Ο δορυφορικός χάρτης του Copernicus αποτυπώνει με σαφήνεια το κύμα ακραίας ζέστης που σαρώνει την ευρωπαϊκή ήπειρο, με τις υψηλότερες θερμοκρασίες να καταγράφονται κυρίως στη δυτική και νότια Ευρώπη.

Η ακραία ζέστη επηρεάζει ακόμη και το Ρολάν Γκαρός

Η Γαλλία εξακολουθεί να βρίσκεται στη δίνη του καύσωνα, με τις υψηλές θερμοκρασίες να προκαλούν ακόμη και φθορές στις υποδομές. Σε προάστιο του Παρισιού, οι ράγες του τραμ λύγισαν λόγω της ακραίας θερμικής καταπόνησης, εικόνα που αποτυπώνει τη σφοδρότητα του φαινομένου.

Στην πρωτεύουσα, όπου το θερμόμετρο κινήθηκε μεταξύ 34 και 35 βαθμών Κελσίου, η ατμόσφαιρα παραμένει αποπνικτική εξαιτίας της αυξημένης υγρασίας. Σύμφωνα με τη γαλλική μετεωρολογική υπηρεσία, το συγκεκριμένο επεισόδιο καύσωνα οδεύει προς σταδιακή εξασθένηση, με καταιγίδες να αναμένονται από την επόμενη ημέρα. Ωστόσο, σε άλλες περιοχές της χώρας οι θερμοκρασίες έφτασαν ακόμη και τους 38 βαθμούς, ενώ τμήματα της Γαλλίας εξακολουθούν να επηρεάζονται από το φαινόμενο του «θερμικού θόλου».

Οι κάτοικοι του Παρισιού προσπαθούν να βρουν λίγη ανακούφιση από τη ζέστη στο κανάλι Σεν Μαρτέν, βουτώντας στα νερά παρά τους κινδύνους που εγκυμονεί η πρακτική αυτή. Χαρακτηριστικό περιστατικό αποτέλεσε η διάσωση άνδρα που λίγο έλειψε να πνιγεί, χάρη στην άμεση επέμβαση νεαρού.

Άλλοι πολίτες φτάνουν στο σημείο να ανοίγουν πυροσβεστικούς κρουνούς για να δροσιστούν, προκαλώντας όμως αντιδράσεις και έντονο προβληματισμό για τη σπατάλη νερού εν μέσω ακραίων καιρικών συνθηκών.

Στο Μπορντό, κάτοικοι και τουρίστες συγκεντρώνονται στη διάσημη υδάτινη πλατεία Μιρουάρ Ντο, αναζητώντας λίγες στιγμές δροσιάς καθώς οι θερμοκρασίες αγγίζουν τους 38 βαθμούς.

Η ένταση του καύσωνα αποτυπώνεται ακόμη και στις αθλητικές διοργανώσεις. Στο Ρολάν Γκαρός, οι ακραίες θερμοκρασίες και η αποπνικτική ατμόσφαιρα δοκιμάζουν τις αντοχές αθλητών και θεατών. Ενδεικτική της κατάστασης ήταν η αποχώρηση του Νο1 της παγκόσμιας κατάταξης, του Γιανίκ Σίνερ, ο οποίος εξουθενωμένος από τη ζέστη αποχώρησε από το τουρνουά, γεγονός που αναδεικνύει τις ιδιαίτερα δύσκολες συνθήκες που επικρατούν στο Παρίσι κατά τη διάρκεια του γαλλικού Όπεν.

Παράλληλα, η γαλλική πυροσβεστική έχει ήδη ξεκινήσει αντιπυρικές ασκήσεις, καθώς οι αρχές θεωρούν σχεδόν βέβαιη την εκδήλωση μεγάλων πυρκαγιών εάν συνεχιστούν τα παρατεταμένα επεισόδια καύσωνα.

Πορτογαλία: Θερμοκρασίες σχεδόν 40°C πριν καν ξεκινήσει το καλοκαίρι

Ιδιαίτερα δύσκολη είναι η κατάσταση και στην Πορτογαλία, όπου ο υδράργυρος πλησίασε τους 40 βαθμούς Κελσίου, σχεδόν έναν μήνα πριν από την επίσημη έναρξη του καλοκαιριού.

Οι αρχές προειδοποιούν για αυξημένο κίνδυνο απωλειών ανθρώπινων ζωών λόγω των ακραίων θερμοκρασιών, ενώ οι μετεωρολόγοι κάνουν λόγο για πρωτοφανή απόκλιση από τα φυσιολογικά επίπεδα της εποχής.

Η μετεωρολόγος του Πορτογαλικού Ινστιτούτου Θάλασσας και Ατμόσφαιρας, Μαρία Ζοάο Φράδα, τόνισε ότι οι θερμοκρασίες δεν βρίσκονται απλώς πέντε ή έξι βαθμούς πάνω από τον μέσο όρο, αλλά κυμαίνονται οκτώ έως δέκα βαθμούς υψηλότερα, στοιχείο που αποτυπώνει τη σοβαρότητα του φαινομένου.

Ισπανία: Ρεκόρ θερμοκρασιών και δεκάδες θύματα

Αντιμέτωπη με ένα πρωτοφανές για την εποχή κύμα ζέστης βρίσκεται και η Ισπανία, όπου οι υψηλές θερμοκρασίες δυσχεραίνουν ακόμη περισσότερο την κατάσταση με τις πυρκαγιές.

Σε πολλές περιοχές του βόρειου τμήματος της χώρας, ο υδράργυρος ξεπερνά τους 37 βαθμούς Κελσίου, ενώ σύμφωνα με τις αρχές, 47 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στη βόρεια Ισπανία και τη Γαλικία από αιτίες που συνδέονται με τον καύσωνα.

Οι πολίτες περιγράφουν συνθήκες ασφυξίας και παρατεταμένης ταλαιπωρίας. «Κανείς δεν γλιτώνει. Αφόρητη ζέστη. Ζούμε μέρες κόλασης. Σχεδόν δεν μπορείς να κοιμηθείς», ανέφερε χαρακτηριστικά κάτοικος περιοχής που πλήττεται από τις ακραίες θερμοκρασίες.

