Το εύρημα σε συνδυασμό και με άλλα στοιχεία από την φετινή μέτρηση που γίνεται για λογαριασμό του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και θεωρείται ιδιαιτέρως αξιόπιστη μπορεί να εξηγήσει αρκετά σχετικά με την ένταση που λαμβάνει στη χώρα μας το φαινόμενο του αντισυστημισμού και της συντηρητικοποίησης αλλά και της επιρροής που αποκτούν συγκεκριμένα κόμματα και αντιλήψεις.

Συνοπτικά το Ευρωβαρόμετρο επισημαίνει:

• Η πλειονότητα των πολιτών στην ΕΕ ανησυχεί για ζητήματα ασφάλειας: ενεργές συγκρούσεις (72%), τρομοκρατία (67%), φυσικές καταστροφές που επιδεινώνονται από την κλιματική αλλαγή (66%), κυβερνοεπιθέσεις (66%) και ανεξέλεγκτη μετανάστευση (65%).
• Σε αντίστοιχα επίπεδα αλλά με διακυμάνσεις οι σχετικές απαντήσεις σε Ελλάδα και Κύπρο: ενεργές συγκρούσεις 79% / 80%, τρομοκρατία 73% / 77%, φυσικές καταστροφές 83% / 80%, κυβερνοεπιθέσεις 54% / 70% και ανεξέλεγκτη μετανάστευση 84% / 86%.
• Το 89% των ερωτηθέντων σε επίπεδο ΕΕ θεωρεί ότι τα κράτη μέλη θα πρέπει να αντιμετωπίζουν τις παγκόσμιες προκλήσεις με μεγαλύτερη ενότητα, με τα αντίστοιχα ποσοστά να ανέρχονται στο 93% στην Ελλάδα και στο 95% στην Κύπρο.
• Οι πολίτες εκφράζουν στήριξη σε μια ΕΕ με ισχυρότερη φωνή (86% ΕΕ, 90% Ελλάδα, 94% Κύπρος) και περισσότερους ευρωπαϊκούς πόρους για την αντιμετώπιση των προκλήσεων σε διεθνές επίπεδο (73%, 82% και 86% αντίστοιχα).

Εν μέσω αυξημένων γεωπολιτικών εντάσεων, οι πολίτες ανησυχούν όλο και περισσότερο για το μέλλον τους και επιθυμούν η ΕΕ να ενεργεί με ενότητα και φιλοδοξία.

Σύμφωνα με την τελευταία έρευνα του Ευρωβαρόμετρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, η οποία δημοσιεύθηκε την Τετάρτη, οι παγκόσμιες εξελίξεις εντείνουν το αίσθημα ανησυχίας στους πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι γεωπολιτικές αναταραχές επηρεάζουν σημαντικά τις αντιλήψεις των Ευρωπαίων, με το 52% να δηλώνει απαισιόδοξο για το μέλλον του κόσμου. Το ποσοστό είναι λίγο υψηλότερο στην Ελλάδα (56%) και την Κύπρο (58%). Απαισιοδοξία εκφράζει επίσης το 39% των ερωτηθέντων για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης (53% στην Ελλάδα και 48% στην Κύπρο), καθώς και το 41% για το μέλλον της χώρας τους (56% και 50% αντίστοιχα). Σε ατομικό επίπεδο, ωστόσο, η εικόνα είναι πιο θετική. Πάνω από τα τρία τέταρτα των πολιτών στην ΕΕ (76%) δηλώνουν αισιόδοξοι για το προσωπικό τους μέλλον και το μέλλον της οικογένειάς τους, με τα ποσοστά να διαμορφώνονται στο 69% στην Ελλάδα και στο 75% στην Κύπρο.

Οι προκλήσεις είναι πολλές, όπως επιβεβαιώνουν τα αποτελέσματα της έρευνας. Οι πολίτες εκφράζουν έντονη ανησυχία για την ασφάλεια και την προστασία σε όλα τα ζητήματα που εξετάστηκαν. Στην κορυφή της λίστας βρίσκονται οι ένοπλες συγκρούσεις κοντά στην ΕΕ (72%), η τρομοκρατία (67%), οι κυβερνοεπιθέσεις από χώρες εκτός ΕΕ (66%), οι φυσικές καταστροφές που επιδεινώνονται από την κλιματική αλλαγή (66%) και οι ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές (65%). Παράλληλα, σημαντική ανησυχία προκαλούν και οι κίνδυνοι που σχετίζονται με την επικοινωνία. Σημειώνεται ότι για την Ελλάδα, σε αντίθεση με τον μέσο όρο της ΕΕ, στην κορυφή της λίστας βρίσκονται πρώτα οι ανεξέλεγκτες μεταναστευτικές ροές (84%), οι φυσικές καταστροφές που επιδεινώνονται από την κλιματική αλλαγή (83%), και μετά οι ενεργές συρράξεις και πόλεμοι κοντά στην ΕΕ (79%), η τρομοκρατία (73%) και η ενεργειακή εξάρτηση της ΕΕ από χώρες εκτός της Ένωσης (71%).

Η παραπληροφόρηση ανησυχεί το 69% των πολιτών σε επίπεδο ΕΕ, με υψηλότερα ποσοστά στην Ελλάδα (77%) και την Κύπρο (82%). Αντίστοιχα επίπεδα ανησυχίας καταγράφονται για τη ρητορική μίσους εντός και εκτός διαδικτύου (ΕΕ 68%, Ελλάδα και Κύπρος 71%), το ψευδές περιεχόμενο που δημιουργείται από τεχνητή νοημοσύνη (ΕΕ 68%, Ελλάδα 70%, Κύπρος 84%), την ανεπαρκή προστασία των δεδομένων (ΕΕ 68%, Ελλάδα 79%, Κύπρος 82%) και τις απειλές κατά της ελευθερίας της έκφρασης (ΕΕ 67%, Ελλάδα και Κύπρος 73%).

Κάλεσμα για μια ενωμένη Ευρώπη

Μέσα σε ένα περιβάλλον πολλαπλών προκλήσεων, οι πολίτες της ΕΕ ζητούν να ενισχυθεί ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το 66% των ερωτηθέντων (Ελλάδα 78%, Κύπρος 90%) θεωρεί ότι η ΕΕ πρέπει να συμβάλει πιο ενεργά στην ασφάλειά τους, γεγονός που αναδεικνύει τον προστατευτικό της ρόλο στο σημερινό πολιτικό πλαίσιο. Οι πολίτες θεωρούν επίσης ότι η ενότητα είναι ζωτικής σημασίας: το 89% των ερωτηθέντων σε επίπεδο ΕΕ δηλώνει ότι τα κράτη μέλη πρέπει να είναι πιο ενωμένα, με τα αντίστοιχα ποσοστά να φτάνουν το 93% στην Ελλάδα και το 95% στην Κύπρο.

