Οι χώρες αυτές είναι οι Δανία, Νορβηγία, Σουηδία, Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία, Ολλανδία και Φινλανδία, οι οποίες συμμετέχουν σε στρατιωτικές ασκήσεις στη Γροιλανδία και είναι μερικές μόνο από αυτές που είναι αντίθετες στις ορέξεις Τραμπ για προσάρτηση του αυτόνομου εδάφους που ανήκει στην Δανία.

«Η ΕΕ εκφράζει την πλήρη αλληλεγγύη της με τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας, οι δασμοί θα υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις και θα έθεταν τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης καθοδικής πορείας», τονίζει στο μήνυμά της στο Χ η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, 

Η Φον ντερ Λάιεν στο μήνυμά της αναφέρθηκε στην άσκηση που λαμβάνει χώρα στη Δανία, τονίζοντας ότι «η εδαφική ακεραιότητα και η κυριαρχία αποτελούν θεμελιώδεις αρχές του διεθνούς δικαίου.

Είναι απαραίτητα για την Ευρώπη και για τη διεθνή κοινότητα στο σύνολό της. Έχουμε επανειλημμένα υπογραμμίσει το κοινό μας διατλαντικό ενδιαφέρον για ειρήνη και ασφάλεια στην Αρκτική, μεταξύ άλλων μέσω του ΝΑΤΟ.

Η προ-συντονισμένη άσκηση της Δανίας, που διεξάγεται με συμμάχους, ανταποκρίνεται στην ανάγκη ενίσχυσης της ασφάλειας στην Αρκτική και δεν αποτελεί απειλή για κανέναν».

Territorial integrity and sovereignty are fundamental principles of international law.

They are essential for Europe and for the international community as a whole.

We have consistently underlined our shared transatlantic interest in peace and security in the Arctic, including…

— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) January 17, 2026

Όπως επισημαίνει η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, «η ΕΕ εκφράζει την πλήρη αλληλεγγύη της με τη Δανία και τον λαό της Γροιλανδίας. Ο διάλογος παραμένει απαραίτητος και έχουμε δεσμευτεί να βασιστούμε στη διαδικασία που ξεκίνησε ήδη την περασμένη εβδομάδα μεταξύ του Βασιλείου της Δανίας και των ΗΠΑ. Οι δασμοί θα υπονόμευαν τις διατλαντικές σχέσεις και θα έθεταν τον κίνδυνο μιας επικίνδυνης καθοδικής πορείας.

Η Ευρώπη θα παραμείνει ενωμένη, συντονισμένη και δεσμευμένη στην υπεράσπιση της κυριαρχίας της».

Η Δανία δηλώνει «έκπληκτη»

Ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας Λαρς Λόκε Ράσμουσεν δήλωσε σήμερα ότι “εξεπλάγη” από την απειλή του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να αυξήσει τους δασμούς σε βάρος οκτώ ευρωπαϊκών χωρών εάν η Γροιλανδία δεν “πουληθεί εξ ολοκλήρου” στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Ο Τραμπ κατηγόρησε τη Δανία, τη Νορβηγία, τη Σουηδία, τη Γαλλία, τη Γερμανία, τη Βρετανία, την Ολλανδία και τη Φινλανδία, οι οποίες έχουν στείλει στρατιωτικούς στη Γροιλανδία για αναγνωριστική αποστολή, ότι παίζουν ένα “πολύ επικίνδυνο παιχνίδι”.

“Ο στόχος της ενίσχυσης της στρατιωτικής παρουσίας στη Γροιλανδία, στον οποίο αναφέρεται ο πρόεδρος, είναι ακριβώς η αύξηση της ασφάλειας στην Αρκτική”, απάντησε ο Ράσμουσεν σε μήνυμα που έστειλε στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Ο επικεφαλής της διπλωματίας της Δανίας και η Γροιλανδή ομόλογός του Βίβιαν Μότσφελντ συναντήθηκαν την Τετάρτη με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς και τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο για το θέμα της Γροιλανδίας.

«Κοινή απάντηση» ετοιμάζει ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα

Μήνυμα ότι «η Ευρώπη θα παραμείνει απολύτως σταθερή στην υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου» έστειλε προς την Ουάσινγκτον ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα, μετά τις απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή νέων δασμών σε χώρες της ΕΕ, ακόμη και με αναφορές στην πώληση της Γροιλανδίας.
 
Ο Αντόνιο Κόστα ανακοίνωσε ότι προχωρά στον συντονισμό κοινής απάντησης των κρατών-μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις απειλές αυτές, χωρίς ωστόσο να κατονομάσει τον Αμερικανό πρόεδρο. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα είναι πάντα απολύτως σταθερή στην υπεράσπιση του διεθνούς δικαίου, παντού και, φυσικά, ξεκινώντας από το έδαφος των κρατών-μελών της.

Αυτή τη στιγμή συντονίζω μια κοινή απάντηση από τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το συγκεκριμένο ζήτημα», δήλωσε από την Ασουνσιόν της Παραγουάης, λίγο μετά την υπογραφή της εμπορικής συμφωνίας ΕΕ-Mercosur.

Ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου υπογράμμισε ότι η συμφωνία αυτή δεν αφορά μόνο τη δημιουργία της μεγαλύτερης οικονομικής ζώνης στον κόσμο, αλλά και την αποστολή ενός σαφούς πολιτικού μηνύματος. «Σήμερα, αυτό που χρειάζεται ο κόσμος δεν είναι η σύγκρουση, αλλά η ειρήνη· όχι η αντιπαράθεση μεταξύ χωρών, αλλά η συνεργασία. Είναι θεμελιώδες να υπερασπιζόμαστε το διεθνές δίκαιο όπου κι αν αυτό παραβιάζεται», ανέφερε.
 
Όπως σημείωσε, «αν η Ρωσία εισβάλει στην Ουκρανία, οφείλουμε να υπερασπιστούμε την εδαφική ακεραιότητα και την κυριαρχία της. Αν παραβιάζονται τα ανθρώπινα δικαιώματα στη Βενεζουέλα, πρέπει να υψώσουμε τη φωνή μας για την προάσπισή τους. Αν θέλουμε ευημερία, πρέπει να ανοίγουμε τις αγορές, όχι να τις κλείνουμε· να δημιουργούμε ζώνες οικονομικής ολοκλήρωσης και όχι να αυξάνουμε τους δασμούς».

Μακρόν: Απαράδεκτοι οι δασμοί Τραμπ

Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν χαρακτήρισε «απαράδεκτες» τις δασμολογικές αυξήσεις των ΗΠΑ σε βάρος οκτώ ευρωπαϊκών κρατών δηλώνοντας ταυτόχρονα ότι η Γαλλία υποστηρίζει την αρχή της ανεξαρτησίας και της κυριαρχίας των Εθνών και ότι «κανένας εκφοβισμός και καμιά απειλή» δεν επηρεάζουν τη στάση της στην Ουκρανία, στη Γροιλανδία και στον υπόλοιπο κόσμο.

Ο Γάλλος πρόεδρος υπογράμμισε τον απόλυτο σεβασμό της Γαλλίας στην Χάρτα των Ηνωμένων Εθνών επισημαίνοντας ότι αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο το Παρίσι υποστήριξε και θα συνεχίσει να υποστηρίζει την Ουκρανία οικοδομώντας μία συμμαχία κρατών για την επίτευξη διαρκούς και σταθερής ειρήνης. «Με βάση αυτή την Αρχή αποφασίσαμε να συμμετάσχουμε στη στρατιωτική άσκηση που αποφάσισε η Δανία στη Γροιλανδία», θεωρώντας ότι η ασφάλεια στην Αρκτική αφορά την Ευρώπη.

Αναφερόμενος ειδικότερα στους δασμολογικές αυξήσεις, ο Γάλλος πρόεδρος τις χαρακτήρισε απαράδεκτες και εκτός τόπου, λέγοντας ότι οι Ευρωπαίοι θα απαντήσουν κατά τρόπο ενιαίο και συντονισμένο στην περίπτωση που αυτές οι δασμολογικές αυξήσεις εφαρμοστούν.

«Θα υπερασπιστούμε την ευρωπαϊκή κυριαρχία» δήλωσε ο Γάλλος πρόεδρος, σημειώνοντας ότι με αυτό το πνεύμα θα συνεννοηθεί με τους εταίρους της Γαλλίας στην Ευρώπη.

Κίρ Στάρμερ: “εντελώς λάθος”

Ο Βρετανός πρωθυπουργός Κιρ Στάρμερ χαρακτήρισε σήμερα “εντελώς λάθος” τις απειλές του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ να επιβάλει νέους δασμούς στους Ευρωπαίους συμμάχους του που αντιτίθενται στη βούλησή του να αποκτήσει τη Γροιλανδία.

“Η επιβολή των δασμών σε συμμάχους στο όνομα της συλλογικής ασφάλειας των συμμάχων στους κόλπους του ΝΑΤΟ είναι εντελώς λανθασμένη. Ασφαλώς, θα συζητήσουμε το θέμα αυτό απευθείας με την αμερικανική κυβέρνηση”, δήλωσε ο Στάρμερ σε ανακοίνωσή του.

“Έχουμε καταστήσει σαφές επίσης ότι η ασφάλεια της Αρκτικής έχει σημασία για το σύνολο του ΝΑΤΟ και οι σύμμαχοι πρέπει όλοι μαζί να κάνουν περισσότερα για να αντιμετωπίσουν τη ρωσική απειλή σε διάφορα μέρη της Αρκτικής“, συνέχισε.

Επανέλαβε την άποψη της Βρετανίας ότι εναπόκειται στη Δανία και τη Γροιλανδία να αποφασίσουν το μέλλον της Γροιλανδίας.

Επιφυλακτικό το Βερολίνο

Με επιφύλαξη αντέδρασε η γερμανική κυβέρνηση στις ανακοινώσεις του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ για την επιβολή επιπλέον δασμών στις ευρωπαϊκές χώρες που έστειλαν στρατιώτες στην Γροιλανδία, μεταξύ των οποίων και η Γερμανία. Οι αποφάσεις θα ληφθούν από κοινού με τους Ευρωπαίους εταίρους, δήλωσε ο κυβερνητικός εκπρόσωπος.

«Η γερμανική κυβέρνηση έλαβε γνώση των δηλώσεων του προέδρου των ΗΠΑ. Βρίσκεται σε στενό συντονισμό με τους Ευρωπαίους εταίρους της. Μαζί, εν ευθέτω χρόνω, θα αποφασίσουμε για τις ενδεδειγμένες αντιδράσεις», δήλωσε πριν από λίγο ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Στέφαν Κορνέλιους, με ανάρτησή του στο «Χ».