Ιταλία: Άδειες πόλεις και κόκκινος συναγερμός

Στην Ιταλία, οι υψηλές θερμοκρασίες έχουν μετατρέψει τα αστικά κέντρα σε σχεδόν έρημους χώρους, με το Τορίνο να παρουσιάζει εικόνα εγκατάλειψης, καθώς ελάχιστοι αντέχουν να κυκλοφορήσουν στους δρόμους.

Κόκκινος συναγερμός έχει σημάνει σε μεγάλες πόλεις από τον βορρά έως τα κεντρικά της χώρας, με τις αρχές να καλούν τους πολίτες να περιορίσουν τις μετακινήσεις και να λαμβάνουν μέτρα προστασίας.

«Οι πολίτες αναζητούν σκιά κάτω από τις στοές και προσπαθούν συνεχώς να δροσιστούν», μετέδωσε η ιταλική δημόσια τηλεόραση. Την ίδια εικόνα μεταφέρουν και οι κάτοικοι.

«Σήμερα πραγματικά δεν μπορείς να αναπνεύσεις τον αέρα. Η ζέστη είναι πολύ έντονη και ο κόσμος δυσκολεύεται ακόμη και να βγει έξω», δήλωσε κάτοικος της χώρας.

Το ακραίο κύμα καύσωνα που πλήττει την Ευρώπη αναδεικνύει την αυξανόμενη συχνότητα και ένταση των ακραίων καιρικών φαινομένων, με τις αρχές να παραμένουν σε επιφυλακή για τις επόμενες ημέρες, καθώς ο κίνδυνος πυρκαγιών, προβλημάτων στις υποδομές και επιπτώσεων στη δημόσια υγεία παραμένει υψηλός.

Το φαινόμενο του λεγόμενου «θερμικού θόλου» βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης, ωστόσο, σύμφωνα με την ανάλυση της μετεωρολόγου του ΕΡΤnews, Νικολέτας Ζιακοπούλου, η Ελλάδα δεν απειλείται από ανάλογη ακραία ατμοσφαιρική δομή.

Η φυσικός – μετεωρολόγος ξεκαθάρισε πως «κανένας θερμικός θόλος δεν θα επηρεάσει τη δική μας χώρα» και ότι «καμία τέτοια δομή δεν μας ακουμπά σε καμία περίπτωση», καθησυχάζοντας τους πολίτες ενόψει και του τριημέρου του Αγίου Πνεύματος.

Όπως εξήγησε, το φαινόμενο που εκδηλώθηκε στη βορειοδυτική Ευρώπη αποτελεί ένα εξαιρετικά σπάνιο γεγονός για την εποχή, χαρακτηρίζοντάς το «μία στις χίλιες» πιθανότητα για μήνα Μάιο. Πρόκειται, όπως σημείωσε, για μια ακραία κλιματική εκτροπή που βρήκε τις τοπικές κοινωνίες απροετοίμαστες.

«Τους βρήκε ανέτοιμους για ένα τέτοιο φαινόμενο και γι’ αυτό είχαμε δυστυχώς και θανάτους», ανέφερε, επισημαίνοντας πως η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά το γεγονός ότι «καμία περιοχή στον κόσμο δεν έχει πλέον κλιματική ασυλία».

Η Νικολέτα Ζιακοπούλου υπογράμμισε πως το σημερινό παράδειγμα της Δυτικής Ευρώπης λειτουργεί ως προειδοποίηση για το μέλλον, θέτοντας το ερώτημα κατά πόσο άλλες χώρες – ακόμη και εκείνες που θεωρούνται περισσότερο εξοικειωμένες με υψηλές θερμοκρασίες – θα μπορούσαν να αντέξουν πολυήμερες ή πολυεβδομαδιαίες συνθήκες με 45 ή και 47 βαθμούς Κελσίου.

Σύμφωνα με την ίδια, ο καύσωνας στη Δυτική Ευρώπη αναμένεται να υποχωρήσει προς το τέλος της εβδομάδας, καθώς ο θερμικός θόλος σταδιακά διαλύεται, δίνοντας όμως τη θέση του σε έντονη αστάθεια με βροχές, καταιγίδες και κατά τόπους χαλαζοπτώσεις στις πληγείσες περιοχές.

Για τη χώρα μας, αντίθετα, οι προγνώσεις για το τριήμερο του Αγίου Πνεύματος παραμένουν θετικές, τόσο στη στεριά όσο και στη θάλασσα, με ευνοϊκές συνθήκες για τους εκδρομείς και θερμοκρασίες νερού στους 19 με 21 βαθμούς.

Ιστορικός καύσωνας στη Δυτική Ευρώπη: Τα «δόντια» της δείχνει η κλιματική κρίση

Ο ιστορικός καύσωνας συνεχίζει να πλήττει τη Δυτική Ευρώπη, ενώ ο ΟΗΕ προειδοποιεί ότι η κλιματική κρίση μπορεί να οδηγήσει σε ακόμη συχνότερα και εντονότερα επεισόδια ακραίας ζέστης έως το 2030.

Στη Βρετανία έχουν ήδη καταγραφεί τουλάχιστον δέκα θάνατοι, αρκετοί από αυτούς συνδεόμενοι με πνιγμούς, καθώς πολίτες επιχείρησαν να βρουν ανακούφιση από τις ακραίες θερμοκρασίες σε ποτάμια και λίμνες.

Στη Γαλλία, ολόκληρη η χώρα τέθηκε σε πορτοκαλί συναγερμό, με τις συνθήκες να χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα δύσκολες κυρίως στα σχολεία, όπου μαθητές και εκπαιδευτικοί καλούνται να παραμείνουν σε αίθουσες με θερμοκρασίες που ξεπερνούν τους 32 βαθμούς Κελσίου.

Σε μια απέλπιδα προσπάθεια να δροσιστούν, πολλοί Παριζιάνοι αψήφησαν τις απαγορεύσεις και βούτηξαν στα νερά του καναλιού Σαιν Μαρτέν. Όπως μεταδόθηκε από το BFMTV, η αστυνομία περιορίστηκε κυρίως σε συστάσεις, χωρίς εκτεταμένη καταστολή.

