίοδο κατά την οποία ο τομέας της ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να επενδύσει πάνω από 5,6 τρισεκατομμύρια ευρώ έως το 2050 για την προσθήκη νέα ισχύος και υποδομές δικτύων, η επανέναρξη μιας συζήτησης που μόλις πρόσφατα ολοκληρώθηκε θα αποθάρρυνε τις αναγκαίες επενδύσεις για την παροχή, ασφαλούς, καθαρής και οικονομικά προσιτής ηλεκτρικής ενέργειας.

Σε αυτό το πλαίσιο, η Προεδρία της Eurelectric επαναλαμβάνει ότι η οριακή τιμολόγηση παραμένει «ο πιο αποδοτικός και ανθεκτικός μηχανισμός για τη διασφάλιση οικονομικά αποδοτικής κατανομής φορτίου, διαφάνεια στις τιμές και αποτελεσματικά επενδυτικά κίνητρα».

Στην επιστολή τονίζεται επίσης ότι υπάρχουν ήδη μέτρα που μπορούν να υιοθετήσουν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τα Κράτη Μέλη για μείωση των τιμών βραχυπρόθεσμα χωρίς να υπάρξει στρέβλωση της αγοράς, όπως φαίνεται στις κοινές της συστάσεις που διαμορφώθηκαν σε συνεργασία με ευρωπαϊκούς βιομηχανικούς κλάδους, συμπεριλαμβανομένων των τομέων των χημικών, του χάλυβα και του αλουμινίου, σε συνέχεια του διαλόγου της Αμβέρσας.

Επιπλέον, στην επιστολή επιβεβαιώνεται ο καθοριστικός ρόλος του Συστήματος Εμπορίας Δικαιωμάτων Εκπομπών της ΕΕ (ETS) στην απανθρακοποίηση της Ευρώπης και ζητά να διατηρηθεί η ακεραιότητά του ώστε να συνεχίσει να προωθεί οικονομικά αποδοτικές μειώσεις εκπομπών.

«Η Eurelectric είναι έτοιμη να στηρίξει και να συμμετάσχει εποικοδομητικά ώστε να διασφαλιστούν προσιτές τιμές, διατηρώντας παράλληλα ένα ελκυστικό περιβάλλον για επενδύσεις», καταλήγει η Προεδρία της Eurelectric.

Του Μιχάλη Χριστοδουλίδη*

Σε όρους όμως καθαρά αγοραίας τιμής, η Ελλάδα δεν συγκαταλέγεται στις ακριβές ενεργειακά οικονομίες της Ευρώπης. Αντίθετα, βρίσκεται κοντά στη μέση της κατάταξης, φθηνότερη από χώρες όπως η Γερμανία, το Βέλγιο ή η Δανία. Αν η αξιολόγηση περιοριζόταν αποκλειστικά σε αυτή τη μέτρηση, θα μπορούσε κανείς να συμπεράνει ότι το ηλεκτρικό ρεύμα στη χώρα είναι σχετικά προσιτό.

Ωστόσο, η εικόνα μεταβάλλεται ριζικά όταν το κόστος της ενέργειας δεν εξετάζεται ως απόλυτη τιμή προϊόντος αλλά ως πραγματική οικονομική επιβάρυνση. Η σύγκριση με βάση το ποσοστό του μέσου καθαρού μηνιαίου μισθού που απαιτείται για μια βασική κατανάλωση 500 kWh δείχνει ότι στην Ελλάδα η σχετική επιβάρυνση φτάνει το 8,58% του εισοδήματος, κατατάσσοντας τη χώρα στην 24η θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών, δηλαδή τέταρτη χειρότερη στην Ευρωπαϊκή Ένωση ως προς την πραγματική αγοραστική πίεση στα νοικοκυριά. Με άλλα λόγια, η κιλοβατώρα μπορεί να είναι σχετικά φθηνή, αλλά το ρεύμα ως δαπάνη είναι ακριβό για τον μέσο πολίτη.

