Παναγιώτης Δρίβας

Αποφασιστικός παράγοντας στη διασφάλιση της ροής των προμηθειών αναδεικνύεται ο ρόλος του Καΐρου, ειδικά μετά τις δηλώσεις του Αιγύπτιου Υπουργού Πετρελαίου, Καρίμ Μπανταουί, ο οποίος επιβεβαίωσε την Τρίτη την ικανότητα της χώρας του να διευκολύνει τη μεταφορά αργού πετρελαίου μέσω του αγωγού “Sumed” από την Ερυθρά Θάλασσα στη Μεσόγειο.

Η εξέλιξη καταγράφεται ενώ πετρελαϊκές εταιρείες ενημέρωναν ορισμένους από τους πελάτες τους να φορτώσουν αποστολές αργού πετρελαίου Arab Light από τις ακτές της Ερυθράς Θάλασσας.

Όπως είναι φυσικό αυτό έχει οδηγήσει σε αυξημένα ερωτήματα σχετικά με την ικανότητα του «Sumed» να αποτελέσει εναλλακτική λύση στα Στενά του Ορμούζ, καθώς και σχετικά με τις τεχνικές και γεωγραφικές του δυνατότητες.

Ο μηχανικός Οσάμα Καμάλ, πρώην Αιγύπτιος Υπουργός Πετρελαίου και Πρόεδρος της Επιτροπής Ενέργειας στη Γερουσία, πιστεύει ότι ο αγωγός Sumed δεν μπορεί να θεωρηθεί «βασική εναλλακτική λύση» σε σχέση με το Στενό του Ορμούζ σε περίπτωση που η ναυσιπλοΐα μέσω αυτού σταματήσει εντελώς.

Εξηγεί ότι ο ρόλος του αγωγού επικεντρώνεται κυρίως στη μεταφορά και τη διευκόλυνση της διακίνησης πετρελαίου και δεν μπορεί από μόνος του να αντισταθμίσει οποιαδήποτε μεγάλης κλίμακας διαταραχή στους σημαντικότερους παγκόσμιους ενεργειακούς διαδρόμους.

Ο πρώην υπουργός επεσήμανε επίσης ότι η προστιθέμενη αξία για την Αίγυπτο έγκειται στην ενίσχυση των αποθηκευτικών δυνατοτήτων του «SUMED», η οποία επιτρέπει την αύξηση των εισαγωγών πετρελαίου από τον Κόλπο, καθώς και στον ρόλο του αγωγού ως στρατηγικής γέφυρας που συνδέει την Ερυθρά Θάλασσα και τη Μεσόγειο, η οποία ενισχύει την ανθεκτικότητα των περιφερειακών αλυσίδων εφοδιασμού.

Επιπλέον, σημείωσε τη δομή ιδιοκτησίας της εταιρείας για τον αγωγό, η οποία ενσωματώνει την αραβική συνεργασία με επικεφαλής την Αίγυπτο και τη Σαουδική Αραβία, με τη συμμετοχή των ΗΑΕ, του Κουβέιτ και του Κατάρ. Τόνισε ότι τα οφέλη του αγωγού εξακολουθούν να εξαρτώνται από το αν το πετρέλαιο θα φτάσει πρώτα στις θαλάσσιες οδούς, καθιστώντας τον συμπλήρωμα και όχι πλήρη αντικατάσταση του Στενού του Ορμούζ.

Επισημαίνει επίσης ότι ο αγωγός εκτείνεται από την Άιν Σούχνα στον Κόλπο του Σουέζ έως το Σίντι Κερίρ στις ακτές της Μεσογείου στην Αλεξάνδρεια και αποτελεί εναλλακτική λύση σε σχέση με τη Διώρυγα του Σουέζ για τη μεταφορά πετρελαίου από την περιοχή του Αραβικού Κόλπου στις ακτές της Μεσογείου, εξηγώντας ότι ο αγωγός έχει μήκος 320 χλμ. και χωρητικότητα 2,5 εκατομμυρίων βαρελιών την ημέρα.

