«Οι υποθέσεις που αφορούν ανοικτές πληγές στο σώμα του κράτους δικαίου, όπως οι υποκλοπές, δεν κλείνουν επειδή το θέλει η εκάστοτε κυβέρνηση και η κοινοβουλευτική της πλειοψηφία. Το δε ακροατήριο του ποινικού δικαστηρίου μπορεί να αναπτύξει δυναμική που υπερυψώνει το Μονομελές Πλημμελειοδικείο σε επίπεδο υποδείγματος για τα υψηλά κλιμάκια της Δικαιοσύνης.

Όχι μόνο μέσω της απόφασης του Δικαστηρίου αλλά και των ενσωματωμένων στην απόφαση πρακτικών της δίκης που αποτελούν την καταγραφή ενός θεσμικού εγκλήματος που διαπράχθηκε από συμπράττουσες εκδοχές παρακράτους. Ελπίζω η νέα ιδέα για την αναθεώρηση του Συντάγματος να μην είναι η κατάργηση των εγγυήσεων του άρθρου 19 για το απόρρητο των επικοινωνιών. Άλλωστε ευτυχώς δικαστές δεν υπάρχουν μόνο στην Αθήνα αλλά και στο Στρασβούργο» τόνισε χαρακτηριστικά, ο Ευάγγελος Βενιζέλος.

Μια εμβληματική προσωπικότητα της νομικής και πολιτικής ζωής

Ο Αντώνης Μανιτάκης υπήρξε ομότιμος καθηγητής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, διαμορφώνοντας γενιές νομικών με το ήθος και την επιστημονική του επάρκεια. Ο Ευάγγελος Βενιζέλος τόνισε τη συμβολή του στην προάσπιση του κράτους δικαίου και της συνταγματικής δημοκρατίας, χαρακτηρίζοντας το έργο του κεντρικό στη σύγχρονη θεωρία του Συνταγματικού Δικαίου.

«Ο θάνατος του Αντώνη Μανιτάκη είναι μεγάλη απώλεια. Απώλεια για τη νομική επιστήμη, ιδίως τον κλάδο του Συνταγματικού Δικαίου, για το μέτωπο στήριξης της συνταγματικής δημοκρατίας και του κράτους δικαίου, του ορθολογισμού, των αξιών της νεωτερικότητας και της ευρωπαϊκής ιδέας», ανέφερε ο κ. Βενιζέλος.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη θητεία του Αντώνη Μανιτάκη ως Υπουργού Διοικητικής Μεταρρύθμισης την κρίσιμη περίοδο 2012-2013, αλλά και ως Υπηρεσιακού Υπουργού Εσωτερικών. Ο κ. Βενιζέλος εξήρε το θάρρος του να αναλάβει κυβερνητικές ευθύνες «στην καρδιά της οικονομικής κρίσης», υπηρετώντας το δημόσιο συμφέρον σε συνθήκες ακραίας πίεσης.

Η κοινή πορεία στο ΑΠΘ και το προσωπικό «αντίο»

Πέρα από την πολιτική και την επιστήμη, ο Ευάγγελος Βενιζέλος αναφέρθηκε στη μακρόχρονη συνύπαρξή τους στη Νομική Σχολή του ΑΠΘ, περιγράφοντάς την ως ένα από τα καλύτερα κεφάλαια της ζωής του. Σημείωσε πως ο διάλογος μαζί του ήταν πάντα υψηλού επιπέδου, ακόμα και στις διαφωνίες, χάρη στη διανοητική εντιμότητα που διέκρινε τον εκλιπόντα.

«Η συνύπαρξή μας στον τομέα Δημοσίου Δικαίου της Νομικής Σχολής του ΑΠΘ ήταν για εμένα, ελπίζω και για αυτόν, ένα από τα καλύτερα κεφάλαια της ζωής μου. Τον αποχαιρετώ με όλη μου την αγάπη», κατέληξε στη δήλωσή του.

Ο θάνατος του Αντώνη Μανιτάκη την 18η Φεβρουαρίου 2026 σηματοδοτεί το τέλος μιας εποχής για τον ελληνικό συνταγματισμό. Η παρακαταθήκη του, μέσα από τα δεκάδες συγγράμματα και την αδιάλειπτη παρουσία του ως ενεργού πολίτη, παραμένει μια ζωντανή πηγή έμπνευσης για τη διασφάλιση των θεσμών και της δημοκρατικής νομιμότητας στη χώρα μας.

Ολόκληρη η ανάρτηση

Η κριτική για τις υποθέσεις Τεμπών και ΟΠΕΚΕΠΕ

Μιλώντας στην εκδήλωση του Κύκλου Ιδεών με θέμα «Οι προϋποθέσεις της αναθεώρησης του Συντάγματος», ο Ευάγγελος Βενιζέλος σημείωσε με νόημα πως η κυβέρνηση εμφανίζεται τώρα έτοιμη να διαμορφώσει μια «τέλεια» διάταξη για το άρθρο 86. Κατήγγειλε ωστόσο ότι αυτή η κίνηση έρχεται αφού προηγήθηκε η συγκάλυψη των ευθυνών υπουργών σε κρίσιμες υποθέσεις, όπως αυτή των Τεμπών και του ΟΠΕΚΕΠΕ, μέσω της συστηματικής καταστρατήγησης του ισχύοντος πλαισίου.

Η χαμένη ευκαιρία της αναθεώρησης του 2019

Ο κ. Βενιζέλος υπενθύμισε πως το 2019 η κοινοβουλευτική πλειοψηφία της Νέας Δημοκρατίας είχε την πλήρη δυνατότητα να τροποποιήσει τη διάταξη όπως επιθυμούσε, όμως επέλεξε να αφήσει την ευκαιρία να περάσει ανεκμετάλλευτη. Η επισήμανση αυτή αναδεικνύει, σύμφωνα με τον ίδιο, την αντίφαση μεταξύ των σημερινών κυβερνητικών εξαγγελιών και της προηγούμενης στάσης του κυβερνώντος κόμματος στο κορυφαίο θεσμικό ζήτημα της Συνταγματικής Αναθεώρησης.

Η αιχμηρή παρομοίωση για την ευθύνη του νόμου

Σε μια ιδιαίτερα σκληρή αποστροφή του λόγου του, ο Ευάγγελος Βενιζέλος χρησιμοποίησε μια επιθετική παρομοίωση για να περιγράψει την κυβερνητική τακτική. «Είναι σα να λέει ένας δολοφόνος ότι οδηγήθηκε στον φόνο επειδή ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας δεν είναι επαρκώς αυστηρός», ανέφερε χαρακτηριστικά. Πρόσθεσε δε ότι η κυβέρνηση, αντί να αναλάβει την ευθύνη των πράξεών της, επιχειρεί να μεταθέσει το φταίξιμο στη διατύπωση του Συντάγματος του 2001.