Σε αυτό το σημείο αξίζει να γίνει μια κρίσιμη διάκριση που συχνά χάνεται στον δημόσιο διάλογο, άλλο πράγμα είναι η τιμή της κιλοβατώρας και άλλο ο τελικός μηνιαίος λογαριασμός ηλεκτρικής ενέργειας. Η πρώτη αφορά το καθαρό ενεργειακό προϊόν, ο δεύτερος περιλαμβάνει ένα ευρύ πλέγμα πρόσθετων χρεώσεων — ρυθμιζόμενα τέλη, φόρους, επιβαρύνσεις δικτύου και λοιπά κόστη — που αυξάνουν σημαντικά το τελικό ποσό που καλείται να πληρώσει ο καταναλωτής. Έτσι, ακόμη και αν η βασική τιμή χρέωση της ηλεκτρικής ενέργειας παραμένει κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, η συνολική επιβάρυνση του λογαριασμού διογκώνεται, επιδεινώνοντας τη σχετική θέση της Ελλάδας στην κατάταξη του πραγματικού κόστους ηλεκτρικής ενέργειας.

Η δυναμική αυτή συνδέεται άμεσα με ένα ευρύτερο κοινωνικοοικονομικό φαινόμενο, την ενεργειακή φτώχεια. Σύμφωνα με στοιχεία της Eurostat για το 2024, η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις τρεις χειρότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης ως προς την έκταση του φαινομένου, μαζί με τη Βουλγαρία και τη Λιθουανία. Η κατάταξη αυτή δεν προκύπτει επειδή η χώρα διαθέτει από τις υψηλότερες τιμές ενέργειας, αλλά επειδή το συνολικό ενεργειακό κόστος —σε συνδυασμό με το επίπεδο εισοδημάτων— απορροφά δυσανάλογο μέρος των οικονομικών πόρων των νοικοκυριών. Με άλλα λόγια, η ενεργειακή επιβάρυνση στην Ελλάδα δεν είναι απλώς ζήτημα αγοράς αλλά αποτέλεσμα της σχέσης μεταξύ τιμών, πρόσθετων χρεώσεων και αγοραστικής δύναμης.

Η σύγκριση των στοιχείων οδηγεί σε ένα σαφές συμπέρασμα: Η Ελλάδα δεν βρίσκεται αντιμέτωπη τόσο με πρόβλημα υψηλών ονομαστικών τιμών όσο με πρόβλημα συνολικού ενεργειακού κόστους σε σχέση με το διαθέσιμο εισόδημα. Η φαινομενικά “μέση” τιμή της κιλοβατώρας, όταν μεταφράζεται σε πραγματικό λογαριασμό και σταθμίζεται με τη μισθολογική πραγματικότητα, μετατρέπεται σε μια από τις πιο βαριές ενεργειακές επιβαρύνσεις στην Ευρωπαϊκή Ένωση, εξηγώντας γιατί η χώρα εμφανίζεται ταυτόχρονα κάτω από τον μέσο όρο τιμών αλλά κοντά στην κορυφή της ενεργειακής πίεσης που βιώνουν τα νοικοκυριά .

Μια ουσιαστική σύγκλιση της Ελλάδας με τον μέσο ευρωπαϊκό όρο ως προς το ποσοστό του εισοδήματος που απαιτείται για την κάλυψη βασικών ενεργειακών αναγκών δεν μπορεί να επιτευχθεί με μία μόνο παρέμβαση, αλλά προϋποθέτει ένα συνδυαστικό πλέγμα πολιτικών.

Σε πρώτο επίπεδο, απαιτείται μείωση του κόστους παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας μέσω μεγαλύτερης διείσδυσης χαμηλού κόστους εγχώριων πηγών και αποτελεσματικότερης λειτουργίας της αγοράς, ώστε η βασική τιμή της κιλοβατώρας να συμπιεστεί περαιτέρω. Παράλληλα, εξίσου κρίσιμη είναι η μείωση της κατανάλωσης μέσα από την ενεργειακή θωράκιση του κτιριακού αποθέματος, με στοχευμένα και επαρκώς χρηματοδοτούμενα προγράμματα τύπου «Εξοικονομώ» που θα μειώνουν μόνιμα τις ανάγκες σε ενέργεια.

Ταυτόχρονα, πρέπει να αντιμετωπιστεί το ζήτημα των πρόσθετων επιβαρύνσεων στους λογαριασμούς: η σταδιακή μείωση ή αναδιάρθρωση χρεώσεων όπως το ΕΤΜΕΑΡ, καθώς και η αποσύνδεση μη ενεργειακών επιβαρύνσεων —όπως δημοτικά τέλη και λοιποί φόροι— από τον λογαριασμό ρεύματος θα περιόριζε το τελικό κόστος για τον καταναλωτή. Μόνο μέσω ενός τέτοιου συνδυασμού χαμηλότερου κόστους παραγωγής, μικρότερης κατανάλωσης και εξορθολογισμού των εξωγενών χρεώσεων μπορεί να μειωθεί ουσιαστικά η ενεργειακή επιβάρυνση των νοικοκυριών και να πλησιάσει η Ελλάδα τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στην πραγματική προσιτότητα της ηλεκτρικής ενέργειας.