Την ίδια ώρα, σύμφωνα με την ΕΡΤ, η εικόνα στα σχολεία παραμένει ανησυχητική. Σύμφωνα με σχετικές μαρτυρίες, μαθητές έβγαζαν ακόμη και τα παπούτσια τους αναζητώντας λίγη δροσιά, ενώ εκπαιδευτικοί καταγγέλλουν ότι τα παιδιά υποβάλλονται σε συνθήκες που οι ενήλικες δύσκολα θα αποδέχονταν.

Αντίστοιχα δύσκολες είναι οι συνθήκες για τους εργαζόμενους που απασχολούνται σε εξωτερικούς ή βιομηχανικούς χώρους. Εργαζόμενοι περιγράφουν αποπνικτική ζέστη από μηχανήματα και εξοπλισμό, χωρίς επαρκή αερισμό, γεγονός που καθιστά την εργασία ιδιαίτερα επικίνδυνη.

Ο ανταποκριτής του BBC στο Παρίσι, Τζέιμς Γουότερχαουζ, περιέγραψε την αίσθηση του «θερμικού θόλου» ως μια πυκνή και αποπνικτική ζέστη που γίνεται ολοένα πιο αισθητή, υπογραμμίζοντας πως το αίσθημα επείγοντος δεν περιορίζεται μόνο στη Γαλλία αλλά επεκτείνεται και στην Ισπανία και την Ιταλία, καθώς η Ευρώπη προετοιμάζεται για ένα ακόμη δύσκολο καλοκαίρι.

Ρεκόρ θερμοκρασιών για τον Μάιο καταγράφηκαν και στην Ιρλανδία, με κατοίκους να εκφράζουν φόβους για τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής.

Στην Ιταλία, αρκετές πόλεις τέθηκαν σε κόκκινο συναγερμό. Στη Ρώμη, ντόπιοι και τουρίστες καταφεύγουν σε κάθε διαθέσιμο μέσο δροσιάς: μητέρες βρέχουν τα πόδια των παιδιών τους σε σιντριβάνια, πολίτες μουσκεύουν καπέλα πριν τα φορέσουν, ενώ οι ομπρέλες και η συνεχής ενυδάτωση αποτελούν πλέον αναγκαία μέσα προστασίας. Χαρακτηριστικό ήταν και το περιστατικό στην πλατεία του Αγίου Πέτρου, όπου πιστός λιποθύμησε λόγω της ζέστης κατά τη διάρκεια λειτουργίας.

Ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών χαρακτηρίζει τα φαινόμενα πρόωρου και ακραίου καύσωνα στη Δυτική Ευρώπη «σκληρή υπενθύμιση» των ολοένα σοβαρότερων επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης, κρούοντας για ακόμη μία φορά τον κώδωνα του κινδύνου.

«Ψήνεται» από τον καύσωνα το Παρίσι – Εξαιρετικά δύσκολη κατάσταση στα σχολεία

Εξαιρετικά δύσκολη παραμένει η κατάσταση στη Γαλλία, όπως μετέδωσε από το Παρίσι η ανταποκρίτρια του ΕΡΤnews, Θωμαΐδα Παπαϊωάννου.

Όπως ανέφερε, η μεγαλύτερη πίεση καταγράφεται στα νοτιοδυτικά της χώρας, με πάνω από το 80% των σχολείων να εμφανίζουν θερμοκρασίες άνω των 30 βαθμών Κελσίου. Σε μία χαρακτηριστική περίπτωση, σχολική αίθουσα έφτασε ακόμη και τους 53 βαθμούς εξαιτίας των γυάλινων επιφανειών του κτιρίου.

«Υπάρχουν πολλές θερμοπληξίες μαθητών και η κατάσταση είναι πάρα πολύ δύσκολη, γιατί όλοι εδώ στη Γαλλία ήμασταν απροετοίμαστοι για έναν καύσωνα τέτοιας έντασης και διάρκειας», τόνισε.

Η ανταποκρίτρια μετέδωσε πως στο Παρίσι η θερμοκρασία βρισκόταν στους 34 βαθμούς, με ιδιαίτερα υψηλή υγρασία, ενώ νεαροί αναζητούσαν ανακούφιση κοντά σε παραπόταμους του Σηκουάνα, στην ίδια περιοχή όπου νωρίτερα είχαν καταγραφεί εικόνες πολιτών να πέφτουν στο νερό για λίγη δροσιά.

Παράλληλα, το φαινόμενο μετατοπίζεται σταδιακά προς τα νοτιοανατολικά της Γαλλίας, ενώ παρόμοιες δυσκολίες εμφανίζονται πλέον και στην Ιταλία αλλά και στα γαλλογερμανικά σύνορα, όπου οι υψηλές θερμοκρασίες αυξάνονται σταθερά.

Η σοβαρότητα της κατάστασης οδήγησε τη γαλλική κυβέρνηση σε νέα έκτακτη συνεδρίαση για τη διαχείριση του προβλήματος, καθώς παραμένει ανοιχτό το ζήτημα λειτουργίας των σχολείων τις επόμενες ημέρες.

Παρότι η γαλλική μετεωρολογική υπηρεσία προβλέπει σταδιακή βελτίωση του καιρού από την Κυριακή, οι αρχές εξακολουθούν να παρακολουθούν στενά την εξέλιξη του φαινομένου, με την κοινωνία να δοκιμάζεται από έναν καύσωνα που ήδη χαρακτηρίζεται ιστορικός.

Η Ευρώπη “εισάγει περίπου το 60% της ενέργειάς της, σχεδόν εξ ολοκλήρου από ορυκτά καύσιμα”, μια εξάρτηση της οποίας το οικονομικό κόστος εμφανίζεται για άλλη μια φορά, υπογραμμίζει η Κριστίν Λαγκάρντ σε ομιλία που εκφώνησε στην Φρανκφούρτη κατά την έναρξη συνεδρίου που συνδιοργανώνουν η ΕΚΤ, το ιδιωτικό πανεπιστήμιο της Φρανκφούρτης και το ερευνητικό κέντρο Cetex του Λονδίνου.