Η δήλωση του Ευάγγελου Βενιζέλου:

Η κυβέρνηση μας είπε σήμερα ότι αφού συγκάλυψε τις ευθύνες των Υπουργών της στις υποθέσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ και των Τεμπών, καταστρατηγώντας το άρθρο 86, τώρα είναι έτοιμη να διαμορφώσει μία τέλεια διάταξη του άρθρου 86, που δεν θα μπορεί να την παραβιάσει και να την καταστρατηγεί.

Και προφανώς η κοινωνία αξιώνει, και ορθά, να αλλάξει ριζικά αυτή η διάταξη γιατί πρέπει να ελεγχθούν στην επόμενη βουλευτική περίοδο πολύ συγκεκριμένες ευθύνες της παρούσας κυβέρνησης.

Όμως, το 2019, η πλειοψηφία της Νέας Δημοκρατίας είχε τη δυνατότητα να διαμορφώσει τη διάταξη αυτή όπως ήθελε και άφησε την ευκαιρία αυτή να περάσει. Είναι λοιπόν σα να λέει ένας δολοφόνος ότι οδηγήθηκε στο φόνο επειδή ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας δεν είναι επαρκώς αυστηρός και, αντί να αναλάβει την ευθύνη της για αυτό, λέει ότι φταίει η διατύπωση του 2001 που την έκανα εγώ. Ευχαριστώ για την τιμή αλλά αδικεί ανθρώπους της Νέας Δημοκρατίας, όπως ο Προκόπης Παυλόπουλος, ο Ιωάννης Βαρβιτσιώτης, η Άννα Ψαρούδα-Μπενάκη και πάντως αδικεί όλους τους τότε βουλευτές της που ψήφισαν πολύ ευχάριστα τη διάταξη αυτή, που τη θεώρησαν καινοτομική, γιατί συγκέντρωσε 268 βουλευτές υπέρ και ο νόμος περί Ευθύνης Υπουργών 300 και τον τότε Συνασπισμό και το ΚΚΕ.

“Για πρώτη φορά λέμε ότι δε θέλουμε να αναλαμβάνουμε πρωτοβουλίες που αποκλείουν την Τουρκία”, σημείωσε ο κ.Βενιζέλος προσθέτοντας ότι “ανεξαρτήτως των εξελίξεων, δεν πρέπει να σταματήσουν οι διμερείς επαφές, γιατί τα κρίσιμα ζητήματα αντιμετωπίζονται σε διμερές επίπεδο και ο διάλογος πρέπει να συνεχιστεί, όπως και με τη Λιβύη”. Υπογράμμισε ότι πρέπει στο εσωτερικό μέτωπο να συζητάμε με άλλο τρόπο χωρίς πολλά υπερβολικά στερεότυπα και με “πατριωτικό ρεαλισμό”.

Ο κ. Βενιζέλος σημείωσε επίσης ότι οι διερευνητικές επαφές για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ στο Αιγαίο και στην ανατολική Μεσόγειο μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, ο διάλογος για τα μέτρα οικοδόμησης εμπιστοσύνης, καθώς και ο διάλογος για την θετική ατζέντα πρέπει οπωσδήποτε να συνεχιστούν.

Είπε ακόμη ότι οι λύσεις σε ζητήματα που αφορούν οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ, ουδέποτε προήλθαν από πολυμερείς διασκέψεις -με εξαίρεση κάποιες τριμερείς διαπραγματεύσεις- αλλά από διμερείς συμφωνίες. Τόνισε με έμφαση ότι η Πενταμερής αφορά την ανατολική Μεσόγειο και όχι το Αιγαίο. Εκτίμησε ότι γίνεται υπερβολικά μεγάλη συζήτηση για την ευρωπαΐκή αυτονομία και την ευρωπαΐκή άμυνα ενώ- όπως είπε-στην πραγματικότητα συζητούμε την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανία. Τέλος ανέφερε ότι δεν πρέπει μόνοι μας να υπονομεύουμε την σημασία της ευρωατλαντικής συνεργασίας για την ευρωπαϊκή άμυνα, διότι-όπως είπε- δημιουργούμε τις προϋποθέσεις της αμφισβήτησης αυτού του κεκτημένου του μεταπολεμικού κόσμου, ενώ εκτίμησε πως εάν οι ευρωπαϊκές χώρες κληθούν να επιλέξουν μεταξύ της σχέσης τους με τις ΗΠΑ και την ευρωπαϊκή αυτονομία, θα επιλέξουν το πρώτο.

Η πρώην Επίτροπος στην ΕΕ Άννα Διαμαντοπούλου στην τοποθέτησή της, μεταξύ άλλων, είπε ότι πρέπει να δημιουργηθεί ένα εθνικό μέτωπο και μέτωπο εθνικής κατανόησης σε μία κρίσιμη περίοδο. Αναφερόμενη στην πενταμερή είπε ότι κάθε πρωτοβουλία είναι θετική “αλλά έχουμε υποχρέωση από τη στιγμή που δεν ξέρουμε λεπτομέρειες και περιεχόμενο, να θέσουμε όλο το χάρτη των ευκαιριών και των κινδύνων σ’ αυτή την επιλογή”, ενώ τόνισε με έμφαση ότι αυτή η περιφερειακή συνδιάσκεψη θα πρέπει να έχει μέσα την Ευρωπαϊκή Ένωση. Η κ. Διαμαντοπούλου, σε ερώτηση για το εάν μπορεί να υπάρξει διαμοιρασμός του ορυκτού πλούτου, είπε ότι “δε θα έλεγα ότι είμαστε έτοιμοι” προσθέτοντας ότι σήμερα η Ευρώπη δεν έχει έναν σαφή και έντονο ρόλο, ενώ χαρακτήρισε “μεγάλο λάθος” το “να πούμε ότι δεν υπάρχει Ευρώπη και να πάμε στις ΗΠΑ”. Αναρωτήθηκε πόσο σίγουροι μπορεί να είμαστε με την πολιτική Τραμπ, λέγοντας ότι με τις αλλαγές της αμερικανικής στρατηγικής δεν μπορούμε να είμαστε σίγουροι και πρέπει να είμαστε προσεκτικοί, γιατί -όπως ανέφερε- οι ΗΠΑ δεν δείχνουν μεγάλο σεβασμό στα σύνορα, ενώ η Ελλάδα είναι μια χώρα που την ενδιαφέρουν τα σύνορα.

