Η Τελετή Αναγόρευσης θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 4 Δεκεμβρίου 2023 και ώρα 19:00, στην Αίθουσα Τελετών του Παλαιού Κτιρίου της Φιλοσοφικής Σχολής και στην αντιφώνησή του ο κ. Μόσιαλος θα μιλήσει για «Το σύστημα υγείας μετά την πανδημία: προκλήσεις, προτεραιότητες και προοπτικές». Μετά τους χαιρετισμούς των πρυτανικών Αρχών, του κοσμήτορα της Σχολής Επιστημών Υγείας και του προέδρου του Τμήματος Ιατρικής, τον έπαινο του τιμωμένου θα αναγνώσει ο καθηγητής Ιατρικής του ΑΠΘ Κωνσταντίνος Φουντουλάκης.

Το βιογραφικό του Ηλία Μόσιαλου
Ο Ηλίας Μόσιαλος είναι καθηγητής Πολιτικής Υγείας και κάτοχος της έδρας Brian-Abel Smith στο London School of Economics and Political Science (LSE), στο οποίο ο ίδιος ίδρυσε το 2017 το πρώτο Τμήμα Πολιτικής της Υγείας στο Ηνωμένο Βασίλειο. Επιπρόσθετα, είναι διευθυντής του LSE Health, ενός σημαντικού ερευνητικού κέντρου του LSE και συν-διευθυντής του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για τα Συστήματα και τις Πολιτικές Υγείας του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Το βασικό αντικείμενο του επιστημονικού του ενδιαφέροντος σχετίζεται με τη χρηματοδότηση των συστημάτων υγείας. Στο πλαίσιο της έρευνάς του για τη χρηματοδότηση των συστημάτων υγείας, έχει επίσης ασχοληθεί εκτεταμένα με τους προσδιοριστές των ιδιωτικών δαπανών σε πλήθος χωρών, μεταξύ των οποίων η Κίνα, το Μεξικό, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ελλάδα.

Παράλληλα, κατά τη διάρκεια της ερευνητικής του δραστηριότητας με αντικείμενο τα αντιβιοτικά σχεδίασε ένα ειδικό κίνητρο για την αύξηση της φαρμακευτικής καινοτομίας, έρευνας και ανάπτυξης στα αντιβιοτικά (Options Market for Antibiotics).

Ο Ηλίας Μόσιαλος είναι Fellow του Faculty of Public Health, Fellow των Royal Colleges of Physicians του Λονδίνου και του Εδιμβούργου, καθώς και Honorary Consultant της Δημόσιας Υγείας στο Εθνικό Σύστημα Υγείας στην Αγγλία.

Ο Ηλίας Μόσιαλος έχει διατελέσει σύμβουλος του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, της Παγκόσμιας Τράπεζας και των Υπουργείων Υγείας και Κοινωνικών Υπηρεσιών σε πολλές χώρες, όπως Αυστρία, Βέλγιο, Βραζιλία, Κίνα, Κύπρος, Φινλανδία, Ελλάδα, Ιρλανδία, Καζακστάν, Ρωσία, Σλοβενία, Νότια Αφρική, Ισπανία, Σουηδία. Τον Αύγουστο του 2020 αποδέχθηκε την πρόταση του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας να συμμετάσχει ως Επιστημονικός Συντονιστής και μέλος της Πανευρωπαϊκής Επιτροπής του ΠΟΥ για την υγεία, υπό τον πρώην Ιταλό πρωθυπουργό Mario Monti, για την επανεξέταση των πολιτικών προτεραιοτήτων υπό το πρίσμα των πανδημιών.

Για περισσότερα από 20 χρόνια, ο Ηλίας Μόσιαλος έχει ενεργό ενδιαφέρον και συμμετοχή στην έρευνα και τον σχεδιασμό πολιτικής υγείας στην Ελλάδα. Η πιο πρόσφατη συμβολή του στην πολιτική υγείας στην Ελλάδα αφορά την εκπόνηση του Εθνικού Σχεδίου Δράσης για τις μεταμοσχεύσεις, έπειτα από πρόσκληση του Ιδρύματος Ωνάση και με διακομματική αποδοχή.

Αναλυτικά ο κ. Μόσιαλος αναφέρει τα εξής:

«Με την εμφάνιση των περιστατικών της ευλογιάς των πιθήκων, έχουν μειωθεί οι αναφορές των ΜΜΕ στην παιδική ηπατίτιδα αδιευκρίνιστης αιτιολογίας. Ας δούμε λοιπόν τι νεότερο γνωρίζουμε.

Από τις 5 Απριλίου έως τις 26 Μαΐου, 650 πιθανές περιπτώσεις οξείας ηπατίτιδας άγνωστης αιτιολογίας σε παιδιά έχουν αναφερθεί στον ΠΟΥ, και η αιτιολογία παραμένει υπό διερεύνηση. Πέραν αυτών, 99 επιπλέον περιπτώσεις εκκρεμούν ταξινόμηση. Η πλειονότητα των αναφερόμενων κρουσμάτων (58%) είναι από την Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ (22 χώρες), με 222 (34%) κρούσματα μόνο από το Ηνωμένο Βασίλειο της Μεγάλης Βρετανίας και της Βόρειας Ιρλανδίας. Στις ΗΠΑ καταγράφηκαν 216 περιστατικά.

Σύμφωνα με τα έως τώρα δεδομένα, και σε σύγκριση με προηγούμενες αναφορές οξείας ηπατίτιδας άγνωστης αιτιολογίας σε παιδιά, τα περιστατικά έχουν πιο σοβαρή κλινική εικόνα και ένα υψηλότερο ποσοστό αναπτύσσει οξεία ηπατική ανεπάρκεια. Όμως δεν έχει εξακριβωθεί εάν (και σε ποιες χώρες) τα κρούσματα που εντοπίστηκαν είναι πάνω από τα αναμενόμενα επίπεδα. Από τα 650 περιστατικά που έχουν αναφερθεί στον ΠΟΥ, τουλάχιστον 38 (6%) παιδιά χρειάστηκαν μεταμοσχεύσεις και δυστυχώς καταγράφηκαν και εννέα θάνατοι (1%).