*Διπλ. Μηχανολόγος Μηχανικός ΑΠΘ, Ενεργειακός Αναλυτής

Ουκρανικά drones έπληξαν σήμερα τον σταθμό παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας Σατούρα, που βρίσκεται περίπου 120 χλμ. ανατολικά της ρωσικής πρωτεύουσας, δήλωσε ο κυβερνήτης της περιφέρειας της Μόσχας Αντρέι Βορομπιόφ.

«Κάποια από τα drones καταστράφηκαν από τις δυνάμεις αντιαεροπορικής άμυνας. Αρκετά έπεσαν στον χώρο του σταθμού. Στη μονάδα ξέσπασε πυρκαγιά που τώρα έχει περιοριστεί», δήλωσε ο Βορομπιόφ.

Σύμφωνα με τον Φιλελεύθερο, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ερευνά τυχόν πιθανά ποινικά αδικήματα σε σχέση με το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου – Κρήτης πριν από την πώληση του έργου από τη EuroAsia Interconnector στον ΑΔΜΗΕ. Όπως επισημαίνεται στο δημοσίευμα, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία δέχτηκε καταγγελία για πολιτικό πρόσωπο και συγγενικά του, για τα οποία κατατέθηκε επώνυμα ισχυρισμός ότι προώθησε εκ της θέσης του, έναντι προσωπικού οφέλους, την επένδυση της EuroAsia Interconnector.

Τελικός στόχος ήταν η εξασφάλιση γενναίας χορηγίας από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ο στόχος επιτεύχθηκε, με χορηγία 658 εκατ. ευρώ, τη μεγαλύτερη που δόθηκε ποτέ για τέτοιο έργο από την Κομισιόν.

Υπό διερεύνηση, τονίζεται πως έχουν τεθεί από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία και οι συνθήκες υπό τις οποίες η επενδυτική πρόταση ενός ιδιώτη, χωρίς επιβεβαιωμένη τεχνογνωσία και ικανή πρόσβαση σε εξωτερική χρηματοδότηση, για ένα εξαιρετικά απαιτητικό έργο εθνικής και πανευρωπαϊκής σημασίας (ηλεκτρική διασύνδεση Ισραήλ – Κύπρου με το ευρωπαϊκό δίκτυο) το οποίο εγκρίθηκε, υποστηρίχθηκε και χρηματοδοτήθηκε από την Κυπριακή Δημοκρατία (μεταξύ άλλων με δάνειο 100 εκατ. ευρώ του κράτους από το Ταμείο Ανάκαμψης) και στη συνέχεια από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Εξετάζονται, μεταξύ άλλων, οι συνθήκες υπό τις οποίες η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Γενική Διεύθυνση Ενέργειας λίγους μήνες μετά την απόφασή της να χρηματοδοτήσει την ηλεκτρική διασύνδεση που προωθούσε η EuroAsia με 658 εκατομμύρια, προέβη σε επανειλημμένα διαβήματα προς την κυπριακή Κυβέρνηση, μετά τις προεδρικές εκλογές του 2023, ώστε ν’ αποσυρθεί από το έργο ο τότε ιδιοκτήτης της EuroAsia, λόγω αδυναμίας του να βρει πρόσβαση σε δανεισμό εκατομμυρίων ευρώ, αλλά και της έλλειψης τεχνογνωσίας εκ μέρους της εταιρείας του.

Σ’ αυτήν την περίπτωση, τονίζεται στο δημοσίευμα, επιστρατεύτηκε, ο ΑΔΜΗΕ, ο οποίος αγόρασε το έργο από την EuroAsia για περίπου 48 εκατ. ευρώ.