Πηγή: ΑΠΕ-ΜΠΕ

Οι εργασίες της εκδήλωσης ξεκίνησαν με την προβολή αποσπάσματος από συνομιλία του Ευάγγελου Βενιζέλου με τον Διονύση Σαββόπουλο έναν χρόνο πριν.

Στη συζήτηση πραγματοποίησαν παρεμβάσεις, πλην του Ευάγγελου Βενιζέλου, οι Ινώ Αφεντούλη, εκτελεστική διευθύντρια του ΙΔΙΣ και πρώην στέλεχος της διεθνούς γραμματείας του ΝΑΤΟ, ο Κώστας Κωστής, καθηγητής Οικονομικής και Κοινωνικής Ιστορίας στο ΕΚΠΑ, ο Ανδρέας Πετρουλάκης, γελοιογράφος, ο Παύλος Τσίμας, δημοσιογράφος και ο Στράτος Φαναράς, πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της Metron Analysis, όπου παρουσίασε ευρήματα μακροχρόνιων τάσεων δημοσκοπήσεων.

Ο κ. Βενιζέλος τόνισε ότι η Δύση βιώνει περίοδο “δημοκρατικής κόπωσης”, όπου οι φιλελεύθερες δημοκρατίες φοβούνται την κρίση των πολιτών τους, ενώ στην Ελλάδα η κανονικότητα δεν αποκαταστάθηκε, παρά τη ροή ευρωπαϊκών πόρων.

“Αυτή η δημοκρατική κόπωση αφορά ένα πολύ μικρό μέρος του πλανήτη, που ανήκουμε και εμείς. Η δυτική Δημοκρατία, η συνταγματική Δημοκρατία, είναι ένα πολύ νωπή. Είναι αντιπροσωπευτική και ταυτόχρονα φιλελεύθερη. Ολοκληρώνεται μόνο με την ταύτιση δημοκρατίας – κράτους δικαίου. Αυτό το φαινόμενο, το σύνθετο, αφορά το 1/10 των ανθρώπων που ζουν στον πλανήτη γη. Μόνον 900.000 εκατ. άνθρωποι ζουν σε δημοκρατία”, επισήμανε συγκεκριμένα. Σύμφωνα με τον ίδιο, “το προνομιακό τμήμα του πλανήτη, η Δύση, ζει την αυτοαμφισβήτησή της”.

Άσκησε ακολούθως κριτική στην κυβέρνηση, φέρνοντας παραδείγματα σε σχέση με τα σκληρά μνημονιακά χρόνια, που και ο ίδιος συμμετείχε στη διακυβέρνηση της χώρας.

“Στην οικονομική κρίση αποδεχθήκαμε ότι θα χάσουμε το 25% του ΑΕΠ για να σώσουμε το άλλο 75%. Για να σώσουμε τη θέση της χώρας στην Ευρώπη και για να σώσουμε τη θέση της χώρας στον δυτικό κόσμο και τη Δημοκρατία. Αναγκαστήκαμε να κάνουμε μια βίαιη προσαρμογή και να πληρώσουμε αναδρομικά ένα κόστος που είχαμε αποφύγει σε όλη την περίοδο της Μεταπολίτευσης, προκειμένου να περισώσουμε αυτό που περισώσαμε. Δεν μπορώ να κρίνω με τα ίδια κριτήρια, με την ίδια αυστηρότητα ή την ίδια επιείκεια, τη δεκαετία 2009-2019 και την εξαετία 2019-2025”, τόνισε.

Όπως είπε, με βάση τη δική του εμπειρία, “η συζήτηση ‘που θα μοιράσω το πλεόνασμα που έχω λόγω του πληθωρισμού’, διότι ο πληθωρισμός είναι αυτός που ασκεί οικονομική πολιτική στην Ελλάδα, είναι μια συζήτηση λίγο προσβλητική”.

Ο κ. Βενιζέλος πρόσθεσε πως “εμείς αναλάβαμε την ευθύνη, με ένα νομοσχέδιο, τα μέτρα εκτέλεσης του δεύτερου μνημονίου, να περικόψουμε 21 δισ. Συνολικά περικόψαμε 65 δισ. την περίοδο της κρίσης. Και μόνον την περίοδο της πανδημίας διακινήθηκαν 60 δισ. υπό συνθήκες αναστολής του συμφώνου σταθερότητας και αναστολής των κανόνων των κρατικών ενισχύσεων”.

“Η κανονικότητα δεν επήλθε όπως θα έπρεπε”

Αναφέρθηκε επίσης στις κοινωνικές ανισότητες που δεν αμβλύνθηκαν, παρά “το χρήμα που κυκλοφόρησε” μέσω των επιδοτήσεων από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

“Είχαμε πραγματικά έναν πακτωλό ενωσιακών επιδοτήσεων. Με το Ταμείο Ανάκαμψης, το ΕΣΠΑ, την ΚΑΠ όλα μαζί. Άρα υπήρχαν οι καλύτερες προϋποθέσεις. Η χώρα έπρεπε να αποκατασταθεί με συνθήκες που θα έπρεπε να έχουν βιωσιμότητα και συμπεριληπτικότητα, να μην υπάρχουν ασυμμετρίες, να μην διογκωθούν οι ανισότητες. Κυριαρχεί η αίσθηση ότι κυκλοφορεί πάρα πολύ χρήμα, αλλά αυτό δεν μας αφορά. Δεν αφορά σχεδόν το 90% του πληθυσμού. Δεν μπορώ να κρίνω την πορεία των τελευταίων ετών, της κανονικότητος που δεν επήλθε όπως θα έπρεπε, με τα κριτήρια που έπρεπε να κρίνω τη διαχείριση της κρίσης”, υπογράμμισε.

“Το δεύτερο είναι το πρόβλημα ασφάλειας που δεν έχουν οι άλλες χώρες”, τόνισε ο κ. Βενιζέλος. Μίλησε για τις αμυντικές δαπάνες που υπερκαλύπτονται και διερωτήθηκε προς ποια κατεύθυνση γίνονται αυτές. “Προς ποιον εχθρό; Για ποια απειλή; Εμείς ξέρουμε ότι η απειλή είναι η Τουρκία, αυτό όμως δεν αφορά τους άλλους δυτικούς. Έχουν άλλη αίσθηση απειλής. Αυτή η ιδιορρυθμία μας περικυκλώνει, μας απομονώνει. Έχουμε επαυξημένο καθήκον να μπορούμε να συζητάμε, να σκεπτόμαστε και να συναινούμε γύρω από εθνικές στρατηγικές που διασφαλίζουν την αποκατάσταση της κανονικότητας, τη λειτουργία της Δημοκρατίας και την ασφάλεια της χώρας. Θέλουμε άλλο επίπεδο πολιτικού πολιτισμού”, υπογράμμισε.

