Εκατομμύρια κορίτσια προστατεύτηκαν από τον καρκίνο του τραχήλου. Ο στόχος για την προστασία 86 εκατομμυρίων κοριτσιών από τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας μέχρι το τέλος του 2025 επιτεύχθηκε νωρίτερα από το αναμενόμενο, ενισχύοντας τις ελπίδες των ειδικών ότι η νόσος μπορεί να εξαλειφθεί μέσα στον επόμενο αιώνα.

Η Gavi, η συμμαχία για τα εμβόλια, ξεκίνησε το πρόγραμμα εμβολιασμού κατά του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV) το 2014, όταν η κάλυψη εμβολιασμού στην Αφρική ήταν μόλις 4%. Μέχρι το τέλος του 2022 είχε φτάσει στο 15%, όμως οι επιστήμονες ανακάλυψαν ότι μία μόνο δόση προσφέρει παρόμοια προστασία με τις αρχικές δύο. Αυτό απλοποιεί τα προγράμματα εμβολιασμού και διπλασιάζει τη διαθεσιμότητα των εμβολίων.

Το 2023, η Gavi ανακοίνωσε τον φιλόδοξο στόχο να προστατεύσει 86 εκατ. κορίτσια έως το 2025 και με συντονισμένη προσπάθεια η κάλυψη στην Αφρική ανήλθε στο 44% μέχρι το τέλος του 2024 – ποσοστό υψηλότερο από το αντίστοιχο της Ευρώπης (38%). Τον Νοέμβριο, η Δρ Sania Nishtar, διευθύνουσα σύμβουλος της Gavi, απέδωσε την επιτυχία στις χώρες, τους εταίρους και τις κοινότητες που συνέβαλαν στην επίτευξη του στόχου, κάνοντας λόγο για «σημαντική πρόοδο προς την εξάλειψη μιας από τις πιο θανατηφόρες ασθένειες που πλήττουν τις γυναίκες».

Ο καρκίνος του τραχήλου παραμένει ιδιαίτερα διαδεδομένος και θανατηφόρος στις φτωχότερες περιοχές – το 85% των νέων κρουσμάτων εντοπίζεται στην υποσαχάρια Αφρική – ενώ κάθε δύο λεπτά μια γυναίκα χάνει τη ζωή της από τη νόσο. Σύμφωνα με τη Gavi, ο εμβολιασμός μπορεί να αποτρέψει 17,4 θανάτους ανά 1.000 παιδιά που λαμβάνουν το εμβόλιο, κάτι που σημαίνει πως οι 86 εκατ. εμβολιασμοί θα αποτρέψουν εκτιμώμενα 1,4 εκατομμύρια θανάτους.

Νέα θεραπεία κατά της ελονοσίας αλλάζει τα δεδομένα

Μετά από επιτυχημένες κλινικές δοκιμές, η πρώτη νέα θεραπεία για την ελονοσία εδώ και δεκαετίες οδεύει προς έγκριση. Το σκεύασμα GanLum, της φαρμακευτικής εταιρείας Novartis, πέτυχε ποσοστό ίασης 99,2% έναντι του 96,7% της τρέχουσας θεραπείας.

Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι η GanLum φαίνεται αποτελεσματική ενάντια στα παράσιτα της ελονοσίας που έχουν αναπτύξει αντοχή στην αρτεμισινίνη, βασικό συστατικό των τωρινών θεραπειών. Η ανθεκτικότητα στην αρτεμισινίνη προκαλεί αυξανόμενη ανησυχία – τη δεκαετία του ’90 η αντίσταση στη χλωροκίνη είχε οδηγήσει σε εκατομμύρια θανάτους. Ο Δρ George Jagoe, από τον οργανισμό Medicines for Malaria Venture, χαρακτήρισε την προοπτική ενός τέτοιου φαρμάκου ως «ανακούφιση», σαν να «έχεις πυροσβεστήρα έτοιμο».

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η GanLum ίσως συμβάλει σημαντικά και στη διακοπή της μετάδοσης της ασθένειας λόγω της δράσης της σε συγκεκριμένα στάδια ζωής των παρασίτων. Ο Δρ Abdoulaye Djimdé, καθηγητής παρασιτολογίας στο Πανεπιστήμιο Επιστημών και Τεχνολογιών της Μπαμάκο στο Μαλί και μέλος της ομάδας ανάπτυξης του φαρμάκου, τόνισε πως «η ανθεκτικότητα στα φάρμακα αποτελεί όλο και μεγαλύτερη απειλή για την Αφρική – νέες επιλογές θεραπείας είναι απαραίτητες περισσότερο από ποτέ».

Περισσότερες χώρες εξαλείφουν την ιλαρά

Cape Verde, Mauritius και Seychelles έγιναν οι πρώτες τρεις υποσαχάριες χώρες που εξάλειψαν επίσημα την ιλαρά και την ερυθρά. Το επίτευγμα αυτό ήρθε παρά τη σημαντική αύξηση κρουσμάτων παγκοσμίως – με εκτιμώμενα 11 εκατομμύρια μολύνσεις το 2024.

