Νίκος Γιαννόπουλος

Παράλληλα μελετώντας διεθνείς εκθέσεις και έρευνες αλλά και εκτιμήσεις της EUROSTAT για υποκαταγραφή των εργατικών ατυχημάτων και δυστυχημάτων στη χώρα διαπιστώσαμε ότι τα στοιχεία που δίνονταν στη δημοσιότητα από τους φορείς της Κυβέρνησης απείχαν από την πραγματικότητα”.

Σύμφωνα λοιπόν με τα στοιχεία που συνέλεξε το δίκτυο που οργάνωσε η ΟΣΕΤΕΕ “αρνητικοί πρωταγωνιστές σε μία κατάσταση ισορροπίας τρόμου  είναι ο κατασκευαστικός και ο αγροτικός κλάδος που έχουν δώσει από 44 νεκρούς εργαζόμενους” μέσα στο 2025.

Όπως ανέφερε ο κ. Στοϊμενίδης “στα μικρά τεχνικά έργα, υπάρχει σοβαρό ζήτημα ανασφάλιστης εργασίας, μη έκδοσης των σχετικών αδειών και ανυπαρξίας επίβλεψης και  οργανωμένου συστήματος ΥΑΕ. Στα μεγάλα έργα κυριαρχεί εντατικοποίηση της εργασίας και η ένταξη εργαζομένων από τρίτες χώρες γίνεται βιαστικά και με μη οργανωμένο τρόπο. Οι πολλές υπεργολαβίες δημιουργούν μία αντιπαραγωγική και εξαιρετικά επικίνδυνη συνθήκη για τους εργατοτεχνίτες”.

Η έρευνα κατέδειξε επίσης αυτό που πάνω-κάτω υποψιαζόμασταν ήδη. Ότι, δηλαδή, μία από τις ευάλωτες ομάδες εργαζομένων είναι οι διανομείς.

“Κυριότεροι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουν είναι η επαγγελματική απομόνωση, το εξαντλητικό ωράριο εργασίας, η αλγοριθμική διαχείριση, η ψηφιακή παρακολούθηση και επιτήρησή τους και οι περιορισμένες ρυθμίσεις προστασίας στα θέματα ΥΑΕ από πλευράς εργοδοτών και κράτους. Δεν υπάρχει κανένας έλεγχος στην εφαρμογή σχετικών Υπουργικών Αποφάσεων” υπογράμμισε ο πρόεδρος της ΟΣΕΤΕΕ.

“Εφιαλτική διάσταση στα παραπάνω δίνει η μαύρη και ανασφάλιστη εργασία, η έκθεση στους φυσικούς παράγοντες, ιδιαίτερα στη θερμική καταπόνηση το καλοκαίρι, αλλά και η επικινδυνότητα της κυκλοφορίας στο αστικό οδικό δίκτυο. Στην έρευνα της ΟΣΕΤΕΕ έχουμε μετρήσει 20 θανάτους διανομέων τα τελευταία 4 χρόνια. Θεωρούμε όμως ο πραγματικός αριθμός είναι πολύ μεγαλύτερος, καθώς πολλά περιστατικά ιδιαίτερα ανασφάλιστων αλλοδαπών καταγράφονται ως τροχαία και αποφεύγεται η συσχέτισή τους με την εργασία” συνέχισε.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η ηλικιακή κατανομή των θυμάτων στους χώρους εργασίας. Τα ευρήματα δείχνουν ότι  οι κατηγορίες 46-59 χρόνων και 60+ δίνουν αντίστοιχα 65 και 61 απώλειες καλύπτοντας η κάθε μία το ένα τρίτο περίπου του συνόλου, ενώ οι κατηγορίες 18-31 και 32-45 δίνουν από 23 περιστατικά καλύπτοντας η κάθε μία το ένα έβδομο του συνόλου.

“Συμπεραίνουμε με σαφήνεια” υπογραμμίζεται  “ότι η εντατικοποίηση της εργασίας πλήττει θανατηφόρα κυρίως τους ηλικιωμένους που συνεχίζουν να εργάζονται καθώς λόγω της μεγάλης ανεργίας την περίοδο των μνημονίων σε κλάδους όπως ο τεχνικός, δεν μπορούν να συμπληρώσουν ένσημα για συνταξιοδότηση,  ή τους συνταξιούχους που επιστρέφουν στη δουλειά γιατί δεν μπορούν να ζήσουν με τις συντάξεις πείνας”.

Η ανάλυση των δεδομένων δείχνει ακόμη ότι οι αλλοδαποί εργαζόμενοι, οι οποίο συχνά εργάζονται ανασφάλιστοι, είναι περισσότερο ευάλωτοι σε σχέση με τους γηγενείς.