Μιλώντας για το φαινόμενο της “μη διακυβερνήσιμης χώρας”, υποστήριξε ότι “κάποιοι πιστεύουν επειδή έχουν την πλειοψηφία, έχουν την κυβέρνηση με τη βοήθεια του εκλογικού νόμου βεβαίως, και ως εκ τούτου λύνουν τα προβλήματα, συγκυριακά έχουν δίκιο. Αυτή είναι η Δημοκρατία της συγκυρίας και όχι η Δημοκρατία της Ιστορίας που εγώ μιλάω“.

Αναφερόμενος στις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου Παύλου Μαρινάκη, απάντησε σκωπτικά ότι “όντως, θα λέει ό,τι θέλει”.

“Με ικανοποιεί που ο Π. Μαρινάκης είπε ότι ο καθένας μπορεί να λέει ό,τι θέλει”, σχολίασε ο κ. Βενιζέλος για τις δηλώσεις του κυβερνητικού εκπροσώπου. Το πρόβλημα είναι “υπνοβασία ή η αφύπνιση”, συμπλήρωσε ο πρώην υπουργός, λέγοντας πως ο ίδιος δεν διεκδικεί ρόλο στην ενεργό πολιτική.

Είχε υπογραμμίσει νωρίτερα, δίνοντας διευκρινίσεις για προηγούμενες δηλώσεις του, ότι “δεν είπα ότι η χώρα στερείται κυβέρνησης. Προφανώς και έχει σταθερή κοινοβουλευτική πλειοψηφία και δεν αποκλείεται στις επόμενες ή μεθεπόμενες εκλογές να υπάρξει και πάλι μονοκομματική κυβέρνηση ή κυβέρνηση συνεργασίας”, σημείωσε ο κ. Βενιζέλος, προσθέτοντας πως “παρά τις προσπάθειες που γίνονται, υπάρχει μια δυσκολία που απορρέει από τα αδιέξοδα του σήμερα”.

Επί του συνόλου για την προοδευτικότητα, εξέφρασε την άποψη πως “η προοδευτική αντίληψη, όλων των εκδοχών, έχει γίνει συντηρητική. Ενώ η αντίληψη που εκκινεί από τη σκληρή δεξιά έχει γίνει ριζοσπαστική. Το ριζοσπαστικό αφήγημα σε πολύ μεγάλο βαθμό είναι φιλοαυταρχικό και γοητεύει. Το έχουμε ζήσει στην Ευρώπη την περίοδο του Μεσοπολέμου”.

Κατέληξε στην παρέμβασή του, μιλώντας για τον Κύκλο Ιδεών, λέγοντας πως “η φιλοδοξία μας είναι να αλλάξουμε την ημερησία διάταξη του πολιτικού διαλόγου”.

ΠΗΓΗ: TheToc

Στη νέα ανάρτηση-σχόλιο του κ. Βενιζέλου επισημαίνεται:

«1. Μια από τις βασικές τομές που επέφερε το ισχύον Σύνταγμα του 1975 στο κοινοβουλευτικό δίκαιο είναι η κατάργηση της απαρτίας με την έννοια της αναγκαίας παρουσίας ελάχιστου αριθμού βουλευτών για να συνεδριάζει έγκυρα η Βουλή. Το άρθρο 67 Συντ. δεν θεσπίζει ελάχιστο αριθμό βουλευτών (75/ 300) για να υπάρχει απαρτία, αλλά ελάχιστο αριθμό θετικών ψήφων για να αποφασίζει η Βουλή όταν εφαρμόζεται ο γενικός κανόνας ότι η Βουλή αποφασίζει με την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων μελών της.

2. Απαιτούμενος ελάχιστος αριθμός παρόντων βουλευτών προκειμένου να συνεδριάσει εγκύρως η Βουλή, δεν υπάρχει κατά το Σύνταγμα. Αντιθέτως υπάρχει ελάχιστος αναγκαίος αριθμός θετικών ψήφων για την έγκυρη λήψη απόφασης. Αυτός είναι ως γενικός κανόνας οι 75 βουλευτές (300/4). Σε πλήθος όμως συνταγματικών διατάξεων απαιτείται αυξημένη πλειοψηφία επί του όλου αριθμού των βουλευτών, αλλού απόλυτη πλειοψηφία (151/300), αλλού πλειοψηφία τριών πέμπτων (180/300), αλλού πλειοψηφία δύο τρίτων (200/300). Στην προκειμένη περίπτωση κατά το άρθρο 86 παρ. 3 απαιτείται η απόλυτη πλειοψηφία του όλου αριθμού των βουλευτών, όχι ως απαρτία αλλά ως ελάχιστη πλειοψηφία. Όμως όταν τίθεται διαδικαστικό ζήτημα αναβολής της ψηφοφορίας λόγω απουσίας των βουλευτών της συμπολίτευσης, η απόφαση λαμβάνεται με την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων που δεν μπορεί να είναι μικρότερη των 75. Αυτή η πλειοψηφία είχε συγκροτηθεί χθες από τους βουλευτές της αντιπολίτευσης λόγω της οργανωμένης απουσίας των βουλευτών της συμπολίτευσης και εκφράστηκε υπέρ της αναβολής της μυστικής ψηφοφορίας. Δυστυχώς αυτή η επί της διαδικασίας κρίσιμη απόφαση της Βουλής αγνοήθηκε βάναυσα χθες ενώ είχε γίνει δεκτή τρεις φορές το 2008-2009 σε ίδια ζητήματα. Το σαφές κοινοβουλευτικό και ερμηνευτικό προηγούμενο αγνοήθηκε με θεσμική προπέτεια.