Από την πλευρά των Πρασίνων, η επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας Καταρίνα Ντρέγκε ζήτησε η Ευρώπη να μην υποχωρήσει και να δοθεί «σαφής απάντηση στον Ντόναλντ Τραμπ, ότι η ΕΕ θα απαντήσει στις απειλές για δασμούς με δικούς της δασμούς», ενώ επέκρινε τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς, τονίζοντας ότι «η πολιτική υποχωρήσεων και κατευνασμού έναντι των ΗΠΑ απέτυχε».

Ως απόδειξη της αδυναμίας της Ευρώπης περιέγραψε τις δηλώσεις του Ντόναλντ Τραμπ ο πρόεδρος του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών (DIW) Μαρσέλ Φράτσερ και τόνισε ότι «είναι καιρός η ΕΕ – και ιδιαίτερα η γερμανική κυβέρνηση – να ενισχύσει την παγκόσμια συνεργασία με την Κίνα και άλλους, προκειμένου να αντισταθεί στον Τραμπ».

Οι απειλές του για τιμωρητικούς δασμούς προκειμένου να προσαρτήσει την Γροιλανδία «καταδεικνύουν την αδυναμία και την έλλειψη ικανότητας δράσης της Ευρώπης και υπογραμμίζουν επίσης την αποτυχία της ΕΕ να αντιμετωπίσει τον Τραμπ στην εμπορική σύγκρουση».

«Η ΕΕ είναι έτοιμη να συμβάλει στην επιτυχία του ειρηνευτικού σχεδίου για τη Γάζα», «με όλα τα εργαλεία που έχουμε στη διάθεσή μας. Συγκεκριμένα, παρέχοντας υποστήριξη στη διακυβέρνηση και τη μεταρρύθμιση της Παλαιστινιακής Αρχής», πρόσθεσε η πρόεδρος της Επιτροπής, επισημαίνοντας την κινητοποίηση ευρωπαϊκών κονδυλίων για την ανοικοδόμηση της περιοχής.

«Η απελευθέρωση των ομήρων αποτελεί μια σημαντική διπλωματική επιτυχία και ένα κρίσιμο βήμα προς την ειρήνη. Ο Πρόεδρος Τραμπ κατέστησε δυνατή αυτή την πρόοδο», δήλωσε από την πλευρά της, η Ύπατη Εκπρόσωπος της ΕΕ Κάγια Κάλας μέσω του «X».

Η Κάγια Κάλας δήλωσε επίσης ότι μεθαύριο, Τετάρτη, η ΕΕ θα ξεκινήσει και πάλι την αποστολή παρακολούθησης στο συνοριακό πέρασμα Ράφα, μεταξύ Γάζας και Αιγύπτου, επισημαίνοντας ότι «η διασφάλιση της ειρήνης στη Γάζα θα είναι εξαιρετικά περίπλοκη». Πρόσθεσε ότι «το ειρηνευτικό σχέδιο απαιτεί σημαντική διεθνή υποστήριξη για να επιτύχει» και ότι η Ευρώπη θέλει να συμβάλει πλήρως σε αυτό.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εκπροσωπείται από τον Πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα στη Σύνοδο Κορυφής του Σαρμ ελ-Σέιχ, όπου θα υπογραφεί το ειρηνευτικό σχέδιο για τη Γάζα.

Η ΕΕ υποστηρίζει εδώ και καιρό την εφαρμογή μιας λύσης δύο κρατών, για την Παλαιστίνη και το Ισραήλ, ως τον μόνο δυνατό τρόπο για να επιτευχθεί μακροπρόθεσμα η ειρήνη στη Μέση Ανατολή. Η ΕΕ είναι ο κύριος δωρητής των Παλαιστινίων, έχοντας ήδη παράσχει πάνω από 550 εκατομμύρια ευρώ από τις 7 Οκτωβρίου 2023 και σήμερα προτίθεται να συμβάλει στην ανοικοδόμηση της Γάζας.

«Οι πολιτικές που εφαρμόζονται από ορισμένους ευρωπαϊκούς θεσμούς και χώρες» κατά την διάρκεια του πολέμου στην Γάζα «έχουν κλονίσει την πίστη στις ευρωπαϊκές αξίες», γράφει ο πρόεδρος της Τουρκίας σε μήνυμά του που διαβιβάσθηκε στην Ευρωπαϊκή Ενωση με την ευκαιρία της Ημέρας της Ευρώπης.

«Οσο οι κρίσεις, οι συγκρούσεις και οι πόλεμοι που αγγίζουν την Ευρώπη και την κοινή μας γεωγραφία θα παραμένουν ανεπίλυτοι, η αμφισβήτηση των αξιών αυτών δεν θα σταματήσει να εντείνεται», προειδοποιεί ο Ταγίπ Ερντογάν.

«Πολλά προβλήματα όπως οι πόλεμοι, οι συγκρούσεις, οι τρομοκρατικές ενέργειες, η παράτυπη μετανάστευση και η κλιματική αλλαγή (…) απειλούν την τάξη στην ευρωπαϊκή ήπειρο», γράφει ο πρόεδρος της Τουρκίας.

Καταγγέλλοντας «την άνοδο της ισλαμοφοβίας, της ξενοφοβίας και του ρατσισμού στην ήπειρο που αποτελούν μία από τις μεγαλύτερες πηγές ανησυχίας για τους πολίτες και τους μετανάστες που ζουν στην Ευρώπη», επιμένει για «την διακριτική μεταχείριση και τα εγκλήματα μίσους κατά της τουρκικής κοινότητας της Ευρώπης που έχουν γίνει συστηματικά».