Tων Νίκου Χατζηαργυρίου*, Άρη Δημέα*, Γιάννη Παπαγρηγοράκη*

Σχήμα 1. Μέσες ετήσιες τιμές 2024 σε αγορές επόμενης ημέρας (DAM) στις Ευρωπαϊκές χώρες

Όπως φαίνεται στο Σχήμα 1, η Ελλάδα με 100.96€ ανά MWh, βρίσκεται και φέτος ανάμεσα στις 10 ακριβότερες χώρες, στην όγδοη  θέση μετά τη Μάλτα (112.21€/MWh), την Ιρλανδία (108.98€/MWh), την Ιταλία (108.52€/MWh ), τη Ρουμανία (103.50€/MWh), τη  Βουλγαρία (102.56€/MWh), τη Σερβία (101.59€/MWh) και την Ουκρανία (101.57€/MWh). Ακολουθούν οι τιμές της Ουγγαρίας, Πολωνίας, Κροατίας, Σλοβακίας και Σλοβενίας. Γενικά οι τιμές της Ελλάδας βρίσκονται σε αντιστοιχία με τις τιμές των γειτονικών της χωρών, σε αντίθεση με τις τιμές στη Γερμανία (78.57€/MWh),  στην Ισπανία και Πορτογαλία (63.50€/MWh) και στη Γαλλία (58.09€/MWh) που ήταν χαμηλότερες. Ο μέσος Ευρωπαϊκός όρος ήταν 82.86 €/MWh. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι τιμές DAM, αν και διαμορφώνουν σε αρκετά μεγάλο βαθμό τις τιμές στην αγορά ενέργεια δεν είναι οι μόνες, καθώς οι τελικές τιμές διαμορφώνονται και από άλλες αγορές, όπως οι προθεσμιακές και τα διμερή συμβόλαια. Οι αγορές αυτές είναι σε διαφορετικό βαθμό αναπτυγμένες στις διάφορες χώρες, π.χ. στην Ελλάδα δεν έχουν ακόμα αναπτυχθεί αρκετά. 

Σχήμα 2. Μέσες ετήσιες τιμές 2021-2022-2023-2024 σε αγορές επόμενης ημέρας (DAM) σε επιλεγμένες Ευρωπαϊκές χώρες

Στο Σχήμα 2 φαίνεται η σύγκριση των μέσων ετήσιων τιμών των τελευταίων τεσσάρων χρόνων 2021-2024.  όπου φαίνεται η σαφής μείωση των τιμών της αγοράς επόμενης μέρας σε αυτά τα χρόνια. Παρατηρούμε μάλιστα ότι οι τιμές του 2024 είναι σε όλες τις χώρες μικρότερες και από τις τιμές του 2021. Η  ποσοστιαία μείωση της μέσης ετήσιας τιμής DAM μεταξύ 2024 και 2023 είναι για τη Γερμανία 17.80%, για την Ελλάδα 15.27%, για τη Γαλλία 40.28%, για τη Βουλγαρία 1.59% και για την Ισπανία 27.55%. Στο ίδιο διάγραμμα φαίνεται και η τιμή TTF του Φυσικού αερίου στο Χρηματιστήριο του Άμστερνταμ, η οποία ως γνωστόν επηρεάζει σημαντικά τις τιμές κλεισίματος της αγοράς επόμενης μέρας στις περισσότερες χώρες με τον τρόπο που λειτουργεί η ενιαία Ευρωπαϊκή αγορά. Παρατηρούμε την πτωτική τάση και αυτών των τιμών η οποία εξηγεί βασικά και τη μείωση των τιμών του πίνακα. 

Σχήμα 3. Μέσες μηνιαίες τιμές ενέργειας στην αγορά επόμενης ημέρας (DAM) στη Βουλγαρία, Γαλλία, Γερμανία, Ελλάδα, Ιταλία και Ισπανία, ο Ευρωπαϊκός μέσος όρος και οι τιμές Φυσικού Αερίου (TTF).

Η σύγκριση της μέσης μηνιαίας τιμής DAM στην Ελλάδα με τον Ευρωπαϊκό μέσο όρο στο Σχήμα 3, δείχνει ότι κατά τη διάρκεια του 2024, η Ελλάδα, μαζί με τη Βουλγαρία και Ιταλία είχαν κατά κανόνα υψηλότερες τιμές κάθε μήνα. Αντίθετα, η Γερμανία, η Ισπανία και η Γαλλία εμφάνισαν τιμές χαμηλότερες του Ευρωπαϊκού μέσου όρου καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους. Παρατηρούμε ακόμα ότι οι τιμές του ΦΑ παρουσιάζουν μια σχετική σταθερότητα σε αντίθεση με τις τιμές του ηλεκτρισμού, οι οποίες επηρεάζονται βέβαια σε διαφορετικό βαθμό σε κάθε χώρα από το ΦΑ.

