Το ελληνικό δημόσιο χρέος προβλέπεται να μειωθεί στο περίπου 137% του ΑΕΠ φέτος, από 145% το 2025, σύμφωνα με δύο ανώτερους αξιωματούχους. Αντίθετα, το ιταλικό χρέος εκτιμάται ότι θα αυξηθεί από 137,1% του ΑΕΠ το 2025 σε 138,6% το 2026, βάσει του νέου πολυετούς δημοσιονομικού σχεδίου της Ρώμης.

«Η Ελλάδα δεν θα είναι πλέον η πιο υπερχρεωμένη χώρα της Ευρωζώνης από φέτος», δήλωσε ένας εκ των δύο Ελλήνων αξιωματούχων στο Reuters.

Η νέα εκτίμηση για τον δείκτη χρέους της Ελλάδας θα περιληφθεί στο επικαιροποιημένο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό σχέδιο που θα κατατεθεί στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή έως το τέλος του μήνα.

Σύμφωνα με το σχέδιο προϋπολογισμού της Ιταλίας, το χρέος της χώρας θα παραμείνει σχεδόν σταθερό το 2027 (138,5%), πριν υποχωρήσει σταδιακά στο 137,9% το 2028 και στο 136,3% το 2029.

Από το 2020, το ελληνικό χρέος, το υψηλότερο στην Ευρωζώνη για σχεδόν δύο δεκαετίες, έχει μειωθεί κατά περισσότερες από 45 ποσοστιαίες μονάδες, φτάνοντας το 145% του ΑΕΠ πέρυσι, ενώ η Ιταλία το μείωσε κατά περίπου 17 μονάδες την ίδια περίοδο.

Η Ελλάδα, που ανακάμπτει από μια δεκαετή κρίση και τρία προγράμματα διάσωσης ύψους περίπου 280 δισ. ευρώ, σχεδιάζει να αποπληρώσει πρόωρα δάνεια περίπου 7 δισ. ευρώ από το πρώτο μνημόνιο εντός του έτους, σημειώνει το πρακτορείο Reuters.

Η συζήτηση επικεντρώθηκε σε θέματα απασχόλησης, κατάρτισης και κοινωνικής συνοχής και διαπιστώθηκε η ανάγκη για ενίσχυση των δεξιοτήτων αλλά και των επενδύσεων σε ανθρώπινους πόρους, προκειμένου η Ευρώπη να βελτιώσει την ανταγωνιστικότητα της οικονομίας της.

Μετά τη συνάντηση, ο κ. Πιερρακάκης δήλωσε:

«Με την αντιπρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής συζητήσαμε για καίρια ζητήματα που βρίσκονται στην κορυφή της ευρωπαϊκής οικονομικής ατζέντας, όπως οι δεξιότητες, η ποιότητα της απασχόλησης, η κοινωνική συνοχή, η ανθεκτικότητα, καθώς και η ετοιμότητα των οικονομιών και των κοινωνιών μας να προσαρμοστούν στις προκλήσεις των μεγάλων μεταβάσεων της εποχής μας.

Σε μία περίοδο ραγδαίων τεχνολογικών αλλαγών η ανταγωνιστικότητα της ευρωζώνης δεν μπορεί να στηριχθεί μόνο στο κεφάλαιο, την τεχνολογία ή τη δημοσιονομική σταθερότητα, αλλά απαιτεί και ισχυρές επενδύσεις στο ανθρώπινο κεφάλαιο. Στο πλαίσιο αυτό, η ενίσχυση των δεξιοτήτων, η καλύτερη σύνδεση της κατάρτισης με τις ανάγκες της αγοράς εργασίας και η προώθηση ποιοτικών θέσεων εργασίας, πολιτικές που βρίσκονται στο επίκεντρο του χαρτοφυλακίου της αντιπροέδρου, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για τη βιώσιμη ανάπτυξη και τη μακροχρόνια ανθεκτικότητα των ευρωπαϊκών οικονομικών».

Ενώ, η κ. Μινζάτου επεσήμανε τα εξής:

«Χαίρομαι που μου δόθηκε η ευκαιρία να ανταλλάξω απόψεις με τον υπουργό Οικονομικών και πρόεδρο του Eurogroup Κυριάκο Πιερρακάκη σχετικά με ορισμένες από τις σημαντικότερες προτεραιότητες για το μέλλον της Ευρώπης, από τις δεξιότητες και την ποιότητα των θέσεων εργασίας, έως την κοινωνική συνοχή και την οικονομική ανθεκτικότητα.

Συζητήσαμε επίσης το μελλοντικό Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τον σημαντικό ρόλο που θα διαδραματίσει ο κοινωνικός τομέας στον μελλοντικό ευρωπαϊκό προϋπολογισμό.

Η ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης θα εξαρτάται όλο και περισσότερο από την ικανότητά μας να εξοπλίζουμε τους εργαζομένους με τις κατάλληλες δεξιότητες και να ενισχύουμε τους δεσμούς μεταξύ της εκπαίδευσης και των αναγκών της αγοράς εργασίας. Γι’ αυτό, πρέπει να μπορούμε να προβλέψουμε τις επόμενες φάσεις όσον αφορά τις τεχνολογικές και δημογραφικές αλλαγές».

Σύμφωνα με τη Λαγκάρντ, οι οικονομικές προοπτικές παραμένουν υπό την επίδραση έντονης αβεβαιότητας, σε ένα περιβάλλον που κυριαρχείται από γεωπολιτικές εντάσεις και μεταβαλλόμενες διεθνείς εμπορικές πολιτικές.

Η ίδια τόνισε ότι η αβεβαιότητα γύρω από τις παγκόσμιες εμπορικές στρατηγικές εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό κίνδυνο για την οικονομική δραστηριότητα, επηρεάζοντας αρνητικά τόσο τις επενδύσεις όσο και το κλίμα εμπιστοσύνης στις αγορές.

Κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου, η Λαγκάρντ επισήμανε ότι «η ζώνη του ευρώ συνεχίζει να αντιμετωπίζει ένα ασταθές περιβάλλον». Η αύξηση της αβεβαιότητας ενδέχεται να περιορίσει τη ζήτηση, ενώ μια ενδεχόμενη επιδείνωση του κλίματος στις παγκόσμιες χρηματοπιστωτικές αγορές θα μπορούσε να έχει περαιτέρω αρνητικές συνέπειες.