Σε αυτό το πλαίσιο που επιβαρύνει τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις, οι εναλλακτικές πηγές ενέργειας “προσφέρουν την πιο προφανή οδό” για τη μείωση των αρμπιτράζ μεταξύ των βασικών στόχων της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής, δηλαδή την ασφάλεια του εφοδιασμού, την περιβαλλοντική βιωσιμότητα και τις προσιτές τιμές, σύμφωνα με τη Λαγκάρντ.

Εσωτερικές αναλύσεις της ΕΚΤ δείχνουν ότι οι ευρωπαϊκές χώρες των οποίων η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας βασίζεται περισσότερο σε μη ορυκτές πηγές, όπως η Ισπανία και η Πορτογαλία, προστατεύτηκαν καλύτερα από την αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου.

Ωστόσο, σύμφωνα με την κεντρική τραπεζίτη, “ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζουμε τη μετάβαση είναι επίσης σημαντικός”.

Αυτό συνεπάγεται “την εύρεση των πιο αποδοτικών διαδρομών σε οικονομικό επίπεδο” για την προώθηση ταυτόχρονα της ανάπτυξης και της απανθρακοποίησης.

Από τότε που υπογράφηκε η συμφωνία του Παρισιού για το κλίμα το 2015, με στόχο τον περιορισμό της υπερθέρμανσης του πλανήτη στους 2 ° C ή ακόμη στον 1,5 ° C σε σχέση με την προβιομηχανική εποχή, ο κόσμος βίωσε τη δεκαετία “την πιο θερμή που έχει καταγραφεί ποτέ”, υπενθύμισε η Λαγκάρντ.

Φαίνεται, σύμφωνα με τη Λαγκάρντ, ότι “η συνολική απάντηση, εκ μέρους των κυβερνήσεων όπως και των κοινωνιών στο σύνολό τους, παρέμεινε κατώτερη αυτής που απαιτεί η κατάσταση”.

Ένας από τους λόγους είναι ότι “η κλιματική αλλαγή –ένα φαινόμενο που επιβάλλεται ανεξάρτητα από πολιτικές θέσεις — έγινε από μόνο του ένα κομματικό θέμα”, υπογράμμισε η Γαλλίδα Λαγκάρντ.

Ο κόσμος χρειάζεται επομένως μια “αμερόληπτη” ανάλυση προκειμένου “να επιλέξει τη σχετική πληροφορία αγνοώντας τον περιττό θόρυβο και να βοηθήσει αυτούς που λαμβάνουν τις πολιτικές αποφάσεις όπως και τους πολίτες να καταλάβουν τα σήματα και αυτό που διακυβεύεται”.

Ο περιφερειάρχης στην τοποθέτησή του, εστίασε στην ανάγκη ουσιαστικής ενίσχυσης του Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας της Ένωσης, καθώς η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα διαρκώς διευρυνόμενο φάσμα κινδύνων, από φυσικές καταστροφές έως υγειονομικές και περιβαλλοντικές κρίσεις.

Ο κ. Χαρδαλιάς τόνισε ότι απαιτείται άμεσα η μετάβαση από τις αποσπασματικές παρεμβάσεις σε ένα ολοκληρωμένο ευρωπαϊκό σύστημα διαχείρισης κινδύνων, με επαρκή χρηματοδότηση, ενίσχυση των εργαλείων πρόβλεψης και έγκαιρης προειδοποίησης, καθώς και στενότερο συντονισμό μεταξύ ευρωπαϊκού, εθνικού και περιφερειακού επιπέδου.

Σημειώνεται ότι η Επιτροπή NAT αποτελεί κομβικό όργανο για τον συντονισμό του νομοθετικού έργου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών, καλύπτοντας ένα ευρύ και πολυδιάστατο φάσμα πολιτικών που εκτείνονται από την πολιτική προστασία, τη δημόσια υγεία, τη γεωργία και την αγροτική ανάπτυξη έως την προστασία των καταναλωτών, τη δασοκομία, τον τουρισμό, καθώς και τη θαλάσσια πολιτική και τη «γαλάζια» οικονομία. Κατά τη διάρκεια των εργασιών τέθηκαν επί τάπητος κρίσιμα ζητήματα που αναδεικνύουν τις μεγάλες προκλήσεις που καλείται να διαχειριστεί η Ευρωπαϊκή Ένωση τα επόμενα χρόνια, με αιχμή την ανθεκτικότητα των κοινωνιών και τη διαχείριση σύνθετων κρίσεων.

Στο επίκεντρο της συνεδρίασης βρέθηκε η συζήτηση για τη νέα Κοινή Αγροτική Πολιτική (ΚΑΠ) που αφορά την προγραμματική περίοδο 2028 – 2034. Στο πλαίσιο αυτό, ο κ. Χαρδαλιάς συναίνεσε στην ανάγκη για τη διαμόρφωση μιας πιο σύγχρονης, ευέλικτης και ανθεκτικής ΚΑΠ, η οποία θα ανταποκρίνεται στις πραγματικές ανάγκες των περιφερειών και των παραγωγών. Στα ζητήματα της θαλάσσιας πολιτικής, τονίστηκε πως η βιωσιμότητα των παράκτιων και νησιωτικών περιοχών εξαρτάται άμεσα από τη στήριξη της αλιείας και με μια πιο ισορροπημένη προσέγγιση που θα διασφαλίζει τόσο την προστασία των θαλάσσιων πόρων όσο και την οικονομική και κοινωνική συνοχή των τοπικών κοινοτήτων.

Όπως ανέφερε σε δηλώσεις του ο Νίκος Χαρδαλιάς:

«Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η Ευρώπη είναι πολυεπίπεδες και αλληλένδετες. Από την προστασία των πολιτών έναντι των φυσικών καταστροφών και την αντιμετώπιση των υγειονομικών κρίσεων έως τη βιωσιμότητα της αγροτικής παραγωγής και την ασφάλεια των τροφίμων, απαιτείται μια συνεκτική, φιλόδοξη αλλά και απολύτως επιχειρησιακή ευρωπαϊκή στρατηγική.

Η εμπειρία μας στην Αττική τα τελευταία χρόνια αποδεικνύει ξεκάθαρα πως η κλιματική κρίση αποτελεί πλέον μια καθημερινή πραγματικότητα που δοκιμάζει τις αντοχές των υποδομών, των μηχανισμών και των κοινωνιών μας. Πυρκαγιές, πλημμύρες και άλλα ακραία καιρικά φαινόμενα καταδεικνύουν ότι η ετοιμότητα και η ταχύτητα αντίδρασης δεν αποτελούν απλώς ζητούμενα πολιτικής, αλλά βασικές προϋποθέσεις για την προστασία της ανθρώπινης ζωής.