Εκτελώντας μία βασική στατιστική ανάλυση μπορούμε να υπολογίσουμε το βαθμό συσχέτισης (r: Pearson’s correlation coefficient) μεταξύ μέσων μηνιαίων τιμών TTF του ΦΑ και των μέσων μηνιαίων τιμών αγοράς επόμενης ημέρας. Παρατηρούμε ότι η Ελλάδα παρουσιάζει μεγάλο συντελεστή συσχέτισης r=72.8%. Αντίστοιχα υψηλό συντελεστή συσχέτισης έχουμε στις χώρες Μάλτα (89.8%) και Ιταλία (86.9%).  Το βασικό αποτέλεσμα αυτής της εξάρτησης είναι ότι οι τιμές του ηλεκτρισμού σε αυτές τις χώρες επηρεάζονται καίρια από τις τιμές του ΦΑ και προφανώς θα εξακολουθήσουν να επηρεάζονται και το 2025 από το ασταθές γεωπολιτικό περιβάλλον της περιοχής, όσο αυτό συνεχίζεται. Αντιθέτως, στις Σκανδιναβικές χώρες παρατηρούμε αρνητική συσχέτιση – Νορβηγία (-62%), Σουηδία (-50%), Φινλανδία (-38.6%). Αυτό, κατά κύριο λόγο, εξηγείται από το χαμηλό μερίδιο του φυσικού αερίου στο ενεργειακό τους μείγμα και στον τρόπο που η τιμή του ΦΑ επηρεάζει τις εξαγωγές υδροηλεκτρικής ενέργειας. Σε αντίθεση με τις υπόλοιπες Ευρωπαϊκές χώρες, όπου η αύξηση της τιμής του ΦΑ οδηγεί σε αύξηση των τιμών ηλεκτρισμού, στη Σκανδιναβία οδηγεί σε αύξηση των εξαγωγών, η οποία επίσης επηρεάζει εμμέσως τις τοπικές τιμές.

Σχήμα 4. Οι ετήσιες καθαρές ροές ενέργειας σε επιλεγμένες Ευρωπαϊκές χώρες

Το 2024 η Ελλάδα έγινε για πρώτη φορά τα τελευταία χρόνια εξαγωγική, γεγονός που είναι αναμφισβήτητα θετικό.  Στην ενιαία αγορά ενέργειας οι εξαγωγές ενέργειας από μια χώρα είναι ενδεικτικές χαμηλότερων τιμών ενέργειας τουλάχιστον από τις γειτονικές τους χώρες, και το αντίθετο. Στο Σχήμα 4 παρουσιάζονται οι ροές ισχύος στις διασυνδετικές γραμμές μεταξύ των χωρών. Παρατηρούμε ότι η Γαλλία και η Νορβηγία λειτούργησαν το 2024 ως καθαροί εξαγωγείς ενέργειας, ενώ η Ιταλία και η Γερμανία ήταν οι κύριοι εισαγωγείς. Η Ελλάδα εμφανίζει οριακά θετικό ισοζύγιο στις εξαγωγές, ενώ η Ουκρανία εμφανίζεται ως εισαγωγέας μικρών ποσοτήτων. Συνεπώς, μπορούμε να συμπεράνουμε ότι η Γερμανία και η Ιταλία είναι οι χώρες που ασκούν τη μεγαλύτερη πίεση στις Ευρωπαϊκές τιμές, οδηγώντας τις προς τα πάνω. Θα πρέπει να σημειωθεί πάντως ότι η αύξηση των εξαγωγών δε σημαίνει και μείωση των τιμών ενέργειας στη χώρα, αντιθέτως αυξάνει εμμέσως τις τιμές, αφού φτηνή ενέργεια εξάγεται. Είναι ενδιαφέρον επίσης ότι η Ελλάδα, αν και εξαγωγέας ενέργειας, παρουσιάζει υψηλότερες τιμές από τη Γερμανία, γεγονός που αναδεικνύει τη μεγάλη σημασία των διασυνδέσεων για τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς.

*Νίκος Χατζηαργυρίου, Καθηγητής ΕΜΠ, πρώην πρόεδρος και ΔΝΣ του ΔΕΔΔΗΕ

* Αρης Δημέας, Δρ. ΕΜΠ, Κύριος Ερευνητής Smart Rue

* Γιάννης Παπαγρηγοράκης, Ηλεκτρολόγος μηχανικός με ειδίκευση στις Τηλεπικοινωνίες
και Πληροφορική

• Μαθητές της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης συμμετείχαν στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα του THE GREEN CITY για την ανακύκλωση στα σχολεία
• ΔΕΗ: για 2^η χρονιά συμμετέχει στο πρόγραμμα ανακύκλωσης προσφέροντας την υπηρεσία GreenPass
• Με ταχύτατους ρυθμούς υλοποιείται ο ενεργειακός μετασχηματισμός της ΔΕΗ, εφαρμόζοντας πλήρως την «πράσινη συμφωνία» (Green Deal) στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας.