Να ξαναθυμίσω κάποια στοιχεία από την τελευταία Κοινή Έκθεση Εποπτείας του Περιφερειακού Γραφείου της ΠΟΥ για την Ευρώπη, και του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) σχετικά με κρούσματα από χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ που έχουν αναφερθεί μέσω του Ευρωπαϊκού Συστήματος Εποπτείας (TESSy), ως την 20ης Μαΐου 2022:

1. Τα τρία τέταρτα (75,4%) των περιστατικών ήταν ηλικίας κάτω των 5 ετών.

2. Υπαρχουν στοιχεία για 156 περιστατικά αναφορικά με την εισαγωγή τους στο νοσοκομείο. Από αυτά, τα 22 (14,1%) εισήχθησαν σε μονάδα εντατικής θεραπείας.

3. Από τα 117 περιστατικά για τις οποία υπήρχαν πληροφορίες, τα 14 (12%) έχουν υποβληθεί σε μεταμόσχευση ήπατος.

4. Συνολικά, 181 περιστατικά εξετάστηκαν για αδενοϊό από οποιοδήποτε τύπο δείγματος, εκ των οποίων 110 (60,8%) βρέθηκαν θετικά. Το ποσοστό θετικότητας ήταν υψηλότερο όταν αναλύθηκαν δείγματα ολικού αίματος (69,5%).

5. Από τα 188 περιστατικά που εξετάστηκαν για κορονοϊό, 23 (12,2%) βρέθηκαν θετικά. Ορολογικά αποτελέσματα για πρώην νόσηση από κορονοϊό ήταν διαθέσιμα μόνο για 26 περιστατικά, εκ των οποίων 19 (73,1%) είχαν θετικό εύρημα.

Όμως, όπως ανέφερα η αιτιολογία παραμένει υπό διερεύνηση. Λείπουν όμως ακόμα

1. Οι ιστοπαθολογικές αναφορές για τα περιστατικά που χρειάστηκαν μεταμόσχευση

2. Τα ορολογικά αποτελέσματα για πρώην νόσηση από κορονοϊό

Αυτά θα περίμενε κανείς να έχουν προτεραιοποιηθεί, δεδομένου πως κάποιες χώρες δεν είχαν ενδείξεις για αδενοϊό, ενώ κάποιες είχαν περιστατικά που είχαν ιστορικό νόσησης με κορονοϊό. Για παράδειγμα στην Αγγλία θα περιμέναμε να είναι ακόμα πιο άμεσα διαθέσιμα, δεδομένου και πως η οροθετικότητα σε παιδιά κάτω των 6 ετών έως τον Απρίλιο ήταν ~47%, σύμφωνα με την έκθεση του βρετανικού ΕΟΔΥ (UKHSA).

Να θυμίσω εδώ πως ότι το Ισραήλ, η Αυστρία και η Ιταλία αντιμετωπίζουν αυτές τις παιδικές ηπατίτιδες ως επιπλοκή λόγω προηγούμενης λοίμωξης με κορονοϊό.

Με βάση τα δεδομένα που έχουμε μέχρι στιγμής ο κίνδυνος από την παιδική ηπατίτιδα αδιευκρίνιστης αιτιολογίας σε παγκόσμιο επίπεδο δεν είναι μεγάλος».

«Έχουμε 169 δηλωμένες περιπτώσεις σε 12 χώρες, εκ των οποίων 12 παιδιά έχουν κάνει μεταμόσχευση ήπατος και ένα παιδί έχει καταλήξει.  Ταυτόχρονα, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι υπάρχουν 2 δισ. παιδιά σε όλο τον κόσμο ηλικίας κάτω των 14 ετών. Επομένως, μιλάμε για ένα πολύ μικρό πρόβλημα ακόμα. Αυτό δε σημαίνει ότι θα παραμείνει μικρό, αλλά είναι πιθανό να μην είναι και πολύ μεγάλες οι διαστάσεις του», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Εκτέλεσαν γνωστό άνθρωπο της νύχτας στα Δερβενοχώρια – Τραυματίστηκε η κόρη του

Ενδεικτικά, ανέφερε ως παράδειγμα την Αλαμπάμα των ΗΠΑ, όπου σε διάστημα 6 μηνών καταγράφηκαν μόλις 9 δύσκολες περιπτώσεις, σε μια πολιτεία με πληθυσμό περίπου 5 εκατ., αν και όπως επισήμανε μπορεί να υπάρχουν πολύ περισσότερες περιπτώσεις, τις οποίες να μην τις έχουν αναγνωρίσει ούτε οι γονείς ούτε οι γιατροί. 

Αντίθετα, στη Μεγάλη Βρετανία, όπου παρατηρείται ο μεγαλύτερος αριθμός με 114 κρούσματα, προκαλεί ανησυχία το γεγονός ότι έχει υπερβάλλοντα αριθμό σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια. «Στη Σκωτία για παράδειγμα έχουμε 12 περιπτώσεις, ενώ περιμένουμε να έχουμε 4 σε ένα χρόνο», τόνισε.

Σχετικά με τα αίτια της ηπατίτιδας, ο κ. Μόσιαλος υπογράμμισε ότι μέχρι στιγμής δεν υπάρχουν ασφαλή συμπεράσματα, αλλά μόνο εικασίες. Ωστόσο, ανέφερε ότι το πιο πιθανό αίτιο θεωρείται ο αδενοϊός 41 παρότι δεν έχει βρεθεί σε όλα τα παιδιά. «Αυτός ο αδενοϊός προκαλεί τέτοιας μορφής ηπατίτιδες, αλλά κυρίως σε ανοσοκατεσταλμένα παιδιά. Όμως τώρα βλέπουμε ότι προσβάλλονται υγιή παιδιά», επισήμανε.

Παράλληλα, δεν απέκλεισε και την περίπτωση να είχε προηγηθεί νόσηση με κορωνοϊό, όπως έχουν πει Ισραηλινοί γιατροί, ωστόσο ακόμα δεν μπορεί να αποδειχθεί. «Οι Ισραηλινοί έχουν πει ότι σε αρκετές περιπτώσεις από αυτές τις 12 που βρέθηκαν στο Ισραήλ, 3,5 μήνες πριν είχαν νοσήσει τα παιδιά με Covid», ανέφερε.