Επιπλέον, τυχόν επιπρόσθετες τριβές στο διεθνές εμπόριο ενδέχεται να διαταράξουν τις εφοδιαστικές αλυσίδες, να μειώσουν τις εξαγωγές και να αποδυναμώσουν την κατανάλωση και τις επενδύσεις. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, με έμφαση στον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας, παραμένουν σημαντική πηγή αβεβαιότητας.

Αναφορικά με τον πληθωρισμό, η πρόεδρος της ΕΚΤ υπογράμμισε ότι οι προοπτικές του είναι περισσότερο αβέβαιες από το συνηθισμένο, λόγω του ασταθούς διεθνούς πολιτικού περιβάλλοντος. Όπως ανέφερε, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να κινηθεί χαμηλότερα αν οι δασμοί περιορίσουν τη ζήτηση για εξαγωγές της ευρωζώνης περισσότερο από το αναμενόμενο ή αν χώρες με πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα αυξήσουν τις εξαγωγές προς την περιοχή.

Ένα ισχυρότερο ευρώ θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε χαμηλότερο πληθωρισμό από τις τρέχουσες προσδοκίες, ενώ πιο ασταθείς και επιφυλακτικές χρηματοπιστωτικές αγορές ενδέχεται να επηρεάσουν αρνητικά τη ζήτηση και να συμβάλουν στη μείωση του πληθωρισμού.

Αντίθετα, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να αυξηθεί σε περίπτωση επίμονης ανόδου των τιμών ενέργειας ή αν η περαιτέρω κατακερματισμένη λειτουργία των παγκόσμιων εφοδιαστικών αλυσίδων οδηγήσει σε αύξηση των τιμών εισαγωγών και περιορισμό της προσφοράς κρίσιμων πρώτων υλών.

Η Λαγκάρντ σημείωσε επίσης ότι αν η αύξηση των μισθών επιβραδυνθεί με βραδύτερους ρυθμούς, ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες ενδέχεται να παραμείνει υψηλός για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Επιπλέον, η προγραμματισμένη ενίσχυση των αμυντικών δαπανών και των δαπανών για υποδομές θα μπορούσε να συμβάλει σε άνοδο του πληθωρισμού μεσοπρόθεσμα.

Όπως αναφέρει ο κ.Πιερρακάκης, αντικείμενο της συνάντησης, η οποία πραγματοποιήθηκε στην έδρα της ΕΚΤ στη Φραγκφούρτη, ήταν η εξέταση των εργασιακών προτεραιοτήτων του Eurogroup κατά την επόμενη περίοδο, καθώς επικεντρωνόμαστε να καταστήσουμε την ευρωζώνη ισχυρότερη και περισσότερο ανθεκτική.

Όπως ανέφερε η επικεφαλής της ΕΚΤ Κριστίν Λαγκάρντ στη διάρκεια συνέντευξης τύπου «Οι κίνδυνοι για την οικονομική ανάπτυξη έχουν γίνει πιο ισορροπημένοι. Ενώ οι πρόσφατες εμπορικές συμφωνίες έχουν μειώσει την αβεβαιότητα, μια νέα επιδείνωση των εμπορικών σχέσεων θα μπορούσε να επιβραδύνει περαιτέρω τις εξαγωγές και να μειώσει τις επενδύσεις και την κατανάλωση. Η επιδείνωση του κλίματος στις χρηματοπιστωτικές αγορές θα μπορούσε να οδηγήσει σε αυστηρότερους όρους χρηματοδότησης, μεγαλύτερη αποστροφή από τον κίνδυνο και ασθενέστερη ανάπτυξη. Οι γεωπολιτικές εντάσεις, όπως ο αδικαιολόγητος πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας και η τραγική σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, παραμένουν σημαντική πηγή αβεβαιότητας. Αντίθετα, οι υψηλότερες από το αναμενόμενο δαπάνες για την άμυνα και τις υποδομές, σε συνδυασμό με μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν την παραγωγικότητα, θα συμβάλουν στην ανάπτυξη. Η βελτίωση της επιχειρηματικής εμπιστοσύνης θα μπορούσε να τονώσει τις ιδιωτικές επενδύσεις. Το κλίμα θα μπορούσε επίσης να βελτιωθεί και η δραστηριότητα να τονωθεί εάν μειωθούν οι γεωπολιτικές εντάσεις ή εάν οι εναπομένουσες εμπορικές διαφορές επιλυθούν ταχύτερα από το αναμενόμενο.»

Νωρίτερα το Διοικητικό Συμβούλιο της ΕΚΤ είχε ανακοινώσει την απόφαση του να διατηρήσει αμετάβλητα τα τρία βασικά επιτόκια (με αυτό των καταθέσεων στο 2%), αναθεωρώντας παράλληλα την πρόβλεψη για την ανάπτυξη φέτος.

Συγκεκριμένα, η οικονομία αναμένεται, σύμφωνα με τις προβολές, ότι θα αναπτυχθεί με ρυθμό 1,2% το 2025, ο οποίος έχει αναθεωρηθεί προς τα πάνω σε σχέση με το 0,9% που αναμενόταν τον Ιούνιο. Η προβολή για τον ρυθμό ανάπτυξης το 2026 διαμορφώνεται τώρα σε ελαφρώς χαμηλότερο επίπεδο, σε 1,0%, ενώ η προβολή για το 2027 παραμένει αμετάβλητη σε 1,3%.

Αναφορικά με τις πρόσφατες εξελίξεις στις αγορές ομολόγων, ιδιαίτερα μετά τις πιέσεις που προκάλεσε η παραίτηση της Κυβέρνησης στη Γαλλία, η Κρ. Λαγκάρντ εμφανίστηκε καθησυχαστική αναφέροντας ότι οι «αγορές κρατικών ομολόγων λειτουργούν ομαλά και με επαρκή ρευστότητα.» Συμπλήρωσε δε ότι η ΕΚΤ διαθέτει όλα τα απαραίτητα εργαλεία για να παρέμβει, εφόσον, όμως, διαπιστώσει ότι «προκαλούνται προβλήματα στην ομαλή μετάδοση της νομισματικής πολιτικής.»