Από την πλευρά του, ο Δρ. Ahmed Kandil, επικεφαλής της Μονάδας Διεθνών Σχέσεων και του Προγράμματος Ενεργειακών Σπουδών στο Κέντρο Μελετών Al-Ahram, τόνισε τη μεγάλη σημασία του αιγυπτιακού ρόλου στην υποστήριξη της υπέρβασης τυχόν σοβαρών διαταραχών που ενδέχεται να επηρεάσουν τις εξαγωγές πετρελαίου των χωρών του Κόλπου, ιδίως υπό το πρίσμα σεναρίων κλεισίματος του Στενού του Ορμούζ, περιγράφοντας αυτή τη συνεργασία ως ένα προηγμένο επίπεδο στρατηγικού συντονισμού για την αντιμετώπιση αναδυόμενων προκλήσεων.

Ο Καντίλ εξηγεί ότι η ετοιμότητα του Καΐρου να διευκολύνει τη μεταφορά πετρελαίου μέσω του «SUMED» συμβάλλει άμεσα στη σταθερότητα των παγκόσμιων τιμών και περιέχει ανησυχίες για την ασφάλεια του εφοδιασμού, ιδίως για τους καταναλωτές στην Ευρώπη.

Πρόσθεσε ότι αυτό το βήμα υπογραμμίζει την αποτελεσματικότητα των αιγυπτιακών υποδομών και την ικανότητά τους να προσαρμόζονται σε ξαφνικές αλλαγές στο διεθνές ενεργειακό τοπίο.

• Ο Καντίλ τονίζει ότι αυτές οι εξελίξεις εξυπηρετούν τον στρατηγικό στόχο της Αιγύπτου να γίνει περιφερειακός κόμβος εμπορίου ενέργειας, επωφελούμενη από το δίκτυο αγωγών της, τις εγκαταστάσεις αποθήκευσης, τις μονάδες υγροποίησης και τη Διώρυγα του Σουέζ.

Παρά τον ισχυρισμό του ότι το Στενό του Ορμούζ είναι μια παγκόσμια πλωτή οδός που δεν μπορεί να αντικατασταθεί πλήρως, βλέπει τον αγωγό Sumed ως μια πρακτική και αποτελεσματική εναλλακτική λύση για ένα ζωτικό μέρος των εξαγωγών του Κόλπου που φορτώνονται από λιμάνια της Ερυθράς Θάλασσας, αποφεύγοντας έτσι τους κινδύνους διέλευσης από τεταμένες περιοχές.

Κατέληξε τονίζοντας ότι η αιγυπτιακή κίνηση σε αυτή την κρίσιμη στιγμή αντικατοπτρίζει τη διεθνή ευθύνη και εδραιώνει τη θέση του Καΐρου ως αξιόπιστου εταίρου που συμβάλλει αποτελεσματικά στη σταθερότητα του παγκόσμιου οικονομικού συστήματος και στην ενεργειακή ασφάλεια στις πιο δύσκολες συνθήκες.

Αξίζει να σημειωθεί ότι από την έναρξη του πολέμου στις 28 Φεβρουαρίου, η ναυτιλιακή κίνηση στο Στενό του Ορμούζ έχει μειωθεί σημαντικά, μετά τις ιρανικές απειλές κατά των πλοίων, γεγονός που οδήγησε σε αισθητή αύξηση των τιμών του πετρελαίου.

Ο ΑΓΩΓΟΣ SUMED ΚΑΙ ΠΩΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΕΙ

Ο αγωγός Sumed (Suez-Mediterranean Pipeline) είναι ένας στρατηγικής σημασίας πετρελαιαγωγός στην Αίγυπτο, ο οποίος μεταφέρει αργό πετρέλαιο από την Ερυθρά Θάλασσα (Κόλπος του Σουέζ) στη Μεσόγειο Θάλασσα. Αποτελεί μια κρίσιμη εναλλακτική διαδρομή για τη μεταφορά πετρελαίου από τον Περσικό Κόλπο προς την Ευρώπη και τη Βόρεια Αμερική, παρακάμπτοντας ή συμπληρώνοντας τη Διώρυγα του Σουέζ.