Πρόσθεσε δε ότι μια ακόμα εύλογη εκτίμηση θεωρείται ότι τα παιδιά είναι πιο επιρρεπή αυτή τη στιγμή σε ιούς, γιατί δεν έχουν έρθει σε επαφή με πάρα πολλούς, αν και υπογράμμισε ότι θα κάτι τέτοιο θα ήταν πιο λογικό να συμβαίνει σε χώρες, όπου εφάρμοσαν πολιτική μηδενικού Covid. «Σε χώρες της νοτιοανατολικής Ασίας που έχουν πολιτικές σκληρών lockdown ή στη Νέα Ζηλανδία, εκεί θα δούμε συρροή περιστατικών τέτοιου τύπου. Δεν το έχουμε δει ακόμα, αλλά πιθανώς να το δούμε σε 2-3 μήνες», δήλωσε ο καθηγητής.

Σε κάθε περίπτωση, θεωρεί σίγουρο ότι θα καταγραφεί αυξημένος αριθμός κρουσμάτων οξείας ηπατίτιδας  και σε άλλες χώρες. «Αν ο αριθμός μείνει σε αυτά τα επίπεδα, η ανησυχία δε θα είναι πάρα πολύ μεγάλη. Δηλαδή αν μιλάμε τώρα να έχουμε στη χώρα μας 20-30 τέτοιες περιπτώσεις είναι διαφορετικό από το να έχουμε 5.000-10.000. Επομένως πρέπει να περιμένουμε λίγο», τόνισε.

Σε ό,τι αφορά στην πανδημία του κορωνοϊού, ο κ. Μόσιαλος ανέφερε ότι βρίσκεται σε ύφεση, ωστόσο πρέπει να δούμε την πορεία της τους επόμενους μήνες και ιδιαίτερα σε χώρες που ακολουθούν πολιτική μηδενικού Covid. «Η Κίνα προκαλεί ανησυχία γιατί μόνο το 2% των Κινέζων έχουν εκτεθεί στον κορωνοϊό έναντι του 70% στις ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο. Έτσι ένα τεράστιο ποσοστό των Κινέζων είναι επιρρεπές στην Όμικρον 2 και εμφανίζουν και άλλες υποκατηγορίες της Όμικρον. Η πολιτική της κινεζικής κυβέρνησης είναι αδιέξοδη, καθώς η διασπορά της Όμικρον 2 είναι πολύ μεγάλη», κατέληξε. 

Από τις 23 Δεκεμβρίου, όπως επισημαίνει, ο ΠΟΥ ανέφερε ότι πάνω από το 99% των περιπτώσεων που προσδιορίστηκαν ήταν BA.1. Η ΒΑ.2 όμως έχει αρχίσει επίσης να ανιχνεύεται σε αρκετές χώρες. Η BA.2 φαίνεται να έχει 28 διαφορές σε σύγκριση με τη BA.1 (ενώ έχουν 32 κοινές μεταλλάξεις), προσθέτει ο Ηλίας Μόσιαλος.

Στη Δανία, αναφέρει ότι η BA.2 την τελευταία εβδομάδα του 2021 αντιπροσώπευε το 20% όλων των κρουσμάτων, και αυξήθηκε στο 45% τη δεύτερη εβδομάδα του 2022.

Η αρχική ανάλυση από τον δανέζικο φορέα δημόσιας υγείας (Statens Serum Institut), επισημαίνει στην ανάρτησή του, δεν έδειξε διαφορά στις νοσηλείες για τη BA.2 σε σύγκριση με τη BA.1

Οι αναλύσεις σχετικά με τη μολυσματικότητα και την αποτελεσματικότητα του εμβολίου βρίσκονται σε εξέλιξη, συμπεριλαμβανομένων των προσπαθειών καλλιέργειας του BA.2 προκειμένου να πραγματοποιηθούν μελέτες εξουδετέρωσης αντισωμάτων, προσθέτει (https://en.ssi.dk/news/news/2022/omicron-variant-ba2-accounts-for-almost-half-of-all-danish-omicron-cases).

Επικαλούμενος τον νορβηγικό οργανισμό δημοσίας υγείας, σημειώνει ότι η ΒΑ.2 αυξάνεται με ταχείς ρυθμούς και στη Νορβηγία. Από 7 περιπτώσεις στις 4 Ιανουαρίου, 611 περιπτώσεις καταγράφηκαν στις 19 Ιανουαρίου (www.fhi.no/en/publ/2020/weekly-reports-for-coronavirus-og-covid-19/). Για την ώρα, στη Νορβηγία επίσης δεν έχουν αποδοθεί άλλα χαρακτηριστικά στην ΒΑ.2 εκτός από το ότι φαίνεται να είναι πιο μεταδοτική από την BA.1, τονίζει.

Ταυτόχρονα, ο καθηγητής Πολιτικής της Υγείας επισημαίνει ότι σύμφωνα με τις πληροφορίες από το υπουργείο Υγείας του Ισραήλ, τουλάχιστον 20 περιπτώσεις της ΒΑ.2 εντοπίστηκαν στο Ισραήλ στις 13 Ιανουαρίου. Δεν υπάρχουν όμως περαιτέρω πληροφορίες ούτε από το Ισραήλ για το αν η υποπαραλλαγή ΒΑ.2 της Όμικρον είναι πιο λοιμογόνος ή όχι. Το υπουργείο του Ισραήλ δήλωσε επίσης πως επί του παρόντος, δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι συμπεριφέρεται διαφορετικά από την ΒΑ.1, συμπληρώνει ο κ. Μόσιαλος.

Στη Βρετανία, όπως επισημαίνει, είχαν εντοπίσει 53 περιπτώσεις BA.2 έως τις 10 Ιανουαρίου, και αναμένουμε περισσότερα στοιχεία να δημοσιευτούν ίσως και σήμερα.