Οσον αφορά στις οικονομικές προβλέψεις, στις οποίες στηρίζονται κατά κύριο λόγο οι αποφάσεις της ΕΚΤ, η επικεφαλής της ΕΚΤ ανέφερε ότι «είμαστε τυχεροί διότι τα στατιστικά στοιχειά με τα οποία τροφοδοτείται η Eurostat από τις εθνικές στατιστικές αρχές είναι αξιόπιστα και ακέραια. Παρά τα τραύμα που είχαν προκαλέσει πριν από μερικά χρόνια τα σταστικά στοιχεία της Ελλάδας, νομίζω ότι πλέον έχουμε πάρει όλοι το μάθημά μας» ανέφερε χαρακτηριστικά.

Σημειώνεται ότι σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία για τον πληθωρισμό οι εμπειρογνώμονες της ΕΚΤ παρουσιάζουν, στις νέες προβολές τους, εικόνα του πληθωρισμού παρόμοια με εκείνη που προέβλεπαν τον Ιούνιο. Αναμένουν ότι ο γενικός πληθωρισμός θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 2,1% το 2025, 1,7% το 2026 και 1,9% το 2027. Σε ό,τι αφορά τον πληθωρισμό, χωρίς την ενέργεια και τα είδη διατροφής, αναμένουν ότι θα διαμορφωθεί κατά μέσο όρο σε 2,4% το 2025, 1,9% το 2026 και 1,8% το 2027.

Παρά ταύτα, όπως ανέφερε η επικεφαλής της ΕΚΤ, οι προοπτικές για τον πληθωρισμό παραμένουν πιο αβέβαιες από το συνηθισμένο, λόγω του ασταθούς παγκόσμιου περιβάλλοντος. Ένα ισχυρότερο ευρώ, όπως ανέφερε, θα μπορούσε να οδηγήσει σε μεγαλύτερη από την αναμενόμενη μείωση του πληθωρισμού. Επιπλέον, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να αποδειχθεί χαμηλότερος εάν οι υψηλότεροι δασμοί οδηγήσουν σε μείωση της ζήτησης για εξαγωγές της ζώνης του ευρώ και ωθήσουν τις χώρες με πλεονάζουσα παραγωγική ικανότητα να αυξήσουν περαιτέρω τις εξαγωγές τους προς τη ζώνη του ευρώ.

Τέλος, ο πληθωρισμός θα μπορούσε να αποδειχθεί υψηλότερος εάν ο κατακερματισμός των παγκόσμιων αλυσίδων εφοδιασμού οδηγήσει σε αύξηση των τιμών των εισαγωγών και επιδεινώσει τους περιορισμούς παραγωγικής ικανότητας στην εγχώρια οικονομία. Η αύξηση των δαπανών για την άμυνα και τις υποδομές θα μπορούσε επίσης να οδηγήσει σε αύξηση του πληθωρισμού μεσοπρόθεσμα.

«Μόλις υπάρξει σαφής βεβαιότητα και δεν αμφισβητηθεί ή επαναδιαπραγματευτεί εκατό φορές, πιστεύω ότι οι επιχειρήσεις θα το διαχειριστούν», ανέφερε η Λαγκάρντ στην εκπομπή Mornings with Maria του Fox Business, σε συνέντευξη που μεταδόθηκε τη Δευτέρα. Πρόσθεσε ότι οι υψηλότεροι δασμοί θα έχουν μόνο «μικρό αντίκτυπο» στο ακαθάριστο εγχώριο προϊόν.

Παρά το γεγονός ότι η οικονομία «δεν ακμάζει», «επανέρχεται όλο και περισσότερο στις δυνατότητές της», δήλωσε η Λαγκάρντ από το Τζάκσον Χόουλ του Ουαϊόμινγκ, όπου παρευρέθηκε στο ετήσιο συμπόσιο της Ομοσπονδιακής Τράπεζας. «Η ανάπτυξη είναι σχετικά μέτρια, αλλά ανθεκτική και με ανοδική πορεία, με τα θεμελιώδη μεγέθη, όπως η κατανάλωση και οι επενδύσεις, να εμφανίζουν ισχυρά σημάδια αυτή τη στιγμή».

Τα σχόλιά της ενισχύουν την άποψη ότι η πρόσφατη εμπορική συμφωνία μεταξύ ΕΕ και ΗΠΑ δεν προκαλεί σημαντικές ανησυχίες στους υπεύθυνους πολιτικής της ΕΚΤ. Η ίδια η Λαγκάρντ έχει επισημάνει ότι η συμφωνία θα μπορούσε να ήταν πολύ πιο επιζήμια για την ΕΕ.

Η ΕΚΤ διατήρησε τα επιτόκια αμετάβλητα τον Ιούλιο και φαίνεται όλο και πιο πιθανό να το πράξει ξανά τον επόμενο μήνα. Η ισχυρότερη αναπτυξιακή δυναμική αναμένεται να μειώσει τον κίνδυνο ο πληθωρισμός να υποχωρήσει κάτω από τον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2% της ΕΚΤ. Τα κέρδη των τιμών καταναλωτή προβλέπεται να διαμορφωθούν κατά μέσο όρο στο 2% το 2027 – το τελευταίο έτος για το οποίο υπάρχουν διαθέσιμες προβλέψεις.

Σχετικά με τον πληθωρισμό, η Λαγκάρντ τόνισε ότι οι τελευταίες μετρήσεις και οι μεσοπρόθεσμες προσδοκίες παραμένουν στο 2%. «Θα υπάρξουν περισσότερα σοκ, το γνωρίζουμε αυτό, αλλά βρισκόμαστε σε καλή θέση», είπε, προσθέτοντας ότι η ΕΚΤ αναμένει μόνο «έναν πολύ μικρό αντίκτυπο στον πληθωρισμό» από τη νέα εμπορική συμφωνία.

Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τους Financial Times, οι διαχειριστές ομολογιακών αμοιβαίων κεφαλαίων δήλωσαν ότι η αναστροφή της κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη, οφείλεται στην ισχυρότερη από αναμενόμενο ανάπτυξη και στην αυξημένη κατανομή του χρέους μεταξύ των μελών της ευρωζώνης.