Παράλληλα, το 73% συμφωνεί ότι η ΕΕ χρειάζεται περισσότερα μέσα για να αντιμετωπίσει τις τρέχουσες παγκόσμιες προκλήσεις, με υψηλότερα ποσοστά στην Ελλάδα (82%) και την Κύπρο (86%). Σύμφωνα με τους πολίτες, για να ενισχύσει τη θέση της στον κόσμο η ΕΕ πρέπει να επικεντρωθεί κυρίως στην άμυνα και την ασφάλεια (40% σε επίπεδο ΕΕ, 32% στην Ελλάδα και 50% στην Κύπρο), την ανταγωνιστικότητα, την οικονομία και τη βιομηχανία (32%, 46% και 16% αντίστοιχα) και την ενεργειακή ανεξαρτησία (29%, 32% και 25%). Στην Ελλάδα και την Κύπρο αναφέρονται επίσης το δημογραφικό, η μετανάστευση και η γήρανση του πληθυσμού (30% και 28% αντίστοιχα), καθώς και η εκπαίδευση (31% και 37%).

«Οι γεωπολιτικές εντάσεις διαμορφώνουν την καθημερινή αίσθηση ασφάλειας των Ευρωπαίων πολιτών. Οι πολίτες αναμένουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση να προστατεύει, να είναι προετοιμασμένη και να δρα ενωμένη. Αυτό ακριβώς καλείται να προσφέρει μια ισχυρότερη και πιο αποφασιστική Ευρώπη. Η Ευρώπη είναι η ισχυρότερη ασπίδα μας», δήλωσε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Roberta Metsola.

Το κόστος διαβίωσης παραμένει βασική προτεραιότητα

Η ακρίβεια εξακολουθεί να πλήττει το βιοτικό επίπεδο των πολιτών. Όσον αφορά τις εσωτερικές πολιτικές της ΕΕ, το 41% των ερωτηθέντων αναφέρει τον πληθωρισμό, την ακρίβεια και το κόστος διαβίωσης ως την κορυφαία προτεραιότητα που επιθυμούν να αντιμετωπίσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, με τα ποσοστά να ανέρχονται στο 53% στην Ελλάδα και στο 34% στην Κύπρο. Ακολουθούν η οικονομία και η δημιουργία θέσεων εργασίας (35% σε επίπεδο ΕΕ, ποσοστό υψηλότερο κατά πέντε μονάδες σε σχέση με τον Μάιο του 2025), με ιδιαίτερα υψηλά ποσοστά στην Ελλάδα (60%) και την Κύπρο (43%).

Στην Ελλάδα και την Κύπρο, σημαντικές προτεραιότητες αποτελούν επίσης η δημόσια υγεία (54% και 39% αντίστοιχα), η μετανάστευση και το άσυλο στην Κύπρο (39%), καθώς και η φτώχεια και ο κοινωνικός αποκλεισμός στην Ελλάδα (46%). Παρότι οι περισσότεροι ερωτηθέντες αναμένουν ότι το βιοτικό τους επίπεδο θα παραμείνει σταθερό τα επόμενα πέντε χρόνια, ένα σημαντικό ποσοστό προβλέπει επιδείνωση (28% σε επίπεδο ΕΕ, 39% στην Ελλάδα και 33% στην Κύπρο), ιδίως σε χώρες όπου επικρατεί αίσθημα οικονομικής αβεβαιότητας. Ο φόβος για μείωση του βιοτικού επιπέδου είναι μεγαλύτερος στη Γαλλία (45%), στο Βέλγιο και στη Σλοβακία (από 40%).

Εντεινόμενη προτεραιότητα αποτελεί επίσης για τους πολίτες η ενίσχυση του διεθνούς ρόλου της ΕΕ, ιδίως μέσω της άμυνας και της ασφάλειας, καθώς τα ποσοστά που αναφέρθηκαν παραπάνω σημειώνουν αύξηση τριών ποσοστιαίων μονάδων σε ευρωπαϊκό επίπεδο, τεσσάρων μονάδων στην Κύπρο, ενώ ίδιο παραμένει το ποσοστό στην Ελλάδα σε σύγκριση με την προηγούμενη έρευνα.

Παράλληλα, οι πολίτες επιβεβαιώνουν τη σημασία θεμελιωδών αξιών. Η ειρήνη αναδεικνύεται ως η αξία που οι πολίτες επιθυμούν περισσότερο να υπερασπιστεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (52% σε επίπεδο ΕΕ, 60% στην Ελλάδα και 48% στην Κύπρο), γεγονός που αντανακλά το τρέχον γεωπολιτικό κλίμα. Ακολουθούν η δημοκρατία (35% στην ΕΕ, 37% στην Ελλάδα και 40% στην Κύπρο), η ελευθερία του λόγου (23% στην ΕΕ και την Ελλάδα, 20% στην Κύπρο), τα ανθρώπινα δικαιώματα (22%, 25% και 29% αντίστοιχα) και το κράτος δικαίου (21% στην ΕΕ, 38% στην Ελλάδα και 35% στην Κύπρο), που παραμένουν επίσης σημαντικές προσδοκίες των Ευρωπαίων.

Αυξανόμενη στήριξη για τη συμμετοχή στην ΕΕ

Η στάση των πολιτών απέναντι στην ΕΕ και τα θεσμικά της όργανα παραμένει θετική, παρά τη μικρή επιδείνωση που σημειώθηκε σε σχέση με τον Μάιο του 2025. Η μεγαλύτερη ομάδα πολιτών σε επίπεδο ΕΕ διατηρεί θετική εικόνα για την Ευρωπαϊκή Ένωση (49%, -3 ποσοστιαίες μονάδες), ενώ μόλις το 17% εκφράζει αρνητική άποψη. Στην Ελλάδα, θετική εικόνα για την ΕΕ έχει το 34%, ενώ στην Κύπρο το 42%, με τα αρνητικά ποσοστά να παραμένουν χαμηλά (29% και 18%). Αντίστοιχα, για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, οι θετικές απόψεις υπερτερούν των αρνητικών, με το 38% των πολιτών σε επίπεδο ΕΕ να δηλώνει ότι έχει θετική εικόνα (-3 ποσοστιαίες μονάδες), έναντι του 20% που εκφράζει αρνητική άποψη. Στην Ελλάδα και την Κύπρο, το 31% και 30% των πολιτών αντίστοιχα διατηρεί θετική εικόνα για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενώ το ποσοστό των αρνητικών απόψεων ανέρχεται στο 28% και 14%. Παράλληλα, μια ισχυρή και αυξανόμενη πλειοψηφία θεωρεί ότι η συμμετοχή της χώρας τους στην ΕΕ είναι θετική (62%, ποσοστό αυξημένο κατά δύο μονάδες σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο/Μάρτιο του 2024, όταν τέθηκε τελευταία φορά το ίδιο ερώτημα). Στην Ελλάδα, το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται στο 40% (μείωση κατά 5 μονάδες), ενώ στην Κύπρο στο 65% (αύξηση κατά 14 μονάδες).

