Στη διάρκεια της σύσκεψης εξετάστηκαν τα τελευταία δεδομένα, τα οποία δεν δείχνουν επιδείνωση στις ρηγματώσεις των κτιρίων τις τελευταίες 48 ώρες, από τότε δηλαδή που τοποθετήθηκαν τα ειδικά γυάλινα ρωγμόμετρα. Παράλληλα, αναφέρθηκε ότι ένα ευπαθές υπέδαφος από μάργες και ενδεχομένως γύψους όπως είναι το συγκεκριμένο, μπορεί να επηρεασθεί ακόμα και από μικρές αλλά μακροχρόνιες διαρροές και συζητήθηκαν διάφορα πρόσθετα μέτρα που μπορούν αν εφαρμοστούν άμεσα και με στόχο την επιτάχυνση της «αφυδάτωσης» της περιοχής στην οποία παρατηρείται το γεωλογικό φαινόμενο.

Ειδικότερα, αποφασίστηκε να γίνει καθολική διακοπή της υδροδότησης στην επίμαχη «Μεσοχωριά» του οικισμού και να τροφοδοτούνται με νερό τα σπίτια που κατοικούνται από προσωρινό εξωτερικό δίκτυο, να εντοπιστούν τα υπόλοιπα πηγάδια (σαρνίτσια) που πιθανόν υπάρχουν σε κλειστές οικίες και αν έχουν νερό να αντληθεί από τη ΔΕΥΑΗ, σύμφωνα με την αρχική έκκληση που έχει γίνει, να καλυφθούν οι σχάρες απορροής ομβρίων υδάτων στη Μεσοχωριά και να ελεγχθεί με κάμερες το εσωτερικό των δικτύων ύδρευσης και αποχέτευσης για τον εντοπισμό πιθανών διαρροών.

Μάλιστα, όπως έγινε γνωστό, τις αμέσως επόμενες ημέρες, αναμένεται και το πρώτο, συνοπτικό πόρισμα του ΕΑΓΜΕ για τα αίτια του φαινομένου και τους τρόπους ριζικής αντιμετώπισης. Σε δήλωσή της αμέσως μετά το τέλος της σύσκεψης εργασίας, η προϊσταμένη της Διευθέτησης Τεχνικής Γεωλογίας του ΕΑΓΜΕ Ελευθερία Μπογιατζή ανέφερε ότι δεν έχει ακόμα αποσαφηνισθεί τι προκάλεσε τις μετακινήσεις, θεωρεί ωστόσο εξαιρετικά πιθανό ο παράγοντας της υγρασίας να συντελεί στην εκδήλωση του φαινομένου, ενώ εξέφρασε την αισιοδοξία της για τις εξελίξεις.

Ο δήμαρχος Ηρακλείου Αλέξης Καλοκαιρινός τόνισε ότι είναι θετικό το γεγονός ότι στο τελευταίο 48ωρο της παρατήρησης των ρηγματώσεων, μέσα από το δίκτυο μετρητών που άμεσα τοποθέτησε ο Δήμος Ηρακλείου, δεν υπάρχει μεταβολή των δεδομένων. Όπως επίσης, ότι είναι θετική η απομάκρυνση του σεναρίου ενός γενικευμένου, πρωτογενούς κατολισθητικού φαινομένου, σύμφωνα και με τις αυτοψίες των ειδικών της ΕΑΓΜΕ.

Ο Αλέξης Καλοκαιρινός τόνισε ότι υπάρχουν παράγοντες που πρέπει να διερευνηθούν, σύμφωνα και με το σχετικό πρόγραμμα που έχει υποβάλλει ο Δήμος Ηρακλείου και αναφέρθηκε στα νέα μέτρα που θα εφαρμοστούν από αύριο (Παρασκευή 2/5), τα οποία θα δείξουν την αποτελεσματικότητά τους μέσα σε μόλις λίγες ημέρες.

Σε κάθε περίπτωση, όπως τόνισε ο δήμαρχος Ηρακλείου, ο δήμος τίθεται σε ετοιμότητα ακόμα και για την πλήρη αντικατάσταση των δικτύων εάν κάτι τέτοιο κριθεί απαραίτητο. Ο προϊστάμενος της Μονάδας Κρήτης του ΕΑΓΜΕ Γιάννης Μιχαλακης, ανέφερε ότι οι «μάρτυρες», οι δείκτες που τοποθετήθηκαν στις ρηγματώσεις, δείχνουν ότι υπάρχει σταθερότητα τις τελευταίες 48 ώρες.

Τόνισε επίσης, ότι ελέγχονται συνολικά οι γεωλογικές συνθήκες στον λόφο των Βουτών και περιφερειακά στα πρανή, εξετάζονται και άλλοι παράγοντες που ενδέχεται να συμβάλλουν στο πρόβλημα, όπως είναι οι γεωτρήσεις, καθώς και η σύσταση των γεωλογικών στρωμάτων της περιοχής

«Κλήθηκα για να κάνω εκτίμηση της καταστροφής και του γεωλογικού φαινομένου. Όταν το δω από κοντά θα γίνει αξιολόγηση του φαινομένου και θα είμαστε σε θέση να καταλάβουμε τι συμβαίνει» ανέφερε στο Cretalive ο καθηγητής αναφορικά με τις ρηγματώσεις που έχουν προκαλέσει μεγάλη ανησυχία και τεράστιες καταστροφές αφού έχουν κόψει στη μέση σπίτια, δρόμους καθώς και τον περίβολο του ναού της Κοιμήσεως της Θεοτόκου.