Οι αποδόσεις των ομολόγων

Εν έτει 2025 ωστόσο, αυτές που ανεβαίνουν πια είναι οι αποδόσεις των γερμανικών ομολόγων.

Η Ιταλία πληρώνει πια μόνον 0,9 ποσοστιαίες μονάδες πιο πολύ από τη Γερμανία στα 10ετή ομόλογα. Και η Ισπανία δανείζεται με φθηνότερο κόστος από τη Γαλλία, τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της ζώνης του ευρώ, με το spread στις 0,6 ποσοστιαίες μονάδες. Ενώ στην Ελλάδα, τα σπρέντ μειώθηκαν στις 0,7 ποσοστιαίες μονάδες.

«Η ανάκαμψη ήταν αμείωτη»

Η άνοδος των αποδόσεων των γερμανικών ομολόγων, καθώς οι επενδυτές αναμένουν την ιστορική δαπάνη 1 τρισ. ευρώ του καγκελαρίου Φρίντριχ Μερτς για την άμυνα και τις υποδομές, συνέβαλε επίσης στη μείωση των διαφορών.

Αντίθετα, κατά τη διάρκεια της κρίσης της ευρωζώνης, οι διαφορές στις αποδόσεις των ομολόγων των χωρών της λεγόμενης «περιφέρειας» αυξήθηκαν κατακόρυφα, εν μέσω ανησυχιών για το μη βιώσιμο χρέος και την πιθανή διάλυση της νομισματικής ένωσης.

«Η ανάκαμψη ήταν αμείωτη», δήλωσε ο Fraser Lundie, παγκόσμιος επικεφαλής του τμήματος σταθερού εισοδήματος στην Aviva Investors.

Οι περιπτώσεις της Ελλάδας, της Ισπανίας και της Ιταλίας

Η Ελλάδα απολαμβάνει μια πολυετή ανάκαμψη από την κρίση χρέους, με την πιστοληπτική της ικανότητα να αναβαθμίζεται σε επενδυτικό βαθμό το 2023.

Παράλληλα, η ανάπτυξη της Ισπανίας ξεπέρασε την ανάπτυξη των μεγαλύτερων χωρών της ευρωζώνης πέρυσι, ενώ η ιταλική κυβέρνηση υπό την Τζιορτζία Μελόνi απέδειξε ότι είναι πιο προσεκτική και σταθερή από ό,τι είχαν προβλέψει οι επενδυτές.

Οι επενδυτές υποστηρίζουν ότι το κοινό χρέος της ΕΕ που εκδόθηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας και το ενδεχόμενο περαιτέρω ενοποίησης έχουν ενισχύσει τα επιχειρήματα υπέρ της σύγκλισης του κόστους δανεισμού.

Ορισμένοι ηγέτες της ΕΕ έχουν προωθήσει το κοινό χρέος ως μέσο για τη χρηματοδότηση των δεσμεύσεων για αμυντικές δαπάνες, το οποίο θα συνδέσει ακόμη πιο στενά τις χώρες, σύμφωνα με την άποψη της αγοράς, αν και άλλες χώρες έχουν αντιταχθεί σε ένα τέτοιο βήμα.

Τι αναφέρουν οι ειδικοί

Η αύξηση των αποδόσεων μετά τα μέτρα τόνωσης της οικονομίας κατά την περίοδο της Covid έχει επίσης προσελκύσει αγοραστές για το χρέος των κυβερνήσεων της νότιας Ευρώπης, σε μια περίοδο που οι ασταθείς πολιτικές του Ντόναλντ Τραμπ έχουν οδηγήσει τους επενδυτές να είναι επιφυλακτικοί απέναντι στις αγορές των ΗΠΑ, σύμφωνα με διαχειριστές κεφαλαίων.

«Το περιβάλλον υψηλότερων αποδόσεων των ομολόγων δημιουργεί νέα ζήτηση [για ομόλογα στην περιφέρεια της ευρωζώνης]… ιδίως όταν τα αμερικανικά κρατικά ομόλογα, τα γερμανικά ομόλογα και τα βρετανικά ομόλογα παρουσιάζουν αστάθεια λόγω ανησυχιών για την αύξηση της προσφοράς στις «βασικές» αγορές ομολόγων», δήλωσε ο Νικ Χέις, επικεφαλής της κατανομής σταθερού εισοδήματος στην Axa Investment Managers.

Ωστόσο, ορισμένοι επενδυτές προειδοποιούν ότι τα υψηλά επίπεδα χρέους στη νότια Ευρώπη σημαίνουν ότι οι ανησυχίες για τα ομόλογα αυτών των χωρών θα μπορούσαν τελικά να αναζωπυρωθούν. Το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ παραμένει κοντά ή πάνω από το 100% του ΑΕΠ στην Ελλάδα, στην Ιταλία και στην Ισπανία.

Ο Gordon Shannon, διαχειριστής κεφαλαίων στην TwentyFour Asset Management, δήλωσε ότι οι επενδυτές «δεν βλέπουν το δάσος αλλά το δέντρο, πιστεύοντας ότι ο τόπος για να ξεπεραστεί η αυξανόμενη εστίαση στη δημοσιονομική αδυναμία είναι οι πιο χρεωμένες κυβερνήσεις της Ευρώπης».

Σε νεότερη πρόβλεψη, όπως αναφέρει η Deutsche Welle, για το τρέχον έτος η ΕΚΤ εκτιμά ότι το χρέος στην ευρωζώνη κυμαίνεται στο 89%, ενώ το 2024 θα υποχωρήσει ελαφρώς στο 88,6%. Σε κάθε περίπτωση όμως παραμένει σταθερά πάνω από το 60% του ΑΕΠ που είχε ορίσει ως ανώτατο όριο το Σύμφωνο Σταθερότητας και Ανάπτυξης, θέλοντας να διασφαλίσει τη σταθερότητα και την ευρωστία του κοινού ευρωπαϊκού νομίσματος.