Ο Ερντογάν λέει ότι ήρθε ο καιρός για «να αναπτύξουν την συνεργασία τους σε όλους τους τομείς και στον τομέα των ενταξιακών διαπραγματεύσεων».

Η Τουρκία είναι επισήμως υποψήφια χώρα από το 1999 , αλλά οι ενταξιακές διαπραγματεύσεις έχουν παγώσει από το 2018.

Και ο τούρκος πρόεδρος καταλήγει με μία ακόμη προειδοποίηση: «απέναντι στις πολιτικές του αποκλεισμού προς την χώρα μας (…), η Τουρκία δεν θα απόσχει από την χρήση και την ανάπτυξη των ευκαιριών της και των στρατηγικών της ικανοτήτων».

   Ευρωπαϊκή Ένωση

   Από 1/01/2023 έως 31/12/2023 δηλώθηκαν 2.361 επιβεβαιωμένα κρούσματα ιλαράς από 23 χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

   Η πλειονότητα των κρουσμάτων παρατηρείται στη Ρουμανία (1.755), στην Αυστρία (186), στην Γαλλία (118), στην Γερμανία (82), στο Βέλγιο (69), στην Πολωνία (37), στην Ιταλία (44), στην Ισπανία (13) και στην Σουηδία (11). Οι υπόλοιπες χώρες έχουν δηλώσει στο αντίστοιχο χρονικό διάστημα λιγότερα από 10 επιβεβαιωμένα κρούσματα.

   Από 5-6/02/2024 δηλώθηκαν 1.861 νέα ύποπτα ή επιβεβαιωμένα κρούσματα ιλαράς από εννέα χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, από τα οποία τα 1.737 στην Ρουμανία. Τα υπόλοιπα 124 επιβεβαιωμένα κρούσματα δηλώθηκαν από την Αυστρία (27), την Εσθονία (1), την Γερμανία (18), την Ελλάδα (3), την Ουγγαρία (6), την Ισλανδία (1), την Ιρλανδία (1), την Ιταλία (27), και την Πορτογαλία (6).

   Το 2024 έχουν δηλωθεί 4 θάνατοι σχετιζόμενοι με ιλαρά στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

   Σε ό,τι αφορά τις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ιδιαίτερη προσοχή συνιστάται στους ταξιδιώτες στην Ρουμανία.

   Έξαρση ιλαράς σε χώρες εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης

   Από 1-24/01/2024 δηλώθηκαν δύο επιβεβαιωμένα κρούσματα ιλαράς από την Ελβετία. Επιπλέον, από τα ΜΜΕ ανακοινώθηκε συρροή έξι επιβεβαιωμένων κρουσμάτων σε διεθνές εκπαιδευτικό ίδρυμα.

   Από 1/01 – 31/12/ 2023 από το Ηνωμένο Βασίλειο δηλώθηκαν 368 επιβεβαιωμένα κρούσματα ιλαράς.

   Από 1/01- 31/12 2023 δηλώθηκαν μέσω του περιφερειακού γραφείου του ΠΟΥ Ευρώπης- WHO/EURO, 40.299 κρούσματα σε χώρες εκτός ΕΕ και κυρίως στο Καζακστάν (13.662), τη Ρωσία (10.954), το Κιργιστάν (5.486), την Τουρκία (4.559), το Αζερμπαϊτζάν (3.316), το Ουζμπεκιστάν (1.026), και την Αρμενία (518).

   Στο πλαίσιο της εγρήγορσης του υπουργείου Υγείας και του ΕΟΔΥ, με στόχο την αντιμετώπιση ενδεχόμενης αύξησης κρουσμάτων ιλαράς στον ελληνικό πληθυσμό, οι ταξιδιώτες, παιδιά και ενήλικες, σε χώρες με έξαρση κρουσμάτων συστήνεται να επιβεβαιώνουν τον πλήρη εμβολιασμό τους με δύο δόσεις του μικτού εμβολίου ιλαράς-ερυθράς-παρωτίτιδας (εμβόλιο MMR) πριν το ταξίδι.

   Σύμφωνα με το Εθνικό Πρόγραμμα Εμβολιασμών, παιδιά, έφηβοι και ενήλικες που έχουν γεννηθεί μετά το 1970 και δεν έχουν ιστορικό νόσου πρέπει να είναι εμβολιασμένοι με 2 δόσεις εμβολίου για την ιλαρά.

   Επισημαίνεται ότι οι ταξιδιώτες, παιδιά και ενήλικες, στο εξωτερικό, σκόπιμο είναι να ελέγχουν και να επικαιροποιούν τον βασικό εμβολιασμό τους για όλα τα απαιτούμενα εμβόλια, σύμφωνα με τις οδηγίες του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμού.

Οι ευρωπαϊκές τιμές αερίου ανήλθαν σε επίπεδα ρεκόρ τον Οκτώβριο εν μέσω περιορισμένης προσφοράς και υψηλής ζήτησης από οικονομίες από όλο τον κόσμο που ανέκαμπταν από την πανδημία της COVID-19. Οι τιμές υποχώρησαν από αυτά τα υψηλά επίπεδα αλλά τις τελευταίες εβδομάδες κινούνται και πάλι ανοδικά εν μέσω των χαμηλών θερμοκρασιών του χειμώνα και των χαμηλότερων των αναμενόμενων εισαγωγών από τη Ρωσία.

