Στην πόλη Μιτιάνα, νεαροί απατεώνες έχουν στήσει «μαϊμού» καταφύγια, χρησιμοποιώντας τραυματισμένα ζώα ως εργαλεία για να αποσπάσουν δωρεές μέσω GoFundMe και PayPal. Η έρευνα αποκάλυψε ότι πάνω από 730.000 δολάρια έχουν συγκεντρωθεί τα τελευταία χρόνια, με τους δράστες να χρησιμοποιούν τα χρήματα για πολυτελή αυτοκίνητα και σπίτια.

Το πιο ανατριχιαστικό εύρημα της undercover αποστολής είναι ότι οι τραυματισμοί των ζώων –κατάγματα, εγκαύματα και ακρωτηριασμοί– συχνά προκαλούνται σκόπιμα από τους ίδιους τους «διασώστες» για να αυξηθεί το οπτικό σοκ και η ροή του χρήματος.

Οι δημοσιογράφοι, παριστάνοντας τους ενδιαφερόμενους, κατέγραψαν ιδιοκτήτες καταφυγίων να δίνουν οδηγίες για το πώς να «στύβουν» τους λευκούς δωρητές, σκηνοθετώντας ψεύτικες κτηνιατρικές πράξεις και διογκώνοντας το κόστος τροφής έως και έντεκα φορές. Ο Ράσετ, που τελικά πέθανε μετά τη διάσωσή του, είχε σπασμένα οστά σε σημεία που υποδηλώνουν εσκεμμένη κακοποίηση και όχι ατύχημα.

Ακτιβιστές από τη Βρετανία προειδοποιούν ότι οι παρορμητικές δωρεές, αντί να σώζουν ζωές, συχνά συντηρούν το μαρτύριο των ζώων. «Μην τους αντιμετωπίζετε ως αδέρφια, στραγγίξτε τους», ήταν η κυνική ατάκα ενός απατεώνα στην κάμερα.

Η διεθνής κοινότητα καλείται πλέον σε εγρήγορση, καθώς η απάτη βασίζεται στα στερεότυπα για τη φτώχεια στην Αφρική, την ώρα που τα θύματα αυτής της κτηνωδίας αργοπεθαίνουν μέσα σε κλουβιά γεμάτα ακαθαρσίες, σύμφωνα με το BBC.

Πρόκειται για μια σημαντική πρωτοβουλία που σχεδιάστηκε από κοινού από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (ΕΜΑ) και την Ομοσπονδία Ευρωπαίων Κτηνιάτρων (FVE), με κεντρικό στόχο την ευαισθητοποίηση του κοινού και των επαγγελματιών γύρω από την κρίσιμη ανάγκη για συνεχή παρακολούθηση της ασφάλειας των κτηνιατρικών φαρμακευτικών σκευασμάτων.

Οι κίνδυνοι των ανεπιθύμητων ενεργειών και η προστασία του περιβάλλοντος

Η χορήγηση κτηνιατρικών φαρμάκων, αν και απαραίτητη για τη θεραπεία και την πρόληψη ασθενειών, δεν στερείται ρίσκου, καθώς μπορεί να συνοδευτεί από απρόβλεπτα συμβάντα. Αυτές οι ανεπιθύμητες ενέργειες δεν αφορούν αποκλειστικά τα ζώα που λαμβάνουν τη φαρμακευτική αγωγή, αλλά ενδέχεται να επηρεάσουν τους ανθρώπους που έρχονται σε επαφή με τα σκευάσματα κατά τη χορήγησή τους ή ακόμα και να έχουν αρνητικό αποτύπωμα στο οικοσύστημα. Η κατανόηση αυτών των κινδύνων είναι το πρώτο βήμα για τη δημιουργία ενός ασφαλέστερου πλαισίου φροντίδας που προστατεύει συνολικά τη δημόσια υγεία.

Στο επίκεντρο η αποτελεσματικότητα των αντιπαρασιτικών σκευασμάτων

Για τη φετινή χρονιά, η εκστρατεία εστιάζει με ιδιαίτερη έμφαση στα αντιπαρασιτικά φάρμακα και συγκεκριμένα στο φαινόμενο της μειωμένης αποτελεσματικότητάς τους. Όταν ένα αντιπαρασιτικό δεν αποδίδει τα αναμενόμενα αποτελέσματα, η θεραπευτική αποτυχία δεν θέτει μόνο σε κίνδυνο την ευζωία του ζώου, αλλά μπορεί να πυροδοτήσει ευρύτερες απειλές για την υγεία των ανθρώπων που συμβιώνουν μαζί του. Για την αντιμετώπιση αυτού του ζητήματος, ο ΕΟΦ παρέχει αναλυτικές οδηγίες και πλούσιο πληροφοριακό υλικό μέσω της επίσημης ιστοσελίδας του και των κοινωνικών δικτύων, καθοδηγώντας τους πολίτες στην ορθή χρήση και την έγκαιρη αναγνώριση του προβλήματος.

