Από το ξέσπασμα του πολέμου στο Ιράν στα τέλη Φεβρουαρίου, ο Ζελένσκι κατάφερε να αξιοποιήσει την εμπειρία της Ουκρανίας στον πόλεμο με μη επανδρωμένα αεροσκάφη σε μια σειρά επιτυχημένων διπλωματικών συμφωνιών κατά τη διάρκεια επισκέψεών του στη Μέση Ανατολή και την Ευρώπη.

«Σχεδόν 20 χώρες εμπλέκονται αυτή τη στιγμή σε διάφορα στάδια: έχουν ήδη υπογραφεί 4 συμφωνίες και οι πρώτες συμβάσεις βάσει αυτών των συμφωνιών προετοιμάζονται τώρα», δήλωσε ο Ζελένσκι στο X.

Στα τέλη Μαρτίου, η Ουκρανία υπέγραψε μακροχρόνιες συνεργασίες ασφαλείας με τη Σαουδική Αραβία, το Κατάρ και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, ενώ λίγο αργότερα τον Απρίλιο προχώρησε σε συμφωνίες στον τομέα της άμυνας και των μη επανδρωμένων αεροσκαφών με τη Γερμανία, τη Νορβηγία και την Ολλανδία, ενώ με το Αζερμπαϊτζάν, εκτός από την άμυνα, υπήρξε συμφωνία και για ενεργειακά θέματα.

Ο Ζελένσκι ελπίζει ότι η διπλωματία του με τα μη επανδρωμένα ουκρανικά αεροσκάφη μπορεί να βοηθήσει στην εξασφάλιση συμφωνιών ενεργειακού εφοδιασμού με κράτη της Μέσης Ανατολής, καθώς και αγορών για τα γεωργικά προϊόντα της χώρας του.

Σύμφωνα με τον Ζελένσκι, μόνο από το πρωί της ίδιας ημέρας ο ρωσικός στρατός πραγματοποίησε σχεδόν 30 επιθετικές ενέργειες σε καίρια σημεία του μετώπου. Παράλληλα, καταγράφηκαν πάνω από 20 αεροπορικές επιδρομές, με τη χρήση περισσότερων από 70 βομβών.

Κατά τη διάρκεια της νύχτας, οι ουκρανικές δυνάμεις αντιμετώπισαν μαζικές επιθέσεις με drones, εξουδετερώνοντας σχεδόν 90 επιθετικά UAV, ενώ σημειώθηκαν και νέες πυραυλικές επιθέσεις. Μέχρι τις 10 το πρωί, η Ουκρανία είχε καταγράψει συνολικά 1.820 παραβιάσεις της εκεχειρίας από τη ρωσική πλευρά.

Ο Ουκρανός πρόεδρος υπογράμμισε ότι η χώρα του είχε ξεκαθαρίσει πως θα ανταποκριθεί ανάλογα, εφόσον η Ρωσία δεν τηρήσει τις δεσμεύσεις της. «Είναι προφανές σε κάθε λογικό άνθρωπο ότι ένας πόλεμος πλήρους κλίμακας και οι καθημερινές δολοφονίες ανθρώπων δεν είναι στιγμή για δημόσιες “γιορτές”», σημείωσε, αναφερόμενος στις ρωσικές εκδηλώσεις στη Μόσχα.

Ο Ζελένσκι τόνισε ότι η Μόσχα έχει στα χέρια της τις ουκρανικές διπλωματικές προτάσεις για ειρήνη και ότι το μόνο που απαιτείται είναι «η βούληση της Ρωσίας να κινηθεί προς μια πραγματική ειρήνη».