Οι εκπαιδευτές του προγράμματος επισκέφθηκαν σχολεία της Περιφέρειας Αττικής και ενημέρωσαν τους μαθητές για τη σημασία της ανακύκλωσης, καθώς και για το πώς μπορούν να ανακυκλώνουν υλικά από 8 κατηγορίες, τοποθετώντας τα στους ειδικούς κάδους του οχήματος ανακύκλωσης που επισκέπτεται τα σχολεία.

Η ΔΕΗ, στηρίζοντας για δεύτερη χρονιά το πρόγραμμα «THE GREEN CITY», προάγει την Ποιοτική Εκπαίδευση (SDG 4), ως μέσο ενθάρρυνσης της αειφόρου ανάπτυξης, συμβάλλοντας έτσι στη μείωση των απορριμμάτων, την εξοικονόμηση πόρων και την προώθηση του μοντέλου της Κυκλικής Οικονομίας, στο πλαίσιο επίτευξης των 17 Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης του ΟΗΕ.

Ανακύκλωση στο The Green City με «κέρδος» πράσινο ρεύμα από τη ΔΕΗ

Για δεύτερη συνεχή χρονιά, η ΔΕΗ συμμετέχει στο καινοτόμο πρόγραμμα επιβράβευσης ανακύκλωσης “THE GREEN CITY” μέσω της υπηρεσίας Green Pass. Το πρόγραμμα στοχεύει στην ενημέρωση και ευαισθητοποίηση των πολιτών σχετικά με την ανακύκλωση και την ανταμοιβή της.

Οι πολίτες, αφού διαχωρίσουν τα υλικά προς ανακύκλωση, τα παραδίδουν στα Κινητά Πράσινα Σημεία που πραγματοποιούν καθημερινά δρομολόγια στην Αττική, καθώς  και στις Έξυπνες Γωνίες (Έξυπνοι Οικίσκοι και Έξυπνες Νησίδες) και τα σταθερά σημεία ανακύκλωσης που λειτουργούν 24/7. Ανάλογα με τον τύπο και το βάρος των υλικών, οι πολίτες κερδίζουν πόντους, τους οποίους μπορούν να εξαργυρώσουν στις συνεργαζόμενες επιχειρήσεις του προγράμματος.

Ως επιβράβευση, η ΔΕΗ προσφέρει δωρεάν  για ένα χρόνο την υπηρεσία GreenPass  στους πελάτες που συγκεντρώνουν  3.600 πόντους μέσω της ανακύκλωσης υλικών με την  εφαρμογή του προγράμματος.

Η υπηρεσία GreenPass, αποτελεί την εμπορική ονομασία των Εγγυήσεων Προέλευσης ηλεκτρικής ενέργειας που έχει παραχθεί από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ) και εγγυάται πως όση ποσότητα ενέργειας καταναλώνεται στο σπίτι, τόση ποσότητα παράγεται και δεσμεύεται από Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ).

Στα τρία χρόνια λειτουργίας του προγράμματος «THE GREEN CITY», έχουν εγγραφεί περισσότεροι από 250.000 πολίτες, οι οποίοι, μέσω της ανακύκλωσης, έχουν συμβάλει στην εξοικονόμηση τουλάχιστον 149.651 κιλών CO₂, τη διάσωση 22.117 δέντρων και τη διατήρηση 34.476.000 λίτρων νερού.

ΔΕΗ: Με όραμα ένα βιώσιμο μέλλον για όλους

Η ΔΕΗ πραγματοποιεί με ταχύτατους ρυθμούς τον ενεργειακό μετασχηματισμό της εφαρμόζοντας πλήρως την «πράσινη συμφωνία» (Green Deal) στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Όραμα του Ομίλου ΔΕΗ είναι να μετασχηματιστεί σε μία οικονομικά και περιβαλλοντικά βιώσιμη, σύγχρονη, ψηφιακή εταιρία, κατακτώντας ηγετική θέση στον κλάδο των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, διατηρώντας παράλληλα τον ρόλο ενός πολύτιμου κοινωνικού εταίρου, προσφέροντας ευημερία στο κοινωνικό σύνολο.