Τα θύματα ελληνικής ιθαγένειας, πάντα για το 2025, είναι 179 και καλύπτουν το 73%, ενώ οι αλλοδαποί 31 και καλύπτουν το 17%. Για 10 περιστατικά δεν έχει ολοκληρωθεί προς το παρόν η έρευνά μας για την ιθαγένεια των θυμάτων. Η σχέση Ελλήνων/αλλοδαπών είναι λίγο μεγαλύτερη από το 4/1 όταν σύμφωνα με την έρευνα του εργατικού δυναμικού της ΕΛΣΤΑΤ για το Β΄ τρίμηνο του 2025 (ΕΛΣΤΑΤ, 2025) η αναλογία στην αγορά εργασίας είναι 32/1.

Τέλος, και αυτό έχει τεράστια σημασία, η ΟΣΕΤΕΕ τονίζει ότι υφίσταται μεγάλη υποκαταγραφή των εργατικών δυστυχημάτων στη χώρα από τις αρχές.

“Με βάση τα έτη αναφοράς 2022 και 2023 για τα οποία υπάρχει καταγραφή και από την ΕΛΣΤΑΤ (35 και 51 θανατηφόρα αντίστοιχα) και από την ΟΣΕΤΕΕ (104 το 2022 και 179 το 2023) διαπιστώνεται ότι η σχέση καταγραφής των απωλειών στους χώρους εργασίας ΟΣΕΤΕΕ/ΕΛΣΤΑΤ κυμαίνεται από το 3/1 έως το 3,5/1.

Άρα, συμπεραίνουν οι συντάκτες της έρευνας, “η καταγραφή των εργατικών δυστυχημάτων από τις ελληνικές αρχές κινείται μεταξύ 28,4%- 33,6%. Ανάλυση του Γαλλικού Ινστιτούτου για την Υγεία και Ασφάλεια στην Εργασία, (EUROGIP, 2017), διαπιστώνει επίσης ότι η καταγραφή των εργατικών ατυχημάτων στη χώρα μας το 2013 κυμαίνονταν στο διάστημα 15% έως  42% με τη χρήση τριών διαφορετικών μεθοδολογικών εργαλείων προσέγγισης.

Με βάση τα παραπάνω, η μεσοσταθμική της ΟΣΕΤΕΕ είναι ότι η καταγραφή των εργατικών ατυχημάτων πλέον κινείται μεταξύ του 15%-25%.

Όπως υπογράμμισε ο κ. Στοϊμενίδης “η Ανεξάρτητη Αρχή Επιθεώρησης Εργασίας και το Υπουργείο Εργασίας, συστηματικά  δεν περιλαμβάνουν στις καταγραφές των εργατικών ατυχημάτων, τον αγροτικό, τον εξορυκτικό, τον ναυτικό κλάδο, τις Ένοπλες Δυνάμεις και τα Σώματα Ασφαλείας,  τους εργαζόμενους με μπλοκάκια, τους ανασφάλιστους και αυτούς που τραυματίζονται ή σκοτώνονται κατά τη συνήθη διαδρομή τους προς και από τη δουλειά τους, όπως επίσης και εκείνους που πεθαίνουν στην εντατική ύστερα από ένα χρονικό διάστημα”.

Αύριο η Κομισιόν θα παρουσιάσει νέες, δυσμενέστερες προβλέψεις για πληθωρισμό και οικονομική μεγέθυνση και στις 20 Ιουλίου θα παρουσιάσει το σχέδιο εκτάκτου ανάγκης για το φυσικό αέριο, εδώ. Ο Πάολο Τζεντιλόνι προειδοποίησε για ύφεση αν η Ρωσία διακόψει οριστικά την παροχή φυσικού αερίου.

Το Eurogroup συζήτησε τις μακροοικονομικές εξελίξεις και τις προκλήσεις πολιτικής στη ζώνη του ευρώ στο τρέχον παγκόσμιο πλαίσιο, με τη συμβολή του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, το οποίο παρουσίασε τα αποτελέσματα της ενδιάμεσης επίσκεψής του, που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο της διαβούλευσης για το ευρώ στο άρθρο IV περιοχή.

Η ανασκόπηση του άρθρου IV του ΔΝΤ για τη ζώνη του ευρώ είναι μια τακτική άσκηση κατά την οποία το ΔΝΤ εξετάζει τις οικονομικές εξελίξεις, συμβουλεύεται τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής στη ζώνη του ευρώ και παρέχει στοχευμένες συμβουλές πολιτικής.