3. Η διαπίστωση του απαιτούμενου κατά το Σύνταγμα και τον Κανονισμό της Βουλής αριθμού βουλευτών για τη διεξαγωγή ψηφοφορίας και άρα τη λήψη απόφασης (στην προκειμένη περίπτωση επί των προτάσεων συγκρότησης Επιτροπής προκαταρκτικής εξέτασης) γίνεται κατά το άρθρο 69 παρ. 4 του Κανονισμού, από τον Πρόεδρο της Βουλής. Όταν όμως προκύπτουν αμφιβολίες και αντιρρήσεις, γεννάται παρεμπίπτον ζήτημα, εφαρμόζεται το άρθρο 67 του Κανονισμού, εξετάζεται το παρεμπίπτον ζήτημα και τελικά εφαρμόζεται η παρ. 7 που προβλέπει ότι για τα παρεμπίπτοντα αποφασίζει ο Πρόεδρος της Βουλής αλλά αν προβληθούν αντιρρήσεις αποφαίνεται η Βουλή με ανάταση ή έγερση, με την απόλυτη πλειοψηφία των παρόντων που δεν μπορεί να είναι κατώτερη των 75 και χωρίς άλλη συζήτηση. Αυτό δεν έγινε χθες ενώ έγινε τρεις φορές το 2008-2009 υπό παρόμοιες συνθήκες.

4. Είναι άλλο ζήτημα η διευκόλυνση βουλευτών όλων των κομμάτων μέσω της επιστολικής ψήφου και άλλο η μεθοδευμένη απομάκρυνση από την αίθουσα της Βουλής των βουλευτών της συμπολίτευσης και η οργανωμένη μαζική χρήση της επιστολικής ψήφου για 68 από αυτούς ώστε μαζί με τους ελάχιστους παρόντες βουλευτές της ΝΔ να διαμορφώνουν τον αριθμό 75 που κάποιοι θεωρούν ότι διασφαλίζει την νομικώς ανύπαρκτη έννοια της απαρτίας. Πρόκειται για «επιτελικά» οργανωμένη καταστρατήγηση του άρθρου 70 Α του Κανονισμού της Βουλής και ευθεία προσβολή του θεσμικού ρόλου του βουλευτή. 

5. Η κρίση εσωτερικής εμπιστοσύνης που καθίσταται κρίση νομιμοποίησης δεν τελεί υπό τον έλεγχο του ενδιαφερόμενου αλλά όλων των άλλων και κυρίως των γεγονότων».

Πέντε πρωθυπουργοί και διαδοχικές επιτροπές ασχολήθηκαν με την ελληνική «ολυμπιακή επιδίωξη». Απέτυχε δύο φορές, κινδύνευσε την τρίτη , τελικά οργανώθηκε με υποδειγματικό τρόπο, δόξασε την  Ελλάδα και δημιούργησε προϋποθέσεις ανάπτυξης. Αλλά το, υλικό και άυλο, κεφάλαιο που δημιούργησε δεν αξιοποιήθηκε.

Κεντρικό πρόσωπο της διεκδίκησης του 1997 και της επιτυχίας του 2004, ήταν η Γιάννα Αγγελοπούλου: έφερε τους Αγώνες στην Αθήνα και τους οργάνωσε κινητοποιώντας τη, δυσκίνητη ως τότε ,δημόσια διοίκηση, την αυτοδιοίκηση, τον ιδιωτικό τομέα, τη νέα γενιά αλλά και την κοινή γνώμη και πήρε από παντού εύσημα για τον ελληνικό θρίαμβο και την «καλύτερη διοργάνωση».

Μετά από δυο δεκαετίες το βιβλίο δίνει τις απαντήσεις στα τρία βασικά ερωτήματα που αιωρούνται έκτοτε:

– Γιατί ανατέθηκε σε μικρή χώρα σαν την Ελλάδα η πολυπλοκότερη διοργάνωση του πλανήτη; Πως κατάφεραν οι Έλληνες να οργανώσουν τους καλύτερους Ολυμπιακούς Αγώνες της νεότερης εποχής; Γιατί η χώρα δεν εκμεταλλεύθηκε το επίτευγμα και έχασε τις ευκαιρίες που δημιούργησε;

Ο αναγνώστης θα βρει στις σελίδες του βιβλίου τα πρόσωπα, τις σκιές, τα μυστικά και τις μεγάλες στιγμές αυτής της τρικυμισμένης διαδρομής. Πώς έφτασε η Ελλάδα στην ανάληψη των Αγώνων, πόσο κόστισαν, τί κέρδισε, ποιοι ωφελήθηκαν, ποιες ευκαιρίες χάθηκαν και ποιο ήταν το τελικό πρόσημο για τη χώρα, την κοινωνία και την οικονομία;

Θα πληροφορηθεί από ποιους κίνδυνους πέρασαν η διεκδίκηση και η διοργάνωσή, ποιοι πολιτικοί και οικονομικοί παράγοντες ενεπλάκησαν και με ποιες επιδιώξεις. Ποιοι συγκρούστηκαν με ποιους και πώς συμπεριφέρθηκαν τα κόμματα και τα ΜΜΕ…

Καταγράφεται πως λειτούργησε ως μάνατζερ η Γιάννα Αγγελοπούλου, ποιοι διεθνείς παράγοντες την υποστήριξαν και ποιος ήταν ο ρόλος του Θόδωρου Αγγελόπουλου στη διεκδίκηση.

Αναδεικνύεται επίσης πως διαχειρίστηκαν τους Αγώνες ο Ανδρέας Παπανδρέου, ο Κώστας Σημίτης και ο Κώστας Καραμανλής ως πρωθυπουργοί, ο Δημήτρης Αβραμόπουλος και η Ντόρα Μπακογιάννη ως δήμαρχοι-οικοδεσπότες. 

Ποιο ρόλο έπαιξαν πολιτικά πρόσωπα όπως ο Ευάγγελος Βενιζέλος, ο Γιώργος Παπανδρέου, ο Θόδωρος Πάγκαλος, ο Κώστας Λαλιώτης, η Αλέκα Παπαρήγα και ο Αλέξης Τσίπρας και στελέχη των κομμάτων.

Με απόσταση πέραν των δύο δεκαετιών, από τον Αύγουστο που η Ελλάδα «πέρασε απέναντι», το βιβλίο αλλάζει όσα ξέραμε ως τώρα για την ελληνική Ολυμπιάδα.

Αποκαλύπτει άγνωστες πτυχές, αναδεικνύει τις κρυμμένες αλήθειες, που για χρόνια συσκότιζαν πολιτικά και οικονομικά συμφέροντα.

Ανατρέχει στα  γεγονότα και στα παρασκήνια, αξιολογεί τα πρόσωπα, με ονόματα και διευθύνσεις, για να καταλήξει στο συμπέρασμα: όταν υπάρχουν ηγεσίες τα πράγματα κινούνται μπροστά.