Βασικά Χαρακτηριστικά και Στοιχεία:

• Διαδρομή: Εκτείνεται περίπου 320 χιλιόμετρα (200 μίλια) μέσα στην Αίγυπτο, ξεκινώντας από τον τερματικό σταθμό Ain Sukhna στην Ερυθρά Θάλασσα και καταλήγοντας στον τερματικό σταθμό Sidi Kerir, δυτικά της Αλεξάνδρειας στη Μεσόγειο.
• Δομή: Αποτελείται από δύο παράλληλες γραμμές διαμέτρου 42 ιντσών.
• Χωρητικότητα: Έχει τη δυνατότητα μεταφοράς περίπου 2,5 έως 2,8 εκατομμυρίων βαρελιών αργού πετρελαίου την ημέρα.
• Στρατηγική Σημασία: Επιτρέπει τη μεταφορά πετρελαίου από υπερ-δεξαμενόπλοια (VLCC) που είναι πλήρως φορτωμένα και δεν μπορούν να διέλθουν από τη Διώρυγα του Σουέζ λόγω περιορισμών βάθους.
• Ιδιοκτησία: Ανήκει στην Arab Petroleum Pipelines Company (SUMED), μια κοινοπραξία στην οποία συμμετέχουν η Αίγυπτος (EGPC – 50%), καθώς και εταιρείες από τη Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, το Κουβέιτ και το Κατάρ.

Όταν τα πλοία δεν μπορούν να περάσουν από τη Διώρυγα, εκφορτώνουν μέρος του πετρελαίου τους στον τερματικό σταθμό Ain Sukhna, το πετρέλαιο μεταφέρεται μέσω του αγωγού στο Sidi Kerir, και εκεί επαναφορτώνεται σε δεξαμενόπλοια για να συνεχίσει το ταξίδι του, μειώνοντας το κόστος και τον χρόνο μεταφοράς

Μόνο όσον αφορά τα φάρμακα ο γερμανός υπουργός Υγείας Γενς Σπαν θεωρεί ότι η Γερμανία, η οποία εισάγει σήμερα το 40% από τη Κίνα, θα πρέπει να περιορίσει την εξάρτησή της διότι, όπως τονίζει ο υπουργός, εδώ καθοριστική δεν είναι η τιμή, αλλά η διαθεσιμότητα.

Λόγω του κορωνοϊού έχει διακοπεί παγκοσμίως το 80% των εφοδιαστικών αλυσίδων. Προς το παρόν ο μόνος τρόπος αντιμετώπισης είναι η μεταφορά προϊόντων δια αέρος. Όμως δεν έχουν όλες οι επιχειρήσεις την οικονομική δυνατότητα να το πράξoυν.

Το πρόβλημα είναι ότι ο ρόλος της Κίνας σήμερα στηn παγκόσμια οικονομία είναι πολύ πιο σημαντικός από την εποχή της πανδημίας SARS το 2002 και το 2003. Ο φόβος επανάληψης τέτοιων προβλημάτων είναι ωστόσο διάχυτος. Προφανώς γι’ αυτό το αμερικανικό περιοδικό Forbes χαρακτηρίζει την πανδημία του κορωνοϊού «κύκνειο άσμα της Κίνας ως τόπου παραγωγής αγαθών για ολόκληρο τον πλανήτη». Σύμφωνα με το περιοδικό, μετά το τέλος της κρίσης αυτής κανείς δεν θα εμπιστευθεί ξανά την Κίνα. Ενδεχομένως όμως το Forbes να υποτιμά τις ισχυρές και πολύπλοκες εξαρτήσεις της παγκόσμιας οικονομίας από τη Κίνα, που δεν είναι τόσο εύκολο να διακοπούν, όπως ίσως φαίνεται με μια πρώτη ματιά. Η παραγωγή απλών προϊόντων, όπως t-shirt ή παπουτσιών, έχει ήδη μεταφερθεί σε γειτονικές χώρες της Κίνας. Ως προς τα προϊόντα υψηλής τεχνολογίας όμως, των οποίων οι εφοδιαστικές αλυσίδες είναι πιο πολύπλοκες, η Κίνα παίζει διεθνώς ολοένα και πιο σημαντικό ρόλο.