Η σημασία της αναφοράς και ο ρόλος της βάσης Eudravigilance

Η ενεργός συμμετοχή των πολιτών και των κτηνιάτρων μέσω της αναφοράς περιστατικών μειωμένης αποτελεσματικότητας είναι καθοριστικής σημασίας για τη δημόσια ασφάλεια. Κάθε τέτοια αναφορά επιτρέπει στις αρμόδιες αρχές να αξιολογούν τα δεδομένα και να λαμβάνουν άμεσα τα απαραίτητα διορθωτικά μέτρα. Όλες οι καταγραφές διαβιβάζονται στην ευρωπαϊκή βάση δεδομένων Eudravigilance, αποτελώντας τη βάση για μια διαρκή επιστημονική αξιολόγηση σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Αυτή η διαδικασία διασφαλίζει ότι τα οφέλη από τη χρήση των κτηνιατρικών φαρμάκων υπερτερούν σταθερά των πιθανών κινδύνων τους, αποδεικνύοντας έμπρακτα ότι στην προσπάθεια για ασφαλή φάρμακα, κάθε αναφορά μετράει και μπορεί να κάνει τη διαφορά.

Όπως διευκρινίζει, τα ζώα βρίσκονταν σε ιδιωτικό χώρο και υπό καθημερινή φροντίδα και σίτιση. Υπογραμμίζει, δε, ότι είχαν ληφθεί όλα τα απαραίτητα μέτρα υγιεινής και δεν υπήρξε οποιοσδήποτε κίνδυνος για τη δημόσια υγεία, τους περιοίκους ή το περιβάλλον.

Οι πληροφορίες αναφέρουν ότι το μαντρί φέρεται να είχε κατασκευαστεί από τον 55χρονο αρχιτέκτονα και CEO εταιρείας ανάπτυξης ακινήτων προ πενταετίας. Μετά τον εντοπισμό τους τα ζώα μεταφέρθηκαν σε ειδικούς χώρους.

Αναλυτικά η δήλωση

«Σε σχέση με δημοσιεύματα και αναφορές που προβλήθηκαν εχθές και αφορούν την εκτροφή οικόσιτων ζώων (κατσικιών και πτηνών) σε ταράτσα κτιρίου γραφείων, επιθυμούμε να αποκαταστήσουμε την πραγματική εικόνα και να διευκρινίσουμε τα εξής:

Πρώτον, τα ζώα βρίσκονταν σε ιδιωτικό χώρο και ανήκουν σε φυσικό πρόσωπο για καθαρά ιδιωτική χρήση . Η δραστηριότητα λάμβανε χώρα σεβόμενη τους κανόνες υγιεινής, ασφάλειας και ευζωίας. Ειδικότερα:

Υπήρχε καθημερινή καθαριότητα του χώρου από εξειδικευμένο συνεργείο.

Τα ζώα τελούσαν υπό καθημερινή φροντίδα, σίτιση με υψηλής ποιότητας σιτηρά – φρούτα – λαχανικά και τακτική παρακολούθηση και έλεγχο από κτηνίατρο.

Είχαν ληφθεί όλα τα αναγκαία μέτρα για την υγιεινή διαχείριση αποβλήτων και την αποφυγή δυσοσμιών και ο χώρος ήταν κατάλληλα διαμορφωμένος και πλήρως περιφραγμένος, ώστε να εξασφαλίζεται η ασφάλεια και η μη όχληση τρίτων ενοίκων του κτηρίου, στο οποίο στεγάζονται και λειτουργούν ανεμπόδιστα πολλές δημόσιες και ιδιωτικές εταιρείες. Ενδεικτικά αναφέρουμε ότι υπήρχε κλιματισμός εξωτερικού χώρου με εκνέφωση ύδατος για την εξασφάλιση δροσιάς τους ζεστούς μήνες, τα στέγαστρα είναι κατασκευασμένα από θερμομονωτικά πάνελ για εξασφάλιση ακόμα καλύτερων συνθηκών διαβίωσης, τα ζώα προαυλίζονταν σε υπαίθριο χώρο πρασίνου και γενικότερα λάμβαναν την πλέον ενδεδειγμένη φροντίδα .

Σε καμία περίπτωση δεν προέκυψε οποιοσδήποτε κίνδυνος για τη δημόσια υγεία, τους περιοίκους ή το περιβάλλον.

Οι ισχυρισμοί περί «παράνομης» και «ανθυγιεινής» διατήρησης ζώων δεν ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα και δημιουργούν εσφαλμένες εντυπώσεις στο κοινό.

Με εκτίμηση,
Ο εκπρόσωπος του ιδιοκτήτη των ζώων»

Σύμφωνα με πληροφορίες που δημοσιεύει η Daily Mail, τις τελευταίες ημέρες οι κτηνίατροι στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα λαμβάνουν δεκάδες μηνύματα για εγκαταλελειμμένα ζώα, ενώ παράλληλα καταγράφεται και αύξηση αιτημάτων για ευθανασία κατοικιδίων.

Η οργάνωση K9 Friends Dubai, ένα από τα μεγαλύτερα καταφύγια υιοθεσίας που δραστηριοποιείται στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, επισημαίνει ότι έχει δεχθεί καταιγισμό αιτημάτων από ιδιοκτήτες που θέλουν να αφήσουν τα κατοικίδιά τους, προκειμένου να μπορέσουν να φύγουν από τη χώρα. Παράλληλα, οι εθελοντές δέχονται καθημερινά τηλεφωνήματα για κουτάβια και γάτες που έχουν εγκαταλειφθεί.

Οι φιλοζωικές οργανώσεις προσπαθούν να βρουν λύσεις και χώρους φιλοξενίας, ωστόσο η ζήτηση για καταφύγια έχει ξεπεράσει κατά πολύ τις δυνατότητές τους.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, οι κτηνίατροι αναγκάζονται να εξετάσουν ακόμη και το ενδεχόμενο ευθανασίας ζώων, καθώς κάποιοι ιδιοκτήτες δηλώνουν ότι δεν μπορούν ή δεν θέλουν να καλύψουν το κόστος μεταφοράς ή τις γραφειοκρατικές διαδικασίες που απαιτούνται για τη μετεγκατάσταση των κατοικιδίων τους.