Ο έγκαιρος σχεδιασμός, η ενίσχυση των μηχανισμών πολιτικής προστασίας και κυρίως ο συντονισμός μέσω ενός μητροπολιτικού μοντέλου διαχείρισης προκειμένου να εκλείψουν τα φαινόμενα αλληλοκάλυψης ευθυνών και αρμοδιοτήτων, μπορούν να περιορίσουν δραστικά τις επιπτώσεις των κρίσεων. Ωστόσο, καμία Περιφέρεια δεν μπορεί να ανταποκριθεί μόνη της σε προκλήσεις τέτοιας κλίμακας. Η Ευρώπη οφείλει την ίδια ώρα να επενδύσει αποφασιστικά σε έναν ισχυρό, ευέλικτο και πλήρως επιχειρησιακό μηχανισμό πολιτικής προστασίας, με επαρκείς πόρους, σύγχρονα μέσα και κοινά πρωτόκολλα δράσης.

Η ευρωπαϊκή αλληλεγγύη περνά μέσα από την άμεση και κοινή παροχή διαθέσιμων μέσων αντιμετώπισης των ακραίων φαινομένων, όποτε αυτά ενσκήπτουν, καθώς επίσης και από τη δυνατότητα ταχείας επέμβασης κάθε φορά που υπάρχει ανάγκη. Η μετάβαση από την αποσπασματική διαχείριση κρίσεων σε ένα ολοκληρωμένο σύστημα πρόληψης, πρόγνωσης και διαχείρισης καταστροφών πρέπει να αποτελεί κορυφαία πολιτική προτεραιότητα για την Ευρωπαϊκή Ένωση».

Κλείνοντας διαβεβαίωσε πως η Περιφέρεια Αττικής θα συνεχίσει να βρίσκεται στην πρώτη γραμμή αυτού του διαλόγου, καταθέτοντας προτάσεις και μεταφέροντας την πολύτιμη εμπειρία της από τη διαχείριση πραγματικών κρίσεων. «Συμβάλλουμε ενεργά στη διαμόρφωση πολιτικών που ενισχύουν την ασφάλεια, την ανθεκτικότητα και την προοπτική των πολιτών σε ολόκληρη την Ευρώπη», υπογραμμισε ο ίδιος.

Επιμέλεια:

Νατάσα Μαστοράκου

Η Ατλαντική μεσημβρινή ανακύκλωση (Amoc) αποτελεί βασικό τμήμα του παγκόσμιου κλιματικού συστήματος και ήδη βρίσκεται στο ασθενέστερο επίπεδο των τελευταίων 1.600 ετών, λόγω της κλιματικής κρίσης. Το 2021 εντοπίστηκαν προειδοποιητικά σημάδια προσέγγισης ενός οριακού σημείου, ενώ είναι γνωστό πως η Amoc έχει καταρρεύσει και στο παρελθόν της Γης.

Οι επιστήμονες χρησιμοποιούν δεκάδες διαφορετικά υπολογιστικά μοντέλα για να προβλέψουν το μέλλον του πλανήτη. Ωστόσο, για το περίπλοκο σύστημα της Amoc, τα αποτελέσματα παρουσιάζουν μεγάλη διακύμανση: από σενάρια που δεν προβλέπουν περαιτέρω επιβράδυνση ως το 2100, μέχρι σενάρια που δείχνουν τεράστια μείωση της τάξης του 65%, ακόμα κι αν οι εκπομπές άνθρακα περιοριστούν σταδιακά στο μηδέν.

Η νέα έρευνα συνδύασε πραγματικές παρατηρήσεις των ωκεανών με τα μοντέλα, προσδιορίζοντας ποια είναι τα πιο αξιόπιστα. Αυτό περιόρισε σημαντικά την αβεβαιότητα, καταλήγοντας σε εκτίμηση επιβράδυνσης της Amoc κατά 42% έως 58% το 2100 — επίπεδο που σχεδόν βέβαια οδηγεί σε κατάρρευση.

Σοβαρές συνέπειες από πιθανή κατάρρευση

Η Amoc μεταφέρει θερμά νερά από τους τροπικούς στην Ευρώπη και την Αρκτική, όπου ψύχονται και βυθίζονται δημιουργώντας βαθιά αντίθετα ρεύματα. Μια κατάρρευση θα μετατόπιζε τη ζώνη τροπικών βροχοπτώσεων στην οποία βασίζονται εκατομμύρια άνθρωποι για την καλλιέργεια τροφής, θα βύθιζε τη δυτική Ευρώπη σε ακραίους χειμώνες και θερινές ξηρασίες, ενώ θα αύξανε τη στάθμη της θάλασσας γύρω από τον Ατλαντικό κατά 50-100 εκατοστά.

Ο δρ Valentin Portmann, επικεφαλής της έρευνας στο Inria Centre de recherche Bordeaux Sud-Ouest στη Γαλλία, δήλωσε: «Διαπιστώσαμε ότι η Amoc θα υποχωρήσει περισσότερο απ’ ό,τι αναμενόταν σε σχέση με τον μέσο όρο όλων των κλιματικών μοντέλων. Αυτό σημαίνει πως η Amoc βρίσκεται πιο κοντά σε ένα οριακό σημείο».

Ο καθηγητής Stefan Rahmstorf, από το Potsdam Institute for Climate Impact Research στη Γερμανία, τόνισε: «Πρόκειται για ένα σημαντικό και πολύ ανησυχητικό αποτέλεσμα. Δείχνει ότι τα ‘απαισιόδοξα’ μοντέλα που προβλέπουν ισχυρή εξασθένηση της Amoc έως το 2100 είναι δυστυχώς τα ρεαλιστικά, καθώς συμφωνούν καλύτερα με τα παρατηρησιακά δεδομένα».