Έντεκα κράτη-μέλη της ευρωζώνης ξεπερνούν σήμερα το όριο το 60%. Το υψηλότερο χρέος (σε ποσοστά επί τοις εκατό του ΑΕΠ) καταγράφεται στην Ελλάδα με 171%, ενώ ακολουθεί η Ιταλία με 144%. Στη Γερμανία το χρέος δεν ξεπερνά το 66% του ΑΕΠ

Σε πρόσφατη σύστασή του το European Fiscal Board, ανεξάρτητο συμβουλευτικό όργανο της Κομισιόν, καλεί τις υπερχρεωμένες χώρες να εντείνουν την προσπάθειες για επιστροφή στη δημοσιονομική πειθαρχία. «Το χρέος ανέρχεται σε πρωτοφανή επίπεδα» προειδοποιεί ο ομότιμος καθηγητής Οικονομικών και επικεφαλής του European Fiscal Board, Νιλς Τίγκεσεν. Όπως επισημαίνει, «το ύψος του χρέους σε απόλυτους αριθμούς μπορεί να μην θεωρείται πρόβλημα, ανησυχητική είναι όμως η πρόβλεψη ότι το χρέος επιμένει, καθώς δεν υλοποιούνται οι απαραίτητες διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις».

• Όπως τονίζει ο Νιλς Τίγκεσεν στην Deutsche Welle «δεν μπορεί να θεωρούμε δεδομένο ότι οι αγορές θα αποδέχονται για πάντα ένα χρέος που υπερβαίνει το 100% του ΑΕΠ». Ήδη τα spread διευρύνονται για τα ιταλικά κρατικά ομόλογα, ενώ η Moody’s έχει υποβαθμίσει την πιστοληπτική ικανότητα της γειτονικής χώρας.

Τα υψηλά επιτόκια δυσχεραίνουν περισσότερο την αναχρηματοδότηση του χρέους, ιδιαίτερα στις πιο ευπαθείς οικονομίες της ευρωζώνης. Ακόμη και στη Γερμανία ο υπουργός Οικονομικών Κρίστιαν Λίντνερ εκτιμά ότι το 2023 θα πρέπει να δαπανήσει μόνο για τοκοχρεολύσια ποσό 40 δισεκατομμυρίων ευρώ, δεκαπλάσιο από το αντίστοιχο του 2022, που δεν ξεπερνούσε τα 4 δις ευρώ.

Την ίδια στιγμή η Ιταλία, σύμφωνα με υπολογισμούς του υπουργείου Οικονομικών στη Ρώμη, θα αναγκαστεί να πληρώσει πάνω από 100 δις ευρώ για την αναχρηματοδότηση του χρέους της το 2024. Ο Δανός οικονομολόγος Νιλς Τίγκεσεν προτείνει να συμφωνήσουν όλα τα κράτη-μέλη της ευρωζώνης σε ένα μεσοπρόθεσμο σχέδιο για τη μείωση χρέους, προτού ξεφύγει η κατάσταση από κάθε έλεγχο και επανεμφανισθεί το «φάντασμα» της χρεοκοπίας, όπως είχε συμβεί προ ετών στην Ελλάδα.

• Τα μεγαλύτερα προβλήματα αντιμετωπίζει η ακροδεξιά κυβέρνηση της Τζόρτζια Μελόνι στην Ιταλία, αλλά δεν είναι η μόνη.

Σημαντικές προσπάθειες για την εξυγίανση του προϋπολογισμού θα πρέπει επίσης να καταβάλουν η Γαλλία, η Ισπανία, η Πορτογαλία, η Ελλάδα και η Κύπρος, αναφέρουν οι ειδικοί του European Fiscal Board. Παρά τις πολύμηνες διαβουλεύσεις επί του ζητήματος, μεταξύ των υπουργών Οικονομικών δεν υπάρχει ενιαία γραμμή για το πώς θα επιτευχθεί η σταθεροποίηση των δημοσίων οικονομικών χωρίς να «στραγγαλίζεται» η ανάπτυξη, αλλά και χωρίς να επιβάλλονται οδυνηρά μέτρα λιτότητας.

Μία ομάδα χωρών, υπό την ηγεσία της Γερμανίας, επιμένει ότι απαιτούνται ξεκάθαροι κανόνες δημοσιονομικής πειθαρχίας, που ισχύουν για όλους, με στόχο τη μείωση του χρέους σε εύθετο χρόνο. Μία άλλη ομάδα, της οποίας ηγείται η Γαλλία, αντιπροτείνει ένα σχέδιο κατά περίπτωση για απομείωση χρέους σε κάθε χώρα, έτσι ώστε να λαμβάνονται υπόψη οι «ιδιαιτερότητες» που επικρατούν στο Παρίσι, τη Ρώμη ή την Αθήνα και να μην επιβάλλονται μέτρα τιμωρητικού χαρακτήρα.

Ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών Κρίστιαν Λίντνερ προτείνει εξυγίανση του προϋπολογισμού με παράλληλη αύξηση των επενδύσεων στην ψηφιοποίηση και τον εκσυγχρονισμό της οικονομίας. «Αυτό κάνουμε κι εμείς στη Γερμανία, στην παρούσα φάση» δηλώνει ο Λίντνερ στην DW. «Εφαρμόζουμε μία λελογισμένη πολιτική συγκράτησης των δαπανών, κάτι που κρίνεται απαραίτητο για να να καταπολεμήσουμε τον πληθωρισμό, χωρίς να υπονομεύουμε τις παρεμβάσεις της ΕΚΤ».

Ο Γάλλος υπουργός Οικονομικών Μπρούνο Λεμέρ πρεσβεύει μία διαφορετική λογική και υποστηρίζει ότι η επιτάχυνση των προσπαθειών για την απομείωση του χρέους θα στερούσε την οικονομία από το «οξυγόνο» που χρειάζεται για την ανάπτυξη.

Όσο για τον Ιταλό ομόλογό του, Τζιανκάρλο Τζορτζέτι, θεωρεί ότι οι κρατικές δαπάνες για την άμυνα και για την «πράσινη ενέργεια» δεν πρέπει καν να συνυπολογίζονται στα κριτήρια περί δημοσιονομικής πειθαρχίας. Η Γερμανία δηλώνει αντίθετη με αυτή την προσέγγιση. Η πίεση στην Ιταλία εντείνεται, καθώς η ΕΚΤ αναμένεται να τερματίσει σε εύθετο χρόνο τις αγορές ιταλικών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά, ενώ μέχρι το 2026 ολοκληρώνονται και οι εκταμιεύσεις κονδυλίων από το Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ.