Οι αυξανόμενες τιμές ενέργειας είχαν ως αποτέλεσμα οι κυβερνήσεις να πασχίζουν να βρουν επιδοτήσεις και φοροελαφρύνσεις για να προστατεύσουν τους καταναλωτές από τους υψηλούς λογαριασμούς, και οδήγησαν σε αιτήματα από ορισμένες χώρες για ένα ευρωπαϊκό σύστημα κοινής προμήθειας αερίου.

Η πρόταση για επικαιροποίηση των κανόνων της ευρωπαϊκής αγοράς αερίου, που η Κομισιόν αναμένεται να δημοσιοποιήσει την Τετάρτη, θα δημιουργεί ένα τέτοιο σύστημα.

«Οι προτάσεις θα περιλαμβάνουν τη θέσπιση ενός πλαισίου για την κοινή προμήθεια στρατηγικών αποθεμάτων αερίου από οντότητες εντός ρυθμιστικού πλαισίου, σε εθελοντική βάση», ανέφερε η Κομισιόν σε έγγραφο που κυκλοφόρησε στις χώρες ενόψει της συνόδου κορυφής των ηγετών της ΕΕ την Πέμπτη, την οποία είδε το Reuters.

Το σύστημα «θα συνεισφέρει σε μέτρα, συντονισμένα σε επίπεδο ΕΕ, στην περίπτωση πανευρωπαϊκής έκτακτης ανάγκης», ανέφερε.

Στο έγγραφο δεν επιβεβαιώνεται με ποιον τρόπο το σύστημα της κοινής προμήθειας θα λειτουργεί στην πράξη, αλλά αναφέρεται ότι εντάσσεται στις προσπάθειες των Βρυξελλών να ενισχύσουν τα ευρωπαϊκά συστήματα αποθήκευσης αερίου.

«Τα κράτη-μέλη, μέσω κοινής συνεργασίας σε περιφερειακό επίπεδο, αναμένεται να έχουν τη δυνατότητα να στηριχθούν σε αποθέματα σε άλλες χώρες στην περίπτωση ανάγκης», αναφέρεται στο έγγραφο.

Οι χαμηλότεροι από τους αναμενόμενους όγκους από τη Ρωσία έχουν οδηγήσει κάποιες χώρες της ΕΕ και ορισμένους βουλευτές να ζητήσουν τη διενέργεια έρευνας για το εάν η Gazprom έχει παρακρατήσει ποσότητες για να οδηγήσει ανοδικά τις τιμές αερίου τους τελευταίους μήνες.

Η εταιρία ανέφερε ότι τήρησε όλες τις συμβατικές της υποχρεώσεις για τις προμήθειες, ενώ οι μεγάλοι πελάτες της έχουν πει ότι δεν έχουν ζητήσει πρόσθετες ποσότητες.

Στο Δικαστήριο προσέφυγε τούρκος εκπαιδευτικός ο οποίος είχε αναρτήσει τον Απρίλιο 2015 μηνύματα ευνοϊκά για τον Φετουλάχ Γκιουλέν, ο οποίος, μαζί με το κίνημά του, έχει χρησιμοποιηθεί ως στόχος από την κυβέρνηση του Ταγίπ Ερντογάν στις διώξεις που ακολούθησαν το αποτυχημένο πραξικόπημα.

Αυτές οι αναρτήσεις «δεν αποτελούν προτροπή στην βία και δεν αποτελούν υποκίνηση σε εξέγερση», αναφέρεται στην ανακοίνωση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου.

Ο εκπαιδευτικός είχε καταδικασθεί σε φυλάκιση επτά μηνών από τουρκικό δικαστήριο για «εγκωμιασμό του εγκλήματος και του εγκληματία» τον Νοέμβριο του 2016, λίγους μήνες μετά την απόπειρα πραξικοπήματος της 15ης Ιουλίου 2016. Η τουρκική εξουσία έχει χρίσει τον Φετουλάχ Γκιουλέν εγκέφαλο του αποτυχημένου πραξικοπήματος.

Το τουρκικό δικαστήριο είχε χρησιμοποιήσει την απόπειρα του πραξικοπήματος για να αποφανθεί ότι τα μηνύματα του εκπαιδευτικού συνιστούσαν «σαφή και άμεση κίνδυνο για την δημόσια τάξη».

Στην απόφασή του το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου έκρινε αντίθετα ότι τα μηνύματα του τούρκου εκπαιδευτικού «συνιστούν ειρηνικές παρεμβάσεις στον δημόσιο διάλογο και δεν περιείχαν καμία προτροπή σε εξέγερση», κατά συνέπεια δεν μπορούν «να δημιουργήσουν άμεσο και πραγματικό κίνδυνο για την δημόσια τάξη, όπως μία απόπειρα πραξικοπήματος, περισσότερο από έναν χρόνο μετά».

Οι δικαστές του Δικαστηρίου τονίζουν ότι η τουρκική δικαιοσύνη είχε καταδικάσει τον εκπαιδευτικό βασιζόμενη σε μία «αντίστροφη επιχειρηματολογία» που συνιστά «υπερβολικά ευρεία και απρόβλεπτη ερμηνεία» του νόμου.

Η Τουρκία καταδικάσθηκε λοιπόν για παραβίαση της ελευθερίας έκφρασης, αλλά χωρίς οικονομική κύρωση, καθώς η προσφυγή του εκπαιδευτικού δεν περιλάμβανε τέτοιο αίτημα, όπως προβλέπουν οι κανόνες του Δικαστηρίου.