Ο ίδιος πρόσθεσε: «Πλέον ανησυχώ ολοένα και περισσότερο ότι ίσως ξεπεράσουμε το οριακό σημείο κατάρρευσης της Amoc — όπου η εξέλιξη γίνεται αναπόφευκτη — στα μέσα του αιώνα μας, κάτι που απέχει αρκετά λίγο χρονικά».

Ο Rahmstorf, ο οποίος μελετά την Amoc εδώ και 35 χρόνια, έχει δηλώσει ότι μια κατάρρευση πρέπει να αποφευχθεί «με κάθε κόστος». «Το υποστήριζα ακόμη όταν πιστεύαμε πως η πιθανότητα κατάρρευσης της Amoc ήταν περίπου 5%, κι ακόμη τότε θεωρούσαμε τον κίνδυνο υπερβολικά υψηλό λόγω των τεράστιων συνεπειών. Τώρα φαίνεται πως ξεπερνά το 50%. Οι πιο δραματικές κλιματικές αλλαγές των τελευταίων 100.000 ετών συνέβησαν όταν η Amoc μεταπήδησε σε άλλη κατάσταση».

«Κάθε Ούγγρος αξίζει μια δημόσια υπηρεσία μέσων ενημέρωσης που μεταδίδει την αλήθεια», δήλωσε ο Μαγιάρ σε συνέντευξη που παραχώρησε στον κρατικό ραδιοσταθμό Kossuth.

Το κόμμα του Μαγιάρ Tisza (Σεβασμός και Ελευθερία) κατήγαγε συντριπτική νίκη στις εκλογές που διεξήχθησαν την Κυριακή στην Ουγγαρία, τερματίζοντας την επί 16 χρόνια διακυβέρνηση της χώρας από τον απερχόμενο πρωθυπουργό Βίκτορ Όρμπαν.

Ο νεοεκλεγείς Μαγιάρ πρόσθεσε σήμερα ότι θα χρειαστεί να μιλήσει με την ηγεσία της πετρελαϊκής εταιρείας MOL και ότι το πιο σημαντικό καθήκον για τις επόμενες εβδομάδες θα είναι να διασφαλιστεί η ασφάλεια των προμηθειών καυσίμων.

Η φον ντερ Λάιεν εξέφρασε την έντονη ανησυχία της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για τις συνεχιζόμενες επιθέσεις στο Λίβανο, οι οποίες, όπως είπε, «απειλούν να εκτροχιάσουν ολόκληρη τη διαδικασία» για ειρήνη στην περιοχή. «Δε μπορεί να υπάρξει σταθερότητα στη Μέση Ανατολή ή στον Κόλπο, όσο ο Λίβανος φλέγεται», τόνισε, καλώντας όλα τα μέρη να σεβαστούν την κυριαρχία της χώρας και να προχωρήσουν σε πλήρη παύση των εχθροπραξιών.

Η Πρόεδρος σημείωσε ότι η ΕΕ παρέχει άμεση βοήθεια στον λαό του Λιβάνου, υπογραμμίζοντας ωστόσο πως «καμία βοήθεια δεν μπορεί να αντικαταστήσει την ασφάλεια μιας μόνιμης ειρήνης».

Οικονομικές επιπτώσεις και ενεργειακή πολιτική

Αναφερόμενη στον «τεράστιο αντίκτυπο» της κρίσης στη Μέση Ανατολή στην οικονομία των χωρών της ΕΕ, η φον ντερ Λάιεν επισήμανε ότι από την έναρξη της σύγκρουσης, πριν από 44 ημέρες, ο λογαριασμός για εισαγωγές ορυκτών καυσίμων έχει αυξηθεί κατά πάνω από 22 δισ. ευρώ. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως ανακοίνωσε, θα παρουσιάσει στις 22 Απριλίου μια «εργαλειοθήκη» μέτρων για τη μείωση των τιμών ενέργειας, ενόψει του άτυπου Ευρωπαϊκού Συμβουλίου στην Κύπρο στις 23 και 24 Απριλίου.

Η Πρόεδρος της Επιτροπής τόνισε ότι τα κράτη-μέλη πρέπει να απαντήσουν συντονισμένα στην άνοδο των τιμών, με μέτρα που θα είναι «στοχευμένα», «προσωρινά» και «εγκαίρως εφαρμοσμένα». Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη στήριξη των πιο ευάλωτων νοικοκυριών και τομέων της οικονομίας.

Η Επιτροπή προετοιμάζει επίσης οδηγίες για προγράμματα εισοδηματικής στήριξης και εξετάζει πιο ευέλικτους κανόνες κρατικών ενισχύσεων, ώστε τα κράτη να μπορούν να παρέμβουν αποτελεσματικά στους πιο εκτεθειμένους κλάδους.

Κοινή δράση και ενεργειακή ασφάλεια

Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ των κρατών-μελών, αξιοποιώντας την εμπειρία της ενεργειακής κρίσης του 2022, ώστε να αποφευχθούν φαινόμενα ανταγωνισμού στην αγορά ενέργειας. Προβλέπεται ενισχυμένος ευρωπαϊκός συντονισμός για την πλήρωση των αποθεμάτων φυσικού αερίου και κοινός σχεδιασμός για την απελευθέρωση στρατηγικών αποθεμάτων πετρελαίου.

Όπως σημείωσε, θα διασφαλιστεί ότι τα εθνικά μέτρα έκτακτης ανάγκης «δεν θα ανταγωνίζονται μεταξύ τους» και δεν θα διαταράσσουν τη λειτουργία της ενιαίας αγοράς. Παράλληλα, εξετάζονται μέτρα για τη μείωση της ενεργειακής ζήτησης, με έμφαση στην ενεργειακή αποδοτικότητα, όπως η αναβάθμιση κτιρίων και η ανανέωση βιομηχανικού εξοπλισμού.

Πορεία προς ενεργειακή ανεξαρτησία

Η Πρόεδρος ανέφερε ότι προωθούνται διαρθρωτικές παρεμβάσεις για τη μείωση του κόστους ενέργειας, μέσω αναθεώρησης του συστήματος εμπορίας εκπομπών (ETS), παρεμβάσεων σε φόρους και δικτυακές χρεώσεις και αναμόρφωσης του ενεργειακού μείγματος. Τόνισε ότι η εξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα καθιστά την Ευρώπη ευάλωτη και ότι η μετάβαση σε ανανεώσιμες πηγές και πυρηνική ενέργεια αποτελεί τη μόνη μακροπρόθεσμη λύση για σταθερότητα και ανεξαρτησία.