• Εάν οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης και η Κομισιόν δεν καταφέρουν να συμφωνήσουν ως το τέλος του χρόνου σε νέους κανόνες για την απομείωση του χρέους, επανέρχεται σε ισχύ το παλαιό Σύμφωνο Σταθερότητας, που προβλέπει όριο 3% του ΑΕΠ για τον νέο δανεισμό και αυστηρές προϋποθέσεις για ταχεία απομείωση χρέους.

Σε αυτή την περίπτωση η Κομισιόν θα έπρεπε να εκκινήσει εναντίον της Ιταλίας και της Γαλλίας διαδικασία επί παραβάσει της Συνθήκης της ΕΕ, καθώς και οι δύο χώρες προβλέπουν νέο δανεισμό άνω του 4% του ΑΕΠ στο σχέδιο προϋπολογισμού για το 2024. Αλλά αυτό είναι κάτι που κανείς δεν επιθυμεί στην πραγματικότητα. Ακόμη και ο Νιλς Τίγκεσεν, από το European Fiscal Board, επισημαίνει ότι το παλαιό Σύμφωνο Σταθερότητας προβλέπει μεν αυστηρά και ξεκάθαρα κριτήρια, τα οποία ωστόσο ποτέ δεν εφαρμόστηκαν στην πράξη. Και αυτό διότι, εάν όντως εφαρμόζονταν, θα έσπρωχναν μία ώρα αρχύτερα στην άβυσσο της χρεοκοπίας τις χώρες εκείνες που ούτως ή άλλως αντιμετωπίζουν δημοσιονομικά προβλήματα.

«Απαιτείται μακροπρόθεσμη στρατηγική για την απομείωση του χρέους, για παράδειγμα ένα τετραετές σχέδιο δράσης, αντί για βραχυπρόθεσμες παρεμβάσεις που επανεξετάζονται κάθε χρόνο» λέει ο Δανός οικονομολόγος.

Επιπλέον, γίνεται λόγος για «επανάσταση στον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες αλληλεπιδρούν με το κράτος».

Σχετικά με τον πρωθυπουργό, αναφέρεται ότι «ο κ. Μητσοτάκης, ένας αψεγάδιαστος τεχνοκράτης, είναι ένα από τα πιο αγαπημένα πρόσωπα των Βρυξελλών».

Αναλυτικά το άρθρο του Economist: 

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης, 55 ετών, αλλά μοιάζει πολύ νεότερος, είναι γεμάτος ενέργεια και ικανοποίηση καθώς κάνει έναν απολογισμό των τεσσάρων ετών που πέρασε στο Γραφείο του Έλληνα Πρωθυπουργού με έναν καταιγιστικό κατάλογο επιτευγμάτων και επιτυχιών. Είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς, καθώς απαριθμεί τα αισιόδοξα στατιστικά στοιχεία, ότι μπορεί να είναι έτοιμος να χάσει την πλειοψηφία που διαθέτει και ακόμη και τη δουλειά του. Ωστόσο, αυτό προβλέπουν οι δημοσκοπήσεις.

Ο κ. Μητσοτάκης, ένας αψεγάδιαστος τεχνοκράτης, είναι ένα από τα πιο αγαπημένα πρόσωπα των Βρυξελλών. Μετά το πανδαιμόνιο της διακυβέρνησης του προκατόχου του, όταν με το ριζοσπαστικό αριστερό κόμμα του ΣΥΡΙΖΑ στην εξουσία η Ελλάδα έφτασε κοντά στην αποπομπή από το ευρώ, τα τελευταία τέσσερα χρόνια ήταν μια τεράστια ανακούφιση. Ο κ. Μητσοτάκης έχει σταθερά κατευνάσει την ένταση με τη γειτονική του Τουρκία: η εσπευσμένη βοήθεια προς τα θύματα του σεισμού του Φεβρουαρίου εκεί ήταν έξυπνη αλλά είχε και ανθρωπιστικό χαρακτήρα.

Ο ίδιος έχει φέρει επανάσταση στον τρόπο με τον οποίο οι πολίτες αλληλεπιδρούν με το κράτος, χάρη σε ένα εντυπωσιακό πρόγραμμα ψηφιοποίησης. Έχει περικόψει τη φορολογία των επιχειρήσεων, έχει αυξήσει τον κατώτατο μισθό και τις συντάξεις και παρόλα’ αυτά έχει καταφέρει να μειώσει τον υψηλότατο δείκτη χρέους της Ελλάδας προς το ΑΕΠ, αν και αυτό οφείλεται κυρίως στις επιπτώσεις του πληθωρισμού, ο οποίος αύξησε τα ονομαστικά έσοδα ταχύτερα από τα ονομαστικά έξοδα.

Επί των ημερών του, πέρυσι η Ελλάδα αναπτύχθηκε σχεδόν δύο φορές ταχύτερα από τον μέσο όρο της ευρωζώνης και προβλέπεται να υπερτερεί και φέτος. Μια σταθερή ροή επενδύσεων από το εξωτερικό, μεταξύ άλλων από γνωστές εταιρείες όπως η Microsoft και η Pfizer, δείχνει ότι η Ελλάδα δεν θεωρείται πλέον μια από τις ασθενέστερες χώρες της Ευρώπης. Πριν από ένα χρόνο, μάλιστα, η Ελλάδα παρήγαγε την πρώτη της νεοφυή επιχείρηση «μονόκερο», μια αποκλειστικά ψηφιακή τράπεζα με την ονομασία Viva Wallet.

Όλα αυτά σημαίνουν ότι τον περασμένο Αύγουστο οι πιστωτές της Ελλάδας της επέτρεψαν να εγκαταλείψει τους μηχανισμούς επιτήρησης που είχαν επιβληθεί τα προηγούμενα 12 χρόνια, αφότου η χώρα αναγκάστηκε να παρακαλέσει για μια σειρά από τεράστια πακέτα διάσωσης, τα οποία αποπληρώνονται πρόωρα. Η Ελλάδα μπορεί πλέον να δανείζεται από τις αγορές με τον κανονικό τρόπο, πληρώνοντας ένα spread (διαφορά απόδοσης) μικρότερο από δύο μονάδες σε σχέση με το γερμανικό, περίπου το ίδιο με αυτό της Ιταλίας. Το ελληνικό spread κορυφώθηκε το 2015 περίπου στο δεκαπλάσιο του σημερινού επιπέδου. «Κάναμε πολύ καλή δουλειά σε πολύ δύσκολους καιρούς», λέει ο κ. Μητσοτάκης – χωρίς μετριοφροσύνη, ίσως, αλλά με ακρίβεια.