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας δήλωσε ότι, με βάση τις απογευματινές αναφορές από τον στρατό και τις υπηρεσίες πληροφοριών, το Κίεβο θα αποφασίσει τις επόμενες κινήσεις του. «Η ρωσική πλευρά έχει διαταράξει το καθεστώς εκεχειρίας. Θα καθορίσουμε τα περαιτέρω βήματά μας», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Κλείνοντας, εξέφρασε την ευγνωμοσύνη του προς τους Ουκρανούς στρατιώτες που «υπερασπίζονται τις θέσεις της χώρας» και επανέλαβε το σύνθημα: «Δόξα στην Ουκρανία».

«Η χώρα μας αντιμετωπίζει παρόμοιες τρομοκρατικές επιθέσεις σχεδόν κάθε μέρα και ο λαός μας που έχει αποκτήσει εμπειρία στην πλήρους κλίμακας άμυνα.

Η Ουκρανία είναι έτοιμη να μοιραστεί αυτήν την εμπειρογνωμοσύνη στον τομέα ασφαλείας με το Μπαχρέιν και να βοηθήσει στην ενίσχυση της προστασίας της ζωής» δήλωσε ο Ζελέσνκι μέσω ανάρτησής του στην πλατφόρμα Χ.

Υπενθυμίζεται ότι την προηγούμενη εβδομάδα, ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν πρότεινε σε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αμερικανό ομόλογό του Ντόναλντ Τραμπ μια μονοήμερη εκεχειρία για τις 9 Μαΐου (ημέρα της Νίκης στη Ρωσία).

Ο Κύπριος υπουργός Οικονομικών Μάκης Κεραύνος δήλωσε ότι η εκταμίευση των τόσο αναγκαίων κεφαλαίων για την Ουκρανία θα «αρχίσει να πραγματοποιείται το συντομότερο δυνατόν».

Ο Ουκρανός πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι χαιρέτισε την εξέλιξη ως «μια σημαντική μέρα για την άμυνά μας και τις σχέσεις μας με την Ευρωπαϊκή Ένωση».

Σε ανάρτησή του στο X, ανέφερε ότι το δάνειο «θα ενισχύσει τον στρατό μας, θα κάνει την Ουκρανία πιο ανθεκτική και θα μας επιτρέψει να εκπληρώσουμε τις κοινωνικές μας υποχρεώσεις απέναντι στους Ουκρανούς».

Επανέλαβε επίσης τα προηγούμενα σχόλιά του ότι η Ουκρανία θα εργαστεί για να λάβει την πρώτη δόση των χρημάτων «ήδη από τον Μάιο-Ιούνιο». «Τα κεφάλαια από το ευρωπαϊκό πακέτο θα διατεθούν, μεταξύ άλλων προτεραιοτήτων, στην παραγωγή όπλων, στην προμήθεια απαραίτητων όπλων από εταίρους που δεν παράγουμε ακόμη στην Ουκρανία, καθώς και στην προετοιμασία του ενεργειακού μας τομέα και των κρίσιμων υποδομών για τον επόμενο χειμώνα», ανέφερε.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι σε συνέντευξή του στο CNN παραδέχθηκε ότι ο πόλεμος στο Ιράν έχει αποσπάσει την προσοχή από τη ρωσική εισβολή στη χώρα του, προειδοποιώντας ότι αποτελεί «μεγάλο ρίσκο» να θεωρείται πως οι προσπάθειες για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία δεν μπορούν να επανεκκινήσουν πριν ολοκληρωθεί η σύγκρουση στο Ιράν.

Μιλώντας στη δημοσιογράφο Κριστιάν Αμανπούρ από το Κίεβο, ο Ζελένσκι ανέφερε ότι, αν και συνεχίζονται τεχνικές επαφές με τις Ηνωμένες Πολιτείες, δεν «βλέπει περιθώριο για συνάντηση» μέχρι να «κλείσει το ζήτημα του Ιράν».

Τόνισε επίσης ότι αποτελεί «πρόκληση» το γεγονός ότι η ίδια ομάδα Αμερικανών διαπραγματευτών υπό τον ειδικό απεσταλμένο Στιβ Γουίτκοφ και τον γαμπρό του Ντόναλντ Τραμπ, Τζάρεντ Κούσνερ χειρίζεται τόσο τις συνομιλίες για το Ιράν όσο και για την Ουκρανία.