Τα καταφύγια σε οικονομικό αδιέξοδο

Η κατάσταση έχει προκαλέσει τεράστια πίεση στις φιλοζωικές οργανώσεις. Η Claire Hopkins, κάτοικος Ντουμπάι και εθελόντρια σε καταφύγια ζώων, εξηγεί ότι τα καταφύγια βρίσκονται πλέον σε οριακή οικονομική κατάσταση. Όπως επισημαίνει, οι δραστηριότητες συγκέντρωσης χρημάτων υπόκεινται σε αυστηρούς κανονισμούς, ενώ πλατφόρμες crowdfunding, όπως η GoFundMe, δεν επιτρέπονται στο Ντουμπάι.

Παράλληλα, πολλοί ιδιοκτήτες κατοικιδίων βρίσκονται σε κατάσταση πανικού. Όπως αναφέρει η ίδια, αρκετοί ζητούν ακόμη και να επιστρέψουν τα ζώα που είχαν υιοθετήσει, καθώς δυσκολεύονται να τα πάρουν μαζί τους.

«Οι αεροπορικές εταιρείες δεν μεταφέρουν ζώα αυτή την περίοδο, λόγω περιορισμού των πτήσεων. Και αν κάποιος χρειαστεί να κάνει εμβόλιο λύσσας στο κατοικίδιό του, πρέπει να καθυστερήσει το ταξίδι του τουλάχιστον τρεις εβδομάδες», εξηγεί.

Η Hopkins δεν κρύβει την αγανάκτησή της: «Λυπάμαι που το λέω, αλλά οι κτηνίατροι δέχονται ερωτήσεις για ευθανασία ζώων. Είναι πραγματικά σοκαριστικό. Οι περισσότεροι κτηνίατροι προσπαθούν να τα παραπέμψουν στα καταφύγια, όμως τα καταφύγια είναι ήδη γεμάτα».

Καταφύγια γεμάτα και συνεχείς εγκαταλείψεις

Αντίστοιχη εικόνα περιγράφει και η Anso Stander, από τη Νότια Αφρική, η οποία διαχειρίζεται το καταφύγιο Six Hounds στο Al Ain των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων.

Όπως λέει, λαμβάνει αμέτρητα αιτήματα για φιλοξενία εγκαταλελειμμένων ζώων.
«Σε μία μόνο ημέρα έλαβα 27 μηνύματα από ανθρώπους που ήθελαν να αφήσουν σκύλους ή γάτες», σημειώνει.

Πολλοί ιδιοκτήτες, όπως περιγράφει, ενημερώνουν τα καταφύγια ότι φεύγουν από τη χώρα και δεν μπορούν να πάρουν τα ζώα τους μαζί. «Κάποιοι μας λένε ευγενικά ότι αν δεν μπορέσουμε να τα δεχτούμε, απλώς θα τα αφήσουν. Μιλάμε για περιπτώσεις ανθρώπων που έχουν 20 γάτες και προσπαθούν να εγκαταλείψουν τη χώρα», αναφέρει.

Σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις, η ίδια βρήκε έξω από το καταφύγιό της ένα κλουβί μεταφοράς γεμάτο γάτες, συνοδευόμενο από ένα σημείωμα γραμμένο σε σπασμένα αγγλικά, στο οποίο ο ιδιοκτήτης εξηγούσε ότι επιστρέφει στη χώρα του λόγω της κατάστασης που επικρατεί και ζητούσε συγγνώμη που άφησε τα ζώα έξω από την πόρτα.

Η κατάσταση γίνεται ακόμη πιο δραματική, καθώς έχουν καταγραφεί περιστατικά κακοποίησης ζώων στην έρημο, με δύο σκυλιά να εντοπίζονται πυροβολημένα στην περιοχή μεταξύ των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και του Ομάν.

«Σε περιόδους κρίσης, τα ζώα υποφέρουν σιωπηλά», τονίζει η Stander. «Πολλά μένουν πίσω μέσα στο χάος. Όμως δεν μπορούμε να τα καταφέρουμε μόνοι μας. Χρειαζόμαστε χορηγούς για τη δημιουργία καταφυγίων, τροφή, προσωπικό και κτηνιατρική φροντίδα».

Η ανθρωπιστική κρίση που προκαλεί ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή φαίνεται έτσι να αφήνει πίσω της και μια σιωπηλή τραγωδία για χιλιάδες ζώα, τα οποία εγκαταλείπονται σε μια πόλη που αδειάζει βιαστικά από ανθρώπους.

Η σαύρα αυτή, γνωστή ως Lima leaf-toed gecko, είναι ενδημική στην παράκτια έρημο της πρωτεύουσας του Περού, όπως εξηγεί η Alejandra (Ale) Arana. Σήμερα, όμως, το ξηρό αυτό οικοσύστημα έχει περιοριστεί δραστικά λόγω των σύγχρονων κτιρίων και των δρόμων. Ο πληθυσμός της σαύρας έχει μειωθεί τόσο πολύ που πλέον θεωρείται είδος υπό εξαφάνιση.