Η Αγκυρα έχει επανειλημμένως καταδικασθεί τα τελευταία χρόνια από το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου για παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, που διαπράχθηκαν στο πλαίσιο του πογκρόμ που ακολούθησε την απόπειρα του πραξικοπήματος.

«Η καινοτομία βρίσκεται στο επίκεντρο της παγκόσμιας στρατηγικής μας, γιατί θα αναδιαρθρώσει το διεθνές περιβάλλον ασφάλειας», σημείωσε ο κ. Μπορέλ επισημαίνοντας ότι η Στρατηγική Πυξίδα «αναγνωρίζει ότι οι απειλές και οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε είναι πολύπλευρες και αλληλένδετες».

Παράλληλα, ο Ύπατος Εκπρόσωπος ανέφερε ότι οι μεγάλες δυνάμεις σε όλο τον κόσμο αναπτύσσουν γρήγορα αναδυόμενες τεχνολογίες για στρατιωτικούς σκοπούς κάνοντας λόγο για τις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Ρωσία.

Ο κ. Μπορέλ αναφέρθηκε επιπροσθέτως, στα τελευταία στοιχεία του Ευρωπαϊκού Οργανισμού ‘Αμυνας σύμφωνα με τα οποία το 2020, τα κράτη μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης δαπάνησαν, κατά προσέγγιση, 2,5 δισεκατομμύρια ευρώ για έρευνα και τεχνολογία που ισοδυναμεί «μόνο στο 1,2% των συνολικών αμυντικών δαπανών».

«Είναι πολύ σημαντικό να το δούμε αυτό: για την καινοτομία δαπανήσαμε λίγο περισσότερο από το 1% των συνολικών αμυντικών μας δαπανών, με τάση περαιτέρω μείωσης τα επόμενα δύο χρόνια – όταν η σχετική δέσμευση της Μόνιμης Διαρθρωμένης Συνεργασίας (PESCO) θέτει τον πήχη στο 2%. Έχουμε τη δέσμευση να φτάσουμε σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο και είμαστε στα μισά και δεν ανεβαίνουμε, αλλά κατεβαίνουμε» υπογράμμισε.

Το υπουργείο ‘Αμυνας των Ηνωμένων Πολιτειών, προσέθεσε ο Ζοζέπ Μπορέλ, «επενδύει τουλάχιστον 14 δισεκατομμύρια δολάρια κάθε χρόνο στην έρευνα και την καινοτομία – 7 φορές περισσότερο -, που σημαίνει περίπου το 2% του συνολικού αμυντικού προϋπολογισμού των Ηνωμένων Πολιτειών, συμπεριλαμβανομένων 3,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων για την Υπηρεσία Προηγμένων Ερευνητικών Προγραμμάτων ‘Αμυνας (DARPA)».

Ο Ζοζέπ Μπορέλ έκανε λόγο και για το Ισραήλ, το οποίο «δαπανά το 5% του ΑΕΠ του για έρευνα και ανάπτυξη στον πολιτικό και αμυντικό τομέα μαζί».

Τέλος, τόνισε ότι «η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της πρέπει να κάνουν πολύ περισσότερα για την αμυντική καινοτομία. Και πρέπει να το κάνουμε μαζί. Γιατί να το κάνει ο καθένας από την πλευρά του, τη μικρή του πλευρά – σε ορισμένες περιπτώσεις πολύ μικρές πλευρές – δεν πρόκειται να είναι κερδοφόρο για κανέναν».

Οι προτεινόμενοι νέοι κανόνες θα εγγυώνται ότι τα προϊόντα που αγοράζουν, χρησιμοποιούν και καταναλώνουν οι πολίτες της ΕΕ στην αγορά της ΕΕ δεν συμβάλλουν στην παγκόσμια αποψίλωση και υποβάθμιση των δασών.

Σύμφωνα με την Επιτροπή, ο κύριος μοχλός της αποψίλωσης και της υποβάθμισης των δασών είναι η επέκταση της γεωργικής γης, η οποία συνδέεται με την παραγωγή αγαθών που εισάγει η ΕΕ, όπως σόγια, βοδινό κρέας, φοινικέλαιο, ξύλο, κακάο και καφές, καθώς και ορισμένα από τα παράγωγά τους προϊόντα (δέρμα, σοκολάτα και έπιπλα).

Βάσει του κανονισμού, οι εταιρείες εισαγωγής θα πρέπει να συλλέγουν ακριβή δεδομένα από τον τόπο παραγωγής, για να διασφαλίσουν ότι οι πρώτες ύλες που διακινούνται στην Ευρώπη δεν προέρχονται από εκτάσεις που αποψιλώθηκαν μετά τον Δεκέμβριο του 2020 και δεν παραβιάζουν τους κανόνες της χώρας παραγωγής. Η Επιτροπή θα χρησιμοποιήσει ένα σύστημα συγκριτικής αξιολόγησης για τις χώρες και το επίπεδο κινδύνου υποβάθμισης των δασών που οφείλεται στα βασικά προϊόντα που εμπίπτουν στο πεδίο εφαρμογής του κανονισμού.

Σύμφωνα με τον Επίτροπο Περιβάλλοντος, Βιρτζίνιους Σινκεβίσιους, η αποψίλωση των δασών αντιπροσωπεύει το 11% των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου και οι νέοι κανόνες αναμένεται να οδηγήσουν στη μείωση περίπου 32 εκατομμυρίων μετρικών τόνων εκπομπών στην ατμόσφαιρα, ετησίως.