Ο Αλέξης Καλοκαιρινός κατέστησε σαφές ότι η Δημοτική Αρχή θα ζητήσει επίσημα να κηρυχθεί το χωριό σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης ώστε να «τρέξουν» οι διαδικασίες για την αποκατάσταση των ρηγματώσεων σε περίπου 10 σπίτια, όπως είπε ο ίδιος, σε μία μεγάλη ακτίνα μήκους 150 μέτρων στον οικισμό των 600 ατόμων.

Ο κ. Καλοκαιρινός δεν έκρυψε τον προβληματισμό του για το φαινόμενο, προαναγγέλλοντας την κάθοδο επιστημόνων από την Αθήνα που θα ερευνήσουν το φαινόμενο. Επιπλέον, νωρίς το πρωί της Κυριακής μαζί με τους αντιδημάρχους Γιώργο Σισαμάκη και Νίκο Γιαλιτάκη μαζί με τεχνικό κλιμάκιο του δήμου όπου προχώρησαν σε αυτοψία στα σπίτια και στους δρόμους που έχουν υποστεί ζημιές από τις ρηγματώσεις.

Σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, σκοπός είναι η διερεύνηση των αιτίων του φαινομένου, η διαπίστωση της πιθανότητας επέκτασής του σε γειτονικές περιοχές, καθώς και η λήψη άμεσων μέτρων αντιμετώπισης. Παράλληλα, θα εξεταστεί εάν η περιοχή πρέπει να κηρυχθεί σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης.

«Δεν νιώθουμε ασφαλείς, ψάχνουμε να δούμε που θα μείνουμε», λένε κάτοικοι του χωριού.

Η ανησυχία των κατοίκων στις Βούτες «χτυπάει κόκκινο», όπως έγραψε το Creta24. Δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις ανθρώπων που σκέφτονται να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους, καθώς έχουν δει ήδη από τις αρχές τις εβδομάδες τις πρώτες ρηγματώσεις, οι οποίες όπως λένε αυξάνονται και μεγαλώνουν…

«Ρωγμές έχουν κι άλλα σπίτια, όπως και η εκκλησία. Πατάς και βλέπεις τα πλακάκια ότι έχουν σηκωθεί. Δεν νιώθουμε ασφαλείς. Το ένα παιδί το έχω στείλει στης πεθεράς μου και το άλλο στη μάνα μου. Τώρα σκέφτομαι, που να πάω να μείνω εγώ», λέει στο ειδησεογραφικό μέσο κάτοικος της περιοχής.

«Πήγαμε στο πανηγύρι του Αγίου Γεωργίου και όταν γυρίσαμε, τότε όλοι και ο ιερέας του χωριού ανακαλύψαμε ότι είχε ανοίξει η αυλή της εκκλησίας και τα σοκάκια», λέει μια γυναίκα η οποία πρόσθεσε μάλιστα πως καθημερινά, κάτοικοι ανακαλύπτουν νέες ρωγμές στα σπίτια τους.

Κάτοικοι της περιοχής αναμένεται το απόγευμα της Δευτέρας 28 Απριλίου να βρεθούν στη Λότζια.

Όπως σημείωσε ο κ. Λέκκας ο κατολισθητικός κίνδυνος είναι υψηλός σε πέντε περιοχές ενώ διευκρίνισε ότι η σημερινή και η χθεσινή σεισμική δραστηριότητα δεν έχει καμία σχέση με τον ηφαιστειακό χώρο και τον ηφαιστειακό θάλαμο ούτε στην καλδέρα της Σαντορίνης, ούτε στο ηφαίστειο έξω από τη Σαντορίνη το Κολούμπο. Παράλληλα επισήμανε ότι το ρήγμα που δίνει τις τελευταίες 50 ώρες σεισμούς είναι το ρήγμα της Αμοργού ενώ άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο «η συσσώρευση των δυνάμεων να προκαλέσει σεισμό της τάξεως των 5- 5,5 όχι πάνω από 6 όμως».

Όπως δήλωσε στο κάτω τμήμα του παλιού λιμένα, εκεί που καταλήγει ουσιαστικά το τελεφερίκ, κατά τη διάρκεια του σεισμού που έγινε χθες το πρωί, κατέπεσε βραχώδης μάζα, η οποία έχει μορφή σφήνας. «Αποσπάστηκε από το πρανές και κατέστρεψε το στέγαστρο που υπήρχε στον κάτω χώρο. Υπάρχουν κι άλλα επικρεμάμενα κομμάτια στην ίδια περιοχή, στην ίδια θέση τα οποία θα δούμε το αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα τι δράσεις θα κάνουμε ώστε να μειώσουμε τον κίνδυνο στο σημείο εδώ», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Όπως σημείωσε, η συνολική εικόνα που υπάρχει είναι ότι σε πέντε περιοχές, στο Αθηνιό, Παλιό Λιμένα, Αμμούδι, Αρμένη και Κόρφου ο κατολισθητικός κίνδυνος είναι υψηλός ωστόσο, όπως προσέθεσε έχουν αρχίσει να αναλύουν, να βλέπουν τις συνθήκες ευστάθειας που υπάρχουν προκειμένου να προτείνουν τα αντίστοιχα μέτρα μέσα σε σύντομο χρονικό διάστημα.