Η παρουσίαση του βιβλίου από τον πολιτικό που υπήρξε πρωταγωνιστής από τη πλευρά της πολιτικής εξουσίας στην προετοιμασία των Αγώνων και της Γιάννας Αγγελοπούλου που ως πρόεδρος των Επιτροπών Διεκδίκησης και Διοργάνωσης δημιούργησε το ελληνικό θαύμα, ανοίγει μια ευκαιρία:

– Να  αρχίσει η συζήτηση για το εκκρεμές από την αποτυχία ως στον απόλυτο θρίαμβο που χαρακτήρισε την ολυμπιακή πορεία. Να αναζητηθεί η απάντηση σε μια ακόμη ερώτηση: μπορεί η Ελλάδα να σηκώσει ξανά το βάρος μιας διοργάνωσης τόσο μεγάλων διαστάσεων και με ποιο τρόπο;

Τη μεταπολίτευση, «όχι μόνο ως στιγμή της μετάβασης από την δικτατορία στη δημοκρατία, αλλά ως περίοδο και ως κατάκτηση» εξετάζει το βιβλίο «Η καμπύλη της μεταπολίτευσης 1974-2024», που παρουσίασαν σήμερα Σάββατο σε εκδήλωση με τίτλο: «Η καμπύλη της μεταπολίτευσης στη Θεσσαλονίκη», στο φουαγιέ του Κρατικού Θεάτρου Βορείου Ελλάδος, ο πρώην υπουργός και πρώην αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Ευάγγελος Βενιζέλος, οι εκδόσεις «Επίκεντρο» , στελέχη του «Κύκλου Ιδεών», αλλά και διακεκριμένοι προσκεκλημένοι από το χώρο της οικονομίας, της επιστήμης, των τεχνών και των γραμμάτων.

«Όλοι αντιλαμβάνονται και συνομολογούν, ότι πρόκειται για την καλύτερη πεντηκονταετία των 200 ετών από τη σύσταση του ελληνικού κράτους» τόνισε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, σημειώνοντας ότι το βιβλίο εμπεριέχει τα συμπεράσματα του ομότιτλου συνεδρίου του «Κύκλου Ιδεών», που πραγματοποιήθηκε το Μάιο του 2024 σχετικά με την ιστορική πορεία της χώρας κατά την περίοδο της μεταπολίτευσης και τα συμπεράσματα που προέκυψαν, ως οδοδείκτη και ως έμπνευση για την ευόδωση των στρατηγικών στόχων και των προσδοκιών της χώρας στο παρόν και στο μέλλον.

Ο κ. Βενιζέλος υπογράμμισε ότι τα μεγάλα ζητήματα της εποχής μας, που αναδεικνύει η περίοδος της μεταπολίτευσης δεν είναι αποκομμένα μεταξύ τους, αλλά συνδέονται πλήρως με τις εσωτερικές, περιφερειακές και διεθνείς εξελίξεις, «τα διεθνή και τα εγχώρια ορόσημα» που προηγήθηκαν, και συνετέλεσαν στη διαμόρφωση της φυσιογνωμίας του νεότερου ελληνικού κράτους, από την ίδρυση του και ιδιαίτερα κατά την τελευταία εκατονταετία, από τις αλλαγές των συνόρων, την ενσωμάτωση των προσφύγων της μικρασιατικής καταστροφής και την πορεία των διεθνών εξελίξεων οι οποίες καθόρισαν την ιστορική πορεία του τόπου και πρόσθεσε:

«Μήπως, όλα αυτά που συζητάμε, η οριοθέτηση των θαλασσίων ζωνών, η έκταση των χωρικών υδάτων, τα ζητήματα που αφορούν τον εναέριο χώρο, όλα αυτά που αφορούν το Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, την περιφερειακή κατάσταση στην Μεσόγειο, στα Βαλκάνια, στην μεγάλη παρευξείνια περιοχή, στην οποία, ας πούμε καθ’ ιστορική απονομή, είμαστε μέλος, δε μας στέλνουν πολύ κοντά στα μεγάλα ζητούμενα της έναρξης της Επανάστασης; Όταν ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος είπε απευθυνόμενος προς τον Μέτερνιχ, ότι ξέρετε, χρειάζεται ένα νέο δυναμικό ολοζώντανο κράτος, έστω και μικρό, το οποίο μαζί με την παρακμάζουσα Οθωμανική Αυτοκρατορία θα ανακόπτει την κάθοδο της Ρωσίας στις θερμές θάλασσες, στη Μεσόγειο; Μήπως αυτό δεν ήταν το σκεπτικό της από κοινού ένταξης της Ελλάδας και της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ, το1952; Μήπως αυτό δεν είναι τώρα το μεγάλο στρατηγικό διακύβευμα της Δύσης σε σχέση με τον πόλεμο στην Ουκρανία, ακόμη και σε σχέση με την οξεία κρίση στην Μέση Ανατολή; Μήπως αυτά που συμβαίνουν στη Μέση Ανατολή δε συνδέονται με την τόσο σημαντική για μας στην Συνθήκη της Λωζάννης, που νομίζουμε ότι αφορά τις ελληνοτουρκικές σχέσεις στενά, ενώ αφορά οτιδήποτε σχετίζεται με τη Συρία, με το Ιράκ, με τις περιβόητες κουρδικές περιοχές, με τη Λιβύη, με οτιδήποτε μπορεί να τεθεί στο τραπέζι μια σύγχρονης συζήτησης, ενόψει και των αμερικανικών προεδρικών εκλογών την ερχόμενη Τρίτη, που είναι η καθοριστική στιγμή για τη στρατηγική υπόσταση της Δύσης».

«Αρα, βλέπετε, πώς όλα αυτά πρέπει να τα εισπράττει και να τα αξιολογεί η ελληνική κοινωνία; Της δώσαμε, λοιπόν, πρώτοι το λόγο, στο συνέδριο του Μαΐου», πρόσθεσε ο κ. Βενιζέλος.

Ο κ. Βενιζέλος έθεσε και τα τρία ερωτήματα που τέθηκαν και από τον «Κύκλο Ιδεών» προς την κοινωνία, εάν ισχύει το θεσμικό θεμέλιο της μεταπολίτευσης και «εάν έχουμε συνταγματικό πατριωτισμό», επίσης για το ρόλο που έπαιξε το «καταγωγικό τραύμα» της μεταπολίτευσης, η ευθύνη της δικτατορίας για το πραξικόπημα κατά του Μακαρίου στην Κύπρο, η τουρκική εισβολή και η στρατιωτική ήττα του ελληνισμού, επί του εδάφους, με την κατοχή του βόρειου τμήματος του νησιού, το οποίο επηρεάζει, όπως είπε, «τις εσωτερικές προϋποθέσεις άσκησης της εξωτερική μας πολιτικής μέχρι σήμερα» και τέλος, τη συζήτηση για το «πολιτικό γονιδίωμα» της μεταπολίτευσης και για τις οικονομικές εξελίξεις.