Θεωρεί εξαιρετικά σημαντικό πως η Βρετανία και οι Σκανδιναβικές χώρες που έχουν τόσο υψηλά ποσοστά εμβολιασμού συνεχίζουν την επιδημιολογική αλλά και την γονιδιωματική επιτήρηση. Οι ειδικοί αναμένουν ότι όπως και με την Όμικρον, τα εμβόλια θα συνεχίσουν να είναι αποτελεσματικά κατά της σοβαρής ασθένειας μετά από μόλυνση με την BA.2, υπογραμμίζει ο κ. Μόσιαλος.

Επίσης, παρά την πρόσφατη αύξηση των κρουσμάτων, η Δανία χαλαρώνει τους περιορισμούς επειδή ο αριθμός των ασθενών με COVID στις ΜΕΘ μειώνεται, αναφέρει καταληκτικά στην ανάρτησή του ο καθηγητής Πολιτικής της Υγείας.

Όπως αναφέρει, πολλοί γονείς ανησυχούν για τα παιδιά με την επέλαση της παραλλαγής όμικρον, είτε γιατί δεν έχουν εμβολιαστεί γιατί είναι μικρά (κάτω των πέντε ετών) είτε γιατί οι γονείς διαβάζουν ότι ακόμη και αρκετοί εμβολιασμένοι μπορεί να νοσήσουν, αν κολλήσουν την Όμικρον. Διευκρινίζει πως το να κολλήσει κανείς την Όμικρον ως εμβολιασμένος, δεν σημαίνει απαραίτητα πως αυτό θα εξελιχθεί σε σοβαρή νόσηση, όπως δείχνουν τα επιδημιολογικά στοιχεία από τις χώρες που κυκλοφόρησε νωρίτερα ευρέως η παραλλαγή Όμικρον. Η πλειονότητα αυτών που θα νοσήσουν θα έχουν ήπια συμπτώματα, ενώ ένα σημαντικό ποσοστό (30% με βάση μελέτες στη Ν. Αφρική) θα είναι ασυμπτωματικοί.

Αναφερόμενος ειδικότερα στα στοιχεία για τον αντίκτυπο της Όμικρον στα παιδιά, επισημαίνει ότι «αρκετές χώρες αναφέρουν υψηλότερα ποσοστά παιδιών που νοσηλεύονται καθώς η Όμικρον εξαπλώνεται, σε σύγκριση με την παραλλαγή Δέλτα. Τα στοιχεία δείχνουν πως μπορεί επίσης να εισαχθούν στο νοσοκομείο και τα μωρά. Η ανάλυση όμως των βρετανικών δεδομένων, και σε σύγκριση με προηγούμενες παραλλαγές, δείχνει πως η Όμικρον προκαλεί λιγότερο σοβαρή ασθένεια στα παιδιά που θα κολλήσουν. Αυτό υποστηρίζεται περαιτέρω από μια νέα Ν. Αφρικανική ανάλυση των νοσηλειών των παιδιών».

«Ίσως είναι καλό», συνεχίζει, «να εξηγήσουμε τη διαφορά στην κλίμακα των εισαγωγών. Δηλαδή, καθώς έχουμε πολύ υψηλό αριθμό μολύνσεων λόγω της πολύ υψηλής μεταδοτικότητας της Όμικρον, είναι λογικό να έχουμε και υψηλότερο αριθμό εισαγωγών. Η αύξηση δηλαδή στις εισαγωγές περιγράφει απλά την τρέχουσα επιβάρυνση στα νοσοκομεία, και όχι απαραίτητα τη νοσηλεία παιδιών λόγω σοβαρής συμπτωματολογίας. Να θυμίσω επίσης πως και στην Αγγλία και στη Ν. Αφρική, τα παιδιά κάτω των 12 ετών δεν εμβολιάζονται. Ταυτόχρονα, να μην ξεχνάμε πως τα πολύ μικρά παιδιά έχουν εκτεθεί σε πολύ μικρότερο αριθμό λοιμώξεων. Άρα δεν έχουν ούτε υψηλά ποσοστά διασταυρούμενης ανοσοπροστασίας έχοντας νοσήσει σε προηγούμενες λοιμώξεις με άλλες παραλλαγές του κορονοϊού. Δεν έχει επιβεβαιωθεί επίσης πως η παραλλαγή Όμικρον μπορεί να προκαλέσει σοβαρότερα συμπτώματα στα παιδιά, σε σύγκριση με τις προηγούμενες παραλλαγές. Αλλά κοιτώντας τα στοιχεία από τις εισαγωγές, τα περισσότερα παιδιά που εισάγονται στο νοσοκομείο, δεν νοσούν τόσο σοβαρά όσο αυτά που εισήχθησαν κατά τα προηγούμενα κύματα». Και προσθέτει:

Τι γνωρίζουμε όμως έως τώρα για τον αριθμό των εισαγωγών, την ένταση και τη διάρκεια της νοσηλείας των παιδιών που κόλλησαν την Όμικρον; Όπως αναφέρει μια ανάλυση από περίπου 140 νοσοκομεία σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο, δείχνει ότι από όσους νοσηλεύτηκαν με Όμικρον και ήταν ηλικίας κάτω των 17 ετών, περίπου το 42% ήταν ηλικίας κάτω του ενός έτους, σε σύγκριση με το 30% κατά τα προηγούμενα κύματα. Το 42% αναφέρεται σε εισαγωγές από μέσα Δεκεμβρίου μέχρι και μέσα Ιανουαρίου. Όπως και στη Ν. Αφρική, έτσι και στο Ηνωμένο Βασίλειο παρατήρησαν πως τα παιδιά που νοσηλεύτηκαν, χρειάστηκαν οξυγόνο λιγότερο συχνά σε σύγκριση με τα παιδιά που είχαν κολλήσει την παραλλαγή Δέλτα.