Από το 1990 ως το 2020, έχουν καταστραφεί 420 εκατομμύρια εκτάρια δάσους – μια έκταση μεγαλύτερη από την ΕΕ, τονίζει η Επιτροπή.

Μετά από οκτώ ώρες διαπραγματεύσεων, οι ηγέτες των κρατών που συμμετείχαν στη Σύνοδο Κορυφής συμφώνησαν στα συμπεράσματά τους για την ενεργειακή κρίση. Οι αποφάσεις που ελήφθησαν, αφορούν κυρίως τις χώρες που πλήττονται περισσότερο από την ενεργειακή κρίση, ώστε να μετριαστούν οι οικονομικές συνέπειες.

Η τελική έκδοση του κειμένου καλεί την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να εξετάσει πώς λειτουργούν οι αγορές αερίου και ηλεκτρικής ενέργειας και να εξετάσει τυχόν κερδοσκοπική δραστηριότητα στο Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών της ΕΕ, όπου οι εταιρείες αποκτούν άδειες για την αντιστάθμιση των εκπομπών αερίων θερμοκηπίου, με τη βοήθεια των Ευρωπαϊκών Κινητών Αξιών και της Αρχής Αγορών.

Το κείμενο καλεί την Επιτροπή και το Συμβούλιο να «εξετάσουν γρήγορα» μεσοπρόθεσμα και μακροπρόθεσμα μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης και την Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων να εξετάσει πώς μπορεί να επιταχύνει τις επενδύσεις στην πράσινη μετάβαση.

Το θέμα πρόκειται να συζητηθεί στη συνέχεια στην έκτακτη συνεδρίαση των υπουργών Ενέργειας την Τρίτη.

Η πλειοψηφία των 27 θέλει να συμπεριληφθούν το φυσικό αέριο και η πυρηνική ενέργεια στις «πράσινες» επενδύσεις

Σύμφωνα με συγκλίνουσες πηγές, η πλειοψηφία των 27 χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης τάχθηκε υπέρ της αναγνώρισης του ρόλου του φυσικού αερίου και της πυρηνικής ενέργειας στον αγώνα εναντίον της κλιματικής αλλαγής, κάτι το οποίο θα διευκόλυνε τη χρηματοδότησή τους.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να προτείνει πριν από το τέλος της χρονιάς κατάλογο με μορφές ενέργειας οι οποίες θα θεωρούνται ενάρετες τόσο για το κλίμα όσο και για το περιβάλλον (τη λεγόμενη «πράσινη ταξινομία»). Η κατάταξη αυτή θα ανοίξει τον δρόμο για τη λεγόμενη πράσινη χρηματοδότηση και θα δώσει ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στα συστήματα διανομής.

Το ζήτημα διχάζει τους 27. Όμως στη σύνοδο των αρχηγών κρατών και κυβερνήσεων χθες Πέμπτη στις Βρυξέλλες «πολύ μεγάλη πλειοψηφία των κρατών μελών» τάχθηκε υπέρ της ιδέας να συμπεριληφθούν τόσο το φυσικό αέριο όσο και η πυρηνική ενέργεια στον κατάλογο των βιώσιμων επενδύσεων, δήλωσε ευρωπαίος διπλωμάτης στο Γαλλικό Πρακτορείο. Άλλοι δύο επιβεβαίωσαν πως διαμορφώθηκε «πλειοψηφία» χωρών που διάκεινται ευνοϊκά έναντι της πρότασης αυτής.

Η κρίση με τις τιμές του φυσικού αερίου μοιάζει να δίνει ώθηση στην πυρηνική ενέργεια. Παρ’ όλ’ αυτά, η λεγόμενη πράσινη ταξινομία δεν θα αναφερθεί στα συμπεράσματα του ευρωπαϊκού συμβουλίου, ελλείψει πλήρους συναίνεσης.

Στα μέσα Οκτωβρίου δέκα κράτη μέλη της ΕΕ, ανάμεσά τους η Γαλλία, τάχθηκαν υπέρ της πυρηνικής ενέργειας, με το σκεπτικό ότι δεν εκπέμπει CO2 και χαρακτηρίζεται μέρος της λύσης για την αποτροπή της κλιματικής αλλαγής και της υπερθέρμανσης του πλανήτη, ενώ μπορεί να συμβάλλει στην ευρωπαϊκή ενεργειακή ανεξαρτησία.

Το κείμενο αυτό προσυπέγραψαν η Ρουμανία, η Τσεχία, η Φινλανδία, η Σλοβακία, η Κροατία, η Σλοβενία, η Βουλγαρία, η Πολωνία και η Ουγγαρία. Η Ολλανδία συντάχθηκε πρόσφατα με τη θέση αυτή.

Άλλες χώρες, όπως η Γερμανία, η Αυστρία και το Λουξεμβούργο εναντιώνονται σθεναρά, όπως και πολλές ΜΚΟ, οι οποίες επισημαίνουν το πρόβλημα της αποθήκευσης για τεράστιο χρονικό διάστημα των ραδιενεργών αποβλήτων.

Οι ηλεκτροπαραγωγικοί σταθμοί που καίνε φυσικό αέριο εκπέμπουν CO2, αλλά λιγότερο από τον άνθρακα και, όπως και η πυρηνική ενέργεια, αποτελούν σταθερές και διαχειρίσιμες πηγές ενέργειας, που μπορεί να διαδραματίσουν απόλυτα αναγκαίο συμπληρωματικό ρόλο στις ανανεώσιμες πηγές (ηλιακή ενέργεια, αιολική ενέργεια) όταν ο ήλιος ή ο άνεμος απουσιάζουν.