Οι συζητήσεις στο Eurogroup ήταν μια ευκαιρία ανταλλαγής απόψεων για τις τρέχουσες εξελίξεις και τις αναδυόμενες προκλήσεις. Αυτές οι ανταλλαγές και η παγκόσμια προοπτική του Ταμείου είναι ιδιαίτερα πολύτιμες σε μια εποχή που οι διεθνείς εξελίξεις δημιουργούν αβεβαιότητα και προκλήσεις πολιτικής.

Δημοσιονομική κατάσταση στη ζώνη του ευρώ και προσανατολισμοί δημοσιονομικής πολιτικής για το 2023

Σε συνέχεια της δήλωσης του Eurogroup του Μαρτίου σχετικά  με τις δημοσιονομικές κατευθύνσεις για το 2023, οι υπουργοί συζήτησαν τη δημοσιονομική κατάσταση στη ζώνη του ευρώ και τους προσανατολισμούς δημοσιονομικής πολιτικής για το 2023.

Δήλωση για τους προσανατολισμούς δημοσιονομικής πολιτικής  εν όψει της προετοιμασίας των εθνικών προϋπολογισμών για το επόμενο έτος ενέκρινε το Eurogroup .

Paschal Donohoe, Πρόεδρος του Eurogroup

Καταφέραμε να καταλήξουμε σε μια κοινή άποψη για τους προσανατολισμούς της δημοσιονομικής πολιτικής για το 2023. Ειδικότερα, υπάρχει συναίνεση ότι η υποστήριξη της συνολικής ζήτησης δεν δικαιολογείται και η εστίαση πρέπει να είναι στην προστασία των πιο ευάλωτων. Θα επιδιώξουμε να διατηρήσουμε τη βιωσιμότητα του χρέους και τις μακροπρόθεσμες προοπτικές ανάπτυξης και να αποφύγουμε την προσθήκη πληθωριστικών πιέσεων που θα περιπλέκουν τη μετάδοση της νομισματικής πολιτικής. Υπάρχουν πολλά προγράμματα για να μετριαστεί ο αντίκτυπος των υψηλών τιμών ενέργειας, αλλά δεν μπορούμε συλλογικά να ξεφύγουμε από τις υψηλές τιμές ενέργειας – αυτός είναι ο λόγος που η δήλωσή μας τονίζει τη σημασία της στόχευσης της υποστήριξης προς τους πιο ευάλωτους και της επένδυσης σε βιώσιμες λύσεις από άποψη των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και της ενεργειακής απόδοσης. 

Οι κυρώσεις “δεν δουλεύουν”

Ποιος χάνει, ποιος κερδίζει μέχρι τώρα από τον πόλεμο των κυρώσεων; Οι κυρώσεις της Δύσης μείωσαν τις εισαγωγές της Ρωσίας και η άνοδος των τιμών του φυσικού αερίου αύξησε τα έσοδά της από εξαγωγές. Το αντίστροφο συνέβη στη Γερμανία.

Η Ρωσία, το δεύτερο τρίμηνο του έτους κατέγραψε πλεόνασμα ρεκόρ 70,1 δισ. δολ. στο ισοζύγιο τρεχουσών συναλλαγών της, το υψηλότερο από το 1994,εδώ.

Η Γερμανία τον Μάιο, για πρώτη φορά από το 1991, εμφάνισε έλλειμμα ένα δισ. δολ. στο εμπορικό της ισοζύγιο.

Ο ηχηρό μήνυμα

Την ώρα που η αγωνία κορυφώνεται για την τροφοδοσία της Ευρώπης με ρωσικό αέριο -από σήμερα κιόλας αλλά ιδίως μετά την 21η Ιουλίου- το Eurogroup βάζει «στοπ» στα οριζόντια μέτρα στήριξης. Από τη χθεσινή συνεδρίαση προκύπτει πως «όποιος πρόλαβε, πρόλαβε» να κάνει μειώσεις φόρων στα καύσιμα. Και όσοι έκαναν, πρέπει να τα πάρουν πίσω και να τα αντιστρέψουν.

Στο ανακοινωθέν του Συμβουλίου Υπουργών Οικονομικών της Ευρωζώνης τονίζεται: «τα ευρείας βάσης δημοσιονομικά μέτρα, όπως οι γενικές μειώσεις των φόρων και των ειδικών φόρων κατανάλωσης, είχαν ως στόχο να μετριάσουν τον αντίκτυπο της ραγδαίας αύξησης των τιμών της ενέργειας σε εθνικό επίπεδο, αλλά αυτά θα πρέπει να είναι προσωρινά και να προσαρμόζονται ολοένα και περισσότερο προς στόχευση των πιο ευάλωτων».