Τον Νοέμβριο, η περιοχή της Αμερικής έχασε το καθεστώς «ελεύθερης ιλαράς» λόγω εξάρσεων στον Καναδά, ενώ οι ΗΠΑ αντιμετωπίζουν τη χειρότερη επιδημία εδώ και δεκαετίες. Η επιτυχία των τριών αφρικανικών χωρών χαρακτηρίστηκε ως «σημαντικό επίτευγμα δημόσιας υγείας».

«Αποδεικνύεται τι μπορεί να συμβεί όταν οι χώρες θέτουν ως προτεραιότητα την πρόληψη και τον εμβολιασμό», δήλωσε ο Δρ Mohamed Janabi, διευθυντής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για την Αφρική. «Πρέπει να βασιστούμε σε αυτήν την επιτυχία ώστε κάθε παιδί στην Αφρική να μεγαλώνει υγιές και προστατευμένο».

«Στα πρόσωπά τους επιβραβεύουμε τη γνώση, την ετοιμότητα και το γνήσιο ενδιαφέρον των εκπαιδευτικών για τα παιδιά μας», τόνισε ο υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, Κυριάκος Πιερρακάκης, κατά τη διάρκεια της τελετής και πρόσθεσε: «Τους ευχαριστούμε από καρδιάς για το σπουδαίο παράδειγμα που δίνουν σε όλους μας».

   Ο Γεώργιος Παπαδαντωνάκης, διευθυντής του 41ου γυμνασίου Αθηνών, κλήθηκε να δώσει τις πρώτες βοήθειες σε μαθητή του, ο οποίος είχε δεχθεί επίθεση με σφυρί από εξωσχολικό που είχε εισβάλει στον χώρο του σχολείου. Όταν αντιλήφθηκε τον δράστη, έτρεξε να τον προλάβει και δέχθηκε ο ίδιος μια μαχαιριά στην κοιλιακή χώρα. «Δεν νιώθω ήρωας. Νιώθω συγκινημένος και πλημμυρισμένος από αγάπη από τους συναδέλφους και τα παιδιά μου, τους μαθητές μου», δήλωσε ο κ. Παπαδαντωνάκης, πλαισιωμένος από δεκάδες μαθητές του γυμνασίου που παρευρέθησαν για να τον τιμήσουν με την παρουσία τους. Το περιστατικό, που συνέβη περίπου έναν μήνα, είχε συγκλονίσει την τοπική κοινωνία της Κυψέλης, αλλά και την κοινή γνώμη. Ο κ. Παπαδαντωνάκης δεν έχει επιστρέψει ακόμα στα καθήκοντά του, καθώς εκκρεμεί ακόμη ένα χειρουργείο.

   Βορειότερα, στο ολοήμερο Πειραματικό Δημοτικό Σχολείο Σερρών, η υπεύθυνη εκπαιδευτικός, Αντωνία Βαγενά, κλήθηκε να παράσχει τις πρώτες βοήθειες σε έναν μικρό μαθητή, ο οποίος πνιγόταν και δεν μπορούσε να σηκωθεί από τη θέση του. «Δεν ένιωσα τίποτα, παρά μόνο ανακούφιση που σώθηκε ο μαθητής. Ευτυχώς, γνώριζα πρώτες βοήθειες και έκανα τη λαβή Heimlich», ανέφερε και πρόσθεσε ότι μετά το περιστατικό, δημιουργήθηκαν στενοί δεσμοί εμπιστοσύνης, αγάπης και ασφάλειας μεταξύ μαθητών και εκπαιδευτικών.

   Στο νησί της Κω, όταν μαθήτρια του 3ου γυμνασίου κατέρρευσε, οι συμμαθήτριές της κάλεσαν τον καθηγητή τους, Ιωάννη-Ερρίκο Τρουμούλη, για να βοηθήσει, γνωρίζοντας ότι είναι εθελοντής διασώστης. Το σχολείο έχει δύο εξωτερικούς απινιδωτές, χρησιμοποίησε τον έναν και έκανε ΚΑΡΠΑ μέχρι να φθάσει εξειδικευμένη βοήθεια. «Σώζουμε ζωές, αλλά από τα πολύ έντονα συναισθήματα, κάνουμε πολλά βράδια μέχρι να κοιμηθούμε», επεσήμανε ο κ. Τρουμούλης. «Η χαρά είναι μεγάλη, τώρα που το παιδί έχει επιστρέψει στο σχολείο και βλέπουμε ότι μπορεί να ανταπεξέλθει σε όλες τις δραστηριότητες και είναι μέρος της κοινωνίας μας», πρόσθεσε.

   Και οι τρεις εκπαιδευτικοί τόνισαν τη σημασία και την ανάγκη εκπαίδευσης των εκπαιδευτικών στις πρώτες βοήθειες, ώστε τα παιδιά -και οι γονείς τους- να αισθάνονται επιπλέον ασφάλεια στον χώρο του σχολείου

«Η έλλειψη κλινών ΜΕΘ λειτουργεί αποτρεπτικά να διασωληνωθεί έγκαιρα ένας βαριά ασθενής στη κλινική ειδικά οι ηλικιωμένοι. Θα είχαν σωθεί πολύ περισσότεροι ασθενείς αν υπήρχαν επαρκείς κλίνες ΜΕΘ», αναφέρει ο κ. Γιαννάκος.

«Οι πρόχειρες ΜΕΘ, η μη στελέχωση τους με εξιδεικευμένο προσωπικό αύξησε πολύ τη θνητότητα».