Παράλληλα, σημείωσε ότι κατανοεί το ενδιαφέρον των ΗΠΑ στο Ιράν, υπογραμμίζοντας όμως ότι δεν πρέπει να ξεχαστεί η Ουκρανία, όπου οι μάχες συνεχίζονται.

Ο Γουίτκοφ, ο οποίος έχει μεταβεί στη Μόσχα οκτώ φορές, έχει συναντηθεί επανειλημμένα με τον Βλαντίμιρ Πούτιν. Ωστόσο, ούτε ο ίδιος ούτε ο Κούσνερ έχουν επισκεφθεί το Κίεβο με επίσημη ιδιότητα.

«Είναι ασέβεια να πηγαίνουν στη Μόσχα και όχι στο Κίεβο, απλώς είναι ασέβεια», δήλωσε ο Ζελένσκι σε συνέντευξή του σε ουκρανικό μέσο. «Κατανοώ ότι υπάρχουν σύνθετα ζητήματα logistics… Αν δεν θέλουν να έρθουν, μπορούμε να συναντηθούμε και σε άλλες χώρες», πρόσθεσε.

Νωρίτερα μέσα στον Απρίλιο, ο Ζελένσκι είχε δηλώσει ότι οι δύο σχεδίαζαν να επισκεφθούν την Ουκρανία, όμως το ταξίδι δεν πραγματοποιήθηκε λόγω της σύγκρουσης ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν.

Η τελευταία τριμερής σύνοδος μεταξύ Ρωσίας, ΗΠΑ και Ουκρανίας πραγματοποιήθηκε στα μέσα Φεβρουαρίου. Λιγότερο από δύο εβδομάδες αργότερα, οι ΗΠΑ και το Ισραήλ ξεκίνησαν επιθέσεις κατά του Ιράν, μετατοπίζοντας την προσοχή από τον πόλεμο στην Ουκρανία, ο οποίος διαρκεί πλέον πάνω από τέσσερα χρόνια.

Οι Γουίτκοφ και Κούσνερ συμμετέχουν στην αμερικανική διαπραγματευτική ομάδα που μεταβαίνει στο Πακιστάν για συνομιλίες κατάπαυσης του πυρός με το Ιράν, με τον Ζελένσκι να αναγνωρίζει ότι το ενδιαφέρον των ΗΠΑ έχει στραφεί στη Μέση Ανατολή. «Ωστόσο, για εμάς είναι σημαντικό να συνεχίσουμε τη συνεργασία με τους Αμερικανούς», τόνισε.

Οι συνομιλίες για κατάπαυση του πυρός επιταχύνθηκαν το φθινόπωρο του 2025, όταν έγινε γνωστό ότι Ρώσοι και Αμερικανοί αξιωματούχοι επεξεργάζονταν σχέδιο για τον τερματισμό του πολέμου, το οποίο περιλάμβανε όρους δυσμενείς για το Κίεβο. Η Ουκρανία απαίτησε να συμμετάσχει στις διαπραγματεύσεις, οδηγώντας σε μια σειρά συναντήσεων και συνόδων. Μέχρι τον Φεβρουάριο, τόσο η Μόσχα όσο και το Κίεβο δήλωσαν ότι είχαν καταλήξει σε συμφωνία για ορισμένα «στρατιωτικά ζητήματα», όπως η γραμμή του μετώπου και η επιτήρηση της εκεχειρίας.

Ωστόσο, βασικά ζητήματα παραμένουν άλυτα, όπως η απαίτηση της Ουκρανίας για επιστροφή των παιδιών που, όπως καταγγέλλει, απελάθηκαν βίαια από τη Ρωσία, καθώς και η επιμονή της Μόσχας για «αλλαγή καθεστώτος» στο Κίεβο.