Από κοινωνικοδημογραφική άποψη, οι νέοι εξακολουθούν να είναι από τους πιο ένθερμους υποστηρικτές της ΕΕ και έχουν υψηλές προσδοκίες όσον αφορά τον ρόλο της. Οι πολίτες ηλικίας 15 έως 30 ετών είναι πιο πιθανό να έχουν θετική εικόνα τόσο για την ΕΕ (58% έναντι 49% και 43% στις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες) όσο και για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενώ το 68% επιθυμεί να ενισχυθεί ο ρόλος του (έναντι 58% και 54%). Μεταξύ των νεότερων Ευρωπαίων καταγράφεται επίσης πολύ ισχυρή στήριξη για μεγαλύτερη ενότητα μεταξύ των κρατών μελών στο σημερινό περιβάλλον (90%), περισσότερα μέσα για την Ευρωπαϊκή Ένωση (78%) και ισχυρότερη φωνή της ΕΕ σε διεθνές επίπεδο (87%).

Επίσης, αναφέρουν το κράτος Δικαίου ως μία από τις βασικές αξίες που θα πρέπει να υπερασπιστεί, κατά προτεραιότητα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια.

Το 52% των Ελλήνων προβλέπει τα χειρότερα για την πορεία της εθνικής οικονομίας μέσα στον επόμενο χρόνο, ενώ ένα 36% θεωρεί ότι η κατάσταση θα μείνει ίδια. Πάντως το 53% των Ελλήνων που ρωτήθηκαν, δήλωσε αισιόδοξο για το μέλλον της ΕΕ.

«Στις επικέιμενες ευρωπαϊκές εκλογές, οι πολίτες της ΕΕ θα κληθούν να εκλέξουν τα νέα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Κατά τη γνώμη σας, ποιες από τις ακόλουθες αξίες θα πρέπει να υπερασπιστεί, κατά προτεραιότητα, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μέσα στα επόμενα πέντε χρόνια; Πρώτον; Και μετά;», είναι η ερώτηση του Ευρωβαρόμετρου.  

Η Ειρήνη, η Δημοκρατία, η προστασία των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην ΕΕ και παγκοσμίως, η ελευθερία του λόγου και της σκέψης και η αλληλεγγύη μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ και μεταξύ των περιφερειών της είναι οι βασικές αξίες κατά τους Έλληνες που ρωτήθηκαν στην έρευνα.  

Επίσης, ο σεβασμός της εθνικής ταυτότητας, της κουλτούρας και των παραδόσεων στα κράτη μέλη της ΕΕ είναι επίσης ψηλά, κατά 9% από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο (24% για τους Έλληνες και 15% για την ΕΕ). Για την αξία της καταπολέμησης των διακρίσεων και την προστασία των μειονοτήτων, ελληνικός και ευρωπαϊκός μέσος όρος ταυτίζονται στο 12%. 

Θέματα όπως η ισότητα μεταξύ ανδρών και γυναικών, η ανοχή και ο σεβασμός της ποικιλομορφίας στην κοινωνία και η ελευθερία μετακίνησης είναι σε χαμηλότερες θέσεις για τους Έλληνες.  

Το 28% των Ελλήνων δηλώνει ότι στη διάρκεια των τελευταίων δώδεκα μηνών, είχε δυσκολίες να πληρώσει τους λογαριασμούς του στο τέλος του μήνα. Το 51% είπε ότι αντιμετωπίζει αυτό το πρόβλημα κατά καιρούς, ενώ ποτέ δήλωσε το 21%. Το 74% των Ελλήνων θεωρεί ότι το βιοτικό τους επίπεδο έχει πέσει, το 24% λέει ότι δεν έχει αλλάξει.  

• Το 57% θα έλεγε ότι τα πράγματα κινούνται προς τη λάθος κατεύθυνση στην ΕΕ, ενώ το 66% λέει το ίδιο για το εσωτερικό της χώρας! Μόλις το 21% δήλωσε ότι τα πράγαμτα στην Ελλάδα κινούνται προς την σωστή κατεύθυνση. 

Ενδιαφέρον έχουν οι προτεραιότητες των Ελλήνων πολιτών ενόψει των ευρωεκλογών, που ειναι εντελώς διαφορετικές από τους υπόλοπους Ευρωπαίους. Η δημόσια υγεία (56%), η καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού (55%), και η υποστήριξη της οικονομίας και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας (55%) συγκαταλέγονται στην πρώτη κατάταξη μεταξύ των προτεραιτοτήτων των Ελλήνων.  

Ακολουθεί η αγροτική πολιτική (35%), πολύ πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Αίσθηση προκαλεί το ενδιαφέρον για τη Δημοκρατία και το Κράτος Δικαίου (25%) που επίσης είναι πάνω από το μέσο όρο της ΕΕ.  

Η Αυτονομία της ΕΕ στους τομείς της βιομηχανίας και της ενέργειας είναι επίσης ψηλά, στο 22%. Οι δράσεις κατά της κλιματικής αλλαγής είναι στο 21%, πολύ κάτω από το μέσο όρο της ΕΕ που είναι στο 27%. 

Σχετικά με την ικανοποίηση για την κατάσταση της Δημοκρατίας, το 39% δηλώνει ικανοποιημένο και το 60% μη ικανοποιημένο. Το 41% απαντά θετικά στην ίδια ερώτηση για την ΕΕ και το 53% κατά. 

Θετική άποψη για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει το 34% των Ελλήνων, κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο που είναι στο 41%. Αρνητική γνώμη έχει το 20% των Ελλήνων, ενώ ουδέτερο είναι το 43%. Το 73% πάντως θέλει να δει το Ευρωκοινοβούλιο να παίζει πιο σημαντικό ρόλο από τον σημερινό. Το 16% θέλει λιγότερο σημαντικό ρόλο του Ευρωκοινοβουλίου, ενώ το 7% δεν επιθυμεί καμία αλλαγή. 

• Μόλις το 10% των Ελλήνων απάντησαν σωστά στο πότε θα γίνουν οι εκλογές! Το 20% είχε μια γενική ιδέα, αλλά το 44% είχε σωστή γνώση του έτους, αλλά όχι του μήνα. Μόλις το 5% έδωσε λάθος απάντηση. Το 56% των Ελλήνων ενδιαφέρεται για τις ευρωεκλογές, ενώ το 44% δήλωσε ότι δεν ενδιαφέρεται. 