Γιατί λοιπόν τα μαύρα σύννεφα πλανώνται γύρω από τον Πρωθυπουργό; Η Ελλάδα πηγαίνει στις κάλπες στις 21 Μαΐου και με τα σημερινά νούμερα το κόμμα του, η Νέα Δημοκρατία, εξακολουθεί να κερδίζει τις περισσότερες έδρες, αλλά μόνο δώδεκα περίπου έδρες περισσότερες από τον ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα. Αυτό θα του στερήσει την πλειοψηφία και δεν έχει προφανείς εταίρους για μια κυβέρνηση συνασπισμού. Ένα σύστημα μπόνους, μοναδικό στην Ελλάδα και το Σαν Μαρίνο εντός της Ευρώπης, έδινε 50 έδρες στο μεγαλύτερο κόμμα, προκειμένου να είναι ευκολότερη η επίτευξη πλειοψηφιών, αλλά το σύστημα αυτό έχει πλέον καταργηθεί.

Ο κ. Μητσοτάκης επλήγη από δύο μεγάλα προβλήματα. Το πρώτο είναι ένα σκοτεινό σκάνδαλο που στρέφεται γύρω από τις τηλεφωνικές παρακολουθήσεις δεκάδων πολιτικών, δημοσιογράφων, επιχειρηματιών και άλλων από την Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών. Μεταξύ αυτών που στοχοποιήθηκαν (αν και ανεπιτυχώς) ήταν ο Νίκος Ανδρουλάκης, ο Αρχηγός του ΠΑΣΟΚ-ΚΙΝΑΛ, του τρίτου μεγαλύτερου κόμματος.

Ο κ. Μητσοτάκης έχει παραδεχθεί ότι υπήρξαν καταχρήσεις, αλλά αρνείται ότι γνώριζε οτιδήποτε γι’ αυτές. Ωστόσο, συνέβησαν επί των ημερών του. Πολλοί Έλληνες θεωρούν εξαιρετικά ύποπτο το γεγονός ότι, καθώς το σκάνδαλο ξέσπασε το περασμένο καλοκαίρι, ο ίδιος ο ανιψιός του, ο οποίος διετέλεσε προσωπάρχης του, παραιτήθηκε από την κυβέρνηση.

Ένα πολύνεκρο δυστύχημα

Ένα ακόμη μεγαλύτερο πρόβλημα ήταν το φοβερό σιδηροδρομικό δυστύχημα που συνέβη στις 28 Φεβρουαρίου στη Βόρεια Ελλάδα, κατά το οποίο σκοτώθηκαν 57 άνθρωποι, πολλοί από αυτούς ηλικίας 20 ετών. Η Ελλάδα συγκλονίστηκε όχι μόνο από πένθος αλλά και από οργή, καθώς αποκαλύφθηκαν λεπτομέρειες για τις απίστευτα χαλαρές διαδικασίες και τον απαρχαιωμένο εξοπλισμό που οδήγησαν στην καταστροφή.

Αν και εδώ και δεκαετίες οι σιδηρόδρομοι της Ελλάδας ήταν παραμελημένοι, το δυστύχημα φάνηκε σε πολλούς να διαψεύδει τους ισχυρισμούς του κ. Μητσοτάκη περί εκσυγχρονισμού. «Μας έδωσαν πολλές νέες εφαρμογές, αλλά στο βάθος δεν έχει αλλάξει απολύτως τίποτα», λέει μια επιχειρηματίας. «Οι δημόσιες υπηρεσίες σε αυτή τη χώρα εξακολουθούν να είναι όσο απαράδεκτες ήταν πάντα».

Η δημόσια διοίκηση και, ακόμη πιο χαρακτηριστικό, η δικαιοσύνη παραμένουν απαρχαιωμένοι και τρίζουν, και ο κ. Μητσοτάκης δεν έχει κάνει τίποτα για να τα ανατρέψει όλα αυτά. «Ασχολήθηκε με την επιφάνεια, όχι με το βαθύ κράτος», λέει ένας υψηλόβαθμος τραπεζίτης. Ένας από τους πλουσιότερους επιχειρηματίες της Ελλάδας είναι πιο ωμός. «Όλα αυτά περί εκσυγχρονισμού είναι αηδίες», λέει. «Δεν είναι έτσι τα πράγματα».

Ο Πρωθυπουργός απορρίπτει την κριτική αυτή, επισημαίνοντας την πρόοδο που έχει σημειωθεί, για παράδειγμα στη Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού, την οποία έχει ιδιωτικοποιήσει, ή το γεγονός ότι φέτος για πρώτη φορά οι προσλήψεις στη δημόσια διοίκηση έγιναν με διαγωνισμό. Παραδέχεται, όμως, ότι χρειάζεται μια δεύτερη θητεία για να ολοκληρώσει το έργο του. Το δυστύχημα με το τρένο σηματοδοτεί την υποχρέωσή του να κάνει περισσότερα, λέει.

Μπορεί να μην του δοθεί η ευκαιρία. Αυτό που σήμερα είναι σχεδόν βέβαιο είναι πως κανείς δεν θα μπορέσει να σχηματίσει πλειοψηφία μετά τις επόμενες εκλογές και ότι η Πρόεδρος (της Δημοκρατίας) θα διορίσει έναν υπηρεσιακό Πρωθυπουργό (πιθανότατα έναν ανώτερο δικαστή) μέχρι να διεξαχθούν νέες εκλογές, πιθανότατα τον Ιούλιο, οπότε και θα δοθεί η πραγματική μάχη. Σε εκείνο το σημείο, θα επανεισαχθεί μια αναθεωρημένη αλλά λιγότερο γενναιόδωρη εκδοχή του συστήματος του μπόνους εδρών.