Αντί της επιδότησης της κατανάλωσης ρεύματος και ορυκτών καυσίμων μάλιστα, το Eurogroup τονίζει ότι τα κράτη «πρέπει να διατηρήσουν τα κίνητρα για την ενεργειακή μετάβαση». Ενθαρρύνει έτσι εστιασμένες εισοδηματικές ενισχύσεις όπως αυτές που εφαρμόζει η χώρα μας (“επιταγές ακρίβειας”, power pass, Fuel pass κλπ). «Τα εισοδηματικά μέτρα εισοδήματος είναι, καταρχήν, προτιμότερα» από τα επιδότηση της τιμής και της κατανάλωσης πανάκριβων καυσίμων, θεωρεί το Eurogroup. Και δίνει ραντεβού για συνολική (επαν-) εκτίμηση της κατάστασης «προς το τέλος του έτους».

Ελλείψει συντονισμένης ευρωπαϊκής παρέμβασης και δεδομένης της τεράστιας ενεργειακής εξάρτησης της «ατμομηχανής» της ευρωπαϊκής οικονομίας από τους ρωσικούς αγωγούς, στο χθεσινό Eurogroup οι υπουργοί Οικονομικών μοιράστηκαν ανησυχίες και αγωνίες. Αλλά στο τέλος επικράτησε η γραμμή των «φειδωλών» κρατών.

Υπό το πρίσμα των τρεχουσών συνθηκών, το Eurogroup έθεσε χθες τρεις κανόνες για τα έκτακτα μέτρα κάθε χώρας στην Ευρώπη.

Συγκεκριμένα:

1. βάζει «φρένο» σε οριζόντια μέτρα στήριξης της κατανάλωσης (του τύπου της εποχής της πανδημίας και των lockdown), αλλά ενθαρρύνει μόνον μέτρα που εστιάζουν στην προστασία των πιο ευάλωτων.

Μειώσεις ειδικών φόρων καυσίμων ουσιαστικά αποκλείονται ή αναστρέφονται: «Αναγνωρίζουμε ότι η αρνητική επίδραση στα εισοδήματα λόγω των υψηλών τιμών της ενέργειας δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί διαρκώς μέσω αντισταθμιστικών δημοσιονομικών μέτρων» τονίζει το Eurogroup. «Αλλά θα απαιτηθούν επενδύσεις μεσοπρόθεσμα στην ενεργειακή απόδοση και στην ανάπτυξη περιβαλλοντικά βιώσιμων τοπικών πηγών ενέργειας».

2. κρίνει ότι οι δημοσιονομικές πολιτικές σε όλες τις χώρες θα πρέπει να στοχεύουν στη διατήρηση της βιωσιμότητας του χρέους. Προειδοποιεί έτσι να μην ξεφύγουν δαπάνες και ελλείμματα, σύσταση που απευθύνεται στο μέγιστο βαθμό σε χώρες με πρόβλημα υπερχρέωσης όπως η Ελλάδα.
3. δίνει «σήμα» για δαπάνες με αναπτυξιακή κατεύθυνση, για τόνωση επενδύσεων και απασχόλησης που θα στηρίξουν απασχόληση και εισόδημα «με βιώσιμο τρόπο για την ενίσχυση της ανάκαμψης», διευκολύνοντας επίσης την προσπάθεια της νομισματικής πολιτικής να διασφαλίσει σταθερότητα των τιμών χωρίς να προκαλεί πρόσθετες πληθωριστικές πιέσεις.

Και… για όποιον δεν κατάλαβε πάντως, η ανακοίνωση του Eurogroup τονίζεται πως «οι δημοσιονομικές πολιτικές θα πρέπει να συνεχίσουν να διαφοροποιούνται κατάλληλα ανάλογα με την οικονομική και δημοσιονομική κατάσταση των κρατών μελών, συμπεριλαμβανομένης της έκθεσής τους στην κρίση και της εισροής εκτοπισθέντων από την Ουκρανία».

Πανευρωπαϊκή παρέμβαση και λύση, αν δεν αλλάξουν δραματικά τα πράγματα σε δέκα μέρες, δεν διαφαίνεται έτσι πλέον ούτε τον Σεπτέμβριο ακόμα καθώς το ζήτημα για εκτίμηση της κατάστασης μετατίθεται «προς το τέλος του έτους».

Έως τότε «τα δημοσιονομικά μέτρα θα πρέπει να επικεντρωθούν στην άμβλυνση των περιορισμών από την πλευρά της προσφοράς που εμποδίζουν τις οικονομίες μας» τονίζεται χαρακτηριστικά. Δηλαδή αύξηση παραγωγής, εξοικονόμησης και αυτάρκειας Ενέργειας αφού, αν επιδοτείται συνεχώς μόνο η κατανάλωση, τότε δεν εξισορροπούνται ποτέ οι τιμές και οι επιδοτήσεις καταλήγουν στον στενά περιορισμένο κύκλο των παραγωγών Ενέργειας.