Το 59% δίνει μεγάλη σημασία της ψήφου στις ευρωπαϊκές εκλογές. Το 28% δίνει μέτρια σημασία και το 13% μικρή σημασία. Το 79% δίνει μεγάλη σημασία στις εθνικές εκλογές, με ένα 5% μόλις να απαντά ότι η σημασία τους είναι μικρή. 

Το 78% θεωρεί ότι τα πράγματα στην ΕΕ πηγαίνουν προς τη σωστή κατεύθυνση, το 50% προς τη λάθος κατεύθυνση και το 70% ούτε στη μία ούτε στην άλλη.   

Αν οι επόμενες ευρωπαϊκές εκλογές ήταν προγραμματισμένες για την επόμενη βδομάδα, πόσο πιθανό θα ήταν να ψηφίσετε σε αυτές τις εκλογές; Στην κλίμακα από το 1 έως το 10, το 76% των Ελλήνων δήλωσε πολύ πιθανό, το 14% όχι πιθανό και το 10% ουδέτερο. 

• Το τελευταίο Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου πριν από τις εκλογές του Ιουνίου καταγράφει επίσης τόσο την εγρήγορση των πολιτών όσο και την ανησυχία για το τρέχον γεωπολιτικό πλαίσιο.

Μεγάλο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα συμπεράσματα του τελευταίου Ευρωβαρόμετρου πριν από τις εκλογές του Ιουνίου καθώς:

• Το 81% των Ευρωπαίων αλλά και το 81% των Ελλήνων πιστεύει ότι η προσέλευση στις κάλπες είναι ακόμη πιο σημαντική δεδομένης της γεωπολιτικής κατάστασης.
• Έξι στους δέκα πολίτες ενδιαφέρονται για τις εκλογές στις 6-9 Ιουνίου, 11 ποσοστιαίες μονάδες περισσότεροι από την ίδια χρονική στιγμή σε σύγκριση με τις εκλογές του Μαΐου του 2019. Παρόμοιο ποσοστό παρατηρείται και στην Ελλάδα (60%).
• Τα αποτελέσματα στην Ελλάδα (56%) κυμαίνονται κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο (60%) όσον αφορά τη σημασία που αποδίδουν οι πολίτες στις εκλογές και το ενδιαφέρον τους για αυτές.
• Το 73% των Ευρωπαίων πολιτών αναφέρει ότι οι ενέργειες της ΕΕ έχουν αντίκτυπο στην καθημερινή τους ζωή, σημαντικά υψηλότερα τα ποσοστά μεταξύ των ερωτηθέντων στην Ελλάδα (83%). 
• Συνεχίζεται να αυξάνεται η σημασία που αποδίδουν οι πολίτες στην άμυνα και την ασφάλεια της ΕΕ.
• Η καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού (33%) καθώς και η δημόσια υγεία (32%) είναι τα κύρια ζητήματα που απασχολούν τους ψηφοφόρους σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Τα αντίστοιχα ποσοστά στην Ελλάδα είναι 55% και 56%, ενώ 55% αναφέρει ως προτεραιότητα την στήριξη της οικονομίας και την δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.  

Συγκεκριμένα, το Ευρωβαρόμετρο αναδεικνύει μια θετική, ανοδική τάση στους βασικούς εκλογικούς δείκτες, ενώ απομένουν μόλις λίγες εβδομάδες έως ότου οι πολίτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης προσέλθουν στις κάλπες στις 6-9 Ιουνίου. Αυξημένο είναι το ενδιαφέρον για τις εκλογές, την ενημέρωση για το πότε θα διεξαχθούν καθώς και την πιθανότητα συμμετοχής σε σχέση με την αμέσως προηγούμενη μέτρηση το φθινόπωρο του 2023. Οι αυξήσεις είναι ακόμη πιο εντυπωσιακές σε σύγκριση με την έρευνα της άνοιξης του 2019, δηλ. τρεις μήνες πριν από τις προηγούμενες ευρωπαϊκές εκλογές.

Τώρα, το 60% των Ευρωπαίων δηλώνει ότι ενδιαφέρεται να ψηφίσει τον Ιούνιο – ποσοστό αυξημένο κατά 3 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το φθινόπωρο του 2023 και κατά 11 σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο/Μάρτιο του 2019. Το 71% δηλώνει ότι είναι πιθανό να ψηφίσει, αξιολογώντας το ενδεχόμενο με 7 έως 10 (σε κλίμακα 1 πολύ απίθανο – 10 πολύ πιθανό), δείκτης που σημειώνει αύξηση τριών ποσοστιαίων μονάδων το τελευταίο εξάμηνο και 10 ποσοστιαίων μονάδων σε σύγκριση με τον το 2019. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι οι πολίτες της ΕΕ γνωρίζουν πολύ καλά τη σημασία των εκλογών στο τρέχον γεωπολιτικό πλαίσιο, με οκτώ στους δέκα (81%) ερωτηθέντες να συμφωνούν ότι αυτό καθιστά την ψηφοφορία ακόμη πιο σημαντική. Μεγάλες πλειοψηφίες σε όλα τα κράτη μέλη συμφωνούν με αυτή τη δήλωση.

Στην Ελλάδα, το 56% των ερωτηθέντων δήλωσε ότι ενδιαφέρεται να ψηφίσει τον Ιούνιο, ενώ το 76% υποστηρίζει πως είναι πιθανό να ψηφίσει. Παράλληλα, το 78% των Ελλήνων πολιτών φαίνεται να αναγνωρίζει την υψηλή σημασία συμμετοχής στις επερχόμενες ευρωπαϊκές εκλογές λόγω της τρέχουσας γεωπολιτικής κατάστασης.

Η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Ρομπέρτα Μέτσολα, σχολιάζοντας τα αποτελέσματα της έρευνας, ανέφερε: «Οι Ευρωπαίοι γνωρίζουν ότι το διακύβευμα στις κάλπες είναι υψηλό, αλλά και ότι το υφιστάμενο γεωπολιτικό πλαίσιο καθιστά την ψηφοφορία ακόμα σημαντικότερη. Καλώ τους πολίτες μας να ψηφίσουν στις επικείμενες ευρωπαϊκές εκλογές, να ενισχύσουν την ευρωπαϊκή δημοκρατία και να διαμορφώσουν το μέλλον της Ευρώπης».