Η Arana σημειώνει ότι τα ερπετά αυτά επιβιώνουν σχεδόν αποκλειστικά γύρω από τις huacas – προϊσπανικά ιερά μνημεία που είναι διάσπαρτα στη Λίμα – όπως η πυραμίδα Huaca Pucllana. Αυτοί οι αρχαιολογικοί χώροι αποτελούν τα τελευταία απομεινάρια του εγγενούς ερημικού οικοσυστήματος της περιοχής.

“Είναι το μόνο είδος φυσικού τοπίου που απομένει στην περιοχή”, λέει η Arana, που ξεκίνησε να μελετά τις σαύρες ως φοιτήτρια στο Universidad Nacional Mayor de San Marcos στη Λίμα και σήμερα είναι υποψήφια διδάκτωρ στο University of Edinburgh.

Οι σαύρες δεν είναι το μοναδικό είδος που βρίσκει καταφύγιο στα ερείπια. Στην Ιταλία, σπάνιες ορχιδέες ανθίζουν γύρω από μια ετρουσκική νεκρόπολη. Στο αρχαίο θρησκευτικό κέντρο των Δελφών, ερευνητές ανακάλυψαν ένα νέο είδος σαλιγκαριού, μόλις 2 χιλιοστά μήκος, που πιθανολογείται πως ζει μόνο εκεί. Πρόσφατα, εντοπίστηκαν δύο νέα είδη σαύρας στο Machu Picchu, που πιθανόν κάποτε είχαν ευρύτερη εξάπλωση αλλά σήμερα ευνοούνται από την προστατευμένη φύση του αρχαίου ιερού.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, έχει επιβεβαιωθεί ότι αυτά τα φυτά και τα ζώα ευημερούν κοντά σε μέρη μυθολογίας – από τη βελανιδιά του Οδυσσέα έως τον κώνειο του Σωκράτη – δείχνοντας μια αξιοσημείωτη συνέχεια μέσα στους αιώνες.

Αρχαιολογικοί χώροι ως καταφύγια βιοποικιλότητας

Σε όλο τον κόσμο, οι αρχαιολογικοί χώροι συχνά προστατεύονται επί δεκαετίες ή και αιώνες για τη διατήρηση της πολιτιστικής τους αξίας. Έτσι, έχουν γίνει ακούσια ασφαλή λιμάνια για τη φύση. Καθώς η βιοποικιλότητα μειώνεται παγκοσμίως, νέα έρευνα δείχνει πόσο βαθιά συνυπάρχει η φύση με τα πολιτιστικά μνημεία – και πώς η διατήρησή τους συμβάλλει στην προστασία σπάνιων ειδών.

“Είναι λειτουργικό μέρος του αρχαιολογικού τοπίου”, λέει ο Παναγιώτης Παφίλης, καθηγητής ζωικής ποικιλότητας στο Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών, που ηγήθηκε πρόσφατης έρευνας σε 20 ελληνικούς χώρους πολιτιστικής κληρονομιάς. “Η λέξη-κλειδί εδώ είναι τοπίο – όχι απλώς αρχαιολογικός χώρος ή οικοσύστημα”.

Κατακερματισμένα οικοσυστήματα & ανθρώπινη επίδραση

Η ανθρώπινη δραστηριότητα έχει “αλλάξει δραματικά” περίπου το 75% της ξηράς παγκοσμίως, επηρεάζοντας σοβαρά τη χλωρίδα και την πανίδα σύμφωνα με έκθεση του ΟΗΕ για το 2025. Οι πληθυσμοί σπονδυλωτών έχουν μειωθεί κατά 73% από το 1970, ενώ σχεδόν δύο στα πέντε φυτικά είδη κινδυνεύουν με εξαφάνιση.

Αυτές οι τάσεις παρατηρούνται και σε εθνικό επίπεδο. Στην Ελλάδα, όπου πάνω από το 21% των ειδών απειλείται, οι αλλαγές στη χρήση γης ασκούν τεράστια πίεση στη φύση, σύμφωνα με την Παναγιώτα Μαραγκού, διευθύντρια διατήρησης του WWF Ελλάς. Η κατακερματισμένη γη και η κλιματική αλλαγή – με πυρκαγιές και πλημμύρες – επιβαρύνουν περαιτέρω τα οικοσυστήματα.

“Οι περισσότερες πιέσεις συνδέονται άμεσα ή έμμεσα με ανθρώπινες δραστηριότητες”, λέει η Μαραγκού. Ωστόσο, οι αρχαιολογικοί χώροι συχνά παραμένουν σχετικά αμετάβλητοι καθώς το περιβάλλον γύρω τους αλλάζει. Οι διαχειριστές επιδιώκουν να διατηρούν φυσικό χαρακτήρα στα μνημεία, καθιστώντας τα φιλόξενα για πολλά είδη.

“Σχεδιάστηκαν για να προστατεύουν τις αρχαιότητες – όχι τη βιοποικιλότητα. Όμως για σχεδόν δύο αιώνες αποτελούν καλά προστατευμένα μέρη”, προσθέτει ο Παφίλης. “Είναι ένα σταθερό περιβάλλον”.

“Κιβωτοί” για τη φύση: Ελληνικό ερευνητικό πρόγραμμα

Για να διερευνηθεί περαιτέρω ο δεσμός ιστορίας και φύσης, το 2022 η ελληνική κυβέρνηση ξεκίνησε το πρόγραμμα “Βιοποικιλότητα σε Αρχαιολογικούς Χώρους”. Σε διάστημα δύο ετών, 49 ειδικοί κατέγραψαν τη χλωρίδα και πανίδα σε 20 αρχαιολογικούς χώρους διαφόρων εποχών.