Για τις μεγάλες εταιρίες δεν συντρέχει κανένας λόγος να συγκεντρώσουν την παραγωγή τους σε μια και μόνο περιοχή. Αρκεί να αναλογιστούμε ότι μόνο για τη δημιουργία αποθεμάτων θα πρέπει να δαπανηθούν μεγάλα, αν και όχι υπέρογκα ποσά, τα οποία θα έχουν εν τέλει αντίκτυπο στην τελική τιμή του προϊόντος. Οι πελάτες όμως θα ξεχάσουν πολύ γρήγορα τον ιό μόλις ξεπεραστεί η κρίση του κορωνοϊού και δεν θα θελήσουν να πληρώσουν περισσότερα για το προϊόν. Ο παράγων κόστος ήταν και θα είναι καθοριστικός. Και εδώ η Κίνα διαθέτει ένα ισχυρό συγκριτικό πλεονέκτημα.

Ολοένα και σημαντικότερος ο ρόλος της Κίνας

Η σημασία της Κίνας ως τόπου παραγωγής, αλλά και ως αγοράς διάθεσης προϊόντων αναμένεται να αυξηθεί τα επόμενα χρόνια. Δεν αποκλείεται να περιοριστεί στην Κϊνα η παραγωγή για την ευρωπαϊκή αγορά, σίγουρα όμως θα αυξηθεί η παραγωγή για την ίδια την κινεζική και την ασιατική αγορά. Σ’ αυτή την αύξηση της παραγωγής θα συμμετάσχουν και γερμανικές εταιρείες. Εκτός αυτού όμως δεν θα πρέπει να λησμονούμε ότι σε τομείς, όπως η αυτοκινητοβιομηχανία και η κατασκευή βιομηχανικών ή χημικών προϊόντων, η Κίνα είναι πολύ πιο μπροστά από πολλές άλλες χώρες, κυρίως όσον αφορά τις μονάδες παραγωγής και τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Το μόνο που μπορεί να περιορίσει την εξάρτηση από την Κίνα είναι ότι και άλλες ασιατικές χώρες πλησιάζουν με γοργά βήματα τα υψηλά κινεζικά στάνταρντ παραγωγής.

Όσο κι αν κάποιοι σκληροπυρηνικοί αμερικανοί πολιτικοί μιλούν πλέον για «απο-παγκοσμιοποίηση», οι εξελίξεις στην παγκόσμια αγορά παραπέμπουν πολύ περισσότερο σε μια ακόμα μεγαλύτερη σύσφιξη των παγκόσμιων οικονομικών σχέσεων και εξαρτήσεων. Οι δεσμοί αυτοί όμως θα μπορούσαν να περάσουν μια διαδικασία… εξορθολογισμού. Θα αποτελούσε, για παράδειγμα, πρόοδο αν επιτυγχάναμε να μην κάνουν εξαρτήματα το γύρο του κόσμου για να συναρμολογηθούν κάπου και στη συνέχεια να ταξιδέψουν και πάλι εκεί από όπου ξεκίνησαν. Αυτό όμως μπορεί να επιτευχθεί μόνο αν αρχίσουμε να συνυπολογίζουμε στη συνολική τιμή ενός προϊόντος το κόστος της κλιματικής αλλαγής. Πρόκειται, αναμφίβολα, για έναν ηράκλειο άθλο.

Πηγή: DW