Με την τρέχουσα κοινοβουλευτική περίοδο να φτάνει στο τέλος της, το 81% των πολιτών της ΕΕ (77% στην Ελλάδα) έχει θετική ή ουδέτερη εικόνα για το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ενώ μόνο το 18% δηλώνει αρνητικό. Επιπλέον, η πλειοψηφία στην ΕΕ (56%) θα ήθελε το ΕΚ να διαδραματίσει πιο σημαντικό ρόλο, ενώ μόνο το 28% θα ήθελε να δει το αντίθετο και το 10% να διατηρήσει τον ρόλο του όπως είναι τώρα. Στην Ελλάδα, το 73% δηλώνει ότι θα ήθελε ισχυρότερο ρόλο για το Κοινοβούλιο.

Η πρόεδρος Metsola πρόσθεσε: «Το Κοινοβούλιο και η Ευρωπαϊκή Ένωση τα τελευταία χρόνια έχουν παράξει έργο σε βαθμό που δεν έχει προηγούμενο. Βρεθήκαμε αντιμέτωποι με εξαιρετικές και δύσκολες συνθήκες, αλλά γίναμε ακόμα πιο δυνατοί και ενωμένοι μέσα από αυτές. Το Κοινοβούλιο ήταν και θα συνεχίσει να είναι η φωνή και ο υπερασπιστής των πολιτών στην ΕΕ».

Οι Ευρωπαίοι πολίτες θα ήθελαν να δουν την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού (33%) καθώς και την υποστήριξη της δημόσιας υγείας (32%) στο επίκεντρο της προεκλογικής εκστρατείας. Η στήριξη της οικονομίας και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας, καθώς και η άμυνα και η ασφάλεια της ΕΕ βρίσκονται με το ίδιο ποσοστό στην τρίτη θέση (31%). Η σημασία που αποδίδουν οι πολίτες στην άμυνα και την ασφάλεια της ΕΕ έχει αυξηθεί κατά τη διάρκεια της τρέχουσας κοινοβουλευτικής περιόδου, κυρίως λόγω του επιθετικού πολέμου της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Αναφέρεται πλέον ως πρώτη προεκλογική προτεραιότητα (είτε μόνη ή είτε ισοψηφώντας)  σε εννέα χώρες, με τα υψηλότερα αποτελέσματα στη Δανία (56%), τη Φινλανδία (55%) και τη Λιθουανία (53%).

Πάνω από το 50% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα θα επιθυμούσε οι πολιτικές προτάσεις της προεκλογικής εκστρατείας να αφορούν την δημόσια υγεία (56%), την στήριξη της οικονομίας και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας (55%) και την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού (55%). 
 

Με το βλέμμα στο μέλλον, οι πολίτες της ΕΕ θέτουν την άμυνα και την ασφάλεια (37%) ως πρώτες προτεραιότητες για την ενίσχυση της θέσης της ΕΕ στην παγκόσμια σκηνή, ενώ ακολουθούν τα ενεργειακά ζητήματα αφενός και η επισιτιστική ασφάλεια και η γεωργία αφετέρου (και οι δύο κατηγορίες με ποσοστό 30%). Οι ερωτηθέντες στην Ελλάδα κατατάσσουν ως προτεραιότητες στο πλαίσιο αυτή την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της οικονομίας και της βιομηχανίας της ΕΕ (38%), την επισιτιστική ασφάλεια και τη γεωργία (36%) και την ενέργεια (35%).

Αν και τέσσερις στους δέκα πολίτες λένε ότι ο ρόλος της ΕΕ έχει γίνει περισσότερο σημαντικός τα τελευταία χρόνια, το 35% πιστεύει ότι έχει παραμείνει σταθερός και το 22% ότι έχει αποδυναμωθεί. Σε εθνικό επίπεδο, οι σχετικές πλειοψηφίες σε 15 χώρες πιστεύουν ότι ο ρόλος της ΕΕ στον κόσμο έχει ισχυροποιηθεί με τα χρόνια, με τα ποσοστά να φτάνουν το 67% στη Σουηδία, το 63% στην Πορτογαλία και το 60% στη Δανία. Στην άλλη πλευρά του φάσματος, οι Σλοβένοι και οι Τσέχοι πολίτες είναι πιο πιθανό να πουν ότι ο ρόλος της ΕΕ έχει γίνει λιγότερο σημαντικός (32% και 30%, αντίστοιχα).

Περίπου 4 στους 10 ερωτηθέντες στην Ελλάδα θεωρούν είτε πως η συνδρομή της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην παγκόσμια πολιτική σκηνή έχει γίνει σημαντικότερη (38%) είτε πως έχει παραμείνει σταθερή σε σύγκριση με το παρελθόν (43%), ενώ περίπου 2 στους 10 θεωρούν πως έχει καταστεί λιγότερο σημαντική (18%).
 

Σχεδόν τα τρία τέταρτα των πολιτών (73%, +3 ποσοστιαίες μονάδες σε σύγκριση με το φθινόπωρο του 2023) ισχυρίζονται ότι οι ενέργειες της ΕΕ έχουν αντίκτυπο στην καθημερινή τους ζωή, συμπεριλαμβανομένου ενός πέμπτου (20%) το οποίο δηλώνει πως έχουν πολύ υψηλό αντίκτυπο. Επιπλέον, η μεγάλη πλειονότητα των Ευρωπαίων συμφωνεί ότι η χώρα τους, συνολικά, επωφελείται από την ένταξη στην ΕΕ (71%).

Αυτά τα αποτελέσματα είναι σταθερά σε σύγκριση με το φθινόπωρο του 2023 και παραμένουν υψηλά σε ολόκληρη την ΕΕ. Για την Ελλάδα, το ποσοστό των πολιτών που θεωρούν ότι οι ενέργειες της ΕΕ έχουν αντίκτυπο στην καθημερινή τους ζωή κυμαίνεται στο 83%, ενώ το 70% των ερωτηθέντων υποστηρίζει πως η χώρα έχει ωφεληθεί συνολικά από την ένταξη στην ΕΕ.

Σύμφωνα με τα στοιχεία όλα και περισσότεροι είναι οι Ευρωπαίοι πολίτες, οι οποίοι θεωρούν ότι η διαφθορά είναι απαράδεκτη. Ειδικότερα, το 64% των Ευρωπαίων πιστεύει ότι η διαφθορά είναι απαράδεκτη, ενώ αντίθετα το 27% πιστεύει ότι είναι αποδεκτό να δώσει κάποιος ένα δώρο ή να κάνει μια χάρη (26%) για να πάρει κάτι από μια δημόσια διοίκηση ή μια δημόσια υπηρεσία, ενώ το 16% πιστεύει ότι είναι αποδεκτό να δώσει χρήματα για αυτόν τον λόγο.

Εντυπωσιακό είναι επίσης το γεγονός ότι το 60% πιστεύει ότι η διαφθορά είναι μέρος της επιχειρηματικής κουλτούρας στη χώρα τους, ενώ το 57% συμφωνεί ότι στη χώρα τους ο μόνος τρόπος για να πετύχουν στις επιχειρήσεις είναι να έχουν πολιτικές διασυνδέσεις.