Σύμφωνα με αυτό, ο κ. Μητσοτάκης θα χρειαζόταν ακόμη περίπου το 38% των ψήφων. Οι περισσότερες δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι θα λάβει μόνο 34-35%. Τι θα συμβεί λοιπόν; Θα προσπαθήσει να σχηματίσει συνασπισμό με τον οργισμένο κ. Ανδρουλάκη του ΠΑΣΟΚ, ο οποίος αυτή τη στιγμή λέει ότι το τίμημα της υποστήριξής του θα ήταν ένας άλλος ηγέτης για να ηγηθεί της Νέας Δημοκρατίας του κ. Μητσοτάκη. Το ΠΑΣΟΚ μπορεί αντ’ αυτού να προσπαθήσει να συμμαχήσει με τον ΣΥΡΙΖΑ, αλλά θα χρειαστούν υποστήριξη από ένα «συρφετό» άλλων αριστερών κομμάτων. «Θα ήταν ένα τρελοκομείο», λέει ο επιχειρηματίας.

Έτσι, μπορεί να χρειαστούν τρίτες εκλογές φέτος: μια προοπτική που γεμίζει τους πάντες με θλίψη. Όλους, δηλαδή, εκτός από τις αγορές, οι οποίες παραμένουν ήρεμες. Και αυτό είναι μια αξιοσημείωτη απόδειξη της προόδου που σημειώθηκε στο δεύτερο μισό της θητείας του κ. Τσίπρα – και από τον ίδιο τον κ. Μητσοτάκη.

Η ΕΚΤ δεν επιβεβαίωσε κατ’ αρχήν τις προσδοκίες αυτές την περασμένη Πέμπτη καθώς προχώρησε στην αύξηση των βασικών επιτοκίων της κατά μισή ποσοστιαία μονάδα, όπως είχε προαναγγελθεί από τον Φεβρουάριο, με στόχο τη μείωση του πληθωρισμού στον στόχο του 2%. Ωστόσο, απέφυγε επιμελώς να αναφερθεί σε νέες αυξήσεις επιτοκίων στο μέλλον, όπως έκανε σε προηγούμενες ανακοινώσεις της, τονίζοντας την ανάγκη οι αποφάσεις να λαμβάνονται σε κάθε συνεδρίαση με βάση τα στοιχεία που θα είναι τότε διαθέσιμα για την πορεία του γενικού δείκτη τιμών καταναλωτή και του δομικού πληθωρισμού. Μετά τις αυξήσεις της Πέμπτης, το επιτόκιο αποδοχής καταθέσεων διαμορφώνεται στο 3% και το επιτόκιο αναχρηματοδότησης στο 3,5%.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, είπε ότι με τα σημερινά δεδομένα δεν μπορεί να γίνουν εκτιμήσεις για τη μελλοντική πορεία των επιτοκίων, επικαλούμενη την πρόσθετη αβεβαιότητα για τις προοπτικές του πληθωρισμού λόγω των αναταράξεων στις αγορές.

Οι νέες προβλέψεις της ΕΚΤ για τον πληθωρισμό στην Ευρωζώνη, οι οποίες έγιναν πριν από τα γεγονότα της περασμένης εβδομάδας, δείχνουν μία ταχύτερη αποκλιμάκωσή του σε σχέση με τις προβλέψεις του περασμένου Δεκεμβρίου, η οποία οφείλεται στη μεγάλη πτώση των τιμών ενέργειας. Συγκεκριμένα, σε μέσα επίπεδα έτους ο πληθωρισμός αναμένεται στο 5,3% για φέτος, στο 2,9% το 2024 και στο 2,1% το 2025 που είναι και ο μεσοπρόθεσμος ορίζοντας αναφοράς για τις αποφάσεις της κεντρικής τράπεζας. Τον Δεκέμβριο, αναμενόταν πληθωρισμός 6,3% για φέτος, 3,4% για το 2024 και 2,3% για το 2025.

Η αναθεώρηση των προβλέψεων για τον πληθωρισμό προς τα κάτω σηματοδοτεί πιθανόν μία μικρότερη ανάγκη προσαρμογής της νομισματικής πολιτικής. Η Λαγκάρντ είπε ότι με βάση τις προβλέψεις αυτές, αν πρόκειται να επαληθευτούν υπό το φως των τελευταίων αναταράξεων, θα έπρεπε να καλυφθεί «περισσότερο έδαφος», υπονοώντας ότι θα χρειαζόταν περαιτέρω αύξηση των επιτοκίων, ενώ σε προηγούμενες συνεντεύξεις της έκανε λόγο για «πολύ έδαφος» που έπρεπε να καλυφθεί.

Το ερώτημα, συνεπώς, είναι αν πράγματι η αναταραχή θα οδηγήσει σε κάποια σημαντική αλλαγή των προβλέψεων για τον πληθωρισμό, η οποία με τη σειρά της θα άλλαζε και την πολιτική για τα επιτόκια. Αν, για παράδειγμα, υπάρξει σημαντική πτώση των χρηματιστηρίων και ένα κλίμα πρόσθετης αβεβαιότητας, αυτό θα μπορούσε να οδηγήσει σε μείωση της ζήτησης που θα διευκόλυνε τη μείωση του πληθωρισμού. Αυτό, όμως, είναι πολύ πρόωρο να εκτιμηθεί καθώς η κρίση είναι πολύ νωπή και δεν μπορεί να γνωρίζει κανείς αν θα κλιμακωθεί και σε ποιο βαθμό ή αν θα «σβήσει» μετά τις παρεμβάσεις της Fed και της ελβετικής κεντρικής τράπεζας για την παροχή ρευστότητας.

Την ερχόμενη Τετάρτη θα ανακοινώσει και η Fed τις αποφάσεις της για τα επιτόκια, οι οποίες αναμένονται επίσης με μεγάλο ενδιαφέρον. Πριν τη χρεοκοπία της SVB, οι επενδυτές ανέμεναν ότι η Fed θα αύξανε το βασικό επιτόκιό της κατά 50 μονάδες βάσης (μισή ποσοστιαία μονάδα) για να αντιμετωπίσει τον πληθωρισμό, αλλά στη συνέχεια οι προσδοκίες είναι ότι η αύξηση θα περιορισθεί σε 25 μ.β. Το επιτόκιο της Fed ανέρχεται σήμερα στο 4,5% έως 4,75%.