Συνολικά εντοπίστηκαν 4.403 είδη, δηλαδή περίπου το 11% της γνωστής βιοποικιλότητας της Ελλάδας συγκεντρωμένο σε μόλις 0,08% της επικράτειας. “Αυτό σημαίνει ότι αν προστατεύεις τις αρχαιότητες ή τη βιοποικιλότητα,” λέει ο Παφίλης, “ακόμη κι αυτές οι μικρές περιοχές λειτουργούν ως πραγματικά κέντρα καταφυγής.”

Για τους βιολόγους, η συλλογή δεδομένων ήταν συναρπαστική αλλά απαιτητική: ο Παφίλης συχνά ψάχνει σαύρες σηκώνοντας πέτρες στο πεδίο· οι εντομολόγοι θάβουν παγίδες για έντομα – πρακτικές δύσκολες σε μέρη όπως η Ακρόπολη.

Ένα βασικό εύρημα ήταν ότι οι αρχαιολογικοί χώροι φιλοξενούσαν μεγαλύτερους πληθυσμούς ζώων απ’ ό,τι οι γύρω περιοχές. Στον Mυστρά, εντοπίστηκαν έξι από τα επτά ενδημικά είδη σαύρας της Πελοποννήσου – μεγαλύτερη συγκέντρωση απ’ ό,τι σε μια ζώνη πλάτους ενός χιλιομέτρου γύρω από τον χώρο.

Τα φυτά αντιμετωπίζουν περισσότερες δυσκολίες λόγω πρακτικών διαχείρισης (κοπή βλάστησης), σύμφωνα με τον βοτανικό Θεοφάνη Κωνσταντινίδη. Ωστόσο, ο πλούτος των ειδών δείχνει την αξία αυτών των χώρων – ενώ προτείνει στρατηγικές όπως επιλεκτική κοπή και περιορισμό ζιζανιοκτόνων για περαιτέρω υποστήριξη της χλωρίδας.

Iστορία & σύγχρονη παρουσία: Μοναδικές ανακαλύψεις

Η έρευνα ανέδειξε πώς οι άνθρωποι επηρέασαν αυτά τα περιβάλλοντα: στη Nικόπολη, ο Κωνσταντινίδης βρήκε πιθανό νέο είδος χόρτου που ίσως μεταφέρθηκε με ανθρώπους κατά τη ρωμαϊκή ή βυζαντινή περίοδο ή ακόμη πιο πρόσφατα μέσω τουρισμού.

Στην Αθήνα απομυθοποιήθηκε η ιδέα ότι ένα συγκεκριμένο ανθοφόρο φυτό υπάρχει μόνο γύρω από την Ακρόπολη· πρόκειται απλώς για παραλλαγή κοινής βάτου. Στη Δωδώνη εντοπίστηκαν αιωνόβιες βελανιδιές που ίσως μαρτυρούν συνέχεια χιλιάδων ετών.

“Οι βελανιδιές υπάρχουν ακόμη μέσα στον αρχαιολογικό χώρο”, λέει ο Κωνσταντινίδης. Επιπλέον, σε διάφορους χώρους εντοπίστηκε ο δηλητηριώδης κώνειος – φυτό με το οποίο εκτελέστηκε ο Σωκράτης –, ενώ στην Επίδαυρο καταγράφηκαν Ασκληπιειές όφεις (μη δηλητηριώδη φίδια), σύμβολα υγείας μέχρι σήμερα. Στους Δελφούς παρατηρήθηκε ο κοντοδάχτυλος φιδογέρακος (short-toed snake eagle).

“Εμείς αποτελούμε την εξέλιξη των ανθρώπων που έζησαν εδώ πριν αιώνες”, σημειώνει ο Κωνσταντινίδης. “Το ίδιο ισχύει για φυτά και ζώα: υπάρχει συνέχεια”.

Aρχαία τέχνη & βιώσιμη φύση: Παράλληλες διαδρομές

Τα αρχαία έργα τέχνης αποκαλύπτουν επίσης δεσμούς μεταξύ ιστορικής και σύγχρονης χλωρίδας: σε ετρουσκικούς τάφους του 4ου-5ου αιώνα π.Χ., εντοπίστηκε μυρτιά (Myrtus communis), συνδεδεμένη με τον Διόνυσο, καθώς και δάφνη (Laurus nobilis), σύμβολο του Απόλλωνα – φυτά που εξακολουθούν να ανθίζουν στην περιοχή.

Eπιπλέον, το γένος Verbascum (λουλούδια) αναγνωρίζεται τόσο σε δομικά στοιχεία του Παρθενώνα όσο και σε έργα τέχνης εποχής Αναγέννησης.

Bιώσιμη διαχείριση & διεθνείς πρωτοβουλίες

Η υπουργός Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη, που πρότεινε το πρόγραμμα μαζί με το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας και τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος & Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), τονίζει πως οι χώροι αυτοί είναι πλέον πολιτιστικά τοπία όπου άνθρωπος και φύση συνυπάρχουν στενά.

“Οι αρχαιολογικοί χώροι μετατρέπονται σε κιβωτούς διάσωσης της βιοποικιλότητας”, δηλώνει η Μενδώνη.

Kαι αλλού στον Μεσογειακό χώρο παρατηρούνται παρόμοια ευρήματα: Ιταλοί επιστήμονες κατέγραψαν 3.337 διαφορετικά φυτικά taxa σε 69 μνημεία· τουλάχιστον 500 θεωρούνται υπό εξαφάνιση σύμφωνα με την καθηγήτρια βοτανικής Giulia Caneva.