Μάλιστα, το 54% δηλώνει ότι δεν γνωρίζει πού να καταγγείλει τη διαφθορά εάν την βιώσει ή την παρατηρήσει: οι ερωτηθέντες είναι πιθανότερο να γνωρίζουν πού να καταγγείλουν μια υπόθεση διαφθοράς στη Μάλτα (63%) και τη Σλοβενία (62%) και λιγότερο πιθανό στην Πολωνία (32%) και την Ουγγαρία (33%). Το 47% δηλώνει ότι η δυσκολία απόδειξης της διαφθοράς είναι ένας σημαντικός λόγος που οι άνθρωποι δεν την καταγγέλλουν. Τρεις στους δέκα λένε ότι η καταγγελία θα ήταν άσκοπη επειδή οι υπεύθυνοι δεν θα τιμωρηθούν, ενώ σχεδόν άλλοι τόσοι (28%) λένε ότι δεν υπάρχει προστασία για όσους καταγγέλλουν διαφθορά.

Οι ερωτηθέντες, σύμφωνα με το Ευρωβαρόμετρο είναι απαισιόδοξοι σχετικά με τις εθνικές προσπάθειες για την καταπολέμηση της διαφθοράς. Μόνο μια μειοψηφία πιστεύει ότι τα μέτρα κατά της διαφθοράς εφαρμόζονται αμερόληπτα και χωρίς υστεροβουλία (35%), ότι υπάρχουν αρκετές επιτυχείς διώξεις για να αποτρέψουν τους ανθρώπους από πρακτικές διαφθοράς (32%), ότι οι προσπάθειες της εθνικής τους κυβέρνησης για την καταπολέμηση της διαφθοράς είναι αποτελεσματικές (30%) ή ότι υπάρχει επαρκής διαφάνεια και εποπτεία της χρηματοδότησης των πολιτικών κομμάτων στη χώρα τους (29%).

Για να αυξηθεί η εμπιστοσύνη στη δημόσια διοίκηση της χώρας τους, τα άτομα που απάντησαν στην έρευνα πιστεύουν ότι θα πρέπει να είναι λιγότερο γραφειοκρατική (52 %) και πιο διαφανής (44 %) όσον αφορά τις αποφάσεις και τη χρήση των δημόσιων πόρων. Περίπου το ένα τρίτο πιστεύει ότι περισσότερη επικοινωνία και εξορθολογισμένη διάδραση με τους πολίτες, καθώς και καλύτερη κατάρτιση των δημόσιων υπαλλήλων, θα συμβάλλουν στη βελτίωση της εμπιστοσύνης στη δημόσια διοίκηση.

Σχεδόν το ήμισυ πιστεύει ότι η δημόσια διοίκηση θα πρέπει να βρίσκεται πιο κοντά στους ανθρώπους, με τη βοήθεια των διαφόρων μέσων άμεσης επικοινωνίας, συμπεριλαμβανομένης της διάδρασης με φυσική παρουσία, καθώς και να παρέχει σαφέστερες πληροφορίες σχετικά με τις διαδικασίες και τις υπηρεσίες. Εκφράστηκε επίσης η επιθυμία για περισσότερες ψηφιακές υπηρεσίες (31 %) και για πιο εύχρηστες υπηρεσίες ηλεκτρονικής διακυβέρνησης (35 %).

Μεταρρυθμίσεις σε υγείας και εκπαίδευση

Τα άτομα που απάντησαν είναι της άποψης ότι οι μεταρρυθμίσεις είναι περισσότερο αναγκαίες στους τομείς της δημόσιας υγείας (56 %) και της εκπαίδευσης (50 %).

Σε 11 κράτη μέλη, πάνω από το 60 % των πολιτών ζητούν μεταρρυθμίσεις στον τομέα της δημόσιας υγείας.

Ειδικά στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό ανέρχεται σε 70% για την υγεία και σε 58% για στην εκπαίδευση. Επίσης το 46% απαιτεί μεταρρυθμίσεις στον τομέα της κοινωνικής προστασίας και το 28% στην εργασία και τις εργασιακές συνθήκες. Όλα τα ποσοστά στην Ελλάδα είναι από λίγο έως πολύ υψηλότερα από τον μέσο ευρωπαϊκό όρο.

Η έρευνα επιβεβαιώνει ότι το ΤSI παρέχει πολύτιμη βοήθεια

Η σημασία του TSI επιβεβαιώνεται από τα αποτελέσματα της συγκεκριμένης έρευνας του Ευρωβαρόμετρου. Είναι γεγονός ότι το TSI ανταποκρίνεται στα αιτήματα των κρατών μελών για παροχή στήριξης σχετικά με τις μεταρρυθμιστικές ανάγκες που έχουν εντοπίσει. Μέσω αυτού η ΕΕ παρέχει εμπειρογνωμοσύνη και τεχνική υποστήριξη, διευκολύνει και προωθεί την ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των χωρών και αναπτύσσει την ικανότητα των δημόσιων διοικήσεων: οι πολίτες θεωρούν ότι όλες αυτές οι δράσεις αρμόζουν στον ρόλο της ΕΕ.

Μέχρι στιγμής, περισσότερα από 400 έργα TSI — συμπεριλαμβανομένων αρκετών νέων έργων για το 2023 — έχουν συμβάλει ή θα συμβάλουν στην προετοιμασία ή την εφαρμογή των ΣΑΑ των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένων των μεταρρυθμίσεων για την προώθηση της ανάπτυξης ικανοτήτων των δημόσιων διοικήσεων.

Τα άτομα που συμμετειχαν στην έρευνα ερωτήθηκαν σε ποιους τομείς τα κράτη μέλη μπορούν να επωφεληθούν περισσότερο από τη στήριξη της ΕΕ για τον σχεδιασμό και την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων. Ιδού οι απαντήσεις τους:

• Το 42 % των Ευρωπαίων πιστεύει ότι η ΕΕ θα μπορούσε να προωθήσει την ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ των κρατών μελών·

• Το 42 % επιβεβαιώνει τη σημασία της στήριξης της ΕΕ προς τα κράτη μέλη για τη διαχείριση κρίσεων, όπως πανδημίες, φυσικές καταστροφές ή συγκρούσεις·

• Το 34 % θεωρεί ότι η ΕΕ θα μπορούσε να παράσχει γνώσεις και εμπειρογνωμοσύνη στα κράτη μέλη κατά τον σχεδιασμό και την εφαρμογή μεταρρυθμίσεων·

• Το 34 % δηλώνει ότι η ΕΕ θα μπορούσε να παράσχει χρηματοδοτική στήριξη στις μεταρρυθμίσεις των κρατών μελών·

• Το 31 % πιστεύει ότι η ΕΕ θα μπορούσε να συμβάλει στη βελτίωση των δεξιοτήτων και ικανοτήτων στη δημόσια διοίκηση των κρατών μελών.