«Μέσα σε ένα διάστημα της τάξεως του ενός μηνός θα έχουν προταθεί τα πρώτα μέτρα, τα οποία είναι τα βραχυπρόθεσμα και τα άμεσα. Στη συνέχεια, μέχρι το καλοκαίρι, θα προταθούν τα μέτρα που έχουν μεσοπρόθεσμο χαρακτήρα, και βεβαίως, η παρέμβαση που πρέπει να γίνει εδώ προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος απαιτεί βαριά έργα, τα οποία όμως θα πρέπει να είναι αποδοτικά, οικονομικά και να συνάδουν κυρίως με το περιβάλλον», τόνισε .

Αναφορικά με τη σεισμική δραστηριότητα ο κ. Λέκκας υπογράμμισε ότι πρόκειται για σεισμική δραστηριότητα που είναι σεεξέλιξη και η οποία περιλαμβάνει τις τελευταίες 50 ώρες 210 σεισμούς. «8 σεισμοί είναι πάνω από 4 βαθμούς της κλίμακας Ρίχτερ. Οι περισσότεροι εκδηλώθηκαν σήμερα το πρωί. Γι’ αυτό συνεδριάσαμε μετά από εντολή του κ. Κικίλια, και με την Επιτροπή Σεισμικού Κινδύνου και την Επιτροπή Ηφαιστειακού Κινδύνου, γιατί συνυπάρχει ο κίνδυνος. Ασχέτως αν στη σημερινή σεισμική δραστηριότητα δεν συμμετέχει ο ηφαιστειακός κίνδυνος. Έτσι λοιπόν συνεδριάσαμε οι δύο επιτροπές προκειμένου να προτείνουμε τα μέτρα τα οποία η Πολιτική Προστασία θα εφαρμόσει εδώ στη Σαντορίνη. Χθες είχαμε αποφασίσει το κλείσιμο των σχολείων στη Σαντορίνη.

Σήμερα αποφασίσαμε το κλείσιμο των σχολείων στην Αμοργό, στην Ανάφη και στην Ίο, γιατί οι δονήσεις είναι ιδιαίτερα αισθητές κι εκεί. Δεν το κάνουμε για κανέναν άλλο λόγο παρά μόνο για να μην βρει ο σεισμός τα παιδιά στην τάξη», υπογράμμισε και προσέθεσε: «Από εκεί και πέρα, αποφασίσαμε να μην συναθροίζονται πολλά άτομα στους χώρους, να μην υπάρχει πρόσβαση στον Παλιό Λιμένα και στο Αμμούδι και στο Αρμένη. Στον Αθηνιό ο κίνδυνος είναι μικρότερος γι αυτό αποφασίσαμε να μην ληφθούν κάποια μέτρα παρά μόνο να γίνει λίγη επιτήρηση. Και βεβαίως, θα πρέπει οι κάτοικοι της Σαντορίνης μεσούσης της σεισμικής δραστηριότητας να ενημερωθούν για το τι πρέπει να κάνουν από τις σελίδες της ΓΓΠΠ και του ΟΑΣΠ σε περίπτωση σεισμού. Μία από αυτές είναι να μην βρίσκονται ή να μην περνούν από παλιά σπίτια ή ερειπωμένα, να μην πανικοβάλλονται και να ακολουθούν τις οδηγίες των αρχών. Σε περίπτωση ισχυρής σεισμικής δόνησης να μην πλησιάζουν τις ακτές, και βέβαια να μην διέρχονται από μονοπάτια ή δρόμους που έχουν μεγάλες μορφολογικές κλίσεις για να μην έχουμε κάποιες καταπτώσεις στη διάρκεια των σεισμών».

Παράλληλα ο κ. Λέκκας επισήμανε: «Όσο έχει δραστηριότητα το ρήγμα εκτονώνεται, αδειάζει. Το θέμα είναι ότι δεν ξέρουμε πόση ενέργεια έχει αυτό το ρήγμα, και αν η υπολειπόμενη ενέργεια θα προκαλέσει κάποιον αξιόλογο σεισμό σε μέγεθος. Αυτό δεν το ξέρουμε ούτε εμείς, ούτε σε παγκόσμιο επίπεδο. Δηλαδή, τι δυναμικότητα έχει συγκεντρωθεί σε ένα ρήγμα». Όπως εξήγησε αυτό το ρήγμα που δίνει τις τελευταίες 50 ώρες σεισμούς είναι το ρήγμα της Αμοργού, – είναι δύο – τρία επάλληλα ρήγματα, από την Αμοργό μέχρι σχεδόν έξω από τη Σαντορίνη- και σημείωσε ότι αυτά τα ρήγματα έδωσαν τον σεισμό του 1956 με μέγεθος 7,6, ο οποίος προκάλεσε εκτεταμένες καταστροφές και στην Σαντορίνη και στα υπόλοιπα νησιά.

«Είναι βέβαιο ότι αυτό το ρήγμα δεν θα δώσει σεισμό 7,6 όπως έδωσε το 1956 γιατί για να ξαναδώσει έναν τέτοιο σεισμό πρέπει να περάσουν χιλιετίες ολόκληρες. Υπάρχει όμως ανοιχτό το ενδεχόμενο η συσσώρευση των δυνάμεων να προκαλέσει σεισμό της τάξεως των 5- 5,5, όχι πάνω από 6 όμως. Εδώ υπήρχαν συγκλίνουσες απόψεις όλων των επιστημόνων και των δύο επιτροπών. Σε αυτά τα μεγέθη δεν θα έχουμε επιπτώσεις στη Σαντορίνη, γιατί τα επίκεντρα είναι μακριά, υπάρχει μία κατευθυντικότητα, σε κάθε περίπτωση οι επιπτώσεις θα είναι ελάχιστες. Προσπαθούμε να προλάβουμε ακόμη κι αυτές τις ελάχιστες περιπτώσεις προκειμένου να μην έχουμε προβλήματα.