Τα στοιχεία από την Αγγλία, επίσης, δείχνουν πως στην ηλικιακή ομάδα 2-17 ετών νοσηλεύτηκαν στην εντατική 20 παιδιά που όλα ήταν ανεμβολίαστα. Οι παιδιατρικές εισαγωγές στην Αγγλία είχαν μικρότερη διάρκεια νοσηλείας (λιγότερο από δύο ημέρες κατά μέσο όρο) σε σύγκριση με το πρώτο κύμα που τα παιδιά νοσηλεύονταν για περίπου μία εβδομάδα. Επίσης, στοιχεία του Εθνικού Συστήματος Υγείας της Αγγλίας, που ανέλυσαν περίπου 50 περιπτώσεων βρεφών που εισήχθησαν με κορονοϊό, δείχνουν πως λίγες φορές χρειάστηκε οξυγόνο. Για παράδειγμα, μόνο το 11% των παιδιών κάτω του ενός έτους χρειάστηκαν οξυγόνο, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό στα προηγούμενα κύματα ήταν γύρω στο 20%. Στην πραγματικότητα, πάνω από τα μισά βρέφη έμειναν στο νοσοκομείο για να παρακολουθήσουν την πορεία τους και δεν χρειάστηκαν καθόλου θεραπεία.

Ο κ. Μόσιαλος επίσης επισημαίνει ότι «οι οδηγίες για την εισαγωγή κάποιου στο νοσοκομείο είναι διαφορετικές ανά ηλικία και διαφέρουν για τα βρέφη με πυρετό. Οπότε να μην ξεχνάμε πως όταν μιλάμε για αυξημένες εισαγωγές, πρέπει να συγκρίνουμε και τη συμπτωματολογία και τη διάρκεια νοσηλείας αλλά και το εάν χρειάστηκαν θεραπεία. Για την ώρα τα στοιχεία από την Αγγλία για τα πολύ μικρά παιδιά, δείχνουν μια ήπια συμπτωματολογία, με κάποιο ίσως πυρετό και βήχα. Για παράδειγμα, ας δούμε τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό (RSV), έναν πολύ κοινό ιό που προσβάλει πολλά παιδιά βρεφικής και παιδικής ηλικίας. Ο ιός αυτός μπορεί να προκαλέσει υψηλότερα ποσοστά εισαγωγών στα παιδιά κάτω των 5 ετών, εάν τα συγκρίνουμε με τα ποσοστά εισαγωγών που προκαλεί επί του παρόντος η Όμικρον στην Αγγλία σε αυτή την ηλικιακή ομάδα. Η εικόνα που έχουμε για τις ήπιες λοιμώξεις στα παιδιά είναι διαφορετική στην πολιτεία της Νέας Υόρκης. Εκεί, έχει καταγραφεί ένας σχετικά υψηλότερος αριθμός εισαγωγών παιδιών και ειδικότερα σε αυτά κάτω των 4 ετών, σε σύγκριση με τα προηγούμενα κύματα. Η προκαταρκτική υγειονομική έκθεση αναφέρει ότι “η πιθανώς αυξημένη σοβαρότητα της παραλλαγής Όμικρον μπορεί επίσης να παίζει ρόλο στην αύξηση των ποσοστών νοσηλειών στα παιδιά ≤11 ετών, σε σχέση με τους ενήλικες και τα παιδιά 12-17 ετών”. Ωστόσο, μέχρι στιγμής αυτή η ανάλυση βασίζεται μόνο στις συνολικές εισαγωγές, όχι στο πόσα παιδιά χρειάστηκαν θεραπευτικές παρεμβάσεις, όπως για παράδειγμα αναπνευστική υποστήριξη».

Τέλος, ο κ.Μόσιαλος παραθέτει στοιχεία από μια πρόσφατη μετα-ανάλυση με αντικείμενο το μακροχρόνιο σύνδρομο Covid, σύμφωνα με την οποία φαίνεται πως τα παιδιά, εάν νοσήσουν, έχουν μακροχρόνια μικρότερες επιπτώσεις, όσον αφορά στην κόπωση, σε σύγκριση με τους ενήλικες. Επίσης, φαίνεται πως δεν υπήρχε σημαντική επίπτωση της λοίμωξης σε γνωστικό επίπεδο στα παιδιά που νόσησαν (ενώ υπήρξε στους ενήλικες).

«Είναι σημαντικό», καταλήγει, «να θυμόμαστε πως τα εμβόλια είναι ασφαλή για τις έγκυες και τις θηλάζουσες μητέρες και πως έχουμε στοιχεία πως τα αντισώματα περνάνε στα βρέφη και μέσω του θηλασμού. Ας προσπαθήσουμε όλοι να προστατεύσουμε ενεργά τους δικούς μας ανθρώπους, όλων των ηλικιών».

Αναφερόμενος σε μια νέα μελέτη από το Imperial College, σημειώνει πως «επιβεβαίωσε ό,τι ήδη ξέρουμε για τη μεγαλύτερη μεταδοτικότητα και τη μεγαλύτερη δυνατότητα επαναλοίμωξης της παραλλαγής όμικρον έναντι της παραλλαγής δέλτα» και ότι «όσον αφορά την κλινική εικόνα όσων κόλλησαν, οι ερευνητές ανακοίνωσαν πως δεν βρέθηκε διαφορά μεταξύ των δυο παραλλαγών». Ακόμη, προσθέτει ότι «ότι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν στη συζήτηση των δεδομένων που ανέλυσαν, πως δεν βρέθηκαν ενδείξεις ότι τα κρούσματα της όμικρον είχαν διαφορετική κλινική εικόνα (καλύτερη ή χειρότερη) από την δέλτα, με βάση το ποσοστό των θετικά διαγνωσμένων που είχαν συμπτώματα ή πήγαν στο νοσοκομείο. Eπί του παρόντος δεν έχουν επαρκή δεδομένα για την κλινική εικόνα που προκαλεί η όμικρον σε σχέση με τη δέλτα».

Από την άλλη, διαπιστώνει πως «τα δεδομένα από τη Νότια Αφρική δείχνουν πως υπάρχει αποκλιμάκωση του πανδημικού κύματος σε αυτή τη χώρα», αλλά «και εκεί, δεν γνωρίζουμε αν υπάρχει καθυστέρηση στην επίσημη καταγραφή των κρουσμάτων, και επομένως όχι πραγματική αποκλιμάκωση. Κάτι που είχε συμβεί πριν από λίγες ημέρες. Και ενώ η ηγεσία του υπουργείου υγείας της Ν. Αφρικής εμφανίζεται αισιόδοξη, εγώ θα έλεγα να περιμένουμε λίγες ημέρες ακόμη να έχουμε μια πιο καθαρή εικόνα».