Η φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε την ανάγκη επιτάχυνσης των επενδύσεων σε δίκτυα, αποθήκευση και ηλεκτροδότηση της οικονομίας, με συνδυασμό ευρωπαϊκών πόρων και ιδιωτικών κεφαλαίων. Στόχος είναι η ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και η μείωση των τιμών με βιώσιμο τρόπο.

Σταδιακή αντιμετώπιση της κρίσης

Απαντώντας σε ερώτηση για το ενδεχόμενο πιο δραστικών παρεμβάσεων, η φον ντερ Λάιεν ξεκαθάρισε ότι «δεν πληρούνται οι συνθήκες για την ενεργοποίηση εναλλακτικών μέτρων, όπως η γενική ρήτρα διαφυγής». Επεσήμανε ότι οι όποιες κινήσεις δεν πρέπει να επιβαρύνουν υπερβολικά τα δημόσια ελλείμματα και ότι η αντιμετώπιση της κρίσης πρέπει να γίνει «βήμα-βήμα».

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπως ανέφερε, θα συνεχίσει να επανεκτιμά την κατάσταση, ανάλογα με τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή, προκειμένου να διασφαλίσει μια ισορροπημένη και αποτελεσματική ευρωπαϊκή απάντηση.

Ο καιρός αύριο σύμφωνα με την ΕΜΥ: Γενικά αίθριος καιρός. Πρόσκαιρες νεφώσεις στην Κρήτη και στα δυτικά και νότια ηπειρωτικά το μεσημέρι – απόγευμα με πιθανότητα τοπικών βροχών στα ορεινά.

Η ορατότητα τις πρωινές ώρες στα δυτικά και τα βόρεια θα είναι τοπικά περιορισμένη.

Οι άνεμοι θα πνέουν από βόρειες διευθύνσεις 3 με 4 και στο Αιγαίο τοπικά 5 μποφόρ.

Η θερμοκρασία δεν θα σημειώσει αξιόλογη μεταβολή και θα φτάσει στις περισσότερες περιοχές τους 16 με 18 βαθμούς και τοπικά στα δυτικά, τη νότια Κρήτη και τα Δωδεκάνησα τους 19 βαθμούς Κελσίου.

Ο καιρός σε Αττική, Θεσσαλονίκη

ΑΤΤΙΚΗ
Καιρός: Γενικά αίθριος.
Ανεμοι: Βόρειοι βορειοανατολικοί 3 με 4 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 07 έως 18 βαθμούς Κελσίου.

ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗ
Καιρός: Γενικά αίθριος.
Ανεμοι: Μεταβλητοί 3 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 04 έως 17 βαθμούς Κελσίου.

Ο καιρός στην υπόλοιπη Ελλάδα

ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ, ΘΡΑΚΗ
Καιρός: Γενικά αίθριος. Αραιές νεφώσεις στα ανατολικά.
Ανεμοι: Μεταβλητοί 3, στα ανατολικά βορειοανατολικοί 4 με 5 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 01 έως 17 βαθμούς Κελσίου. Στη δυτική Μακεδονία 3 με 4 βαθμούς χαμηλότερη.

ΝΗΣΙΑ ΙΟΝΙΟΥ, ΗΠΕΙΡΟΣ, ΔΥΤΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ, ΔΥΤΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Καιρός: Γενικά αίθριος. Πρόσκαιρες νεφώσεις στα ηπειρωτικά το μεσημέρι – απόγευμα με πιθανότητα τοπικών βροχών στα ορεινά.
Ανεμοι: Μεταβλητοί 3, το μεσημέρι – απόγευμα στο Ιόνιο βορειοδυτικοί 4 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 07 έως 19 βαθμούς Κελσίου. Στο εσωτερικό της Ηπείρου 3 με 4 βαθμούς χαμηλότερη.

ΘΕΣΣΑΛΙΑ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΣΤΕΡΕΑ, ΕΥΒΟΙΑ, ΑΝΑΤΟΛΙΚΗ ΠΕΛΟΠΟΝΝΗΣΟΣ
Καιρός: Γενικά αίθριος. Πρόσκαιρες νεφώσεις στα ορεινά το μεσημέρι – απόγευμα με πιθανότητα ασθενών τοπικών βροχών στα ορεινά της Πελοποννήσου.
Ανεμοι: Βόρειοι βορειοανατολικοί 3 με 4 και στα ανατολικά τοπικά 5 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 04 έως 18 βαθμούς Κελσίου.

ΚΥΚΛΑΔΕΣ, ΚΡΗΤΗ
Καιρός: Στις Κυκλάδες γενικά αίθριος. Στην Κρήτη πρόσκαιρες νεφώσεις με πιθανότητα ασθενών τοπικών βροχών.
Ανεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 3 με 5 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 11 έως 18 και στη νότια Κρήτη τοπικά 19 βαθμούς Κελσίου.

ΝΗΣΙΑ ΑΝΑΤΟΛΙΚΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ – ΔΩΔΕΚΑΝΗΣΑ
Καιρός: Αραιές νεφώσεις.
Ανεμοι: Από βόρειες διευθύνσεις 4 με 5 μποφόρ.
Θερμοκρασία: Από 12 έως 19 βαθμούς Κελσίου. Στα βόρεια 2 με 3 βαθμούς χαμηλότερη.

Στην ομιλία του, ο Σταύρος Παπασταύρου συνέδεσε ευθέως την ενεργειακή πολιτική με τη γεωπολιτική σταθερότητα, τονίζοντας ότι η διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας αποτελεί πλέον στρατηγική επιταγή για την Ευρώπη, ιδίως μετά την ενεργειακή κρίση που προκάλεσε η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία. Επισήμανε ότι η ΕΕ αποτελεί πλέον τον μεγαλύτερο προορισμό των αμερικανικών εξαγωγών LNG, ενώ χαρακτήρισε τον Κάθετο Διάδρομο «αρτηρία ειρήνης και ευημερίας», καθώς συνδέει χώρες που στο παρελθόν βρέθηκαν διαιρεμένες.