Από τις αναλύσεις που κάναμε, είδαμε ότι η σημερινή και η χθεσινή σεισμική δραστηριότητα δεν έχει καμία σχέση με τον ηφαιστειακό χώρο και τον ηφαιστειακό θάλαμο ούτε στην καλδέρα της Σαντορίνης, ούτε στο ηφαίστειο έξω από τη Σαντορίνη το Κολούμπο», κατέληξε ο κ. Λέκκας.

Σε επιφυλακή η Περιφερειακή Πυροσβεστική Διοίκηση (ΠΕ.ΠΥ.Δ.) Νοτίου Αιγαίου

Σημειώνεται ότι σκηνές τοποθετήθηκαν από το Πυροσβεστικό Σώμα στις εγκαταστάσεις του αθλητικού κέντρου Σαντορίνης για να διαμείνουν οι μονάδες της ΕΜΑΚ και της ΕΜΟΔΕ, σύμφωνα με το πρωτόκολλο σχετικά με τη διαμονή τους.

Υπενθυμίζεται ότι σε γενική επιφυλακή έχει τεθεί η Περιφερειακή Πυροσβεστική Διοίκηση (ΠΕ.ΠΥ.Δ.) Νοτίου Αιγαίου λόγω της αυξημένης σεισμικής δραστηριότητας στη θαλάσσια περιοχή της Ανύδρου, μεταξύ Σαντορίνης και Αμοργού ενώ στο νησί βρίσκεται ο περιφερειακός Διοικητής ως επικεφαλής των πυροσβεστικών δυνάμεων. Ακόμη μετέβησαν αεροπορικώς στη Σαντορίνη μια ομάδα της 1ης Ε.Μ.Α.Κ. με διασωστικό σκύλο και δύο ομάδες της 1ης Ε.ΜΟ.Δ.Ε. και σήμερα έφτασε ομάδα χειριστών drones με τον εξοπλισμό τους, καθώς και εναέριοι διασώστες.

Στην ερευνητική αποστολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών συμμετέχει και ο Δρ Σπύρος Μαυρούλης. Οι Έλληνες επιστήμονες σκοπό έχουν να πραγματοποιήσουν αυτοψία στην πληγείσα περιοχή και να συλλέξουν νέα επιστημονικά και τεχνικά δεδομένα για την τρωτότητα της περιοχής, το καταστροφικό φαινόμενο, τα αίτια της καταστροφικότητάς του, τις επιπτώσεις και τη διαχείρισή του.

Απώτερος στόχος της αποστολής είναι η αξιοποίηση των δεδομένων αυτών, για τη μέγιστη δυνατή θωράκιση έναντι των όλο και συχνότερα εμφανιζόμενων φαινομένων κακοκαιρίας στην περίοδο της κλιματικής κρίσης.

Ο ήλιος εκπέμπει ενέργεια προς όλο το πλανητικό σύστημα. Αυτή η ενέργεια κάνει τη Γη βιώσιμη και δίνει τη ζωή. Αν δεν είχαμε τον ήλιο δεν θα είχαμε και ζωή πάνω στη Γη».

O Ευθύμιος Λέκκας μέχρι το 2005 είχε 50 χρόνια να εμφανιστεί τέτοια γεωμαγνητική καταιγίδα. «Συνήθως έχει διάρκεια 1-2-3 εβδομάδες, χωρίς να μπορεί κάποιος με ακρίβεια να τις προβλέψει, γιατί υπάρχουν τεράστιες εκρήξεις στην επιφάνεια του Ήλιου. Οι εκλάμψεις όπως λέγονται, συνοδεύονται από πολύ μεγάλα ποσοστά φωτός και ακτινοβολιών σε όλο το φάσμα» περιέγραψε ο κ. Λέκκας.

They’re dancing! ✨Please comment with all the pictures you took at night!
It happened on Ilkley Moor in Yorkshire.#solarstorm #SpaceWeather #auroreboreale #Auroraborealis #SolarFlare #NorthernLights #geomagneticstorm #yorkshire #ilkley #ilkleymoor #SolarFlare pic.twitter.com/nw4Y4Fzz4i

— Curiosity Collectors ZapLiber (@zapliber) May 11, 2024

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΟΑΣΠ όταν εκπέμπεται από τον Ήλιο αυτή η γεωμαγνητική ακτινοβολία, έρχεται προς όλο το πλανητικό σύστημα και έξω από το μαγνητικό σύστημα, έρχεται και στη Γη. «Η Γη επειδή έχει αυτόν τον μαγνητισμό ουσιαστικά εκτρέπει αυτή την ακτινοβολία προς τους πόλους. Συνεπώς το μαγνητικό πεδίο της Γης αποτρέπει την κάθετη πτώση αυτής της ακτινοβολίας στην επιφάνεια της Γης, διαφορετικά θα είχαμε πολύ αρνητικά αποτελέσματα».

Πρόσθεσε μάλιστα ότι το μαγνητικό πεδίο είναι η ασπίδα που οδηγεί ουσιαστικά την γεωμαγνητική ακτινοβολία προς τους πόλους, τον βόρειο και τον νότιο. «Δεν είναι τυχαίο που αυτά τα φαινόμενα παρατηρούνται στη Σουηδία και στη Νότια Αφρική και δεν παρατηρούνται σε χώρες που βρίσκονται στον Ισημερινό», σημείωσε.