Λεπτή κόκκινη γραμμή παραμένει το Ντονμπάς

Κεντρικό σημείο διαφωνίας αποτελεί το καθεστώς της ανατολικής περιοχής του Ντονμπάς. Η απαίτηση της Ρωσίας για κυριαρχία σε ουκρανικά εδάφη ως αντάλλαγμα για τον τερματισμό του πολέμου είναι απαράδεκτη για το Κίεβο, με καμία πλευρά να μην δείχνει διάθεση υποχώρησης.

«Αναζητούμε έναν συμβιβασμό μεταξύ δύο εντελώς αντίθετων θέσεων», δήλωσε τον Φεβρουάριο ο επικεφαλής του γραφείου του Ζελένσκι, Κυρίλο Μπουντάνοφ. «Δεν τον έχουμε ακόμη βρει».

Όπως πρόσθεσε, τόσο το Κίεβο όσο και η Μόσχα θα πρέπει τελικά «να παραδεχθούν ένα από τα δύο: είτε βρίσκουμε λύση και τερματίζουμε τον πόλεμο είτε αναλαμβάνουμε από κοινού την ευθύνη ότι δεν βρέθηκε λύση και συνεχίζουμε να σκοτώνουμε ο ένας τον άλλον».

Ο πόλεμος, που ξεκίνησε με τη ρωσική εισβολή πλήρους κλίμακας το 2022, αποτελεί καθημερινότητα για τους Ουκρανούς εδώ και περισσότερα από τέσσερα χρόνια. Μεγάλα τμήματα της ανατολικής Ουκρανίας βρίσκονται υπό ρωσικό έλεγχο, ενώ οι μάχες συνεχίζονται κατά μήκος ενός εκτεταμένου μετώπου από το Λουχάνσκ έως τη Χερσώνα. Πόλεις σε όλη την Ουκρανία δέχονται τακτικά αεροπορικές επιθέσεις, με τη Ρωσία να χρησιμοποιεί εκατοντάδες drones και πυραύλους που προκαλούν θύματα και καταστροφές σε υποδομές.

Μόνο μέσα σε μία νύχτα την περασμένη εβδομάδα, η Ρωσία εκτόξευσε περισσότερα από 700 drones και πυραύλους σε διαδοχικά κύματα, σκοτώνοντας τουλάχιστον 18 ανθρώπους. Την ίδια στιγμή, η Ουκρανία έχει εντείνει τις επιθέσεις της σε ρωσικές ενεργειακές υποδομές με drones μεγάλης εμβέλειας, πλήττοντας λιμάνια, εργοστάσια και πετρελαϊκές εγκαταστάσεις βαθιά μέσα στο ρωσικό έδαφος.

Σύμφωνα με υπολογισμούς του Reuters, στις αρχές Απριλίου τουλάχιστον το 20% της εξαγωγικής ικανότητας της Ρωσίας είχε τεθεί εκτός λειτουργίας λόγω των επιθέσεων. Ωστόσο, η ενεργειακή κρίση που συνδέεται με τον πόλεμο στο Ιράν έχει μέχρι στιγμής οδηγήσει σε αύξηση των εσόδων της Ρωσίας από το πετρέλαιο, παρά τη συνεχιζόμενη πτώση του ΑΕΠ της χώρας.

Η εκτίμηση αυτή, που κοινοποιήθηκε μέσω Telegram, έγινε στον απόηχο έκθεσης που δημοσιοποίησε ο αρχηγός του γενικού επιτελείου των ουκρανικών ενόπλων δυνάμεων Ολεξάντρ Σίρσκι.