Όταν η ερώτηση μάλιστα φτάνει στα ζητήματα της εθνικής οικονομίας τα πράγματα επιδεινώνονται περαιτέρω ως προς τις κρίσεις.

• Το παραπάνω, λοιπόν, ποσοστό εκτοξεύεται στο 88% όταν τα ελληνικά νοικοκυριά καλούνται να απαντήσουν τι πιστεύουν για την κατάσταση της εθνικής τους οικονομίας. Μόνο το 12% των ερωτηθέντων στην Ελλάδα χαρακτηρίζει ως «καλή» την κατάσταση.

Η οικονομική κατάσταση των Ελλήνων

• Αρνητική πρωτιά κατέχει η Ελλάδα ως προς τις συνθήκες διαβίωσης των νοικοκυριών.

Όταν ρωτήθηκαν να χαρακτηρίσουν την οικονομική τους κατάσταση, το 51% τη χαρακτήρισε «κακή», όταν ο μέσος όρος στην Ε.Ε. είναι 28%.

Τι είχε δείξει η έρευνα του ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ

Είχε προηγηθεί η έρευνα του ΙΜΕ-ΓΣΕΒΕΕ στην οποία σχεδόν 6 στα 10 νοικοκυριά (57,3%) δήλωσαν πως χρειάζεται να κάνουν περικοπές για να καλύψουν τα αναγκαία, ποσοστό σημαντικά αυξημένο σε σχέση τόσο με την έρευνα του 2021.

«Τα μέτρα που έλαβε η κυβέρνηση, ώστε να περιορίσει τις δυσμενείς επιπτώσεις των ανατιμήσεων στα εισοδήματα των νοικοκυριών, φαίνεται ότι δεν ήταν αρκετά».

τονίζεται, ακόμη, «επιδεινώθηκε σημαντικά το 2022, ενώ οι προσδοκίες για το μέλλον σημειώνουν αρνητικό πρόσημο, καθώς πάνω από 1 στα 2 νοικοκυριά (51,9%) εκτιμούν ότι η κατάστασή τους θα επιδεινωθεί το 2023, κάτι που είχε να παρατηρηθεί από την έρευνα του ΙΜΕ ΓΣΕΒΕΕ το 2018».

Μία ακόμη σημαντική επίπτωση σχετίζεται με την επιδείνωση που παρουσιάζουν τα ευρήματα της έρευνας αναφορικά με την μηνιαία επάρκεια του εισοδήματος των νοικοκυριών.

Συγκεκριμένα, πάνω από 1 στα 2 νοικοκυριά (52,4%) δήλωσαν ότι το μηνιαίο εισόδημά τους επαρκεί για 18 ημέρες (μεσοσταθμικά) και συνδέεται με τις αυξήσεις των τιμών τόσο της ηλεκτρικής ενέργειας, όσο και των ειδών διατροφής οι οποίες αποτελούν για σχεδόν 6 στα 10 νοικοκυριά τις κατηγορίες που έχουν τη μεγαλύτερη αρνητική επίδραση στο εισόδημά τους.

• «Είναι λογικό οι άνθρωποι να ανησυχούν για το αυξανόμενο κόστος ζωής, καθώς όλο και περισσότερες οικογένειες δυσκολεύονται να τα βγάλουν πέρα. Τώρα είναι η ώρα να πετύχουμε απτά αποτελέσματα, να τιθασεύσουμε τους λογαριασμούς μας, να περιορίσουμε τον πληθωρισμό και να καταφέρουμε να πετύχουμε ανάπτυξη στις οικονομίες μας. Πρέπει να προστατεύσουμε τα πιο ευάλωτα μέλη των κοινωνιών μας», δήλωσε η πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, Ρομπέρτα Μέτσολα.

Η δεύτερη μεγαλύτερη ανησυχία των Ευρωπαίων πολιτών με 82% είναι η απειλή της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού, ποσοστό που στην Ελλάδα ανέρχεται στο 97%.

Σε επίπεδο ΕΕ, τρίτη κατά σειρά ανησυχία αποτελούν η κλιματική αλλαγή και η εξάπλωση του πολέμου στην Ουκρανία σε άλλες χώρες (81%). Η μετανάστευση ωστόσο απασχολεί ιδιαίτερα τους Έλληνες πολίτες, όπου αποτελεί την τρίτη πιο διαδεδομένη ανησυχία με ποσοστό 86%, ακολουθούμενη από την κλιματική αλλαγή, με 84%.

Μάλιστα, οι πολίτες της Ελλάδας και της Κύπρου είναι οι πιο δυσαρεστημένοι από τη δράση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αντιμετώπιση του αυξανόμενου κόστους ζωής.

Σχετικά με την οικονομική κατάσταση των πολιτών, η έρευνα δείχνει ότι οι επιπτώσεις από τις αλλεπάλληλες κρίσεις γίνονται όλο και περισσότερο αισθητές.

Σχεδόν το ήμισυ του πληθυσμού της ΕΕ (46%) δηλώνει ότι το βιοτικό του επίπεδο έχει ήδη μειωθεί λόγω των συνεπειών της πανδημίας COVID-19, των συνεπειών του πολέμου της Ρωσίας στην Ουκρανία και του αυξανόμενου κόστους ζωής.

Στην Ελλάδα το ποσοστό αυτό φτάνει το 66%.

Ένα επιπλέον 39% (29% για την Ελλάδα) δεν έχουν δει ακόμη το βιοτικό τους επίπεδο να μειώνεται, αλλά αναμένουν ότι αυτό θα συμβεί το επόμενο έτος, δημιουργώντας μια μάλλον ζοφερή προοπτική για το 2023.

Ένας άλλος χαρακτηριστικός δείκτης των αυξανόμενων οικονομικών δυσχερειών είναι η αύξηση του ποσοστού των πολιτών που αντιμετωπίζουν δυσκολίες πληρωμής λογαριασμών «τις περισσότερες φορές» ή «μερικές φορές», όπου παρατηρείται αύξηση εννέα μονάδων από 30% σε 39% σε επίπεδο ΕΕ από το φθινόπωρο του 2021. Στην Ελλάδα υπήρξε αύξηση 14 μονάδων, με το ποσοστό αυτό να αγγίζει το 86%.