Some more pics of the northern lights from Alabama! #alabama #NorthernLights #geomagneticstorm @spann pic.twitter.com/YIlPyMqnFc

— Rick (@RickRush94) May 11, 2024

Ερωτηθείς για το εάν θα έχει επιδράσεις στον άνθρωπο εκτός από τα ηλεκτρομαγνητικά συστήματα υποστήριξε ότι «το ποσοστό της γεωμαγνητικής ακτινοβολίας που πέφτει στη Γη, συνολικά διατηρείται σταθερό τα τελευταία εκατομμύρια χρόνια». Γι’ αυτό όπως είπε στην προκειμένη περίπτωση δεν εγκυμονεί κινδύνους για τους ανθρώπους.

Εξηγώντας πώς θα δράσει η γεωμαγνητική καταιγίδα δήλωσε ότι δεν μπορούμε να προβλέψουμε τις μεγάλες εκρήξεις του Ήλιου. Ωστόσο, είναι γνωστό ότι στη Σουηδία και στη Ν. Αφρική όπου η γεωμαγνητική ακτινοβολία που εκτρέπεται είναι πολύ μεγάλη, θα είναι ένα συναρπαστικό φαινόμενο που θα δημιουργήσει προβλήματα στις τηλεπικοινωνίες, στην ενέργεια, στα GPS, στα γεωμαγνητικά όργανα.

Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει ότι έχουμε την εκδήλωση πολλών κατολισθήσεων και οι πολλές αυτές κατολισθήσεις οφείλονται στο γεγονός ότι υπάρχουν τα αίτια. Τα αίτια είναι τα εξής: οι απότομες μορφολογικές κλίσεις, η υψηλή σεισμικότητα που χαρακτηρίζει τη Σαντορίνη και η αλληλουχία των πετρωμάτων.

Δομείται από ηφαιστειακά πετρώματα, λάβες και πυροκλαστικά σε συνεχείς επαναλήψεις. Τα πυροκλαστικά πετρώματα διαλύονται εύκολα ενώ οι λάβες είναι τα πιο σκληρά ίσως πετρώματα που υπάρχουν, με αποτέλεσμα όταν κάτω από έναν όγκο λάβα βρίσκεται ένα πυροκλαστικό πέτρωμα, σιγά σιγά διαβρώνεται με αποτέλεσμα να χάνει την υποστήριξη η υπερκείμενη λάβα. Είναι ο κλασικός μηχανισμός αυτός που αναπτύσσεται στη Σαντορίνη, σε όλη την καλδέρα σχεδόν».

Ο κ. Λέκκας πρόσθεσε ότι « το 2011 είχαμε την απώλεια ανθρώπων στην Οία από την εκδήλωση της κατολίσθησης και γενικώς ο κίνδυνος είναι υψηλός, αλλά και η έκθεση των ανθρώπων είναι πολύ υψηλή γιατί έχουμε μεγάλη πυκνότητα πληθυσμού τους καλοκαιρινούς μήνες. Συνεπώς δημιουργεί κάποιο πρόβλημα το οποίο βεβαίως εδώ και αρκετά χρόνια έχουμε επισημάνει.

Έχουν ληφθεί τα απαραίτητα μέτρα, το 2010 έχουν γίνει μεγάλα έργα στη Σαντορίνη προκειμένου να αντιμετωπιστούν οι κατολισθήσεις και στον Αθηνιό και στο παλιό λιμάνι και στην Οία. Αλλά όπως καταλαβαίνετε όλα αυτά είναι σε μία δυναμική διαδικασία εξέλιξης[…] Όπως σας είπα, χρειάζεται κάποια προσοχή. Δεν είναι τα πράγματα απαγορευτικά. Χρειάζεται όμως κάποια προσοχή.

Ήδη έχω μιλήσει με τον κύριο Δήμαρχο και τον κύριο Περιφερειάρχη, τον κύριο Χατζημάρκο στο Νότιο Αιγαίο και έχουμε πει κάποιες μελλοντικές ενέργειες που θα πρέπει να γίνουν άμεσες. Και βέβαια με εντολή του Υπουργού του κυρίου Κικίλια θα μεταβώ στη Σαντορίνη έτσι ώστε να δούμε τις επείγουσες δράσεις που πρέπει να κάνουμε προκειμένου να μειωθεί ο κίνδυνος, ο οποίος επαναλαμβάνω έχει ιδιαίτερη σημασία, γιατί και το Πάσχα είναι αλλά και αρχίζει και τουριστική περίοδος».

Erdoğan vows to prepare Istanbul for earthquakes https://t.co/FyWZqcGM5U pic.twitter.com/u0Pw7UutXY

— Hürriyet Daily News (@HDNER) February 26, 2024

Όπως σημείωσε, μόνο το 1/3 των κτιρίων δεν έχει μεγάλη τρωτότητα στην πόλη των 20 εκατ. κατοίκων. Επιπλέον ήταν καθησυχαστικός πως «δεν σημαίνει ότι κάθε σεισμός που γίνεται στην Τουρκία επηρεάζει τον ελληνικό χώρο. Εάν δεν γίνει πρώτα ο σεισμός κάθε συσχέτιση είναι λανθασμένη».