«Σύμφωνα με στοιχεία των υπηρεσιών πληροφοριών, κατασκευάζονται δρόμοι που οδηγούν στην Ουκρανία και βρίσκεται σε εξέλιξη η δημιουργία θέσεων πυροβολικού σε παραμεθόριες περιοχές της Λευκορωσίας», έγραψε ο Ζελένσκι. «Πιστεύουμε πως η Ρωσία θα προσπαθήσει για άλλη μια φορά να εμπλέξει τη Λευκορωσία στον πόλεμό της», υπογράμμισε.

Ο Ζελένσκι ανέφερε πως η κυβέρνησή του έχει προειδοποιήσει την ηγεσία της Λευκορωσίας σχετικά με την «ετοιμότητα της Ουκρανίας να υπερασπιστεί τα εδάφη και την ανεξαρτησία της». Σημείωσε εξάλλου πως οι πληροφορίες που έχει συλλέξει το Κίεβο υποδηλώνουν ότι η Ρωσία «επιχειρεί ανασύνταξη δυνάμεων».

«Σε αυτό το πλαίσιο, καθίσταται πιο προφανές γιατί οι ένοπλες δυνάμεις έχουν εντείνει τις δραστηριότητές τους στο έδαφος της Λευκορωσίας», συμπλήρωσε, χωρίς να υπεισέλθει σε περαιτέρω διευκρινίσεις.

Ο πρόεδρος της Λευκορωσίας Αλεξάντερ Λουκασένκο, ένας εκ των στενότερων συμμάχων του ισχυρού άνδρα του Κρεμλίνου Βλαντίμιρ Πούτιν, επέτρεψε να χρησιμοποιηθεί το έδαφος της χώρας του ως ορμητήριο των ρωσικών στρατευμάτων κατά την έναρξη της εισβολής στην Ουκρανία, τον Φεβρουάριο του 2022.

Ο Λουκασένκο, ο οποίος βρίσκεται στην εξουσία από το 1994, έχει δηλώσει πως δεν έχει πρόθεση να στείλει στρατεύματα στον πόλεμο στην Ουκρανία.

Ωστόσο, η Λευκορωσία – η οποία συνορεύει με χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ, όπως η Πολωνία, η Λιθουανία και η Λετονία – έχει συμφωνήσει στην ανάπτυξη στο έδαφός της ρωσικών τακτικών πυρηνικών όπλων και υπερηχητικών πυραύλων Oreshnik.

Σε βάρος του Λουκασένκο έχουν επιβληθεί κυρώσεις από τη Δύση λόγω της υποστήριξής του στη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και καταγγελιών για παραβιάσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Όμως, οι ΗΠΑ επιδιώκουν τη βελτίωση των σχέσεων με τη Λευκορωσία και καταβάλλουν προσπάθειες για την απελευθέρωση φυλακισμένων που θεωρούνται στη Δύση ως «πολιτικοί κρατούμενοι», με 250 εξ αυτών να απελευθερώνονται τον προηγούμενο μήνα.

Οι ΗΠΑ συμφώνησαν σε άρση ορισμένων κυρώσεων, αλλά ξεκαθάρισαν στην ηγεσία της Λευκορωσίας ότι δεν πρέπει να διευκολύνει προσπάθειες παράκαμψης κυρώσεων ή να εξακολουθήσει να υποστηρίζει τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία.

Όπως ανέφερε, καταγράφεται αυξημένη στρατιωτική δραστηριότητα ρωσικών δυνάμεων στη Λευκορωσία, συμπεριλαμβανομένης της κατασκευής δρόμων κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία και της δημιουργίας θέσεων πυροβολικού.

Ο Ζελένσκι τόνισε ότι η Ουκρανία είχε εκδώσει οδηγίες για να προειδοποιήσει την ηγεσία της Λευκορωσίας σχετικά με την «ετοιμότητα της Ουκρανίας να υπερασπιστεί το έδαφός της και την ανεξαρτησία της».