Οι πολλαπλές γεωπολιτικές κρίσεις των τελευταίων ετών εξακολουθούν να δημιουργούν σοβαρές προκλήσεις για τους πολίτες και τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής. Με τον πληθωρισμό στο υψηλότερο επίπεδο εδώ και δεκαετίες, οι Ευρωπαίοι πολίτες θέλουν το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να επικεντρωθεί στην καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού (37%). Η δημόσια υγεία παραμένει σημαντική για πολλούς Ευρωπαίους πολίτες (34%), όπως και η συνεχιζόμενη δράση κατά της κλιματικής αλλαγής (31%). Η στήριξη της οικονομίας και η δημιουργία νέων θέσεων εργασίας (31%) είναι επίσης ψηλά στον κατάλογο των Ευρωπαίων πολιτών. Στην Ελλάδα, οι ερωτηθέντες επέλεξαν την καταπολέμηση της φτώχειας και του κοινωνικού αποκλεισμού ως πρώτη προτεραιότητα (58%), δεύτερη την υποστήριξη της οικονομίας και δημιουργία νέων θέσεων εργασίας (55%) και τρίτη τη δημόσια υγεία (44%).

• Ταυτόχρονα, οι πρόσφατες κρίσεις και ιδιαίτερα ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας ενισχύουν την υποστήριξη των πολιτών προς την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Η στήριξη για την ΕΕ παραμένει σταθερά σε υψηλά επίπεδα, αν και το ποσοστό στην Ελλάδα είναι αισθητά κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, ενώ οι πολίτες περιμένουν από την Ένωση να συνεχίσει να εργάζεται για την εξεύρεση λύσεων για να μετριαστούν οι επιπτώσεις των αλυσιδωτών κρίσεων.

Με ποσοστό 62% βλέπουν θετικά την συμμετοχή στην ΕΕ, το οποίο αποτελεί ένα από τα υψηλότερα αποτελέσματα που έχουν καταγραφεί από το 2007. Το ποσοστό των ερωτηθέντων στην Ελλάδα είναι αρκετά χαμηλότερο, στο 43%. Τα δύο τρίτα των Ευρωπαίων (66%) θεωρούν σημαντική την ένταξη της χώρας τους στην ΕΕ, ενώ το 72% πιστεύει ότι η χώρα τους έχει ωφεληθεί από το γεγονός ότι είναι μέλος της ΕΕ. Στην Ελλάδα το 59% αξιολογούν ως σημαντική την ένταξη της χώρας τους στην ΕΕ, ενώ το 65% θεωρούν ότι η χώρα τους έχει ωφεληθεί από την ιδιότητα του κράτους μέλους.

Σημειώνεται πως το Ευρωβαρόμετρο του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για το φθινόπωρο του 2022 διεξήχθη μεταξύ 12 Οκτωβρίου και 7 Νοεμβρίου 2022 στα 27 κράτη μέλη της ΕΕ. Στην έρευνα πήραν μέρος συνολικά 26.431 Ευρωπαίοι και τα αποτελέσματα σε επίπεδο ΕΕ σταθμίστηκαν ανάλογα με το μέγεθος του πληθυσμού της κάθε χώρας. Στην Ελλάδα συμμετείχαν 1009 άτομα μέσω προσωπικής συνέντευξης.

Αυτό τουλάχιστον καταγράφει το ευρωβαρόμετρο Μαΐου, που δημοσιεύτηκε τις προηγούμενες ημέρες και ποσοτικοποιεί την γνώμη των Ευρωπαίων πολιτών για τη ζωή τους στην Ευρωπαϊκή Ενωση, αλλά και στην κάθε χώρα ξεχωριστά.

Πανδημία

Σύμφωνα λοιπόν με το ευρωβαρόμετρο, στο ερώτημα εάν σε ένα χρόνο η ζωή θα είναι καλύτερη ή χειρότερη, το 40% των Ελλήνων πολιτών απάντησε χειρότερη, το 35% ίδια ενώ το 21% καλύτερη, σε αντίθεση με το 24% των ευρωπαίων πολιτών που πιστεύει ότι η ζωή σε έναν χρόνο θα είναι χειρότερη από ότι τώρα, το 52% ότι θα είναι ίδια, ενώ το 21% των ευρωπαίων ταυτίζει την αισιοδοξία του με την δική μας αισιοδοξία.

Οικονομία

Σε σχέση με την οικονομία, στην Ελλάδα: το 56% πιστεύει ότι η κατάσταση θα είναι χειρότερη μετά από έναν χρόνο, το 19% ίδια με σήμερα και το 25% καλύτερη ενώ και οι ευρωπαίοι πιστεύουν κατά 53% ότι θα είναι χειρότερη, κατά  23% πως θα είναι ίδια με σήμερα και κατά 21% καλύτερη, ενώ το 3% των ευρωπαίων δήλωσε πως δεν γνωρίζει τι του επιφυλάσσει το μέλλον.

Ταμείο Ανάκαμψης

Ενδιαφέρουσα ωστόσο είναι και η προσέγγιση Ελλήνων και Ευρωπαίων αναφορικά με το θέμα της διαχείρισης της πανδημίας όπου αμφότεροι συμφωνούν σε ποσοστό 72% ότι  το σχέδιο Ανάκαμψης της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Ελλάδα θα βοηθήσει στην γρηγορότερη ανάκαμψη της Ελληνικής Οικονομίας.

Διαφωνία εκφράζεται από το 28% των Ελλήνων και το 24% των Ευρωπαίων που ωστόσο συμπληρώνεται με ένα 4% που δηλώνουν ότι δεν γνωρίζουν.

Ευρωπαϊκή Ένωση

Αναφορικά με την Ευρωπαϊκή Ένωση επίσης οι δύο απόψεις ταυτίζονται με μικρές ποσοστιαίες διαφορές, με τους Έλληνες να θεωρούν σε ποσοστό 44% ότι η ΕΕ κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση αλλά και ένα 56% ότι κινείται πεος τη λάθος κατεύθυνση.

Αντίστοιχες είναι και οι απαντήσεις των Ευρωπαίων με μικρή μόνο διακύμανση στα ποσοστά που πιστεύουν πω κινείται σε σωστή κατεύθυνση το 39%, σε λάθος κατεύθυνση: 45%, σε καμία από τις δύο το 6%, ενώ το 10% απαντά ότι δεν γνωρίζει.

Δημοκρατία και θεσμοί

Εκεί που ωστόσο παρατηρούνται μεγάλες διαφοροποιήσεις είναι στο ερώτημα για την ποιότητα της δημοκρατίας.

Στην Ελλάδα, το 63% είναι μη ικανοποιημένοι με μόλις το 37% να είναι ικανοποιημένοι από την λειτουργία της ελληνικής δημοκρατίας ενώ στην Ευρώπη, το 41% εμφανίζονται μη ικανοποιημένοι και το 57% ικανοποιημένοι.