Kάποιες φορές τα ίδια τα μνημεία δημιουργούν ιδανικές συνθήκες για σπάνια είδη: ο περουβιανός βιολόγος Luis Mamani ανακάλυψε δύο νέα είδη σαύρας που ζουν μόνο στο Machu Picchu χάρη στους περιορισμούς δραστηριοτήτων στην περιοχή.

“Αν το Machu Picchu δεν είχε ανακηρυχθεί προστατευόμενος φυσικός χώρος,” εξηγεί ο Mamani, “θα είχε χαθεί μεγάλο μέρος της τοπικής βιοποικιλότητας λόγω επέκτασης πόλεων ή αλλαγής χρήσεων γης.”

Eνοποίηση επιστημών για καλύτερη προστασία

Mεγάλη πρόκληση παραμένει ότι η βιολογία και η αρχαιολογία λειτουργούν συχνά χωριστά. “Δεν έχουμε κοινή γλώσσα μεταξύ των δύο κλάδων”, λέει η ερευνήτρια Zohreh Hosseini του Roma Tre University. Αυτή η επικοινωνία είναι κρίσιμη για τη διαχείριση των χώρων προς όφελος τόσο των μνημείων όσο και της φύσης.

Η Μαραγκού του WWF Ελλάς θεωρεί πολλά υποσχόμενη τη συνεργασία που ξεκίνησε στην Ελλάδα: “Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι αρχαιολογικοί χώροι μπορούν να συμβάλουν στους στόχους παγκόσμιας διατήρησης έως το 2030.”

Kαι ήδη σχεδιάζονται αλλαγές: σύντομα πέντε μεγάλα ελληνικά μνημεία θα διαθέτουν πινακίδες με πληροφορίες οικολογίας δίπλα στα ιστορικά στοιχεία· ενώ δεύτερη φάση έρευνας θα καλύψει ακόμη 36 χώρους εξετάζοντας παράλληλα απεικονίσεις της φύσης σε ιστορικά τεκμήρια.

“Όταν γνωρίζουμε ότι ένας χώρος προστατεύεται λόγω ιστορικής αξίας,” λέει η Arana στη Λίμα για τις σαύρες gecko, “γνωρίζουμε πως προστατεύεται κι εκείνο.”

Πηγή: bbc.com

Με ανακοίνωσή τους ενημερώνουν το κοινό και ιδίως τους κτηνοτρόφους για τη σοβαρότητα του νοσήματος, τον υψηλό κίνδυνο μετάδοσης μέσω ανθρώπινης δραστηριότητας και την ανάγκη αυστηρής τήρησης μέτρων βιοασφάλειας, τονίζοντας ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν εντοπιστεί κρούσματα στην περιοχή.

Αναλυτικά η ανακοίνωση:

«Οι Διευθύνσεις Πρωτογενούς Τομέα Δωδεκανήσου και Κυκλάδων ενημερώνουν το κοινό και ιδιαίτερα τους κτηνοτρόφους και όσους πρόσφατα επισκέφθηκαν την Τουρκία, ότι τις τελευταίες εβδομάδες η Τουρκία ενημερώνει για την εμφάνιση εστιών Αφθώδους πυρετού σε όλη σχεδόν την επικράτειά της.

Εστίες έχουν εντοπιστεί, μεταξύ άλλων, στην περιοχή της Σμύρνης και του Φετιγιέ. Επιπρόσθετα, νωρίτερα τον Δεκέμβριο, επιβεβαιώθηκαν κρούσματα αφθώδους πυρετού σε εκτροφές βοοειδών στα κατεχόμενα εδάφη της Κυπριακής Δημοκρατίας, κοντά στην Αμμόχωστο.

Το νόσημα ΔΕ ΜΕΤΑΔΙΔΕΤΑΙ ΣΤΟΝ ΑΝΘΡΩΠΟ, ωστόσο ο άνθρωπος μπορεί εύκολα να μεταφέρει τον ιό που το προκαλεί.

Για τους λόγους αυτούς:

Οι κτηνοτρόφοι θα πρέπει να τηρούν ΑΥΣΤΗΡΑ ΜΕΤΡΑ ΒΙΟΑΣΦΑΛΕΙΑΣ στις εκμεταλλεύσεις των και να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί σε επισκέψεις τρίτων σε αυτές.

Εάν έχετε πρόσφατα επισκεφτεί την Τουρκία και έχετε έλθει σε επαφή με παραγωγικά ζώα, μην έλθετε σε επαφή με ζώα στην Ελλάδα πριν τηρήσετε αυστηρά μέτρα βιοασφάλειας. Μη μεταφέρετε μόνοι σας από την Τουρκία ζωοτροφές.

Ο Αφθώδης Πυρετός, ΑΠ (Foot and Mouth Disease, FMD) αποτελεί ιογενές νόσημα οξείας εμφάνισης και υψίστης μεταδοτικότητας των δίχηλων ζώων (μεταξύ αυτών τα βοοειδή, τα πρόβατα, οι αίγες και οι χοίροι). Το νόσημα χαρακτηρίζεται από τον σχηματισμό φυσαλίδων, διαβρώσεων και ελκών εσωτερικά του στόματος, στη μύτη, στις θηλές και στα άκρα. Το ποσοστό θνησιμότητας στα ενήλικα ζώα είναι χαμηλό, σε αντίθεση με τα νεαρά που χαρακτηρίζεται υψηλό. Αποτελεί νόσημα με σοβαρές άμεσες και έμμεσες οικονομικές επιπτώσεις λόγω της μείωσης της παραγωγικότητας, της θνησιμότητας, των περιορισμών στο εμπόριο ζώντων ζώων και προϊόντων και του υψηλού κόστους εφαρμογής των μέτρων ελέγχου και εκρίζωσης του νοσήματος (κτηνιατρικές υπηρεσίες, θανατώσεις, αποζημιώσεις, εποπτεία).