Στο πλαίσιο του συνολικού μετασχηματισμού της, παραμένοντας πιστή στις περιβαλλοντικές δεσμεύσεις της, συνεργάζεται με φορείς και οργανισμούς για την υλοποίηση δράσεων που έχουν θετικό περιβαλλοντικό αποτύπωμα, ενώ παράλληλα συνεισφέρει στην επίτευξη των 17 Στόχων Βιώσιμης Ανάπτυξης (SDGs) του Ο.Η.Ε.

Με στρατηγικές επενδύσεις και συνεργασίες στις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας (ΑΠΕ), ο όμιλος ΔΕΗ προωθεί την ενεργειακή μετάβαση στην Ελλάδα αλλά και στην ευρύτερη Νοτιοανατολική Ευρώπη με στόχο τη δημιουργία διαμοιραζόμενης αξίας (CSV) για την Εταιρία, την Κοινωνία και το Περιβάλλον.

«Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει την πλήρη ευθύνη για την αισχροκέρδεια στην αγορά της ηλεκτρικής ενέργειας. Έστω και τώρα, οφείλει να πάρει μέτρα που θα εξασφαλίσουν ότι οι πολίτες δεν θα οδηγηθούν σε καθεστώς ενεργειακής φτώχειας κατά τη διάρκεια της θερινής περιόδου», τονίζει, προσθέτοντας ότι «το ίδιο προφανώς ισχύει και για την εκτόξευση των τιμών των ακτοπλοϊκών εισιτηρίων, η οποία σε πολλές περιπτώσεις αγγίζει ή και ξεπερνά το 100%, με την κυβέρνηση και πάλι να παρατηρεί το φαινόμενο χωρίς να παρεμβαίνει».

«Σε ό,τι αφορά τη μνήμη του κ. Μαρινάκη, καλό θα ήταν να θυμηθεί ότι από το 1974 ως το 2015 δεν κυβερνούσε ο ΣΥΡΙΖΑ. Και πριν την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, η οποία οδήγησε τη χώρα εκτός μνημονίων και παρέδωσε γεμάτα ταμεία, υπήρξαν διαδοχικές κυβερνήσεις της ΝΔ και του ΠΑΣΟΚ ή ακόμα και της ΝΔ μαζί με το ΠΑΣΟΚ, που την χρεοκόπησαν», καταλήγει ο ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.

Ακριβώς την ίδια στιγμή, στις 7 π.μ. λήγει η ισχύς του μειωμένου νυχτερινού τιμολογίου ρεύματος, που ισχύει για όσους έχουν νυχτερινό μετρητή και αντίστοιχη σύμβαση με τον προμηθευτή τους. Έτσι, αντί να ενθαρρύνεται η κατανάλωση τις ώρες που υπάρχει υπερπροσφορά ενέργειας και χαμηλές τιμές, ισχύει το αντίστροφο: το κίνητρο της χαμηλής τιμής καταργείται ακριβώς τις ώρες που ξεκινά η υπερπροσφορά των φωτοβολταϊκών. Αντίστροφα, το κίνητρο της χαμηλής τιμής καταναλωτή ενεργοποιείται το βράδυ σε ώρες που η τιμή του ρεύματος στην ημερήσια αγορά του Χρηματιστηρίου είναι πολλαπλάσια σε σχέση με το μεσημέρι.

Είναι συχνό το φαινόμενο η χρηματιστηριακή τιμή ακόμη και να μηδενίζεται τις μεσημβρινές ώρες, λόγω της μεγάλης προσφοράς ενέργειας από τα φωτοβολταϊκά ιδίως σε εποχές – όπως η άνοιξη – που δεν υπάρχει ακόμη ανάγκη για θέρμανση ή ψύξη και η ζήτηση είναι χαμηλή.

Αυτήν την ανισορροπία επιχειρεί να αποκαταστήσει το υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με την παρέμβαση που θα ενεργοποιεί ζώνη χαμηλής χρέωσης και τις μεσημβρινές ώρες η οποία αναμένεται να εφαρμοστεί το φθινόπωρο.