Τονίζει ότι «ανάλογα με τις ειδήσεις που δημοσιεύουν τα ΜΜΕ, κάποιος μπορεί να πει πως έχουμε μεγάλο πρόβλημα ή ότι στην ουσία το πρόβλημα είναι παροδικό. Δεν ξέρουμε όμως με ακρίβεια ακόμη. Στην Μεγάλη Βρετανία είναι σαφές ότι έχουμε σημαντική αύξηση των κρουσμάτων. Εχθές πάνω από 93.000 άνθρωποι διαγνώστηκαν θετικοί. Να πούμε εδώ πως δεν είναι σαφές το ποσοστό των κρουσμάτων που εισάγεται στο νοσοκομείο και έχει κολλήσει όμικρον. Και αυτό γιατί γίνεται τεστ αλλά όχι απαραίτητα και ταυτοποίηση της παραλλαγής που φέρει κάθε ασθενής. Είναι όμως πιθανό να υπάρξει μεγάλη πίεση στο σύστημα υγείας στις επόμενες ημέρες. Θα σύστηνα επομένως να μη βιαστούμε να βγάλουμε ακόμη συμπεράσματα».

Στο παραπάνω πλαίσιο, ο κ. Μόσιαλος επισημαίνει πως «η δημόσια υγεία είναι ένα διεπιστημονικό πεδίο που συνθέτει αναλύσεις και πληροφορίες από διαφορετικούς κλάδους για να βγάλει ασφαλή συμπεράσματα. Είναι άλλο θέμα η διάχυση της πληροφορίας και η εκλαΐκευση επιστημονικών πληροφοριών, και ένα άλλο θέμα η αναλυτική προσέγγιση και η αξιολόγηση σύνθετων δεδομένων, όπως η πανδημία που αντιμετωπίζουμε εδώ και δύο χρόνια».

Μέσα από 14 ερωταπαντήσεις, ο κ.Μόσιαλος συνοψίζει τα δεδομένα μέχρι σήμερα:

1. Είναι από μόνη της η πτώση του τίτλου των εξουδετερωτικών αντισωμάτων ενδεικτική, ακόμα και εάν είναι σημαντική, για την αποτελεσματικότητα των εμβολίων;

Η ανοσολογική απόκριση είναι πολυπαραμετρική. Για αυτό δεν υπάρχει, ούτε για τον κορωνοϊό κάποιο όριο που να έχει τεθεί από ερευνητικό ή άλλο φορέα δημόσιας υγείας ως όριο ασφαλείας ή όριο προστασίας για τα εξουδετερωτικά αντισώματα που κάτω από αυτό θεωρούμαστε εκτεθειμένοι στον ιό.

2. Προκαλεί ανησυχία η πτώση;

Δυο σημεία εδώ. Από τη μια έχουμε τους ανοσοκατασταλμένους που έχουν ιδιαιτερότητα αναφορικά με την κυτταρική ανοσία. Εκεί ίσως και να είναι ενδεικτική και ανησυχητική. Από την άλλη, έχουμε τους ερευνητές που παράγουν και επεξεργάζονται τα δεδομένα που προκύπτουν από τις μελέτες για τον νέο ιό και μεταξύ αυτών και την κυτταρική ανοσία. Και για αυτούς η αβεβαιότητα είναι διαφορετική, γιατί οφείλουν να διερευνήσουν το πρόβλημα και να επαναπροσδιορίσουν την ανοσοαπόκριση, ώστε να ενημερώσουν ή και να προειδοποιήσουν τους φορείς λήψης αποφάσεων. Θα θυμάστε όμως πως και για την Βήτα είχαμε τέτοια εργαστηριακά αποτελέσματα, αλλά τελικά δεν υπήρχε ζήτημα με τα υπάρχοντα εμβόλια όσον αφορά την προστασία από σοβαρή νόσο.

3. Έχουμε άλλες πληροφορίες;

Κυκλοφορούν διάφορες επιστημονικές παρατηρήσεις και αδημοσίευτες ακόμα εργαστηριακές μελέτες, που αφορούν τις καλλιέργειες κυττάρων με την συγκεκριμένη παραλλαγή, ή τις αλλαγές στη δομή του νέου ιού, αλλά τίποτα ακόμα δεν δείχνει πως υπάρχει συγκεκριμένος λόγος ανησυχίας.

4. Πότε θα γνωρίζουμε;

Θα ξέρουμε με ασφάλεια για την μετάδοση, την εισαγωγή στα νοσοκομεία, ή την σοβαρότερη έκβαση της νόσου, αν κάποιος κολλήσει την Όμικρον, αλλά και την αναγωγή ανά ηλικία ή κατάσταση εμβολιασμού (πλήρως / ατελώς / δύο ή τρεις δόσεις) σε διάστημα μικρότερο από δύο εβδομάδες από τα επιδημιολογικά και τα κλινικά δεδομένα που συλλέγονται. Αυτά θα συμπληρώσουν την εικόνα των υπαρχόντων εργαστηριακών δεδομένων.

5. Τι ξέρουμε για τα κλινικά δεδομένα επί του παρόντος;

Η πλειονότητα όσων κόλλησαν και όσων έχουν εισαχθεί στο νοσοκομείο είναι ανεμβολίαστοι. Ξέρουμε επίσης από τα στοιχεία του ECDC, πως από τα 287 κρούσματα στην ΕΕ, για όσα έχουν πληροφορίες, αφορούν ασυμπτωματικούς ή ήπια συμπτωματικούς.

6. Αρκεί το γεγονός πως όσοι έχουν κολλήσει ήταν ασυμπτωματικοί, για να βγάλουμε συμπεράσματα ήδη;

Όχι, γιατί οι περισσότεροι ανήκαν σε μικρότερες ηλικιακές ομάδες (κάτω των 40) και σε αυτές τις ηλικιακές ομάδες, δεν έχουν συνήθως βαριά νόσηση. Άρα πρέπει να περιμένουμε για να έχουμε μεγαλύτερο δείγμα και από την Ν. Αφρική και από την Ευρώπη για να εξάγουμε συμπεράσματα.