«Δεν ξέρουμε εάν θα εκδηλωθεί άμεσα,μπορεί και σε πέντε χρόνια» σημείωσε και εξήγησε, «έχουμε να κάνουμε με ένα τεράστιο ρήγμα, το ρήγμα της Ανατολίας, το οποίο έχει ένα μήκος της τάξεως των 1.500 χιλιομέτρων από την Κασπία μέχρι το Αιγαίο, χωρίζεται σε 13 μεγάλα κομμάτια, τα 12 κομμάτια έχουν σπάσει και έχουν δώσει μεγάλους σεισμούς. Το τελευταίο κομμάτι που αναμένεται να σπάσει είναι αυτό που είναι νότια της Κωνσταντινούπολης, στον κόλπο του Μαρμαρά. Διαπιστώθηκε ότι έπρεπε ήδη να έχει γίνει ένας σεισμός μέχρι το 2020, όμως δεν έγινε ο σεισμός αυτός. Όσο περνάει ο χρόνος οι πιθανότητες αυξάνουν και αυξάνει και η πιθανότητα να έχουμε μεγαλύτερο μέγεθος γιατί συσσωρεύονται οι τάσεις».

Όπως σημείωσε, στην Κωνσταντινούπολη κατοικούν 20 εκατ. άνθρωποι και το 1/3 των κτιρίων είναι παλιά και ιδιαίτερα ευάλωτα. Το 1/3 είναι καινούργια αλλά και έχουν και τον καλύτερο αντισεισμικό κανονισμό (στην Αντιόχεια στον περσινό σεισμό καταστράφηκαν όλα τα καινούργια κτίρια) και μόνο το 1/3 των κτιρίων έχουν αντισεισμική θωράκιση. Οπότε η τρωτότητα είναι μεγάλη και γι΄αυτό και οι Τούρκοι παίρνουν τα απαραίτητα μέτρα».

«Υπάρχει κίνδυνος για τσουνάμι, γιατί το ρήγμα είναι πολύ μεγάλο γύρω στα 60 χιλιόμετρα και ο κόλπος του Μαρμαρά είναι ένας κλειστός κόλπος και έχουμε ανακλάσεις θαλάσσιων κυμάτων και μπορεί να δημιουργηθεί τσουνάμι της τάξης των 10 μέτρων», συμπλήρωσε.

Οι προειδοποιητικές πινακίδες

Υπενθυμίζεται ότι σε αρκετά σημεία της Κωνσταντινούπολης έχουν τοποθετηθεί εδώ και λίγους μήνες μόνιμες πινακίδες προειδοποίησης για τσουνάμι που καλούν τον κόσμο να μεταβούν σε υψηλότερα σημεία της Πόλης μακριά από τις ακτές του Βοσπόρου.

Οι πρώτες πινακίδες τοποθετήθηκαν στο Büyükçekmece, μια συνοικία στην ευρωπαϊκή πλευρά της πόλης που φιλοξενεί μια μεγάλη ακτογραμμή στην οποία υπάρχουν πυκνοκατοικημένες περιοχές που χωρίζονται από τη θάλασσα μόνο με παραλίες και έναν μακρύ παραλιακό δρόμο στην ευρύτερη μητροπολιτική περιοχή της Κωνσταντινούπολης.

Οι τρεις ερευνητές μελέτησαν σε βάθος το ιστορικό της ευρύτερης περιοχής μεταξύ Ιονίου και δυτικής παράκτιας Πελοποννήσου, καθώς έκριναν ότι απαιτείται επανεκτίμηση λόγω των μεγάλων σεισμογενών δομών κρούσης ολίσθησης, και διαπίστωσαν πως η περιοχή έχει πλούσια ιστορία τσουνάμι από το 6000 π.Χ., αποκαλύπτοντας ότι υπόκεινται σε υψηλό κίνδυνο τέτοιου φαινομένου.

«Εκτός από τις επιπτώσεις τηλετσουνάμι των μακρινών σεισμών, υπάρχουν επίσης τοπικά τσουνάμι με μικρότερο αντίκτυπο στις ακτές, που αποδίδονται κυρίως σε τοπικά υπεράκτια ρήγματα και σε κατολισθήσεις που προκαλούνται από σεισμούς.

«Το γεγονός ότι μέχρι στιγμής δεν έχουν εντοπιστεί καταστροφικά τοπικά τσουνάμι, δεν αποκλείει το ενδεχόμενο μελλοντικής πυροδότησης» αναφέρουν χαρακτηριστικά στην περίληψη της έρευνας.

Σύμφωνα με τα διαθέσιμα δεδομένα, οι περιοχές που έχουν πληγεί από τσουνάμι στο παρελθόν και είναι επιρρεπείς στις επιπτώσεις ενός μελλοντικού γεγονότος, είναι μεταξύ άλλων η παραθαλάσσια δυτική Πελοπόννησος, ιδιαίτερα οι ακτές του Κυπαρισσιακού κόλπου και γενικότερα το κεντροδυτικό και νοτιοδυτικό τμήμα της Πελοποννήσου.

«Στις ζώνες αυτές, (…) η μορφολογία του βυθού και η εμφάνιση σεισμικής παραμόρφωσης του βυθού ή δευτερογενών υποθαλάσσιων φαινομένων, κυρίως κατολισθήσεις, αυξάνει την πιθανότητα καταστροφής στην παράκτια ζώνη», επισημαίνεται όπως αναφέρει η τοπική ιστοσελίδα proini.news.

Αναγκαία η επανεκτίμηση του κινδύνου
Στα συμπεράσματά τους οι ερευνητές υπογραμμίζουν ξεκάθαρα ότι το δυναμικό γένεσης τσουνάμι στο Ιόνιο Πέλαγος δεν φαίνεται να είναι χαμηλό, αλλά εγκυμονεί κινδύνους για το μέλλον.