O ιός του Αφθώδους πυρετού είναι ανθεκτικός στις συνήθεις συνθήκες του περιβάλλοντος και έτσι μπορεί να μεταδίδεται εύκολα, τόσο άμεσα (από ζώο σε ζώο) όσο και έμμεσα (μεταφορά του με πρόσωπα, μηχανήματα και εξοπλισμό, ζωοτροφές, τρόφιμα ζωικής προέλευσης όπως νωπό κρέας, παρασκευάσματα κρέατος και αλλαντικά, τυροκομικά προϊόντα κ.λπ.).

Η εμφάνιση νοσημάτων όπως ο Αφθώδης πυρετός σε μια περιοχή, συνεπάγεται αυτόματα τη λήψη και εφαρμογή πολύ αυστηρών μέτρων που επηρεάζουν άμεσα την κτηνοτροφία και το εμπόριο όλων σχεδόν των αγαθών που σχετίζονται με την κτηνοτροφία (ζώντα ζώα, κρέας και γάλα, ζωικά παραπροϊόντα και υποπροϊόντα, ζωοτροφές κ.λπ.).

Οι κτηνιατρικές υπηρεσίες της περιφέρειας εφαρμόζουν προγράμματα επιτήρησης των νοσημάτων, χωρίς, μέχρι στιγμής, να έχουν εντοπιστεί κρούσματα αυτών.

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επικοινωνούν για περισσότερες πληροφορίες με τις κατά τόπους Κτηνιατρικές Υπηρεσίες.»

Όπως ανακοίνωσε η Υπηρεσία Πάρκων και Άγριας Ζωής του Κολοράντο, αξιωματούχοι εντόπισαν αργότερα μέσα στην ημέρα δύο πούμα στην περιοχή, τα οποία και θανατώθηκαν για λόγους ασφαλείας.

Το σημείο της επίθεσης

Η επίθεση σημειώθηκε στα βουνά νότια της μικρής κοινότητας Glen Haven, περίπου 11 χιλιόμετρα βορειοανατολικά του Estes Park, περιοχής που θεωρείται πύλη προς την ανατολική είσοδο του Εθνικού Πάρκου Rocky Mountain.

Λίγο πριν το μεσημέρι, δύο πεζοπόροι εντόπισαν ένα πούμα κοντά στο σώμα της γυναίκας, σε απομακρυσμένο τμήμα του μονοπατιού Crosier Mountain, εντός εθνικού δρυμού.

Σύμφωνα με την εκπρόσωπο της υπηρεσίας, Κάρα Βαν Χους, οι πεζοπόροι πέταξαν πέτρες στο ζώο για να το απομακρύνουν, ώστε να μπορέσουν να προσφέρουν βοήθεια στη γυναίκα. Ένας από αυτούς ήταν γιατρός, ο οποίος διαπίστωσε ότι η γυναίκα δεν είχε σφυγμό.

Έρευνες σε εξέλιξη

Οι αρχές δεν έδωσαν άμεσα στη δημοσιότητα λεπτομέρειες για τα τραύματα ή την ακριβή αιτία θανάτου. Παράλληλα, συνεχίζονται οι έρευνες για τον εντοπισμό ενδεχόμενων άλλων πούμα στην περιοχή, με τις αρχές να επισημαίνουν ότι η απόφαση για τυχόν θανατώσεις θα ληφθεί ανάλογα με τις συνθήκες.

Η περιοχή είναι γνωστή για συχνές εμφανίσεις πούμα, ωστόσο δεν είχαν καταγραφεί πρόσφατα επιθέσεις σε ανθρώπους, σύμφωνα με τις τοπικές αρχές.

Σπάνια αλλά επικίνδυνα περιστατικά

Οι επιθέσεις πούμα σε ανθρώπους είναι εξαιρετικά σπάνιες. Η τελευταία θανατηφόρα επίθεση στο Κολοράντο είχε καταγραφεί το 1999, όταν σκοτώθηκε ένα παιδί τριών ετών. Δύο χρόνια νωρίτερα, ένα 10χρονο αγόρι είχε χάσει τη ζωή του στο Εθνικό Πάρκο Rocky Mountain, αφού δέχθηκε επίθεση ενώ έκανε πεζοπορεία με την οικογένειά του.

Πέρυσι, στη βόρεια Καλιφόρνια, δύο αδέλφια δέχθηκαν επίθεση από πούμα· ο ένας από αυτούς σκοτώθηκε.

Πληθυσμός πούμα στο Κολοράντο

Τα πούμα —γνωστά επίσης ως κούγκαρ— μπορούν να φτάσουν τα 60 κιλά και μήκος άνω των 1,8 μέτρων, ενώ η βασική τους τροφή είναι τα ελάφια.

Στο Κολοράντο εκτιμάται ότι ζουν 3.800 έως 4.400 πούμα, τα οποία ταξινομούνται ως θηράματα μεγάλου μεγέθους και επιτρέπεται η θήρα τους υπό προϋποθέσεις.