7. Έχουμε άλλες πληροφορίες;

Η ανάλυση των λυμάτων στην Ν. Αφρική, δείχνει πως η έκταση της διασποράς είναι μεγαλύτερη από αυτή που έχει ποσοτικοποιηθεί επί του παρόντος μοριακά σε φορείς, και πρέπει να επιβεβαιωθεί με περαιτέρω αναλύσεις.

8. Στο καλό σενάριο που η παραλλαγή Όμικρον είναι πιο μολυσματική και λιγότερο επικίνδυνη, μπορούμε να θεωρούμε πως πλησιάζει το τέλος της πανδημίας;

Μέχρι στιγμής οι δύο παραλλαγές που έχουν επικρατήσει, οι ‘Αλφα και Δέλτα, είχαν αλλαγές σε σχέση με το αρχικό στέλεχος του ιού, σε πιο μολυσματικό και λίγο πιο επικίνδυνο. Αν επικρατήσει το καλό σενάριο, θα είναι η πρώτη φορά που θα έχουμε πιο μολυσματικό και λιγότερο επικίνδυνο στέλεχος.

9. Επομένως οδεύουμε προς το τέλος;

Όχι απαραίτητα, κυρίως γιατί ο ιός κυκλοφορεί πολύ εύκολα, καθώς μεταδίδεται από προσυμπτωματικούς και ασυμπτωματικούς, δισεκατομμύρια ανεμβολίαστους και ως ένα βαθμό από εμβολιασμένους. Και να ξαναπούμε εδώ, πως αναφορικά με το ιικό φορτίο και τη διάρκεια, οι εμβολιασμένοι μεταδίδουν τον ιό σημαντικά λιγότερο.

10. Είναι πιθανό να δούμε και άλλες παραλλαγές του ιού τους επόμενους μήνες;

Ναι. Αλλά να θυμόμαστε πως δεν μπορούμε προφανώς να πιέσουμε τον ιό για να κατευθύνουμε την πορεία της λοίμωξης που προκαλεί. Αλλά μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε την διαθεσιμότητα των φαρμακευτικών και μη-φαρμακευτικών παρεμβάσεων. Η λύση είναι η αύξηση των εμβολιασμών και η τήρηση των κανόνων δημόσιας υγείας. Σε λίγο καιρό θα έχουμε και αντιϊικά φάρμακα. Στο μέλλον, ίσως ο ιός εξελιχθεί σε πιο μολυσματικό αλλά λιγότερο επικίνδυνο ή – στο λιγότερο πιθανό ελπίζω σενάριο – σε πιο επικίνδυνο. Στην περίπτωση αυτή, αν τα συμπτώματα είναι πιο έντονα, όπως με τον SARS-CoV-1, η διάγνωση θα γίνεται πιο άμεσα – και με συνδυασμό φαρμάκων, εμβολίων και έγκαιρης απομόνωσης, θα ανταπεξέλθουμε.

11. Άρα μετά από τόσο καιρό υπάρχουν ακόμα μόνο αβεβαιότητες;

Όχι ακριβώς. Έχουμε περισσότερες δυνατότητες, έχουμε εμβόλια και φάρμακα και γνωρίζουμε ποια μέτρα δημόσιας υγείας είναι αποτελεσματικά. Δεν δικαιούμαστε να μιλάμε απαξιωτικά, και κανείς μας δεν πρέπει να ξεχνάει τον τεράστιο όγκο επιστημονικής έρευνας που παράγεται καθημερινά σε όλο τον πλανήτη, ώστε να είμαστε όλοι και προστατευμένοι και ενήμεροι και έτοιμοι να ανταπεξέλθουμε.

12. Να φοβόμαστε ή όχι την Όμικρον;

Αν είναι κάτι που πρέπει να φοβόμαστε, είναι η Δέλτα. Αυτό πρέπει να θυμόμαστε. Να προσέχουμε γιατί η Δέλτα σκοτώνει καθημερινά δεκάδες συμπατριώτες μας και χιλιάδες ανθρώπους στον πλανήτη. Προέχει όλων η τήρηση των μέτρων προστασίας και η επιτάχυνση των εμβολιασμών.

13. Τι λένε οι εταιρείες Pfizer/ BioNTech για την αποτελεσματικότητα των εμβολίων κατά της Όμικρον;

Σε σημερινή τους ανακοίνωση, οι δύο εταιρείες παραθέτουν στοιχεία που δείχνουν πως ίσως αρκούν δύο δόσεις με τα τωρινά εμβόλια για την προστασία μας από σοβαρή νόσο αν κολλήσουμε. Αυτή η προστασία θα είναι ακόμα υψηλότερη μετά τις τρεις δόσεις.

14. Τι κάνουμε τώρα, εν συμπεράσματι;

Δεν χρειάζεται απαξίωση των δυνατοτήτων που έχουμε να ανταπεξέλθουμε στην πανδημία. Ούτε πανικός. Χρειάζεται συνεχής αλλά κυρίως συνεπής ανάλυση των δεδομένων με διεπιστημονική προσέγγιση. Χρειάζεται και λίγη υπομονή. Στις επόμενες 10-15 μέρες θα έχουμε ασφαλή συμπεράσματα.

Νεότερα ενθαρρυντικά στοιχεία από τη Νότια Αφρική σχετικά με τη νέα αφρικανική μετάλλαξη «Ο» του κορονοϊού, τα οποία έως τώρα δείχνουν ότι αυτή προκαλεί ήπια ασθένεια, παραθέτει σε νέα ανάρτησή του στο Facebook ο καθηγητής Πολιτικής της Υγείας, Ηλίας Μόσιαλος, της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Λονδίνου (LSE) και του Κολλεγίου Imperial. 

Ολόκληρη η ανάρτησή του έχει ως εξής: 

«Έγραφα εχθές πως έχουμε προφανώς πολλά αναπάντητα ερωτήματα και μεταξύ αυτών είναι το κατά πόσο η νέα παραλλαγή Όμικρον, αλλάζει την κλινική εικόνα και τη συμπτωματολογία και κυρίως εάν καθιστά τη νόσο σοβαρότερη. 