Ένα γενικό περίγραμμα της εικόνας της Θεσσαλονίκης της μεταπολίτευσης και των προσδοκιών της, έδωσαν με τις τοποθετήσεις τους και ο κ. Βενιζέλος, αλλά και ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης.

Ο κ. Βενιζέλος επεσήμανε και την διάσταση ανάμεσα σε αυτό που η Θεσσαλονίκη κατάφερε αυτά τα πενήντα χρόνια της μεταπολίτευσης αλλά και στην απόσταση που τη χωρίζει από τις προσδοκίες της, ως πόλη με ιστορικό φορτίο και με «αναλαμπές» στον πολιτισμό, στην εκπαίδευση, όμως και με ελλείψεις που την εμποδίζουν να εκπληρώσει στο υψηλότερο επίπεδο το στρατηγικό της ρόλο.

«Η επανάληψη ευχάριστων στερεοτύπων δεν συνιστά στρατηγική, χρειάζεται κάτι παραπάνω” είπε ο κ. Βενιζέλος αναφερόμενος στη Θεσσαλονίκη της μεταπολίτευσης και συνέχισε: “Αναφέρθηκα στη Θεσσαλονίκη της εκπαίδευσης και της έρευνας, μας λείπει όμως η Θεσσαλονίκη της πραγματικής οικονομίας, η Θεσσαλονίκη που μπορεί να συσσωρεύσει κεφάλαιο, όπως ανέφερα προηγουμένως. Είναι ελάχιστες – αν δεν κάνω λάθος είναι μόνον δύο – οι εισηγμένες στο Χρηματιστήριο Αξιών Αθηνών, εταιρείες, που εδρεύουν στην Θεσσαλονίκη. Αντιλαμβάνεστε, λοιπόν, ότι, όταν έχει γίνει αυτή όλη η μετατόπιση, όταν όλοι χρηματοπιστωτικοί θεσμοί έχουν συγκεντρώσει την παρουσία τους στην Αθήνα, όταν όλες οι δραστηριότητες, όλες οι καθοριστικές αποφάσεις λαμβάνονται πλέον συγκεντρωτικά, όταν το κράτος, που είναι πάντα ο καθοριστικός παράγοντας για την πορεία της οικονομίας – γιατί η σχέση με το κράτος, όχι αναγκαστικά η χρηματοδοτική, αλλά και η ρυθμιστική απλώς, καθορίζει τα πάντα – η απόσταση από λεγόμενα κέντρα λήψης αποφάσεων, τα θεσμικά, τα οποία βρίσκονται βεβαίως στην Αθήνα, είναι πάρα πολύ μεγάλη και μεγαλώνει. Μπορεί τεχνικά να μειώνεται η απόσταση, ή ο χρόνος που κάνεις για να διανύσεις την απόσταση αυτή, αλλά θεσμικά η απόσταση μεγαλώνει. Και Θεσσαλονίκη γίνεται μία περιφερειακή πόλη, η οποία αγωνίζεται με τον ίδιο τρόπο που αγωνίζονται όλες οι άλλες πόλεις αυτού του είδους, η καθεμία με την ιδιοσυστασία της, ανεξαρτήτως του μεγέθους της».

«Έχει βεβαίως πάρα πολύ μεγάλη σημασία το τι επιθυμείς, το τι θέλεις και είναι μία ευκαιρία να τα συζητήσουμε όλα αυτά, χωρίς ψευδαισθήσεις. Αυτό το χωρίς ψευδαισθήσεις, αυτή η διάκριση μεταξύ φαντασίωσης και στρατηγικής που έκανα, είναι το αντικείμενο της συζήτησης που θα ακολουθήσει και αφορμή της συζήτησης είναι ο τόμος που παρουσιάζουμε, ο τόμος που εξέδωσαν οι εκδόσεις “Επίκεντρο”, που διευθύνει ο Πέτρος ο Παπασαραντόπουλος και περιλαμβάνει τα πρακτικά του συνεδρίου του Μαΐου του 2024» πρόσθεσε ο κ. Βενιζέλος.

Από την πλευρά του, ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης Στέλιος Αγγελούδης σημείωσε ότι σε αυτά «τα 50 χρόνια της μεγαλύτερης περιόδου πολιτικής ομαλότητας στην ιστορία του ελληνικού κράτους” πρέπει να είμαστε έτοιμοι να κάνουμε και την αποτίμηση και τις συγκρίσεις με το τι συνέβη και σε άλλες πόλεις και χώρες και πρόσθεσε:

» Δεν είναι κακό να συμβιβαζόμαστε με το παρελθόν. Χειρότερο είναι να αποδεχόμαστε μοιρολατρικά το μέλλον, χωρίς να προσπαθούμε να το αλλάξουμε. Αυτή την αλλαγή πρέπει να προσπαθήσουμε να κάνουμε πράξη στη Θεσσαλονίκη και η προσπάθεια μας εδώ και 11 μήνες σε αυτό κατατείνει. Να πάψει να πρωταγωνιστεί η Θεσσαλονίκη μόνο ως πρωτεύουσα των ανεκπλήρωτων υποσχέσεων» είπε ο κ. Αγγελούδης και συνέχισε:

«Οφείλουμε να κλείσουμε τους λογαριασμούς μας με δεκαετίες παρακμής, εγκατάλειψης, απαξίωσης αλλά και ραγδαίας αποβιομηχάνισης – φαινόμενο που δυστυχώς δεν αντιμετωπίστηκε γρήγορα- τολμώντας την αυτοκριτική μας. Πρέπει να ομονοήσουμε στο ότι, μία από τις σημαντικότερες αιτίες για το ότι, στα μεταπολιτευτικά χρόνια, η Θεσσαλονίκη εγκλωβίστηκε στην εσωστρέφεια και στην υπανάπτυξη, υποβαθμίστηκε σε μία περίκλειστη πόλη, είναι το κόψιμο του νήματος που την ένωνε με το κορυφαίο συγκριτικό της πλεονέκτημα, δηλαδή, την εξωστρέφεια, την πλούσια κοσμοπολίτικη, πολυσυλλεκτική και πολύχρονη ιστορία της. Ασφαλώς και υπήρξαν φωτεινές αναλαμπές στην κατεύθυνση της ανάδειξης της πολυπολιτισμικής ταυτότητας της πόλης, όπως, παραδείγματος χάρη, η ανακήρυξη της σε Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης το 1997 και όλη εκείνη η κοσμογονία των παρεμβάσεων σε πολιτιστικές κυρίως υποδομές, η ίδρυση του Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Τα κέρδη της περιόδου εκείνης παραμένουν μέχρι και σήμερα αποτυπωμένα άλλωστε στο αρχιτεκτονικό και πολιτιστικό πρόσωπο της πόλης. ‘Αρα, λοιπόν, αυτό το μήνυμα θέλουμε να στείλουμε και να πιάσουμε το νήμα και πάλι από την αρχή. Είναι η ώρα όλοι όμως μαζί να επανασυστήσουμε την πόλη μας στον κόσμο, προβάλλοντας τη νέα ταυτότητα της, ως ένα ισχυρό, σύγχρονο, περιφερειακό, μητροπολιτικό κέντρο».