Περίπου 30 ζώα μεταφέρθηκαν εκτάκτως από την Dogs Voice σε προσωρινό χώρο φιλοξενίας της και χρειάζονται άμεσα φιλοξενία. Το σωματείο κάνει έκκληση για βοήθεια από τον κόσμο να ξαναστηθεί το καταφύγιο. Επίσης, χρειάζονται τροφές καθώς το νερό τα κατάστρεψε όλα.

Το επόμενο Σαββατοκύριακο 12/12 και 13/12 θα πραγματοποιηθεί μεγάλη δράση καθαρισμού του καταφυγίου από της λάσπες. Όπως επισημαίνει η φιλοζωική οργάνωση, χρειάζονται χέρια, φτυάρια, καθαριστικά. Ένας εργολάβος ή κάποιος που διαθέτει κοντέινερ για την απομάκρυνση της λάσπης, θα βοηθούσε πολύ.

Αστυνομικοί του Τμήματος Νάξου και Μικρών Κυκλάδων συνέλαβαν τον 63χρονο ύστερα από καταγγελίες για βασανισμό ζώων, ενώ σε βάρος του σχηματίστηκε δικογραφία κακουργηματικού χαρακτήρα για παραβάσεις της νομοθεσίας περί προστασίας των ζώων.

Σύμφωνα με την Αστυνομία, στο πλαίσιο έρευνας που πραγματοποιήθηκε σε περιφραγμένο χώρο με κτίσματα που χρησιμοποιούσε ο συλληφθείς, εντοπίστηκαν ζώα σε περιβάλλον που δεν πληρούσε τις στοιχειώδεις προϋποθέσεις υγιεινής και φροντίδας.

Όπως μπορείτε να δείτε στις φωτογραφίες, οι γάτες ήταν κλειδωμένες και υποσιτισμένες μέσα στα σκουπίδια.

Ο κατηγορούμενος που είχε απασχολήσει και στο παρελθόν στο Μοσχάτο για αντίστοιχους λόγους,  οδηγήθηκε στην Εισαγγελέα Πρωτοδικών Νάξου.

Από τις 21 έως τις 31 Οκτωβρίου, πραγματοποιήθηκαν 2.711 έλεγχοι σε έξι Περιφέρειες της χώρας (Κεντρική, Ανατολική και Δυτική Μακεδονία, Δυτική Ελλάδα, Στερεά Ελλάδα και Θεσσαλία).

Από τους ελέγχους που διενεργήθηκαν από μικτά κλιμάκια – με συμμετοχή στελεχών του ΥΠΑΑΤ, των Περιφερειών και της Ελληνικής Αστυνομίας – διαπιστώθηκαν 13 παραβάσεις και έγιναν 8 συλλήψεις.

Οι σχετικές δικογραφίες έχουν σχηματιστεί με βάση το άρθρο 285 του Ποινικού Κώδικα και διαβιβάζονται στις αρμόδιες δικαστικές αρχές.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας και ειδικά στον Νομό Σερρών, όπου η νόσος παρουσιάζει έντονη έξαρση τον τελευταίο μήνα με 77 κρούσματα. Εκεί πραγματοποιήθηκαν 533 έλεγχοι, διαπιστώθηκαν 5 παραβάσεις και οι αρχές προχώρησαν σε 2 συλλήψεις.

Σημειώνεται ότι από την έναρξη της ζωονόσου στις 20 Αυγούστου 2024 μέχρι σήμερα και σε εφαρμογή του ευρωπαϊκού Κανονισμού 687/2020 για εφαρμογή των μέτρων βιοασφάλειας, έχουν θανατωθεί 403.925 αιγοπρόβατα.

Υπενθυμίζεται ότι η Εθνική Επιστημονική Επιτροπή Διαχείρισης και Ελέγχου της Ευλογιάς (ΕΕΕΔΕΕ), η οποία συστάθηκε με απόφαση του Υπουργού Κώστα Τσιάρα, υπογραμμίζει ότι η αυστηρή τήρηση των μέτρων βιοασφάλειας αποτελεί το μοναδικό αποτελεσματικό εργαλείο για την αποτροπή της μετάδοσης του ιού.

Η Επιτροπή επισημαίνει ότι δεν υπάρχει σήμερα αδειοδοτημένο εμβόλιο από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή το Ελληνικό Κράτος για την ευλογιά των προβάτων και ότι ο εμβολιασμός δεν έχει αποδειχθεί αποτελεσματικός σε καμία χώρα όπου εφαρμόστηκε, οδηγώντας αντίθετα σε ενδημικό χαρακτήρα της νόσου και συνεχιζόμενες θανατώσεις ζώων.

Όπως αναφέρει η ΕΕΕΔΕΕ, η καταστρατήγηση των εθνικών μέτρων βιοασφάλειας και η παράνομη χρήση μη αδειοδοτημένων εμβολίων έχουν συμβάλει στην αλλοίωση της επιδημιολογικής εικόνας της νόσου και στην επικινδυνότητα για τον ζωικό πληθυσμό.

Η Επιτροπή καλεί τους κτηνοτρόφους να τηρούν αυστηρά τα μέτρα βιοασφάλειας σε κάθε στάδιο της παραγωγικής αλυσίδας, προστατεύοντας τόσο τις εκτροφές τους όσο και το όνομα των ελληνικών προϊόντων, ιδιαίτερα της φέτας, που συμβάλλει θετικά στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας με εξαγωγές άνω του ενός δισεκατομμυρίου ευρώ ετησίως.