Υπενθυμίζεται ότι στην αρχή του πολέμου στην Ουκρανία το 2022, η Λευκορωσία λειτούργησε ως βασική βάση για τη ρωσική εισβολή, επιτρέποντας τη διέλευση στρατευμάτων και εξοπλισμού από το έδαφός της προς τη βόρεια Ουκρανία, συμπεριλαμβανομένης της κατεύθυνσης προς το Κίεβο.

Παρείχε επίσης υποδομές, αεροδρόμια και εναέριο χώρο για ρωσικές επιχειρήσεις και εκτοξεύσεις πυραύλων. Αν και δεν συμμετείχε άμεσα με δικές της δυνάμεις στις μάχες, η στήριξή της θεωρήθηκε κρίσιμη στην αρχική φάση της ρωσικής εισβολής.

«Θεωρούμε στρατηγικής σημασίας την στήριξη της Ουκρανίας, διακυβεύεται και η ασφάλεια της Ευρώπης. Η Ιταλία εννοεί να συμβάλει με στόχο να επιτευχθούν κοινά αποδεκτές λύσεις, οι οποίες να μπορούν να προστατέψουν την κυριαρχία του Κιέβου», δήλωσε η Ιταλίδα πρωθυπουργός, μετά την ολοκλήρωση της συνάντησης.

«Στην ομάδα χωρών της G7 θα συνεχίσουμε να προάγουμε μέτρα οικονομικής πίεσης της Ρωσίας και θα εργαστούμε για να εγγυηθούμε την οικονομική στήριξη της Ουκρανίας, όπως έχει αποφασιστεί από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο», πρόσθεσε η Ιταλίδα πρωθυπουργός.

Η Μελόνι, παράλληλα, τόνισε ότι η χώρα της εύχεται να ξεκινήσει η διαδικασία ένταξης της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση και ότι η Ιταλία επιθυμεί να αναπτύξει κοινή παραγωγή drone με το Κίεβο, «τομέας στον οποίο, η Ουκρανία έχει εξασφαλίσει κύριας σημασίας ρόλο».

Ο Ουκρανός πρόεδρος και η Ιταλίδα πρωθυπουργός αναφέρθηκαν, επίσης, στον πόλεμο στο Ιράν. «Συνεχίζουμε να πιστεύουμε στην εκεχειρία, ελπίζουμε η ειρηνευτική διαδικασία να μπορέσει να ξαναρχίσει, έστω και αν η όλη κατάσταση δεν είναι εύκολη», δήλωσε η επικεφαλής της κυβέρνησης της Ρώμης. «Υπενθυμίζω την αλληλεγγύη που έχουν επιδείξει οι δυο χώρες μας, ιδίως προς τα κράτη του Κόλπου», είπε η Μελόνι.

Από την μεριά του, ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι υπογράμμισε ότι η χώρα του συνεργάζεται με την Ιταλία, με στόχο την εγγύηση της ασφάλειας και ευχαρίστησε την Ιταλίδα πρωθυπουργό «για τις προσωπικές προσπάθειες που καταβάλλει, με στόχο την προστασία των ευρωπαϊκών συμφερόντων».

«Συζητήσαμε την κατάσταση στην Μέση Ανατολή και στον Κόλπο. Είναι σημαντικό, μετά από αυτό τον πόλεμο, να αυξηθεί η ασφάλεια, πρόκειται για μια υπόθεση που αφορά και ενδιαφέρει ολόκληρο τον κόσμο. Το κόστος ζωής αυξάνεται για όλους μας, αυξάνονται οι κίνδυνοι σε ό,τι αφορά την ενέργεια. Χρειαζόμαστε ένα αποτελεσματικό αμυντικό σύστημα και στόχος μας είναι να ενώσουμε τις ικανότητές μας, με εκείνες των εταίρων μας. Υπάρχει ενδιαφέρον από μέρους της Ιταλίας και εργαζόμαστε για να αυξηθεί η συνεργασία των επιχειρήσεων του αμυντικού τομέα μας» τόνισε, μεταξύ των άλλων, ο Ουκρανός πρόεδρος.