«(…) Διαπιστώθηκε ότι υπάρχει μεγάλος αριθμός προϊστορικών, ιστορικών και πρόσφατων γεγονότων τσουνάμι, που αποκαλύπτουν ότι τα νησιά του Ιονίου και οι νότιες ακτές της Πελοποννήσου υπόκεινται σε υψηλό κίνδυνο τσουνάμι».

«Εκτός από τις επιπτώσεις που προκαλούνται από καταστροφικά τσουνάμι που προκαλούνται από σεισμούς, (…) υπάρχουν και άλλα τοπικά τσουνάμι με αξιοσημείωτα αποτελέσματα, που προκαλούνται από σεισμούς εντός του Ιονίου. (…) Το γεγονός ότι δεν έχει σημειωθεί μέχρι στιγμής τέτοιο καταστροφικό γεγονός στο Ιόνιο, δεν σημαίνει ότι δεν μπορεί να συμβεί στο μέλλον. Αντίθετα, όπως έχει αποδειχθεί για άλλες περιοχές με οι σεισμογόνες και “τσουναμιγενείς” δομές σε όλο τον κόσμο, αυτό είναι πολύ πιθανό», εξηγούν.

Παράλληλα, προτείνουν την ένταξη του Ιονίου στις «τσουναμι-γενείς» ζώνες της Ελλάδας και τον εντοπισμό όλων των περιοχών που επλήγησαν από τσουνάμι στο παρελθόν και την εμφάνιση των πιο ευάλωτων σε μελλοντικές επιπτώσεις από τσουνάμι, με την υποθαλάσσια χαρτογράφηση του βυθού και την απευθείας χαρτογράφηση των πηγών κινδύνου, ώστε να γίνει ένα πρώτο σημαντικό βήμα για την επαναξιολόγηση του κινδύνου στη συγκεκριμένη περιοχή.

Επιτάλιο, Κυλλήνη και Άγιος Ανδρέας υπέφεραν περισσότερο
Αξίζει να σημειωθεί πως τα τσουνάμι που εκδηλώθηκαν στο πέρασμα των αιώνων από την Ηλεία, επηρέασαν σημαντικά την εξέλιξη του τοπίου της παράκτιας ζώνης που εκτείνεται από την περιοχή της Κυλλήνης έως τη χερσόνησο της Πυλίας. Η βορειότερη τοποθεσία της Πελοποννήσου με εντοπισμένες καταθέσεις τσουνάμι είναι το Αρχαίο λιμάνι της Κυλλήνης, πιθανότατα μεταξύ των αρχών του 7ου και του τέλους του 4ου αιώνα π.Χ., πριν από το λιμάνι θεμελίωσης, και μεταξύ του 4ου και του 6ου αιώνα μ.Χ. ή αργότερα. Επίσης, στον κόλπο του Αγίου Ανδρέα, εντοπίστηκε ένα κοίτασμα τσουνάμι τύπου παραλιακού βράχου, ενώ το λιμάνι της αρχαίας Φειας φαίνεται ότι καταστράφηκε από τσουνάμι τον 6ο αιώνα μ.Χ.

Τέσσερις γενιές τσουνάμι εντοπίστηκαν στην πρώην λίμνη Μουριάς, στο Κάτω Σαμικό και στην πρώην λιμνη Αγουλινίτσας, ενώ τουλάχιστον τέσσερα τσουνάμι έχουν εντοπιστεί τα τελευταία 300 χρόνια στον Κυπαρισσιακό Κόλπο με βάση ευρήματα στην Αγουλινίτσα, στον Καϊάφα και στην Παραλία Κακόβατου.

Η κοιλάδα του Επιταλίου είναι και αυτή που έχει υποφέρει περισσότερο από επαναλαμβανόμενες πλημμύρες από τσουνάμι, τα οποία θεωρήθηκαν μέρος υπερ-περιφερειακών γεγονότων που δημιουργήθηκαν περίπου την περίοδο 5300–5200 π.Χ., 4350–4250 π.Χ. και κατά τη διάρκεια της τρίτης χιλιετίας π.Χ.

“Για να αναπτυχθεί μια δασική πυρκαγιά πρέπει να υπάρχει κατ’ αρχάς η καύσιμη ύλη δέντρων και στη συνέχεια να υπάρχουν οι κατάλληλες μορφολογικές και μετεωρολογικές συνθήκες. Τρεις είναι οι παράγοντες που ενισχύουν τη φωτιά ή την αφομοιώνουν. Υπήρχε καύσιμη ύλη μέσα στη χαράδρα αλλά και στην Πάρνηθα γενικότερα. Το δεύτερο είναι η μορφολογία η οποία ουσιαστικά αντιστοιχεί σε μία χαράδρα μεγάλη, η οποία αρχίζει από τη βάση ενός βουνού και φτάνει σχεδόν στην κορυφή” τόνισε ο κ. Λέκκας στην ΕΡΤ, ενώ πρόσθεσε:

“Μέσα σε αυτές τις χαράδρες, όταν αρχίσει η φωτιά, τότε μεταδίδεται υπό τύπον τζακιού με καμινάδα που διευκολύνει την καύση. Στη συνέχεια αναπτύσσονται ιδιαίτερες συνθήκες μέσα στη χαράδρα, πυρομετεωρολογικές συνθήκες, όμοιες με σωλήνα τζακιού, ο οποίος ρουφάει προς τα πάνω”.