Όπως είπε, η Ελλάδα έχει μεταβληθεί από χώρα καθαρής κατανάλωσης σε περιφερειακό κόμβο διαμετακόμισης φυσικού αερίου. Ενδεικτικά ανέφερε ότι το 2019 η χώρα εισήγαγε περίπου 6 έως 7 δισ. κυβικά μέτρα (BCM), τα οποία καταναλώνονταν στο εσωτερικό, ενώ το 2024 οι εισαγωγές ανήλθαν στα 17 BCM, εκ των οποίων τα 11 κατευθύνθηκαν σε εξαγωγές προς γειτονικές χώρες.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στη συνεργασία των χωρών που συμμετέχουν στον Κάθετο Διάδρομο, σημειώνοντας ότι πρόκειται για πρωτοβουλία που απαιτεί συντονισμό πέντε κρατών και ισάριθμων διαχειριστών συστημάτων μεταφοράς, χαρακτηρίζοντάς την ιστορική. Σύμφωνα με τον ίδιο, η εμπορική διαδρομή «Route 1» μπορεί να εκτείνεται από τη Ρεβυθούσα έως το Κίεβο, προσδίδοντας στο έργο σαφή γεωπολιτική διάσταση.

Ο κ. Παπασταύρου τόνισε επίσης ότι οι ενεργειακές αγορές δεν μπορούν να εξετάζονται αποκομμένες από το διεθνές περιβάλλον ασφαλείας. «Οι αγορές φυσικού αερίου σε καιρό πολέμου δεν είναι ουδέτερες συναλλαγές, αλλά έχουν άμεσες γεωπολιτικές συνέπειες. Η διόρθωση αυτής της αντίφασης ήταν και παραμένει στρατηγική επιταγή. Η διαφοροποίηση δεν είναι πλέον ζήτημα ευελιξίας, είναι ζήτημα στρατηγικής αναγκαιότητας».

Παράλληλα, έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη αποτροπής της επανεισόδου ρωσικού φυσικού αερίου στην ευρωπαϊκή αγορά μέσω εναλλακτικών διαδρομών, επισημαίνοντας ότι αυτό συνιστά πραγματικό κίνδυνο για τη συλλογική στρατηγική της Ευρώπης.

«Οφείλουμε να παραμείνουμε σε εγρήγορση. Το ρωσικό αέριο δεν πρέπει να επανεισέλθει στην Ευρώπη έμμεσα, μέσω εναλλακτικών διαδρομών που υπονομεύουν τη συλλογική μας στρατηγική. Οι Ηνωμένες Πολιτείες και η Κομισιόν πρέπει να συνεργαστούν στενά, να επιμείνουν και να αποτρέψουν την Τουρκία αλλά και οποιονδήποτε άλλο που είναι πρόθυμος να ανοίξει την “πίσω πόρτα” στο ρωσικό φυσικό αέριο και να υπονομεύσει αυτή την κοινή προσπάθεια», τόνισε χαρακτηριστικά.

Καταλήγοντας, ο κ. Παπασταύρου υπογράμμισε ότι η Ελλάδα θα συνεχίσει να λειτουργεί με συνέπεια και στρατηγική πειθαρχία. «Η Ελλάδα θα συνεχίσει να ενεργεί με συνέπεια, στρατηγική πειθαρχία και σαφή αίσθηση σκοπού, συμβάλλοντας ενεργά σε μια Ευρώπη ασφαλή, ανταγωνιστική και ενεργειακά ανθεκτική».

Η επίσκεψη του Έλληνα υπουργού στην Ουάσιγκτον πραγματοποιείται σε συνέχεια των ενεργειακών συμφωνιών που υπεγράφησαν στο πλαίσιο της Διατλαντικής Διάσκεψης για την Ενέργεια (P-TEC), με στόχο την περαιτέρω εμβάθυνση της συνεργασίας ΗΠΑ και Ευρωπαϊκής Ένωσης στον τομέα του LNG και την ενίσχυση των υποδομών ενεργειακής ασφάλειας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Σήμερα Τρίτη, ο κ. Παπασταύρου θα συμμετάσχει στη «Διατλαντική Σύνοδο για την Ασφάλεια Φυσικού Αερίου και τον Κάθετο Διάδρομο», όπου θα βρεθούν στο επίκεντρο η ασφάλεια εφοδιασμού και ο συντονισμός των ενεργειακών δικτύων της περιοχής.

«Η δύναμη της Ευρώπης δεν ήταν η τελειότητα, ήταν η επιμονή. Δεν ήταν η ομοιομορφία, αλλά η συνεργασία. Για να μεταφράσουμε τις αξίες μας σε αποτελέσματα, η απάντηση δεν μπορεί να είναι απλά ρητορική, αλλά πλήρως λειτουργική» σημειώνει στην ανάρτησή του ο Κυριάκος Πιερρακάκης.

Στο σύντομο βίντεο που συνοδεύει την ανάρτηση, ο κ.Πιερρακάκης εστιάζει στην ανάγκη γρήγορων και αποτελεσματικών κινήσεων και αποφάσεων, επισημαίνοντας μεταξύ άλλων τα ακόλουθα:

– Η δύναμη της Ευρώπης δεν ήταν ποτέ η τελειότητα, ήταν η επιμονή. Δεν ήταν η ομοιομορφία, αλλά η συνεργασία.

– Το δίδαγμα δεν είναι να αποσυρθούμε από τις παγκόσμιες αγορές. Το δίδαγμα είναι να συμμετέχουμε με πειθαρχία, να διαφοροποιηθούμε, να επενδύσουμε, να διασυνδεόμαστε, γιατί ο κόσμος που έρχεται δεν θα μας κρίνει από τις διακηρύξεις μας, αλλά από τις επιδόσεις μας.

– Η αξιοπιστία δεν χτίζεται μόνο με βάση τη λιτότητα, αλλά με την δημιουργία καλύτερων, πιο σταθερών θεσμών σύγχρονων συστημάτων. Και αυτός είναι ο λόγος που το ψηφιακό κράτος έχει σημασία.

– Ο κόσμος που έρχεται δεν θα μας κρίνει από τις διακηρύξεις, θα μας κρίνει από τα αποτελέσματα.