Η εφαρμογή του «νυχτερινού» τιμολογίου την ημέρα δεν είναι πρωτοφανής καθώς και με το ισχύον καθεστώς υπάρχει ένα δίωρο χαμηλών χρεώσεων αλλά… μόνο το χειμώνα. Συγκεκριμένα με το ισχύον πλαίσιο οι ζώνες χαμηλής χρέωσης είναι:

– Για τη θερινή περίοδο (1 Μαΐου έως 31 Οκτωβρίου): 23:00-07:00

-Για τη χειμερινή περίοδο (1 Νοεμβρίου έως 30 Απριλίου):

o 02:00-08:00 και 15:00-17:00 για τους πελάτες που είναι συνδεδεμένοι στο Δίκτυο της Ηπειρωτικής Χώρας και των διασυνδεδεμένων με αυτήν νησιών

o 02:00-08:00 και 15:30-17:30 για τους πελάτες των μη διασυνδεμένων νησιών με τμηματικό ωράριο.

Υπάρχει επίσης η κατηγορία των παλιών πελατών (πριν το 1988) που έχουν συνεχές ωράριο όλο το χρόνο. Αυτοί μπορούν να μεταβούν στο τμηματικό, εφόσον το ζητήσουν αλλά δεν μπορούν αν αλλάξουν γνώμη να επιστρέψουν στο συνεχές.

Το όφελος με το νέο πλαίσιο για τους καταναλωτές που έχουν νυχτερινό μετρητή είναι ότι θα έχουν τη δυνατότητα να μεταφέρουν ένα μέρος τουλάχιστον της κατανάλωσης (π.χ. πλυντήρια, κουζίνες) σε ζώνη χαμηλής χρέωσης κατά τη διάρκεια της ημέρας. Σύμφωνα με τα σχετικά στοιχεία οι παροχές με «νυχτερινό» μετρητή κυμαίνονται στο 1,5 εκατ. (υπάρχουν και 300.000 ανενεργές παροχές) που αντιστοιχούν στο 10 % της συνολικής ζήτησης.

Νωρίτερα προβλέπεται να εφαρμοστούν τα δυναμικά τιμολόγια που απευθύνονται σε όσους έχουν «έξυπνο» μετρητή κατανάλωσης. Είναι η κατηγορία που συγκεντρώνει το μεγαλύτερο οικονομικό ενδιαφέρον καθώς αντιστοιχεί στο 40 % της ζήτησης στη χαμηλή και μέση τάση επειδή σε αυτήν εντάσσονται και μεγάλες επιχειρήσεις. Η διαφορά του «έξυπνου» από τον «νυχτερινό» μετρητή είναι ότι έχει τη δυνατότητα εφαρμογής πολλαπλών τιμολογίων στη διάρκεια του 24ώρου (π.χ. θα μπορεί να ακολουθεί τη διακύμανση των τιμών στην ημερήσια αγορά) ενώ με το «νυχτερινό» μετρητή εφαρμόζονται μόνο δύο ζώνες χρέωσης. Η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών θα επεκταθεί σταδιακά στο σύνολο των καταναλωτών, οπότε θα υπάρχει η δυνατότητα επιλογής του δυναμικού τιμολογίου από όλους.

ΑΠΕ

Ένας αιολικός σταθμός εγκατεστημένης ισχύος 0,9 MW, ένας φωτοβολταϊκός σταθμός μέγιστης ισχύος παραγωγής 0,2268 MW, συσσωρευτές αποθηκευτικής ικανότητας 2,56 MWh, σταθμός για την παραγωγή θερμικής ενέργειας και δίκτυο διανομής και προμήθειας ενέργειας. Xάρη σε όλα αυτά, ο Αη Στράτης θα αποτελεί σύντομα το πρώτο και μοναδικό μέχρι στιγμής, ενεργειακά αυτόνομο νησί της Ελλάδας σε ηλεκτρισμό και θερμότητα, δήλωσε στην ΕΡΤ3 η δήμαρχος Αγίου Ευστρατίου Μαρία Κακαλή.

Ο Άη Στράτης των περίπου 250 κατοίκων, πρόκειται να μετατραπεί στο πρώτο πράσινο νησί της Ελλάδας, με διείσδυση Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας άνω του 85%, αποθήκευση ενέργειας, τηλεθέρμανση και παροχή ζεστού νερού στους κατοίκους, χάρη στην καινοτομία του ΚΑΠΕ (Κέντρο Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας) και την τεχνογνωσία της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή, σε αγαστή συνεργασία με τη δημοτική αρχή. Πάντως ο πετρελαϊκός σταθμός ηλεκτροπαραγωγής που υπάρχει στο νησί δεν θα σταματήσει τη λειτουργία του, επισήμανε η κα Κακαλή.