Πώς προκαλείται το “φαινόμενο της καμινάδας”

“Το ”φαινόμενο της καμινάδας” διευκολύνει την πυρκαγιά να αναπτυχθεί πάρα πολύ γρήγορα με μεγάλα θερμικά φορτία και έδαφος το οποίο δεν είναι εύκολα προσεγγίσιμο. Προστίθενται και τα ρεύματα τα οποία είναι και ανοδικά και καθοδικά και δεν μπορεί κάποιος κυβερνήτης αεροσκάφους να πάει εκεί που θέλει το αεροπλάνο” ανέφερε ο καθηγητής.

Όταν μπαίνει η φωτιά μέσα σε μία τέτοια περιοχή που προσομοιάζει με καμινάδα, τότε είναι πάρα πολύ δύσκολο να ελεγχθεί, αλλά αυτό είναι το ανάγλυφο της Ελλάδας, όπως και στη Ρόδο και στον Έβρο, είπε ο κ. Λέκκας.

Σύμφωνα με τον καθηγητή, δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως άλλοθι η κλιματική κρίση που αναμενόταν από το 2040, “αλλά ήρθε πολύ πιο νωρίς με παράγοντες, όπως τα μηδενικά σχεδόν επίπεδα υγρασίας, ξηρασία και παρατεταμένοι καύσωνες, ειδικά σε περιοχές όπου υπάρχει μείξη αστικού και δασικού ιστού”.

Η φωτιά στη Ρόδο μαίνεται ανεξέλεγκτη με αποτέλεσμα χιλιάδες τουρίστες και πολίτες να χρειαστεί να εκκενώσουν τη νότια πλευρά του νησιού. Ο καθηγητής Γεωλογίας και Διαχείρισης Φυσικών Καταστροφών και πρόεδρος του Ο.Α.Σ.Π., αναφέρθηκε στους λόγους που επεκτάθηκε η πυρκαγιά.

📌Νεότερη έκτακτη ενημέρωση για τις δασικές πυρκαγιές 🔥🔥από τον Αναπληρωτή Εκπρόσωπο Τύπου του Πυροσβεστικού Σώματος: https://t.co/6frX7inDx7 pic.twitter.com/PR1bpw79VN

— Πυροσβεστικό Σώμα (@pyrosvestiki) July 22, 2023

«Η μεγάλη πυρκαγιά στη Ρόδο που αφανίζει τον κεντρικό δασικό πυρήνα της νήσου αναπτύχθηκε ιλιγγιωδώς τις τελευταίες μέρες και ώρες, λόγω των υφιστάμενων 5 ιδιαίτερων γεωπεριβαλλοντικών παραγόντων»,  αναφέρει σε ανακοίνωσή του ο κ. Λέκκας.

Οι πέντε παράγοντες που έκαναν τη φωτιά να καίει ιλιγγιωδώς

• Το υφιστάμενο δασικό περιβαλλοντικό πλαίσιο: η υφιστάμενη δασική περιβαλλοντική σύνθεση που περιλαμβάνει πολύ πυκνό δασικό ιστό, ψηλά δέντρα και συσσωρευμένη καύσιμη ύλη.

• Οι υφιστάμενες μορφολογικές συνθήκες, οι οποίες χαρακτηρίζονται από ένα επίμηκες μορφολογικό βύθισμα μεταξύ του όρους Αττάβυρος και του Προφήτη Ηλία, και το οποίο αντιστοιχεί σε τεκτονικό βύθισμα με διεύθυνση Α-Δ εγκάρσιο στην επιμήκη ανάπτυξη της Ρόδου

⚠ Χάρτης Πρόβλεψης Κινδύνου 🔥 για 23/7:

🔴 Ακραίος Κίνδυνος 5️⃣ σε: #Αττική #Εύβοια #Βοιωτία #Φωκίδα #Φθιώτιδα #Μαγνησία #Λάρισα #Αργολίδα #Κορινθία #Μεσσηνία, σε περιοχές #Αχαΐας & #Ηλείας και στα νησιά Π.Ε. #Ρόδου

🟠🟡 Πολύ υψηλός 4️⃣ & υψηλός κίνδυνος 3️⃣ στο σύνολο σχεδόν… pic.twitter.com/k6tl7uvlbZ

— Πυροσβεστικό Σώμα (@pyrosvestiki) July 22, 2023

• Οι ιδιαίτερα αρνητικές πυρομετεωρολογικές συνθήκες, δεδομένου ότι στο τεκτονικό βύθισμα αναπτύσσονται τόσο καταβατικοί, όσο και αναβατικοί άνεμοι πυροδοτώντας τις υφιστάμενες εστίες.

• Η αδυναμία προσέγγισης στο βασικό κορμό του δάσους λόγω των υφιστάμενων μορφολογικών χαρακτηριστικών και η αδυναμία προσβολής της φωτιάς από αεροσκάφη λόγω των εντόνων μορφολογικών εναλλαγών.

• Η σύνθετη μίξη του δασικού ιστού με αγροτικού οικισμούς, αστικές περιοχές και τουριστικές μονάδες, σύνθεση που επιβάλλει ειδικά και δύσκολα σχέδια διαχείρισης έκτακτης ανάγκης.

«Εν κατακλείδι επαναλαμβάνεται για μία ακόμα φορά η τεράστια ανάγκη σχεδιασμού πρόληψης και διαχείρισης εκτάκτων αναγκών σε ειδικές περιοχές με σύνθετο γεωδυναμικό, περιβαλλοντικό και χωροταξικό πλαίσιο και η εφαρμογή του σχεδιασμού αυτού ιδιαίτερα σε περιοχές κομβικές για την οικονομική ανάπτυξη της χώρας», καταλήγει ο κ. Λέκκας.