«Η πόλη φαίνεται ότι έχει μπει, με τις μεγάλες παρεμβάσεις, σε μία τροχιά, σε μία λογική να αλλάξει, είναι όμως αυτά αρκετά για μία πόλη με τη δυναμική και το ιστορικό αποτύπωμα της Θεσσαλονίκης; Προσωπική μου απάντηση είναι όχι έχουμε ένα καλύψουμε ένα κενό δεκαετιών» πρόσθεσε ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης.

Την εκδήλωση παρακολούθησαν, μεταξύ άλλων, ο μητροπολίτης Θεσσαλονίκης κ.κ. Φιλόθεος, ο υφυπουργός Εσωτερικών (Μακεδονία – Θράκης) Κώστας Γκιουλέκας, ο γραμματέας της ΚΟ της ΝΔ και πρώην υπουργός Σταύρος Καλαφάτης, ο πρώην υπουργός Δημήτρης Καιρίδης, οι βουλευτές της ΝΔ ‘Αννα Ευθυμίου, Στράτος Σιμόπουλος, Δημήτρης Κούβελας, ο βουλευτής του ΠΑΣΟΚ, Απόστολος Πάνας, ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Θεσσαλονίκης, Δημήτρης Φινοκαλιώτης, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου,ο πρόεδρος της ΠΕΔΚΜ Ιγνάτιος Καιτεζίδης, ο δήμαρχος Νεάπολης Συκεών, Σίμος Δανιηλίδης, ο δήμαρχος Θέρμης Θεόδωρος Παπαδόπουλος, ο πρώην υπουργός Γιώργος Πασχαλίδης, ο πρώην υπουργός Γιάννης Μαγκριώτης, το μέλος του Συντονιστικού Πολιτικού Κέντρου ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ, Θανάσης Γλαβίνας, ο Σταύρος Ανδρεάδης, η πρόεδρος του ΣΒΕ Λουκία Σαράντη, οι πρυτάνεις του ΑΠΘ, ΠΑΜΑΚ και Διεθνούς Πανεπιστημίου, Χαράλαμπος Φείδας, Στέλιος Κατρανίδης, και Σταμάτης Αγγελόπουλος, αντίστοιχα, οι γραμματείς ΠΑΣΟΚ Α’ και Β’ Θεσσαλονίκης Ευρυβιάδης Ελευθεριάδης και Κωνσταντίνος Κοκκολακης, ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου Θεσσαλονίκης Σπύρος Βούγιας, ο διευθυντής του γραφείου του προέδρου του ΠΑΣΟΚ, Δημήτρης Σαρρηγιάννης, η αντιπεριφερειάρχης Βίκυ Χατζηβασιλείου, ο αντιπεριφερειάρχης Χρίστος Μήττας, στελέχη του ΠΑΣΟΚ, ο πρώην βουλευτής Βασίλης Γερανιδης, ο περιφερειακός σύμβουλος Χρήστος Παπαστεργίου, ο πρόεδρος του ιδρύματος “Παναγία Σουμελά” Γιώργος Τανιμανίδης, η ηθοποιός και σκηνοθέτης Ρούλα Πατεράκη, κ.α.

Την εκδήλωση άνοιξε ο αντιπρόεδρος του Κύκλου Ιδεών, καθηγητής Χρήστος Δερβένης και μίλησε για το βιβλίο και ο καλλιτεχνικός διευθυντής του ΚΘΒΕ Αστέριος Πελτέκης, ενώ συζήτησαν και σχολίασαν τους κυριότερους σταθμούς των συμπερασμάτων του ο καθηγητής Ιστορίας στο ΕΚΠΑ, Διευθυντής του ΜΙΕΤ, Κώστας Κωστής, η διδάκτορας Πολιτικής Επιστήμης Γεωργία Παναγιωτίδου, ο δημοσιογράφος και συγγραφέας Γιώργος Σκαμπαρδώνης και ο διδάκτωρ Πολιτικής Επιστήμης και συγγραφέας Γιάννης Καρατζόγλου. Τη συζήτηση συντόνισε ο διδάκτωρ Βαλκανικών σπουδών, εκδότης και συγγραφέας ο Πέτρος Παπασαραντόπουλος.

Το μεσημέρι της Κυριακής 13 Οκτωβρίου, και όσο η εκλογή νέου προέδρου για το ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ βρίσκεται ακόμα σε εξέλιξη, ο πρώην πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Ευάγγελος Βενιζέλος, έφτασε στο εκλογικό κέντρο όπου ψήφισε ενώ λίγο αργότερα δήλωσε:

“Το ΠΑΣΟΚ μέσα από την πολύ μεγάλη του διαδρομή, με τα θετικά της και τα αρνητικά της, έχει μάθει καλά ότι τα κόμματα υπάρχουν για να εκφράζουν την κοινωνία, να υπηρετούν τη Δημοκρατία και φυσικά να προστατεύουν το εθνικό συμφέρον, το συμφέρον της πατρίδας. Άρα το ΠΑΣΟΚ ενωμένο, σοβαρό, υπεύθυνο, πρωτότυπο αλλά συγκεκριμένο και ρεαλιστικό πρέπει να διατυπώνει πάντα μία προοδευτική πρόταση, εφαρμόσιμη, γιατί σε έναν ανασφαλή κόσμο και με μία ανασφαλή και κουρασμένη κοινωνία, χρειαζόμαστε ένα εσωτερικό κοινωνικό συμβόλαιο, ένα κράτος που να λειτουργεί αποτελεσματικά και βεβαίως μία θέση στον κόσμο και την Ευρώπη, η οποία θα μας διασφαλίζει όταν όλα γύρω μας είναι υπό αίρεση”.