Η «ταξινομία» αναμένεται να προταθεί προσεχώς από την Κομισιόν, που όμως δεν έχει ακόμη ορίσει σαφές χρονοδιάγραμμα. Η πρότασή της θα μπορούσε να απορριφθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή από την πλειοψηφία των κρατών μελών.

Στις αρχές του Οκτωβρίου, ο αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Βάλντις Ντομπρόβσκις υπερασπίστηκε την πυρηνική ενέργεια, κατά τη διάρκεια συμβουλίου των υπουργών Οικονομικών. «Είναι σημαντικό να αναγνωρίσουμε τον ρόλο της πυρηνικής ενέργειας ως μορφής με χαμηλές εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στην προσπάθειά μας» να μειωθούν οι εκπομπές CO2, επιχειρηματολόγησε ο Λετονός.

Σε έκθεσή της στα τέλη Μαρτίου, η επιστημονική υπηρεσία της Κομισιόν (JRC) σημείωνε πως «καμιά ανάλυση δεν έχει κομίσει επιστημονικές αποδείξεις ότι η πυρηνική ενέργεια βλάπτει την ανθρώπινη υγεία ή το περιβάλλον περισσότερο από άλλες μορφές ενέργειας» οι οποίες αναμένεται να ενταχθούν στη λεγόμενη πράσινη ταξινομία.

Το κείμενο επίσης δεσμεύει το Συμβούλιο να επανεξετάσει το ζήτημα των τιμών της ενέργειας στη σύνοδο κορυφής του ομίλου τον Δεκέμβριο.

Η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανέφερε στην εισαγωγική της ομιλία, τις θέσεις που εξέφρασε την Τετάρτη στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Σύμφωνα με διπλωμάτη στην αίθουσα, η φον ντερ Λάιεν επικεντρώθηκε σε μεγάλο μέρος της ομιλίας της στον ρόλο του φυσικού αερίου στον καθορισμό των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας και στην τεράστια εξάρτηση της ΕΕ από εισαγωγές από τη Ρωσία, τη Νορβηγία, το Κατάρ και την Αλγερία. «Οι χώρες της ΕΕ είναι ευάλωτες επειδή τα επίπεδα αποθήκευσης αερίου είναι στο 78% αντί για ένα πιο φυσιολογικό 90%», σημείωσε. Πρότεινε, δε, μια κοινή προσέγγιση για τα στρατηγικά αποθέματα φυσικού αερίου και τις εθελοντικές κοινές προμήθειες φυσικού αερίου ως πιθανά μέτρα για την καταπολέμηση του προβλήματος.

Η Φον ντε προειδοποίησε ότι ορισμένες πρακτικές που εφαρμόζνται σε χώρες θα μπορούσαν να υπονομεύσουν την προσπάθεια της Ένωσης να στραφεί προς τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, αλλά σημείωσε ότι ο Οργανισμός Συνεργασίας των Ρυθμιστικών Αρχών Ενέργειας (ACER) θα εξετάσει εάν η τιμή της ενέργειας θα πρέπει να συνεχίσει να συνδέεται με την το πιο ακριβό καύσιμο. Μια προκαταρκτική αξιολόγηση αναμένεται τον επόμενο μήνα, με συστάσεις σχετικά με την ανθεκτικότητα της αγοράς που θα δημοσιευθούν τον Απρίλιο του 2022.

Αναφερόμενος στο θέμα της Ενέργειας, ο νέος καγκελάριος της Αυστρίας, Αλεξάντερ Σάλενμπεργκ, δήλωσε ότι η πυρηνική ενέργεια δεν αποτελεί λύση για την Ευρώπη, καθώς πρόκειται δεν προσφέρει ασφάλεια και δεν λύνει το πρόβλημα.

Συζήτηση και για το εμπόριο και τους κανόνες που το διέπουν

Εκτός από την ενεργειακή κρίση, κατά την πρώτη ημέρα της Συνόδου Κορυφής, οι ηγέτες των κρατών-μελών συζήτησαν και για το εμπόριο.

Σύμφωνα με αξιωματούχο της ΕΕ, ειπώθηκε ότι το εμπόριο δεν πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο για την ευημερία αλλά και «για την προώθηση των βασικών αρχών μας και των κοινωνικών και περιβαλλοντικών αξιών μας».

Σύμφωνα με τον αξιωματούχο της ΕΕ, οι ηγέτες είπαν: «Χρειαζόμαστε διαφάνεια στη διαδικασία των διαπραγματεύσεων, από την εντολή έως την επικύρωση, για να εξασφαλίσουμε δημόσια και κοινοβουλευτική υποστήριξη».

Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο θα συνεχιστεί την Παρασκευή με τις συζητήσεις των θεμάτων που περιλαμβάνονται στην ατζέντα και συγκεκριμένα με τη διαχείριση της πανδημίας και τις στρατηγικές εμβολιασμού, το μεταναστευτικό, στο οποίο ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αναμένεται να θίξει το θέμα της τουρκικής προκλητικότητας απέναντι σε Ελλάδα και Κύπρο, του ψηφιακού μετασχηματισμού της Ευρώπης, και τις εξωτερικές σχέσεις της Ένωσης.