H δρ Angelique Coetzee, πρόεδρος τού Νοτιοαφρικανικού Ιατρικού Συλλόγου, σε δηλώσεις της ανέφερε πως από όσα γνωρίζουν ώς τώρα, η παραλλαγή Όμικρον προκαλεί ήπια ασθένεια. Πιο αναλυτικά, είπε πως τα συμπτώματα φαίνεται να διαρκούν 1-2 ημέρες και είναι κυρίως κούραση και μυαλγίες και κάποιες φορές συνοδεύονται από βήχα. Επίσης, από όσους κόλλησαν, κανείς δεν έχει χάσει την όσφρηση ή τη γεύση του και κάποιοι έχουν ήδη επιστρέψει στο σπίτι τους. 

Επίσης, σχολιάζοντας την κατάσταση στα νοσοκομεία, ανέφερε πως δεν αντιμετωπίζουν μεγαλύτερο φόρτο λόγω εισαγωγών από φορείς της παραλλαγής Όμικρον. Ανέφερε επίσης, πως θα πρέπει να περιμένουμε κάποιες εβδομάδες για περισσότερα στοιχεία για τη μεταδοτικότητα. Κυρίως για να δούμε τι κλινική εικόνα παρουσιάζουν οι ανεμβολίαστοι». 

«Συμφωνώ», καταλήγει ο κ. Μόσιαλος, «με την ήπια και εμπεριστατωμένη της τοποθέτηση στο πρακτορείο Sputnik: “Μπορεί να είναι εξαιρετικά μεταδοτικό, ναι, αλλά μέχρι στιγμής οι περιπτώσεις που βλέπουμε είναι εξαιρετικά ήπιες. Ίσως σε δύο εβδομάδες από τώρα να έχω διαφορετική γνώμη, αλλά αυτό είναι που βλέπουμε τώρα. Άρα ανησυχούμε σοβαρά; Όχι. Ανησυχούμε και παρακολουθούμε τι συμβαίνει”».

«Δεν είναι καλή ιδέα, δεν ξέρω ποιος την είχε, αλλά να την πάρουν πίσω» είπε χαρακτηριστικά.

Εκτίμησε δε ότι θα έχει το αντίθετο αποτέλεσμα, ενώ επεσήμανε και το ζήτημα που θα ανακύψει με τα προσωπικά δεδομένα των πολιτών. «Πριν αρχίσουμε να συζητάμε νέα μέτρα, τα οποία μπορεί να χρειαστούν, αλλά ας αρχίσουμε πρώτα να εφαρμόζουμε όσα υπάρχουν, συστηματικά. Κι αυτό είναι θέμα κυρίως της πολιτείας».

Εκλέχθηκε το νέο Κεντρικό Συμβούλιο της Νεολαίας ΣΥΡΙΖΑ – Ο Κωνσταντίνος Βλαχάκης νέος Γραμματέας

Ο κ. Μόσιαλος τόνισε ότι η προσπάθεια δεν πρέπει να γίνεται σε ατομικό επίπεδο και μάλιστα με χρήση προσωπικών δεδομένων, επισημαίνοντας πως απαιτείται κοινή προσπάθεια πολιτείας αυτοδιοίκησης για να ενταθεί η ενημέρωση ως προς τον εμβολιασμό. «Σε όλο τον πλανήτη με συνεργατικές προσπάθειες όλων πολιτικών και κοινωνικών φορέων γίνεται η προσπάθεια» είπε, τονίζοντας ότι αυτό πρέπει να γίνει εδώ και τώρα.

Ο κ. Μόσιαλος ζήτησε επίσης να περιμένουμε την επιτροπή των εμπειρογνωμόνων η οποία διαθέτει σοβαρούς επιστήμονες, που έχουν όλα τα στοιχεία: Την ηλικία των νοσούντων, σε ποια νοσοκομεία πηγαίνουν και πόσο αργά πάνε στο νοσοκομείο κλπ.

«Θα δούμε αύξηση των κρουσμάτων γιατί ανοίγουν τα σχολεία, θα κολλήσουν περισσότερα παιδιά, δεν θα είναι τόσο μεγάλη επίπτωση στα ίδια στα παιδιά, άλλα θα το μεταφέρουν στο σπίτι και το ερώτημα είναι τι γίνεται στο σπίτι; Θα είναι εμβολιασμένοι οι γονείς; Θα υπάρχουν παππούδες και γιαγιάδες;» ανέφερε χαρακτηριστικά ο καθηγητής, μιλώντας στον ΣΚΑΪ.

Γιατί ο Αποστολάκης είπε τελικά όχι στον Μητσοτάκη – Το χρονικό του φιάσκο – Η νέα ανακοίνωση της Κουμουνδούρου – Μαξίμου: Δείλιασε…

Ο κ. Μόσιαλος μίλησε και για την τρίτη δόση του εμβολίου, που όπως φαίνεται θα ξεκινήσει. «Δεν υπάρχει κίνδυνος ασφάλειας με τη μίξη εμβολίων για όσους έχουν εμβολιαστεί με AstraZeneca, είναι και θεμιτό, γιατί η αποτελεσματικότητα αυξάνει» σημείωσε.

Έχει ήδη αρχίσει ο προγραμματισμός για τους πολύ ευάλωτους και τους ανοσοκατεσταλμένους. «Δεν πρέπει να γίνει τρίτη δόση πριν τη συμπλήρωση 8 μηνών από τη χορήγηση της δεύτερης, με εξαίρεση αυτούς που έκαναν πρώτοι το εμβόλιο Ιανουάριο – Φεβρουάριο» σύμφωνα με τον κ. Μόσιαλο.

«Τους επόμενους μήνες ο ιός μπορεί να γίνει πιο μεταδοτικός, μπορεί και να υποχωρήσει. Θα τελειώσουμε μόνο αυξηθούν πάρα πολύ τα ποσοστά των εμβολιασμένων. Στην Αγγλία 78% έχουν εμβολιαστεί πλήρως και ακόμα υπάρχει μεγάλη διασπορά γιατί το 22%, δηλαδή 14 – 15 εκατ. είναι ανεμβολίαστοι. Είναι αναμενόμενο να βλέπουμε 30.000 κρούσματα σε 15 εκατ. ανεμβολίαστους» εξήγησε.